Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng mức độ tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp tại cục thuế tỉnh an giang

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế thu nhập doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh An Giang, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Xuân Đào
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Duy Huân
• Trường học: Trường Đại Học Tây Đô
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Mức Độ Tuân Thủ Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Của Doanh Nghiệp Tại Cục Thuế Tỉnh An Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• CHẤP THUẬN CỦA HỘI ĐỒNG
• LỜI CẢM TẠ
• CAM KẾT KẾT QUẢ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU ĐẠT ĐƯỢC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể đạt được của đề tài
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng khảo sát
• 1.4.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.8. BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN
• 1.9. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM
• 2.1.1. Khái niệm về tuân thủ thuế và không tuân thủ thuế
• 2.1.1.1. Phân loại về tuân thủ
• 2.1.1.2. Nghĩa vụ thuế theo Luật quản lý thuế
• 2.1.2. Khái niệm và vai trò của thuế TNDN
• 2.1.2.1. Khái niệm thuế TNDN
• 2.1.2.2. Vai trò của thuế TNDN
• 2.1.2.3. Giới thiệu về tính thuế, khai thuế, nộp thuế TNDN của NNT
• 2.1.3. Các nội dung liên quan đến tuân thủ thuế TNDN
• 2.1.3.1. Nội dung về sự tuân thủ thuế TNDN của DN
• 2.1.3.2. Một số tiêu chí đánh giá sự tuân thủ thuế TNDN của DN
• 2.2. QUẢN LÝ THUẾ CỦA CƠ QUAN THUẾ
• 2.2.1. Khái niệm về quản lý thuế
• 2.2.2. Vai trò của quản lý thuế
• 2.2.3. Nội dung thực hiện của quản lý thuế
• 2.3. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU VỀ TUÂN THỦ THUẾ
• 2.3.1. Mô hình tuân thủ thuế của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế - OECD
• 2.3.2. Mô hình tuân thủ thuế ở Australia
• 2.3.3. Mô hình tuân thủ thuế ở Singapore
• 2.3.4. Một số mô hình ở Việt Nam và các đề tài nghiên cứu về tuân thủ thuế trước đây
• 2.4. CÁC GIẢ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 2.4.1. Các yếu tố ảnh hưởng mức độ tuân thủ thuế
• 2.4.1.1. Các yếu tố về ý thức nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp
• 2.4.1.2. Các yếu tố về kinh tế và chuẩn mực xã hội
• 2.4.1.3. Các yếu tố về chính sách thuế TNDN
• 2.4.1.4. Các yếu tố về cơ cấu tổ chức của CQT
• 2.4.1.5. Các yếu tố về quản lý thuế của CQT
• 2.4.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.5. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Quy trình xây dựng bảng câu hỏi
• 3.2.2. Nghiên cứu định tính
• 3.2.2.1. Mục đích nghiên cứu định tính
• 3.2.2.2. Phương pháp thực hiện
• 3.2.2.3. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.2.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.3. DIỄN ĐẠT VÀ MÃ HÓA THANG ĐO
• 3.4. MÔ TẢ DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU
• 3.4.1. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
• 3.4.1.1. Tổng thể mẫu nghiên cứu
• 3.4.1.2. Chọn mẫu nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.4.3. Đánh giá bằng hệ số tin cậy Cronbach Alpha
• 3.4.4. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 3.4.5. Kiểm định sự phù hợp mô hình
• 3.5. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. SƠ LƯỢC ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Tổng quan địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1.1. Tổng quan tỉnh An Giang
• 4.1.1.2. Giới thiệu sơ lược về Cục Thuế tỉnh An Giang
• 4.1.2. Tổng quan về DN trên địa bàn An Giang giai đoạn 2011 - 2015
• 4.1.2.1. Về số lượng doanh nghiệp
• 4.1.2.2. Về quy mô doanh nghiệp
• 4.1.2.3. Về loại hình doanh nghiệp
• 4.1.2.4. Về ngành nghề kinh doanh
• 4.1.3. Đánh giá sự tuân thủ thuế TNDN của các DN trên địa bàn An Giang
• 4.1.3.1. Đánh giá tổng quan về sự tuân thủ thuế TNDN của DN
• 4.1.3.2. Thực trạng về tuân thủ thuế TNDN của DN trên địa bàn An Giang
• 4.2. THỐNG KÊ MÔ TẢ DỮ LIỆU
• 4.2.1. Kết quả thu thập dữ liệu
• 4.2.1.1. Gửi Bảng câu hỏi
• 4.2.1.2. Nhận lại Bảng câu hỏi
• 4.2.2. Kết quả thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.3. ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO BẰNG HỆ SỐ CRONBACH’S ALPHA
• 4.3.1. Cronbach’s Alpha của thang đo yếu tố Ý thức nghĩa vụ thuế của DN
• 4.3.2. Cronbach’s Alpha của thang đo yếu tố về Kinh tế và chuẩn mực Xã hội
• 4.3.3. Cronbach’s Alpha của thang đo yếu tố về Chính sách thuế TNDN
• 4.3.4. Cronbach’s Alpha của thang đo yếu tố về Cơ cấu tổ chức của CQT
• 4.3.5. Cronbach’s Alpha của thang đo yếu tố về Quản lý thuế của CQT
• 4.3.6. Cronbach’s Alpha của thang đo Mức độ tuân thủ thuế TNDN của DN
• 4.3.7. Kết quả tổng hợp phân tích Cronbach’s Alpha của thang đo các nhóm yếu tố
• 4.4. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
• 4.4.1. Phân tích nhân tố đối với các biến độc lập
• 4.4.2. Phân tích nhân tố đối với các biến phụ thuộc
• 4.5. KIỂM ĐỊNH CÁC GIẢ THUYẾT
• 4.5.1. Phân tích tương quan
• 4.5.2. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.5.3. Phân tích sự khác biệt về mức độ tuân thủ thuế TNDN giữa các nhóm DN
• 4.5.3.1. Sự khác biệt giữa các nhóm thành phần kinh tế DN
• 4.5.3.2. Sự khác biệt giữa các nhóm loại hình sở hữu DN
• 4.5.3.3. Sự khác biệt giữa các nhóm ngành nghề kinh doanh của DN
• 4.5.3.4. Sự khác biệt giữa các nhóm quy mô DN
• 4.5.3.5. Sự khác biệt giữa các nhóm thời gian hoạt động DN
• 4.5.3.6. Sự khác biệt giữa các nhóm giới tính của chủ DN
• 4.6. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ KHẢO SÁT CÁC NHÓM YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ TUÂN THỦ THUẾ TNDN
• 4.6.1. Phân tích kết quả khảo sát của nhóm yếu tố Ý thức nghĩa vụ thuế của DN
• 4.6.2. Phân tích kết quả khảo sát của nhóm yếu tố Kinh tế và chuẩn mực xã hội
• 4.6.3. Phân tích kết quả khảo sát của nhóm yếu tố Chính sách thuế TNDN
• 4.6.4. Phân tích kết quả khảo sát của nhóm yếu tố Cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế
• 4.6.5. Phân tích kết quả khảo sát của nhóm yếu tố Quản lý thuế của cơ quan thuế
• 4.7. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.7.1. Ảnh hưởng của nhóm yếu tố Ý thức nghĩa vụ thuế của DN
• 4.7.2. Ảnh hưởng của nhóm yếu tố kinh tế và chuẩn mực xã hội
• 4.7.3. Ảnh hưởng của nhóm yếu tố chính sách thuế TNDN
• 4.7.4. Ảnh hưởng của nhóm yếu tố cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế
• 4.7.5. Ảnh hưởng của nhóm yếu tố quản lý thuế của cơ quan thuế
• 4.8. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN LÝ, QUẢN TRỊ
• 5.1. KẾT LUẬN
• 5.2. HÀM Ý QUẢN LÝ, QUẢN TRỊ
• 5.2.1. Hàm ý quản lý đối với nhà nước
• 5.2.2. Hàm ý quản lý đối với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế
• 5.2.2.1. Xây dựng chính sách thuế hoàn chỉnh, ổn định
• 5.2.2.1. Chính sách ưu đãi về thuế TNDN
• 5.2.2.3. Hoàn chỉnh thủ tục khai thuế, quy trình quản lý thuế
• 5.2.2.4. Xây dựng các hình thức xử phạt hành chính về thuế phù hợp
• 5.2.2.5. Về Hiện đại hóa công sở và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế
• 5.2.2.6. Xây dựng cơ cấu tổ chức cơ quan thuế các cấp phù hợp
• 5.2.3. Hàm ý quản trị đối với doanh nghiệp
• 5.2.3.1. Nâng cao trình độ hiểu biết về chính sách thuế
• 5.2.3.2. Nâng cao nhận thức nghĩa vụ thuế
• 5.2.4. Hàm ý quản lý đối với Cục Thuế tỉnh An Giang
• 5.2.4.1. Công tác tuyên truyền hỗ trợ DN
• 5.2.4.2. Quản lý kê khai và nộp thuế của DN
• 5.2.4.3. Thanh tra, kiểm tra DN
• 5.2.4.4. Quản trị nguồn nhân lực tại Cục Thuế tỉnh An Giang
• 5.2.4.5. Một số nội dung cần thực hiện trong quản lý thuế tại Cục Thuế
• 5.3. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.3.1. Hạn chế của đề tài
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Tóm tắt chương 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tuân Thủ Thuế Doanh Nghiệp Tại An Giang

