Nghiên Cứu Một Số Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quá Trình Ngủ Của Tôm Sú (Penaeus monodon)

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ngủ của tôm sú penaeus monodon nuôi thương phẩm, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Trúc Đào
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Văn Ninh
• Trường học: Trường Đại Học Nha Trang
• Chuyên ngành: Công Nghệ Sau Thu Hoạch
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quá Trình Ngủ Của Tôm Sú (Penaeus monodon)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Nha Trang

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tôm Sú Penaeus monodon và Quá Trình Ngủ

Tôm sú (Penaeus monodon) là một đối tượng nuôi trồng thủy sản quan trọng tại Việt Nam. Sản lượng tôm sú của Việt Nam thuộc hàng lớn nhất thế giới, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu thủy sản. Tôm sú có giá trị dinh dưỡng cao, thịt chắc, thơm ngon, được thị trường ưa chuộng. Tuy nhiên, tôm sú dễ bị ươn hỏng sau thu hoạch, ảnh hưởng đến chất lượng và giá trị. Do đó, việc nghiên cứu các phương pháp bảo quản tôm sú, đặc biệt là bảo quản sống, có ý nghĩa kinh tế lớn. Một trong những phương pháp tiềm năng là gây quá trình ngủ cho tôm, giúp giảm quá trình trao đổi chất và kéo dài thời gian bảo quản. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ngủ của tôm sú (Penaeus monodon), từ đó đề xuất các giải pháp bảo quản hiệu quả.

1.1. Phân Loại Khoa Học và Đặc Điểm Hình Thái Tôm Sú

Tôm sú (Penaeus monodon) thuộc ngành chân khớp (Arthropoda), lớp giáp xác (Crustacea), bộ mười chân (Decapoda). Thân tôm dài, hơi tròn, được bao bọc bởi lớp vỏ chitin. Tôm sú có giá trị kinh tế cao và được nuôi phổ biến ở nhiều tỉnh thành ven biển Việt Nam. Việc hiểu rõ về phân loại và đặc điểm hình thái của tôm sú là cơ sở quan trọng cho các nghiên cứu về sinh lý học tôm và hành vi tôm.

1.2. Giá Trị Dinh Dưỡng và Kinh Tế Của Tôm Sú

Tôm sú là nguồn cung cấp protein, vitamin và khoáng chất dồi dào. Thịt tôm sú có hương vị thơm ngon, được ưa chuộng trên thị trường. Tôm sú đóng vai trò quan trọng trong ngành nuôi trồng thủy sản của Việt Nam, mang lại nguồn thu nhập lớn cho người dân và đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu. Việc bảo quản chất lượng tôm sau thu hoạch là yếu tố then chốt để duy trì giá trị kinh tế của tôm sú.

II. Vấn Đề Bảo Quản Tôm Sú Thách Thức và Giải Pháp Tiềm Năng

Tôm sú sau khi thu hoạch rất dễ bị ươn hỏng do các quá trình sinh hóa và vi sinh vật. Các phương pháp bảo quản truyền thống như sử dụng nước đá thường không kéo dài được thời gian bảo quản và làm giảm chất lượng tôm. Việc vận chuyển tôm sống đòi hỏi chi phí cao và kỹ thuật phức tạp. Do đó, cần có các giải pháp bảo quản hiệu quả hơn để duy trì chất lượng và giá trị của tôm sú. Phương pháp gây quá trình ngủ cho tôm là một giải pháp tiềm năng, giúp giảm quá trình trao đổi chất và kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, cần nghiên cứu kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ của tôm để tối ưu hóa quy trình.

2.1. Các Phương Pháp Bảo Quản Tôm Sú Truyền Thống và Hạn Chế

Các phương pháp bảo quản tôm sú phổ biến hiện nay bao gồm sử dụng nước đá, bảo quản lạnh, và đông lạnh. Tuy nhiên, các phương pháp này có những hạn chế nhất định về thời gian bảo quản, chi phí, và ảnh hưởng đến chất lượng tôm sú. Việc tìm kiếm các phương pháp bảo quản mới, hiệu quả hơn là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao giá trị của tôm sú.

