đặt vấn đề, vì sao Quác hội phải quyết đánh mức giới hạn các loại nợ trên? Lấy nợ công làm ví dÿ để lý giải điều này: Nợ công cāa Viát Nam năm 2001 mới 11,5 tỷ USD, tương đương 36% GDP; đến năm 2010 nợ công đã tăng lên 55,2 tỷ USD, tương đương 53,3% GDP. Như vậy trong 10 năm quy mô nợ công gần gấp 5 lần, tác độ tăng nợ công 15% mỗi năm; nếu tiếp tÿc với tác độ này thì chß 5 năm nữa, đến năm 2016 nợ công cāa Viát Nam sẽ vượt quá 100% GDP như 2 nước thành viên EU vừa mới lâm vào khāng hoảng là Hy Lạp (133,6%) và Ai Len (129,2). Nợ công đạt trên 100% là con sá không nhß đái với một nền kinh tế đang phát triển và quy mô nhß phÿ thuộc nhiều vào xuất khẩu sản phẩm nông nghiáp thô và công nghiáp nhẹ như Viát Nam[1]. Do đó Quác hội phải quyết đánh mức giới hạn nợ quác gia, nợ công, nợ chính phā là quy đánh mới đúng đắn, cần thiết[2] Khoản 7 có 2 vấn đề quan trãng: Một là, tách viác bß phiếu tín nhiám thành một nhiám vÿ và quyền hạn độc lập, sẽ nói á khoản 8 dưới đây.
Hai là, chức danh Thẩm phán Tòa án nhân dân tái cao cũng được Quác hội phê chuẩn viác bổ nhiám hoặc bá cách chức, vì á Chương VI về chế đánh Chā tách nước, tại khoản 3 Điều 88 đã bổ sung nhiám vÿ, thẩm quyền cāa Chā tách nước là: bổ nhiám, mißn nhiám, cách chức Thẩm phán các Tòa án khác để phù hợp với cải cách tư pháp.Do đó Quác hội phải phê chuẩn trước. Khoản 8 thêm nhiám vÿ, quyền hạn thứ tám cho Quác hội: <Bß phi¿u tín nhiãm đái với ngưßi giā chức vÿ do Quác hái bầu hoặc phê chuẩn=. Bßphiếu tín 11 nhiám là một viác được bổ sung vào nhiám vÿ, quyền hạn thứ bảy (cũ) trong lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2001. Bổ sung đó là một tiến bộ trong viác giám sát, kiểm soát quyền lực.
Nay viác này càng trá nên cấp bách, không thể không đẩy mạnh viác thực thi. Vì thế Quác hội khóa XIII, kỳ hãp thứ 4 đã thông qua Nghá quyết sá 35/QH12/ ngày 21 tháng 11 năm 2012 về lÁy phi¿u tín nhiãm, bß phi¿u tín nhiãm đái với ngưßi do Quác hái bầu hoặc phê chuẩn. Hiến pháp lần này từ <mát chi ti¿t= đã nâng lên thành <mát nhiãm vÿ, quyÁn hạn= ngang hàng với các nhiám vÿ, quyền hạn khác cāa Quác hội. Viác quy đánh <bß phi¿u tín nhiãm= là một nhiám vÿ, quyền hạn <đác lÁp= với các nhiám vÿ, quyền hạn khác cāa Quác hội là hoàn toàn phù hợp với tình hình hián tại (khi cả nước đang quyết liát thực hián Nghá quyết Trung ương 4 khóa XI- Mát sá nhiêm vÿ cÁp bách vÁ công tác xây dăng Đ¿ng hiãn nay).
Nhiám vÿ này sẽ góp phần thúc đẩy ngưßi giữ các chức vÿ quan trãng trong bộ máy nhà nước thực thi nhiám vÿ káp thßi hơn, mang tính thúc đẩy hơn và <răn đe= mạnh mẽ hơn; do đó cũng đáp ứng tát hơn lòng mong đợi cāa cử tri. Khoản 14 có liên quan đến thẩm quyền cāa Chā tách nước (tại khoản 6, Điều 93) trong viác quyết đánh đàm phán, ký kết điều ước quác tế nhân danh Nhà nước; trình Quác hội phê chuẩn điều ước quác tế hoặc quyết đánh phê chuẩn, gia nhập hoặc chấm dứt hiáu lực điều ước quác tế theo thẩm quyền do Quác hội quy đánh(tại khoản 14 Điều 70).Viác sửa đổi, bổ sung nhiám vÿ, quyền hạn cāa Chā tách nước không thuộc phạm vi chuyên đề này, nhưng có liên quan đến nhiám vÿ, quyền hạn cāa Quác hội. Riêng khoản 6, Điều 93 về cơ bản là phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp. Trước đây quy đánh Quác hội <.phê chuẩn hoặc bãi bß điÁu ước quác t¿ do Chā tịch nước trăc ti¿p ký; phê chuẩn hoặc bãi bß các điÁu ước quác t¿ khác đã được ký k¿t hoặc gia nhÁp theo đÁ nghị cāa Chā tịch nước=.