Việc tuân thủ thuế là một yếu tố then chốt trong sự phát triển kinh tế của mọi quốc gia. Tại An Giang, nơi có gần 4.000 doanh nghiệp đang hoạt động, việc đảm bảo các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế là vô cùng quan trọng. Nguồn thu từ thuế TNDN đóng góp một phần đáng kể (13-17%) vào tổng thu NSNN của tỉnh. Tuy nhiên, tình hình tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại đây vẫn còn nhiều bất cập, đòi hỏi cần có những nghiên cứu chuyên sâu để tìm ra các giải pháp hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại An Giang, từ đó đề xuất các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng cường nguồn thu cho ngân sách.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Thuế TNDN đối với Ngân Sách An Giang

Thuế TNDN là một nguồn thu quan trọng, chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng thu ngân sách của tỉnh An Giang. Việc đảm bảo nguồn thu này ổn định và bền vững có ý nghĩa lớn đối với việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo số liệu thống kê, thuế TNDN đóng góp từ 13% đến 17% vào tổng thu NSNN hàng năm. Sự biến động trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu này. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế là cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.2. Thực Trạng Tuân Thủ Thuế Hiện Nay của Doanh Nghiệp An Giang

Mặc dù có vai trò quan trọng, tình hình tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại An Giang vẫn còn nhiều hạn chế. Tình trạng chậm nộp thuế, kê khai sai, thậm chí trốn thuế vẫn xảy ra, gây thất thu cho ngân sách nhà nước. Theo Nguyễn Thị Xuân Đào (2016), nợ đọng thuế là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng tiêu cực đến tuân thủ thuế. Số liệu thống kê cho thấy, số nợ đọng thuế của các doanh nghiệp tại An Giang còn ở mức cao, đặc biệt là đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Điều này cho thấy cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để tăng cường ý thức tuân thủ và quản lý thuế hiệu quả.