2.2. Tiềm Năng Của Phương Pháp Gây Ngủ Đông Cho Tôm Sú

Phương pháp gây ngủ cho tôm sú dựa trên nguyên lý làm giảm thân nhiệt của tôm đến một mức nhất định, làm chậm quá trình trao đổi chất và kéo dài thời gian bảo quản. Phương pháp này có tiềm năng lớn trong việc bảo quản tôm sú sống, giúp duy trì chất lượng và giá trị của tôm trong quá trình vận chuyển và tiêu thụ. Tuy nhiên, cần nghiên cứu kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ngủ của tôm để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

2.3. Ảnh Hưởng Của Ô Nhiễm Môi Trường Đến Giấc Ngủ Tôm Sú

Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ của tôm sú. Các chất ô nhiễm có thể gây stress cho tôm, làm rối loạn nhịp sinh học của tôm và ảnh hưởng đến sức khỏe tôm. Nghiên cứu về ảnh hưởng của ô nhiễm đến giấc ngủ tôm là cần thiết để đưa ra các biện pháp bảo vệ môi trường và đảm bảo chất lượng tôm sú.

III. Nhiệt Độ Ảnh Hưởng Đến Quá Trình Ngủ Của Tôm Sú Như Thế Nào

Nhiệt độ là một trong những yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến quá trình ngủ của tôm sú. Nhiệt độ thấp có thể làm chậm quá trình trao đổi chất của tôm, giúp kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, nhiệt độ quá thấp có thể gây sốc nhiệt và làm chết tôm. Do đó, cần xác định nhiệt độ tối ưu cho quá trình ngủ của tôm sú để đảm bảo tỷ lệ sống cao và chất lượng tốt. Nghiên cứu này sẽ khảo sát ảnh hưởng của các mức nhiệt độ khác nhau đến tỷ lệ sống và các chỉ tiêu sinh hóa của tôm sú trong quá trình ngủ.

3.1. Xác Định Nhiệt Độ Tối Ưu Cho Quá Trình Ngủ Của Tôm Sú

Nghiên cứu sẽ tiến hành thí nghiệm với các mức nhiệt độ khác nhau để xác định nhiệt độ tối ưu cho quá trình ngủ của tôm sú. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ sống, hàm lượng nitrite, amoniac, hydrosulfide, oxy hòa tan, và pH. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng quy trình bảo quản tôm sú bằng phương pháp gây ngủ hiệu quả.

3.2. Ảnh Hưởng Của Sốc Nhiệt Đến Tỷ Lệ Sống Của Tôm Sú

Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây sốc nhiệt và ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của tôm sú. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của sốc nhiệt đến sức khỏe tôm và đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của sốc nhiệt trong quá trình bảo quản tôm sú.

IV. Tỷ Lệ Tôm Nước và Sục Khí Bí Quyết Cho Giấc Ngủ Tôm Sú

Tỷ lệ tôm/nước và chế độ sục khí cũng là những yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến quá trình ngủ của tôm sú. Tỷ lệ tôm/nước ảnh hưởng đến mật độ tôm trong môi trường bảo quản, ảnh hưởng đến nồng độ các chất thải và oxy hòa tan. Chế độ sục khí đảm bảo cung cấp đủ oxy cho tôm hô hấp và loại bỏ các chất thải độc hại. Nghiên cứu này sẽ khảo sát ảnh hưởng của các tỷ lệ tôm/nước và chế độ sục khí khác nhau đến tỷ lệ sống và chất lượng của tôm sú trong quá trình ngủ.

4.1. Tối Ưu Hóa Tỷ Lệ Tôm Nước Để Đảm Bảo Chất Lượng Nước

Nghiên cứu sẽ tiến hành thí nghiệm với các tỷ lệ tôm/nước khác nhau để xác định tỷ lệ tối ưu, đảm bảo chất lượng nước tốt nhất cho tôm sú trong quá trình ngủ. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm hàm lượng nitrite, amoniac, hydrosulfide, oxy hòa tan, và pH.