Nay trên cơ sá khoản 6, Điều 93, khoản 14 mới, Điều 75 được quy đánh lại là: Quác hội <. phê chuẩn,quy¿t định gia nhÁp hoặc chÁm dứt hiãu lăc cāa điÁu ước quác t¿ liên quan đ¿n chi¿n tranh, hòa bình, chā quyÁn quác gia, tư cách thành viên cāa Cáng hòa xã hái chā nghĩa Viãt Nam tại các tổ chức quác t¿ và khu văc quan 12 trọng, điÁu ước quác t¿ vÁ quyÁn con ngưßi, quyÁn và nghĩa vÿ cơ b¿n cāa công dân và điÁu ước quác t¿ khác trái với luÁt, nghị quy¿t cāa Quác hái=. Quy đánh mới này là hoàn toàn cần thiết vì hai lý do cơ bản sau đây: Một là, trước đây, những vấn đề lớn, đại sự như chiến tranh và hòa bình, như chā quyền quác gia, quyền và nghĩa vÿ cơ bản cāa công dân chưa được đề cập cÿ thể trong Điều 84 Hiến pháp 1992. Nay trong điều kián Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thßi kỳ quá độ lên chā nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) cāa Đảng đã chß rõ <bái c¿nh quác t¿ có nhāng bi¿n đổi to lớn và sâu sắc=, thậm chí là biến đổi khôn lưßng, thì những điều ước quác tế (trực tiếp hoặc có liên quan) về những vấn đề trãng đại đó không thể không do Quác hội xem xét để phê chuẩn hay không phê chuẩn.
Bái vậy, đây là nhiám vÿ, quyền hạn rất xác đáng cāa Quác hội. Hai là, sau năm 1992, nước ta đã tham gia nhiều tổ chức quác tế như ASEAN, ASEM, APEC, WTO nhiều tổ chức cāa Liên hiáp quác như UNDP, UNFPA, UNESCO. Sắp tới, chắc chắn nước ta còn tham gia những tổ chức quác tế khác. Viác Quác hội xem xét có nên tham gia tổ chức này hay tổ chức khác với tư cách gì cũng là cần thiết nhằm bảo vá lợi ích quác gia, dân tộc, vì một nước Viát Nam xã hội chā nghĩa giàu mạnh.
Mặt khác chúng ta cũng đã tuyên bá: Viát Nam <là bạn, đái tác tin cÁy và thành viên có trách nhiãm trong cáng đồng quác t¿= (Văn kián Đại hội XI cāa Đảng, trang 234). Bái vậy, Quác hội xem xét phê chuẩn là đúng tầm nhiám vÿ, quyền hạn cāa Quác hội (như đã phê chuẩn Viát Nam gia nhập WTO năm 2007). Nhiám vā, quyÁn h¿n căa Ăy ban th°ãng vā Qußc hßi (Điều 74) Āy ban thưßng vÿ Quác hội có mưßi ba nhiám vÿ, quyền hạn,về nội dung có một sá điểm mới như sau: Trước hết Āy ban thưßng vÿ Quác hội không còn nhiám vÿ <Công bá và chā trì viãc bầu cÿ đại bißu Quác hái=, vì nhiám vÿ này đã được chuyển cho Hội đồng bầu cử quác gia (một thiết chế độc lập mới). So với Điều 91 Hiến pháp 1992 thì khoản 5 được tách thành hai khoản mới.