II. Xác Định Vấn Đề Yếu Tố Ảnh Hưởng Tuân Thủ Thuế ở An Giang

Để cải thiện tình hình tuân thủ thuế, việc xác định các yếu tố ảnh hưởng là bước quan trọng đầu tiên. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố như: ý thức tuân thủ, chính sách thuế, quản lý thuế, và môi trường kinh doanh. Các yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau và tác động trực tiếp đến hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp cơ quan quản lý thuế đưa ra các giải pháp phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng cường tuân thủ thuế.

2.1. Ý Thức Tuân Thủ Thuế Nhận Thức và Thái Độ của Doanh Nghiệp

Ý thức tuân thủ thuế đóng vai trò then chốt trong việc quyết định hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có ý thức tuân thủ cao sẽ chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, kể cả khi không có sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan thuế. Ngược lại, doanh nghiệp có ý thức tuân thủ thấp sẽ có xu hướng trốn tránh nghĩa vụ thuế, tìm cách lách luật để giảm thiểu số thuế phải nộp. Việc nâng cao ý thức tuân thủ thuế cần có sự phối hợp giữa cơ quan thuế, các tổ chức xã hội, và chính bản thân doanh nghiệp.

2.2. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Thuế đến Tuân Thủ Thuế

Chính sách thuế có tác động lớn đến tuân thủ thuế. Một chính sách thuế đơn giản, minh bạch, công bằng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế. Ngược lại, một chính sách thuế phức tạp, thiếu rõ ràng, không công bằng sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp, làm giảm ý thức tuân thủ và tăng nguy cơ trốn thuế. Do đó, việc hoàn thiện chính sách thuế là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao tuân thủ thuế.

2.3. Vai Trò Của Quản Lý Thuế Trong Việc Thúc Đẩy Tuân Thủ Thuế

Quản lý thuế hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo tuân thủ thuế. Cơ quan thuế cần có các biện pháp quản lý thuế phù hợp, từ việc tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế, đến việc kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm. Một hệ thống quản lý thuế minh bạch, công khai, hiệu quả sẽ tạo ra môi trường tuân thủ thuế tốt, khuyến khích doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Yếu Tố Ảnh Hưởng Tại An Giang

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế. Phương pháp định tính được sử dụng để xác định các yếu tố tiềm năng thông qua phỏng vấn chuyên gia và khảo sát sơ bộ. Phương pháp định lượng được sử dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu thông qua khảo sát doanh nghiệp và phân tích thống kê. Việc kết hợp cả hai phương pháp giúp đảm bảo tính toàn diện và khách quan của nghiên cứu.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Xác Định Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Ban Đầu

Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn chuyên gia và khảo sát sơ bộ với các doanh nghiệp tại An Giang. Mục tiêu là xác định các yếu tố tiềm năng có thể ảnh hưởng đến tuân thủ thuế. Các câu hỏi mở được sử dụng để thu thập thông tin chi tiết về nhận thức, thái độ, và hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu định tính là cơ sở để xây dựng bảng câu hỏi khảo sát định lượng.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Kiểm Định Giả Thuyết và Đo Lường Mức Độ

Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua khảo sát doanh nghiệp tại An Giang bằng bảng câu hỏi được thiết kế sẵn. Bảng câu hỏi bao gồm các câu hỏi đánh giá về ý thức tuân thủ, chính sách thuế, quản lý thuế, và môi trường kinh doanh. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS để đánh giá độ tin cậy (Cronbach's Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA), và phân tích hồi quy tuyến tính. Kết quả phân tích định lượng giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến tuân thủ thuế.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Các Yếu Tố Chính Ảnh Hưởng Tuân Thủ Thuế

Kết quả nghiên cứu cho thấy có năm nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại An Giang: ý thức nghĩa vụ thuế, kinh tế và chuẩn mực xã hội, chính sách thuế TNDN, cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế, và quản lý của cơ quan thuế. Trong đó, ý thức nghĩa vụ thuế và quản lý của cơ quan thuế có tác động mạnh mẽ nhất đến tuân thủ thuế.

4.1. Tác Động Của Ý Thức Nghĩa Vụ Thuế Đến Tuân Thủ Thuế

Ý thức nghĩa vụ thuế là yếu tố quan trọng nhất quyết định hành vi tuân thủ thuế của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có ý thức cao về trách nhiệm nộp thuế sẽ chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, kê khai trung thực, và nộp thuế đúng hạn. Việc nâng cao ý thức nghĩa vụ thuế cần được thực hiện thông qua các chương trình tuyên truyền, giáo dục, và hỗ trợ doanh nghiệp.

4.2. Vai Trò Của Quản Lý Thuế Trong Việc Nâng Cao Tuân Thủ Thuế

Quản lý thuế hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường tuân thủ thuế tốt. Cơ quan thuế cần có các biện pháp quản lý phù hợp, từ việc hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế, đến việc kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm. Việc tăng cường quản lý thuế cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cán bộ thuế, ứng dụng công nghệ thông tin, và cải cách thủ tục hành chính.