4.2. Vai Trò Của Sục Khí Trong Việc Duy Trì Oxy Hòa Tan

Sục khí là biện pháp quan trọng để duy trì nồng độ oxy hòa tan trong môi trường bảo quản tôm sú. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của các chế độ sục khí khác nhau đến nồng độ oxy hòa tan và tỷ lệ sống của tôm sú trong quá trình ngủ.

4.3. Ảnh Hưởng Của Sục Khí Đến Hàm Lượng Nitrite Amoniac

Sục khí không chỉ cung cấp oxy mà còn giúp loại bỏ các chất thải độc hại như nitrite và amoniac. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của các chế độ sục khí khác nhau đến hàm lượng nitrite và amoniac trong môi trường bảo quản tôm sú.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Bảo Quản Tôm Sú Sống Bằng Phương Pháp Ngủ

Kết quả nghiên cứu này có thể được ứng dụng để xây dựng quy trình bảo quản tôm sú sống bằng phương pháp gây ngủ hiệu quả. Quy trình này sẽ giúp kéo dài thời gian bảo quản, giảm chi phí vận chuyển, và nâng cao giá trị của tôm sú. Việc áp dụng quy trình này sẽ góp phần thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản của Việt Nam phát triển bền vững.

5.1. Xây Dựng Quy Trình Bảo Quản Tôm Sú Sống Tối Ưu

Dựa trên kết quả nghiên cứu, quy trình bảo quản tôm sú sống tối ưu sẽ được xây dựng, bao gồm các thông số về nhiệt độ, tỷ lệ tôm/nước, chế độ sục khí, và thời gian bảo quản. Quy trình này sẽ được thử nghiệm và đánh giá hiệu quả trong điều kiện thực tế.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Của Phương Pháp Bảo Quản Mới

Hiệu quả kinh tế của phương pháp bảo quản tôm sú sống bằng phương pháp gây ngủ sẽ được đánh giá, so sánh với các phương pháp bảo quản truyền thống. Các yếu tố được xem xét bao gồm chi phí bảo quản, tỷ lệ hao hụt, và giá trị gia tăng của sản phẩm.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Giấc Ngủ Tôm Sú

Nghiên cứu này đã xác định được một số yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến quá trình ngủ của tôm sú, bao gồm nhiệt độ, tỷ lệ tôm/nước, và chế độ sục khí. Kết quả nghiên cứu là cơ sở để xây dựng quy trình bảo quản tôm sú sống hiệu quả. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng khác đến giấc ngủ của tôm, như ánh sáng, độ mặn, và thức ăn. Nghiên cứu về hormone và chu kỳ sinh học của tôm sú cũng là hướng đi tiềm năng để hiểu rõ hơn về quá trình ngủ của loài này.

6.1. Tổng Kết Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quá Trình Ngủ Của Tôm Sú

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiệt độ, tỷ lệ tôm/nước, và chế độ sục khí là những yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến quá trình ngủ của tôm sú. Việc kiểm soát các yếu tố này là cần thiết để đảm bảo tỷ lệ sống cao và chất lượng tốt của tôm sú trong quá trình bảo quản.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Về Hormone và Chu Kỳ Sinh Học Của Tôm

Nghiên cứu về hormone (ví dụ: melatonin, cortisol) và chu kỳ sinh học của tôm sú có thể giúp hiểu rõ hơn về cơ chế điều khiển quá trình ngủ của loài này. Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng để phát triển các phương pháp điều khiển giấc ngủ của tôm một cách hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 - TỔNG QUAN 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÔM 1. Phân loại Tôm sú thuộc: Ngành: Athropoda – Ngành chân khớp. Ngành phụ: Antennata – Ngành phụ râu.

Lớp: Crustacea – Lớp giáp xác. Bộ: Decapoda – Bộ mười chân. Bộ phụ: Natantia – Bộ phụ bơi lội. Họ chung: Penaeidea.

Họ: Penaeidea – Họ tôm he. Loài: Penaeus monodon. Hình 1: Hình dạng ngoài của tôm sú Penaeus monodon 15 1. Đặc điểm sinh học của tôm [6].