Đoạn đầu thuộc công tác giám sát, được quy đánh thành nhiám vÿ, quyền hạn thứ ba (khoản 3): <Giám sát viãc thi hành Hi¿n pháp, luÁt, nghị quy¿t cāa 13 Quác hái, pháp lãnh, nghị quy¿t cāa Āy ban thưßng vÿ Quác hái; giám sát hoạt đáng cāa Chính phā, Tòa án nhân dân tái cao, Viãn kißm sát nhân dân tái cao, Kißm toán nhà nước và cơ quan khác do Quác hái thành lÁp=. Đoạn hai được quy đánh thành khoản 4 mới cāa Điều 74 Hiến pháp 2013, đó là quyền đình chß viác thi hành và trình Quác hội bãi bß các văn bản trái với Hiến pháp, luật, nghá quyết cāa Quác hội đái với các văn bản cāa Chính phā, Thā tướng Chính phā, Tòa án nhân dân tái cao, Vián kiểm sát nhân dân tái cao.Và trực tiếp bãi bß văn bản cāa Chính phā, Thā tướng Chính phā, Tòa án nhân dân tái cao, Vián kiểm sát nhân dân tái cao trái với pháp lánh, nghá quyết cāa Āy ban thưßng vÿ Quác hội. Hai viác trên có nội hàm khác nhau (giám sát và xử lý hậu giám sát), quy trình vận hành công viác cāa hai viác đó cũng khác nhau nên rất cần thiết phải được bóc tách quy đánh lại cho rành mạch. Một nhiệm vÿ-quyền hạn hoàn toàn mới là: <Quy¿t định thành lÁp, gi¿i thß, nhÁp, chia, điÁu chỉnh địa giới đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phá trăc thuác trung ương= (khoản 8).
Viác này trước đây thuộc nhiám vÿ, quyền hạn cāa Chính phā. Qua thực thi cho thấy có ít nhất hai tình huáng không hợp lý. Thứ nhất, cùng là thành lập, chia tách, sáp nhập, điều chßnh đáa giới đơn vá hành chính mà một phần viêc này (đơn vá hành chính cấp tßnh) do cơ quan lập pháp (Quác hội) thực hián, phần còn lại (đơn vá hành chính cấp huyán) do cơ quan hành pháp (Chính phā) tiến hành. Thứ hai là, do bất hợp lý nói trên mà có những viác cÿ thể rất khó giải quyết.
Điều chßnh đáa giới hành chínhcāa một huyán thuộc một tßnh, nhưng huyán đó lại giáp với tßnh khác (tức là vừa điều chßnh đáa giới hành chính huyán, đồng thßi phải điều chßnh đáa giới hành chính tßnh, nếu Chính phā làm thì vướng về đáa giới hành chính tßnh, nếu Quác hội làm thì lại trùng dẫm lên viác cāa Chính phā là điều chßnh đáa giới hành chính huyán). Chính vì vậy, thẩm quyền này phải quy về một mái. Tuy nhiên có sự phân cấp: Quác hội xử lý công viác đái với tßnh, thành phá trực thuộc trung ương, còn Āy ban thưßng vÿ Quác hội xử lý các đơn vá huyán, quận, thá xã, thành phá thuộc tßnh và báo cáo với Quác hội. Sửa đổi này 14 là cần thiết và chặt chẽ.
Một nhiệm vÿ, quyền hạn có thể nói là <mới nay, cũ xưa=, đó là khoản 12, Āy ban thưßng vÿ Quác hội có nhiám vÿ, quyền hạn <Phê chuẩn đÁ nghị bổ nhiãm, mián nhiãm đại sứ đặc mãnh toàn quyÁn cāa Cáng hòa xã hái chā nghĩa Viãt Nam=. Hiến pháp 2013 quy đánh nhiám vÿ này chính là kế thừa quy đánh cāa Hiến pháp năm 1959 và Hiến pháp năm 1980. Vì vá trí cāa đại sứ là đại dián đặc mánh toàn quyền cāa nước ta (mang tính quác gia) á nước ngoài nên Āy ban thưßng vÿ Quác hội phải phê chuẩn để Chā tách nước bổ nhiám, cử hoặc triáu hồi đại sứ là hợp lý, đúng đắn, đồng thßi cũng phù hợp với thông lá quác tế. Hßi đßng dân tßc và các Ăy ban căa Qußc hßi (các Điều 75, 76, 77 và 78) Có một sá viác đến bây giß đã trá thành <tất yếu= như các quy đánh: Hội đồng dân tộc, các Āy ban có mát sá thành viên hoạt đáng chuyên trách, hoặc Chā tịch Hái đồng dân tác được tham dă các phiên họp cāa Āy ban thưßng vÿ Quác hái… là tất yếu nên không cần thiết ghi trong Hiến pháp và đã được bãi bß.