4.3. Ảnh Hưởng Của Chính Sách Thuế Đến Quyết Định Tuân Thủ Thuế

Chính sách thuế đơn giản, minh bạch, và công bằng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế. Ngược lại, chính sách thuế phức tạp, thiếu rõ ràng, và không công bằng sẽ làm giảm ý thức tuân thủ và tăng nguy cơ trốn thuế. Việc hoàn thiện chính sách thuế cần tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục, giảm gánh nặng thuế, và đảm bảo tính công bằng trong hệ thống thuế.

V. Hàm Ý Quản Lý Giải Pháp Nâng Cao Tuân Thủ Thuế Tại An Giang

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất các hàm ý quản lý nhằm nâng cao tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại An Giang. Các giải pháp tập trung vào việc nâng cao ý thức tuân thủ, hoàn thiện chính sách thuế, tăng cường quản lý thuế, và cải thiện môi trường kinh doanh. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp tạo ra môi trường tuân thủ thuế tốt, khuyến khích doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, và tăng cường nguồn thu cho ngân sách.

5.1. Nâng Cao Ý Thức Tuân Thủ Thuế Tuyên Truyền và Giáo Dục

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về thuế cho doanh nghiệp và người dân. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào việc giải thích rõ các quy định của pháp luật thuế, lợi ích của việc nộp thuế, và hậu quả của việc trốn thuế. Các hình thức tuyên truyền cần đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, như tổ chức hội thảo, phát tờ rơi, đăng tải thông tin trên báo chí, truyền hình, và mạng xã hội.

5.2. Hoàn Thiện Chính Sách Thuế Đơn Giản Hóa và Minh Bạch Hóa

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật thuế để đảm bảo tính đơn giản, minh bạch, và công bằng. Các thủ tục hành chính về thuế cần được đơn giản hóa, giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp. Thông tin về chính sách thuế cần được công khai, minh bạch, dễ dàng tiếp cận để doanh nghiệp có thể hiểu rõ và thực hiện đúng quy định.

5.3. Tăng Cường Quản Lý Thuế Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thuế. Các dịch vụ thuế điện tử cần được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp kê khai, nộp thuế trực tuyến. Hệ thống quản lý thuế cần được nâng cấp, đảm bảo tính chính xác, kịp thời, và hiệu quả. Cơ quan thuế cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm để răn đe và ngăn chặn hành vi trốn thuế.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tuân Thủ Thuế

Nghiên cứu này đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại An Giang và đề xuất các hàm ý quản lý nhằm nâng cao tuân thủ thuế. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế, như phạm vi khảo sát còn hẹp, phương pháp nghiên cứu còn đơn giản. Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn, mở rộng phạm vi khảo sát, sử dụng các phương pháp nghiên cứu phức tạp hơn để đánh giá một cách toàn diện hơn các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Phạm Vi và Phương Pháp

Nghiên cứu này có một số hạn chế cần được lưu ý. Thứ nhất, phạm vi khảo sát chỉ giới hạn ở doanh nghiệp tại An Giang, do đó kết quả nghiên cứu có thể không khái quát hóa được cho các tỉnh thành khác. Thứ hai, phương pháp nghiên cứu chủ yếu dựa vào khảo sát định lượng, chưa kết hợp sâu với nghiên cứu định tính. Thứ ba, các yếu tố ảnh hưởng được xem xét trong nghiên cứu còn hạn chế, chưa bao gồm tất cả các yếu tố có thể tác động đến tuân thủ thuế.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Mở Rộng và Chuyên Sâu

Trong tương lai, cần có các nghiên cứu sâu hơn, mở rộng phạm vi khảo sát ra các tỉnh thành khác để so sánh và đối chiếu. Các phương pháp nghiên cứu cần được đa dạng hóa, kết hợp cả định tính và định lượng. Cần xem xét thêm các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến tuân thủ thuế, như văn hóa tuân thủ, môi trường pháp lý, và hiệu quả của hệ thống xử phạt vi phạm thuế. Các nghiên cứu này sẽ góp phần cung cấp thêm thông tin hữu ích cho cơ quan quản lý thuế trong việc xây dựng các chính sách và giải pháp nâng cao tuân thủ thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trên địa bàn tỉnh An Giang hiện có gần 4.000 doanh nghiệp và hơn 1.000 chi nhánh trực thuộc, trong đó khoảng 3.900 doanh nghiệp phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp. Nguồn thu thuế TNDN chiếm tỷ trọng từ 13% đến 17% tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn, đóng vai trò quan trọng trong nguồn thu ngân sách địa phương. Tuy nhiên, công tác quản lý thuế TNDN tại Cục Thuế tỉnh An Giang còn nhiều phức tạp, với tình trạng doanh nghiệp chậm nộp thuế, kê khai sai, thậm chí trốn thuế vẫn diễn ra phổ biến. Tình trạng nợ đọng thuế TNDN chiếm trên 12% tổng số nợ đọng thuế, với tỷ lệ nợ đọng thuế của doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tới 76% đến 86%, trong khi doanh nghiệp nhà nước chiếm 13% đến 24%.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh An Giang, từ đó đề xuất các hàm ý quản lý giúp Cục Thuế tỉnh nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tăng cường sự tuân thủ của doanh nghiệp. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi các doanh nghiệp do Cục Thuế tỉnh An Giang quản lý, với dữ liệu thu thập từ năm 2013 đến 2015, kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cải thiện công tác quản lý thuế TNDN, góp phần nâng cao nguồn thu ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về tuân thủ thuế, trong đó khái niệm tuân thủ thuế được hiểu là mức độ người nộp thuế thực hiện đúng các quy định pháp luật về thuế một cách tự nguyện, đầy đủ và đúng thời gian. Các mô hình nghiên cứu của OECD, Australia và Singapore được tham khảo để xây dựng mô hình nghiên cứu phù hợp với bối cảnh Việt Nam và tỉnh An Giang.