 Hình dạng ngoài: Tôm thuộc loài giáp xác, thân dài hơi tròn, được bao bằng một lớp vỏ mỏng cấu tạo bằng chất chitine thấm canxi. Màu sắc của tôm do sắc tố thuộc lớp cuticum hay những tế bào riêng biệt quyết định. Thân tôm sú khi còn sống có màu hơi xanh lục xám, có chín vạch trắng trong vắt qua thân hoặc có lúc màu chuyển sang xanh nâu. Thân tôm gồm 20 đốt phân thành hai phần: đầu ngực và bụng, các phần đó đều mang phần phụ rất phân hóa.

 Hệ thần kinh: Hệ thần kinh của tôm khá phát triển, bao gồm một chuỗi hạch. Ngoài ra hệ thần kinh giao cảm có hạch và dây đi tới phần đầu ống tiêu hóa. Giác quan có những lông râu và các phần phụ miệng làm nhiệm vụ xúc giác, khứu giác và vị giác. Bình nang thu nhận cảm giác thăng bằng ở gốc râu.

 Hệ tiêu hóa: Hệ tiêu hóa của tôm rất phát triển, nằm ở phía lưng và ngay dưới mai đầu ngực. Miệng ở phía bụng của phần đầu ngực. Ống tiêu hóa phân thành 3 phần: ruột trước, ruột giữa và ruột sau. Ở ruột trước, dạ dày có cơ quan nghiền đặc biệt có cấu tạo bằng những nếp chitine gọi là cối xay dạ dày.

Ruột song song với động mạch chủ lưng đi đến chót đuôi và tận cùng bằng hậu môn. Gan, tụy nằm giữa hai mang thất. Thức ăn của tôm là các động vật nhỏ, vụn hữu cơ, vi khuẩn và tảo.  Hệ hô hấp: Tôm thở bằng mang, mang gồm nhiều sợi nhỏ có một lớp tế bào mỏng bọc bên ngoài, một hệ thống các vi huyết quản.

Mang có quan hệ tương đối chặt chẽ với hệ tuần hoàn.  Hệ tuần hoàn: - Gồm có tim và các mạch máu. Tim nằm ngay lớp dưới mai đầu ngực, phía sau và trên bộ phận sinh dục. Tim hình có 6 cạnh có 6 lỗ thủng.

- Tôm sú có hệ thống tuần hoàn hở, huyết sắc tố không màu, khi gặp không khí sẽ chuyển thành màu xanh nên gọi là huyết thanh tố (Haemocyanin). Khí oxy được hô hấp qua mang theo đường tuần hoàn đi khắp cơ thể để nuôi các tổ chức tế bào. 16  Tuyến nội tiết: Tôm có nhiều tuyến nội tiết tham gia điều khiển lột xác và biến đổi màu sắc, sinh tinh và phân hóa giới tính như: - Tuyến lột xác điều khiển quá trính sinh trưởng, tái sinh và lột xác. - Tuyến xoang nằm ở mống mắt, điều tiết quá trình lột xác, đồng thời có tác dụng đến quá trình sinh trứng và thay đổi màu sắc.

- Tuyến sinh tinh bám vào ống dẫn tinh để kiểm soát mọi sự phân hoá sinh dục ở con đực, còn ở con cái thì buồng trứng làm nhiệm vụ này.  Di cư và phân bố Tôm thường phân bố ở các vùng biển cạn, trong các vịnh, ven biển. Lúc còn bé tôm sống ở khu vực nước nông, khi lớn tôm đi dần ra xa bờ ở những vùng có độ sâu từ 29÷40m, tập trung nhiều ở nhất ở phạm vi 30m nước trở vào. Mùa hè tôm thường sống ở vùng bãi triều, mùa đông di cư ra vùng biển rộng.