Năm nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế TNDN được xác định gồm:

1. Yếu tố ý thức nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp: Trình độ hiểu biết về Luật thuế TNDN, nhận thức về tính công bằng của thuế, chi phí tuân thủ, các hình thức khen thưởng.
2. Yếu tố kinh tế và chuẩn mực xã hội: Lãi suất, lạm phát, hội nhập kinh tế quốc tế, vai trò và danh tiếng doanh nghiệp, chuẩn mực xã hội về hành vi tuân thủ.
3. Yếu tố chính sách thuế TNDN: Thuế suất, thủ tục hành chính, ưu đãi thuế, tính phức tạp của luật thuế, hình thức xử phạt.
4. Yếu tố cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế: Cơ cấu tổ chức, hiện đại hóa công sở, trình độ chuyên môn và đạo đức công chức thuế.
5. Yếu tố quản lý thuế của cơ quan thuế: Tuyên truyền, hỗ trợ, thanh tra kiểm tra, quy trình nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin.

Ngoài ra, các đặc điểm doanh nghiệp như thành phần kinh tế, loại hình sở hữu, quy mô, ngành nghề, thời gian hoạt động và giới tính chủ doanh nghiệp được xem là biến kiểm soát trong mô hình nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng.

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện qua các câu hỏi mở, thảo luận nhóm với cán bộ ngành thuế và doanh nghiệp nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng và điều chỉnh thang đo cho phù hợp.
• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát 220 doanh nghiệp do Cục Thuế tỉnh An Giang quản lý, sử dụng bảng câu hỏi thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ. Mẫu được chọn theo phương pháp lấy mẫu xác suất nhằm đảm bảo tính đại diện.

Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 16, bao gồm các bước:

• Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha.
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc các yếu tố.
• Phân tích hồi quy tuyến tính bội để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.
• Kiểm định sự khác biệt mức độ tuân thủ giữa các nhóm doanh nghiệp qua các biến kiểm soát bằng phân tích phương sai (ANOVA).

Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước từ xây dựng mô hình, thiết kế bảng câu hỏi, thu thập và xử lý dữ liệu đến phân tích kết quả và đề xuất hàm ý quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ý thức nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến mức độ tuân thủ thuế TNDN. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy yếu tố này có hệ số ảnh hưởng cao nhất, với mức độ đồng thuận trung bình trên 4,2/5. Doanh nghiệp có nhận thức tốt về nghĩa vụ thuế và hiểu biết về luật thuế có xu hướng tuân thủ cao hơn.

2. Yếu tố kinh tế và chuẩn mực xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Tình hình kinh tế ổn định, lãi suất hợp lý và chuẩn mực xã hội cao giúp nâng cao mức độ tuân thủ thuế. Mức độ ảnh hưởng của nhóm yếu tố này được đánh giá ở mức trung bình 3,9/5, phản ánh sự tác động rõ rệt của môi trường kinh tế và xã hội đến hành vi doanh nghiệp.

3. Chính sách thuế TNDN có ảnh hưởng đáng kể đến sự tuân thủ. Các yếu tố như thuế suất hợp lý, thủ tục hành chính đơn giản, ưu đãi thuế và các hình thức xử phạt phù hợp giúp doanh nghiệp dễ dàng thực hiện nghĩa vụ thuế. Mức độ ảnh hưởng trung bình của nhóm này là 3,8/5.

4. Cơ cấu tổ chức và quản lý thuế của cơ quan thuế ảnh hưởng đến sự tuân thủ. Cơ cấu tổ chức minh bạch, cán bộ thuế có trình độ chuyên môn và đạo đức tốt, cùng với công tác tuyên truyền, thanh tra kiểm tra hiệu quả giúp nâng cao tính tuân thủ. Yếu tố này có mức độ ảnh hưởng trung bình 3,7/5.

5. Sự khác biệt mức độ tuân thủ giữa các nhóm doanh nghiệp được phát hiện rõ ràng qua các biến kiểm soát. Doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài có mức độ tuân thủ cao hơn doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Doanh nghiệp có quy mô lớn và thời gian hoạt động lâu dài cũng có mức độ tuân thủ cao hơn nhóm doanh nghiệp nhỏ và mới thành lập.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các mô hình và nghiên cứu trước đây, đồng thời phản ánh đặc thù kinh tế xã hội của tỉnh An Giang. Ý thức nghĩa vụ thuế là yếu tố then chốt, cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức và kiến thức pháp luật thuế cho doanh nghiệp. Yếu tố kinh tế và chuẩn mực xã hội cũng đóng vai trò không thể thiếu, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và biến động kinh tế.

Chính sách thuế và công tác quản lý thuế của cơ quan thuế cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính minh bạch. Việc áp dụng công nghệ thông tin và hiện đại hóa công sở thuế đã góp phần giảm thiểu thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.

Biểu đồ phân tích hồi quy và bảng so sánh mức độ tuân thủ giữa các nhóm doanh nghiệp sẽ minh họa rõ nét các phát hiện trên, giúp cơ quan thuế và các nhà quản lý có cơ sở để điều chỉnh chính sách và chiến lược quản lý phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và kiến thức pháp luật thuế cho doanh nghiệp: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, tuyên truyền thường xuyên nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ nghĩa vụ thuế, chính sách thuế TNDN và lợi ích của việc tuân thủ. Mục tiêu nâng tỷ lệ doanh nghiệp có kiến thức thuế đạt trên 80% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh An Giang phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp.

2. Cải cách thủ tục hành chính thuế và áp dụng công nghệ thông tin: Đơn giản hóa quy trình đăng ký, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế; phát triển hệ thống khai thuế điện tử, thanh toán trực tuyến để giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Mục tiêu giảm thời gian thực hiện thủ tục thuế xuống dưới 5 ngày làm việc trong 1 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Cục Thuế tỉnh An Giang.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Xây dựng kế hoạch thanh tra dựa trên đánh giá rủi ro, tập trung vào các doanh nghiệp có dấu hiệu không tuân thủ; áp dụng các hình thức xử phạt nghiêm minh, công khai để răn đe. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ đọng thuế TNDN xuống dưới 10% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh An Giang.

4. Củng cố cơ cấu tổ chức và nâng cao năng lực cán bộ thuế: Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ thuế; xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và thân thiện với doanh nghiệp. Mục tiêu đạt 90% cán bộ thuế đạt chuẩn năng lực trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh An Giang, Bộ Tài chính.

5. Xây dựng chính sách ưu đãi và khen thưởng doanh nghiệp tuân thủ tốt: Thiết lập các hình thức khen thưởng, công nhận doanh nghiệp có thành tích tuân thủ thuế xuất sắc nhằm tạo động lực tích cực. Mục tiêu tăng tỷ lệ doanh nghiệp được khen thưởng lên 15% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh An Giang, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế và các cán bộ thuế: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến công tác quản lý thuế, xây dựng chính sách và chiến lược thanh tra, kiểm tra phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

2. Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh An Giang và các tỉnh lân cận: Giúp doanh nghiệp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuế, từ đó nâng cao ý thức và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, giảm thiểu rủi ro vi phạm.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, tài chính – thuế: Cung cấp tài liệu tham khảo về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn liên quan đến tuân thủ thuế doanh nghiệp.

4. Các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề: Tham khảo để xây dựng các chương trình hỗ trợ, tư vấn, đào tạo nhằm nâng cao nhận thức và năng lực tuân thủ thuế cho doanh nghiệp thành viên.

Câu hỏi thường gặp

1. Mức độ tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp tại An Giang hiện nay ra sao?
   Theo khảo sát, mức độ tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp tại An Giang còn nhiều hạn chế, với tỷ lệ nợ đọng thuế chiếm trên 12% tổng số nợ đọng thuế. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh có mức độ tuân thủ thấp hơn so với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự tuân thủ thuế TNDN?
   Ý thức nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp được xác định là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, chi phối trực tiếp đến hành vi tuân thủ thuế. Doanh nghiệp có nhận thức tốt về nghĩa vụ thuế và hiểu biết pháp luật thường tuân thủ cao hơn.

3. Chính sách thuế hiện nay có thuận lợi cho doanh nghiệp không?
   Chính sách thuế TNDN còn tồn tại một số điểm phức tạp, thủ tục hành chính chưa thực sự đơn giản và minh bạch, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc cải cách thủ tục và áp dụng công nghệ thông tin đang được đẩy mạnh nhằm cải thiện tình hình.

4. Cơ quan thuế đã áp dụng những biện pháp gì để nâng cao tuân thủ thuế?
   Cục Thuế tỉnh An Giang đã tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp, hiện đại hóa công sở, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế, đồng thời thực hiện thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm nghiêm minh nhằm nâng cao tính tuân thủ.

5. Doanh nghiệp có thể làm gì để nâng cao mức độ tuân thủ thuế?
   Doanh nghiệp nên nâng cao kiến thức về luật thuế, thực hiện đầy đủ, chính xác các nghĩa vụ thuế, phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, đồng thời xây dựng hệ thống kế toán và quản lý nội bộ hiệu quả để đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định năm nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ thuế TNDN của doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh An Giang, trong đó ý thức nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng nhất.
• Mức độ tuân thủ thuế của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố kinh tế, xã hội, chính sách thuế, cơ cấu tổ chức và quản lý của cơ quan thuế.
• Có sự khác biệt rõ rệt về mức độ tuân thủ giữa các nhóm doanh nghiệp theo thành phần kinh tế, quy mô và thời gian hoạt động.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường thanh tra kiểm tra và nâng cao năng lực cán bộ thuế nhằm thúc đẩy sự tuân thủ thuế tự nguyện.
• Nghiên cứu mở ra hướng tiếp tục khảo sát sâu hơn về tác động của từng yếu tố trong bối cảnh thay đổi chính sách thuế và môi trường kinh tế mới.

Các cơ quan quản lý thuế cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế TNDN. Doanh nghiệp cần chủ động nâng cao nhận thức và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế nhằm góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Hãy bắt đầu hành trình nâng cao tuân thủ thuế ngay hôm nay để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và phát triển!