Ban ngày tôm vùi mình dưới cát, ban đêm hoặc bình minh tôm đi bắt mồi. Khi bé tôm sống ở khu vực ven bờ sông, khi trưởng thành và gần đến thời kỳ thành thục tuyến sinh dục tôm di cư dần ra biển để kết đàn giao vĩ và đi đẻ. Tập tính di cư và phạm vi phân bố của tôm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, mùa vụ, độ mặn, chất đáy và thức ăn…  Môi trường thích nghi của tôm sú[10] - Nhiệt độ nước biển: 25÷33oC. - Độ mặn nước biển: 10÷20‰.

- Chất đáy: cát hoặc cát pha bùn. Ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến sự sống của tôm. Nhiệt độ của nước. Tôm cũng như tất cả các động vật sống dưới nước thuộc loại máu lạnh trái với loại thân nhiệt như con người chúng ta.

Tôm thay đổi nhiệt độ theo môi trường bên ngoài. Nhiệt độ ảnh hưởng đến nhiều phương diện trong đời sống của tôm: hô hấp, tiêu thụ thức ăn, đồng hoá thức ăn, miễn nhiễm đối với bệnh tật, sự tăng trưởng… Tôm có thể chịu đựng sự thay đổi nhiệt độ 0,2oC/phút, nhưng khi nhiệt độ nước thay đổi đột ngột 3 hay 4oC hoặc vượt quá giới hạn thích ứng sẽ gây sốc, thậm chí làm tôm chết. Sự thay đổi của nhiệt độ là nguyên nhân chính làm thay đổi tốc độ trao đổi chất, rối loạn sự hô hấp, làm mất cân bằng pH máu. 17 Rowland (1986) cho rằng: khoảng nhiệt độ thích hợp cho sống sót và sinh sản của các loài tôm nuôi tương đối rộng, nhưng khoảng nhiệt độ cho tăng trưởng cực đại thì rất hẹp.

Ví dụ: Dải nhiệt độ giới hạn của tôm sú từ 12-37,5oC, nhưng khoảng nhiệt độ thích hợp nhất cho tăng trưởng của nó chỉ từ 25-30oC. Đối với các loài tôm nhiệt đới sẽ không phát triển tốt khi nhiệt độ nước giảm xuống dưới 26-28oC và có thể chết nếu nhiệt độ giảm xuống dưới 10 hay 15oC. Độ pH Độ pH ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự sống của tôm, pH thấp có thể làm tôm bị tổn thương các phần phụ, mang. Theo Swingle (1969), sự ảnh hưởng của pH đến tôm nuôi được trình bày như sau: điểm chết acid 4 4 không sinh sản 5 Sinh trưởng chậm 6 6,5 6,5 7 giới hạn mong muốn 8 đối với tôm nuôi 9 9 9,5 10 không sinh sản Sinh trưởng chậm 11 điểm chết bazơ 11 Hình 2: Ảnh hưởng của pH đến tôm, cá nuôi trong ao.

Ảnh hưởng mang tính chất sinh lý đối với tôm nuôi là duy trì sự cân bằng pH của máu trong cơ thể. Khi pH giảm xuống thấp (pH<5) sẽ làm giảm khả năng vận chuyển oxy, giảm khả năng đề kháng của tôm đối với bệnh nhất là bệnh vi khuẩn. Khi pH tăng cao (pH>9) sẽ làm cho các tế bào ở mang và các mô của tôm bị phá huỷ. Trong ao nuôi thuỷ sản rất hiếm khi pH<5 và pH>9.

Bởi vậy ảnh hưởng trực tiếp của pH quá cao hoặc quá thấp thường không đáng kể bằng ảnh hưởng gián tiếp của pH: - Hàm lượng ammonia trong môi trường nước thường cao, pH cao sẽ làm tăng độc tính NH3 đối với tôm. 18 - Khi pH thấp sẽ làm tăng độc tính của H2S đối với tôm. Oxy hoà tan Trong ao nuôi tôm, lưọng oxy hoà tan trong nước rất quan trọng trong quá trình hô hấp của tôm. Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng nhiều nhất đến sự sống của tôm.