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 tác giả đã trình bày đầy đủ các nội dung về yêu cầu của các nội dung cần phải có để nghiên cứu đề tài, từ đó tìm ra cơ sở lý thuyết để nghiên cứu đề tài và đặc biệt đưa ra mô hình và giả thuyết nghiên cứu. Nội dung của chương cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu bao gồm: một số khái niệm nghiên cứu, nội dung tuân thủ thuế của DN, công tác quản lý thuế của cơ quan thuế, lược khảo tài liệu nghiên cứu và mô hình và giả thuyết nghiên cứu.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM 2.1 Khái niệm về tuân thủ thuế và không tuân thủ thuế a. Khái niệm - Tuân thủ là gì? Tuân thủ là giữ và làm đúng theo quy định [www. Tuân thủ pháp luật là hành vi làm đúng những gì mà pháp luật qui định.

- Khái niệm về tuân thủ thuế: + OECD đã đưa ra khái niệm về tuân thủ thuế như sau: Tuân thủ thuế về cơ bản liên quan đến mức độ đáp ứng nghĩa vụ thuế của người nộp thuế như: thực hiện đăng ký thuế trong hệ thống của cơ quan thuế; Nộp hồ sơ khai thuế hoặc các thông tin cần thiết về thuế kịp thời; Báo cáo đầy đủ, chính xác số thuế phải nộp (lưu trữ hồ sơ tốt); Nộp thuế đúng thời gian quy định [13]. + Theo Simon James and Clinton Alley: Tuân thủ thuế được định nghĩa đơn giản nhất là mức độ mà người nộp thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế [16]. Điều này có nghĩa là người nộp thuế phải thực hiện các nghĩa vụ về thuế của mình theo đúng luật và phù hợp với thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh. Đồng thời tác giả phân tích mức độ chấp hành cao hay thấp, chấp hành 100% hay chấp hành một phần do nhiều nguyên nhân.

+ Tác giả Nguyễn Thị Lệ Thúy trong nghiên cứu của mình cũng tìm được khái niệm cơ bản về tuân thủ: Sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp là hành vi chấp hành nghĩa vụ thuế theo đúng mục đích của Luật một cách đầy đủ, tự nguyện và đúng thời gian. Như vậy khái niệm tuân thủ thuế được đo bằng 3 yếu tố (1) tính đầy đủ, (2) tính tự nguyện và (3) yếu tố thời gian.[20] 9 Có nhiều khái niệm khác nhau về tuân thủ thuế, theo tác giả tuân thủ thuế là việc NNT thực hiện đúng các quy định về pháp luật thuế một cách tự nguyện. - Khái niệm về không tuân thủ thuế: Ngược với tuân thủ thuế, OECD cũng đưa ra khái niệm về không tuân thủ thuế: NNT không đáp ứng bất kỳ nghĩa vụ nào thì được xem như không tuân thủ thuế. Không tuân thủ thuế được đánh giá ở nhiều cấp độ khác nhau.

Ngoài ra, không tuân thủ thuế còn do nhiều nguyên nhân gây ra như do lỗi vô ý hoặc gian lận có chủ ý.[15] Bất kỳ hành vi không tuân thủ nào (trốn thuế hay tránh thuế) đều ảnh hưởng không tốt đến hiệu quả của công tác quản lý thuế. Hầu hết chính phủ và cơ quan thuế các quốc gia đều mong muốn tăng cường tuân thủ thuế, hạn chế đến mức tối đa các hành vi không tuân thủ (dù là trốn thuế hay tránh thuế). Việc không tuân thủ các quy định về thuế làm thu hẹp diện cơ sở chịu thuế và dẫn đến thất thoát nguồn thu. Các nước có mức độ tuân thủ thấp phải đối mặt với việc thường xuyên thay đổi chế độ thuế để duy trì số thu từ thuế chiếm một tỷ lệ nhất định so với GDP.

Các thay đổi thường xuyên và thiếu hệ thống trong các chính sách thuế lại có nguy cơ khiến cho hệ thống thuế kém ổn định và kém bình đẳng hơn. Vì vậy, việc nâng cao mức độ tự nguyện tuân thủ đã trở thành một mục tiêu thể chế và vận hành của các cuộc cải cách thuế trên toàn thế giới. Theo Jackson & Milliron (1986) [12] và Kasipillai & Jabbar (2003) [10] không tuân thủ thuế được xác định là việc không sẵn lòng tuân theo luật thuế và/hoặc khai báo thu nhập không chính xác, thực hiện kê khai sai các khoản giảm trừ, miễn giảm thuế hoặc không thanh toán chính xác nghĩa vụ thuế, ngoài thời gian nộp thuế đã được quy định. Phân loại về tuân thủ - Tuân thủ thuế được đánh giá ở các mức độ khác nhau, từ mức độ đó chia tuân thủ thành hai loại khác nhau: Tuân thủ tự nguyện và tuân thủ có sự quản lý của cơ quan thuế.

+ Tuân thủ tự nguyện là việc NNT ý thức được việc nộp thuế là nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, họ tuân thủ đầy đủ việc kê khai, tính thuế, nộp thuế theo đúng quy định của pháp luật về thuế. + Tuân thủ có sự quản lý của cơ quan thuế là NNT tuân thủ thuế nhưng phải trên cơ sở đôn đốc, nhắc nhở và kiểm tra, kiểm soát của cơ quan thuế. 10 - Không tuân thủ thuế được phân loại thành không tuân thủ có chủ ý và không có chủ ý. + Không tuân thủ có chủ ý là việc NNT cố tình làm sai hoặc cố tình không thực hiện các quy định pháp luật về thuế.

+ Không tuân thủ có không chủ ý là việc NNT không hiểu hoặc hiểu không đúng về chính sách thuế, hoặc không có sự quản lý chặt chẽ của cơ quan thuế. Nghĩa vụ thuế theo Luật quản lý thuế - Đăng ký thuế là việc người nộp thuế kê khai những thông tin của người nộp thuế như: Tên NNT, địa chỉ, người đại diện pháp luật,. theo mẫu quy định và nộp tờ khai cho cơ quan quản lý thuế để bắt đầu thực hiện nghĩa vụ về thuế với Nhà nước theo quy định của pháp luật. Việc đăng ký thuế được quy định bắt buộc đối với tất cả các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh, phát sinh nghĩa vụ nộp thuế, được hoàn thuế đều phải thực hiện việc đăng ký thuế để được cấp một mã số thuế.

[21] - Khai thuế là việc người nộp thuế tự xác định số thuế phải nộp phát sinh trong kỳ kê khai thuế (tháng, quý, năm hoặc từng lần phát sinh) theo quy định của từng Luật thuế, Pháp luật thuế. Người nộp thuế sử dụng hồ sơ khai thuế của từng loại thuế theo quy định của Luật quản lý thuế để kê khai số thuế phải nộp với cơ quan thuế và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của các số liệu trong hồ sơ khai thuế [21]. - Nộp thuế là NNT thực hiện nộp số tiền thuế đã kê khai vào NSNN theo đúng quy định. Người nộp thuế phải tính, xác định số tiền thuế phải nộp ngân sách nhà nước.2 Khái niệm và vai trò của thuế TNDN Thuế TNDN xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của thuế.

Hiện nay ở các nước phát triển, thuế TNDN giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo ổn định nguồn thu ngân sách Nhà nước và thực hiện phân phối thu nhập. Mức thuế cao hay thấp áp dụng cho các chủ thể thuộc đối tượng nộp thuế TNDN là khác nhau, điều đó phụ thuộc vào quan điểm điều tiết thu nhập và mục tiêu đặt ra trong phân phối thu nhập của từng quốc gia, trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Thuế TNDN ra đời bắt nguồn từ các lý do chủ yếu sau: - Thuế TNDN ra đời bắt nguồn từ yêu cầu thực hiện chức năng tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội. 11 - Sự ra đời của thuế TNDN xuất phát từ nhu cầu tài chính của Nhà nước.

Ở nước ta, với quá trình cải cách thuế được thực hiện qua nhiều giai đoạn, trong quá trình cải cách thuế có nhiều Luật thuế ra đời, trong đó Luật thuế lợi tức đã được ban hành vào thời điểm cải cách thuế giai đoạn I năm 1990. Tuy nhiên qua 8 năm thực hiện, Luật thuế lợi tức dần dần bộc lộ nhiều nhược điểm và không còn phù hợp với tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới (giai đoạn mở rộng quan hệ hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới). Vì vậy, Luật thuế TNDN được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 10/5/1997 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/1999 thay thế cho Luật thuế Lợi tức nhằm đảm bảo sự phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Khái niệm thuế TNDN Thuế TNDN là loại thuế trực thu, tính toán trên kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp.

Đối tượng nộp thuế TNDN là tất cả các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có phát sinh thu nhập. Vai trò của thuế TNDN Thuế TNDN là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở nước ta, tất cả các thành phần kinh tế đều có quyền tự do kinh doanh và bình đằng trên cơ sở pháp luật. Các DN với lực lượng lao động có tay nghề cao, năng lực tài chính mạnh thì DN đó sẽ có ưu thế và có cơ hội để nhận được thu nhập cao; ngược lại các DN với năng lực tài chính, lực lượng lao động bị hạn chế sẽ nhận được thu nhập thấp, thậm chí không có thu nhập.

Ðể hạn chế nhược điểm đó, Nhà nước sử dụng thuế TNDN làm công cụ điều tiết thu nhập của các chủ thể có thu nhập cao, đảm bảo yêu cầu đóng góp của các chủ thể kinh doanh vào NSNN được công bằng, hợp lý. Thuế TNDN là nguồn thu quan trọng của NSNN. Thuế TNDN là công cụ quan trọng để góp phần khuyến khích, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển theo chiều hướng kế hoạch, chiến lược, phát triển toàn diện của Nhà nước. Thuế TNDN còn là một trong những công cụ quan trọng của Nhà nước trong việc thực hiện chức năng điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ phát triển kinh tế nhất định.

12 Thuế TNDN là loại thuế có vai trò quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam, song để phát huy một cách có hiệu quả vai trò của thuế TNDN, cần phải xem xét nó dưới nhiều khía cạnh, kể cả những kinh nghiệm xử lý của nước ngoài. Nhà nước có nhiều chính sách ưu đãi, khuyến khích đối với các chủ thể đầu tư, kinh doanh vào những ngành, lĩnh vực và những vùng, miền mà Nhà nước có chiến lược ưu tiên phát triển trong từng giai đoạn nhất định. Giới thiệu về tính thuế, khai thuế, nộp thuế TNDN của NNT Phạm vi áp dụng của thuế TNDN gồm các tổ chức kinh tế có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ có phát sinh lợi nhuận, có thu nhập chịu thuế.