Lượng dưỡng khí thấp trong nước dễ gây tôm chết nhiều hơn cả. Hàm lượng oxy hoà tan trong nước thích hợp nhất cho tôm là khoảng 5-6ppm. Chính vì thế, nếu lượng oxy trong ao không đủ sẽ ảnh hưởng và làm giảm sức đề kháng của tôm, có khi gây tử vong cho tôm do ngạt thở. Ảnh hưởng của oxy hoà tan đối với tôm nuôi như sau: 0 0,3 Tôm bị chết Oxy hoà tan trong nước (mg/l) 1,0 Tôm bị ngạt thở 2,0 Tôm không lớn được 3,0 Tôm lớn chậm 4,0 Tôm sinh sống bình thường 5,0 Tôm sống khoẻ mạnh 6,0 và 7,0 Tăng trưởng nhanh Hình 3: Ảnh hưởng của oxy hoà tan đến tôm nuôi trong ao.

Khi hàm lượng oxy giảm thấp còn làm môi trường nước xuất hiện các độc tố gây độc hại cho tôm như: NO2, H2S… Do đó, thiếu oxy là nguyên nhân chủ yếu làm chết tôm nhiều nhất. Khi nuôi tôm ở mật độ dày, giữa mật độ nuôi và hàm lượng oxy có mối quan hệ qua lại. Vì tôm không chỉ làm giảm oxy do trực tiếp sử dụng vào hô hấp, mà còn làm giảm gián tiếp bằng cách thúc đẩy sự tiêu hao oxy bởi lượng các chất thải mà chúng thải ra môi trường nước. Ammonia Trong ao hồ, ammonia được hình thành từ sự bài tiết của động vật, từ quá trình phân huỷ protein trong vật chất hữu cơ và chất thải của tôm, cá bởi vi sinh vật ở điều kiện bình thường (có oxy) và điều kiện yếm khí (không có oxy).

Bên cạnh đó, khi hàm lượng oxy hoà tan thấp, NO3- sẽ chuyển hoá thành NH4+ nhờ vi sinh vật (gọi là sự amôn hoá nitrat). NO3- NO2- NH2OH NH4+ Trong nước ammonia được chia làm 2 nhóm: nhóm NH3 gọi là ammonia không ion hoá và nhóm NH4+ gọi là ammonia ion hoá, trong đó ammonia không ion hoá NH3 là chất độc đối với tôm. Ammonia không ion hoá NH3 có độc tính cao hơn ammonia ion hoá NH4+ từ 300 đến 400 lần. Sự phân chia này chịu ảnh hưởng của pH, nhiệt độ, và độ mặn nhưng pH ảnh huởng quan trọng hơn cả, Nếu tăng 1 đơn vị pH thì sẽ tăng 10 lần tỷ lệ ammonia NH3.

Tỷ lệ % NH3 trong tổng hàm lượng ammonia ở các nhiệt độ và pH khác nhau được thể hiện trong bảng sau: Bảng 1: Tỷ lệ % NH3 trong tổng hàm lượng ammonia ở các nhiệt độ và pH khác nhau Nhiệt độ (oC) pH 12 20 24 28 7,0 0,2 0,4 0,5 0,7 8,0 2,1 3,8 5,0 6,6 8,2 3,3 5,9 7,7 10,0 8,4 5,2 9,1 11,6 15,0 8,6 9,7 13,7 17,3 21,8 8,8 12,0 20,1 24,9 30,7 9,0 17,8 28,5 34,4 41,2 9,2 25,8 38,7 45,4 52,6 9,4 35,5 50,0 56,9 63,8 Ví dụ: khi phân tích tổng ammonia = 3ppm, pH=8, nhiệt độ 28oC. Theo bảng thì chỉ có 6,6% của tổng ammonia là NH3 có tính độc (0,198ppm). Tại cùng một nhiệt độ nếu pH=9 thì 41,2% của tổng ammoni đã đo (3ppm) sẽ có tính độc và bằng 1,23ppm. Như vậy, khi pH tăng sẽ làm tăng độc tính của NH3.

20 NH3 là chất độc theo liều lượng, rất độc đối với tôm; nồng độ tối đa có thể chấp nhận trong ao nuôi tôm là 0,1ppm. Để làm giảm độc tính của ammonia cần phải tăng cường oxy hoà tan trong nước.