CHƯƠNG 1 MOT SÓ VAN DE CHUNG VE BIEN PHAP KHAN CAP TẠM THỜI THEO PHAP LUAT TÓ TUNG DÂN SỰ 1. Khái niệm, đặc diem, ý nghĩa và phân loại biện pháp khan cấp tạm thời theo pháp luật tô tụng dan sự 1. Khái uiệm về biệu pháp khâm cấp tạm thời Theo nguyên tắc tố tụng, giải quyết các vụ việc dân sự của Toa an được thực hién theo một trình tự các thủ tục do luật định và chỉ sau khi đã thực hién day đủ trình tự các thủ tục đó Toa án mới có thé ra phán quyết về nội dung vụ việc dân su: Thời gian dé Tòa anra phan quyết giải quyết về nội dung vụ việc dân sự thường là không thé ngắn và chỉ sau khi Tòa án đã xem xét, nghiên cứu, đánh giá day đủ chúng cứ, toàn điện các yêu câu của các đương sự thì Tòa án mới ra phán quyết giải quyết nội dung vụ việc dân su. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết một số vụ việc dân sự, vi clưưa thé ban hanh ngay bản án, quyết dinh giải quyét nội dung vụ việc dân sự, nhưng do cân phải kip thời bảo vệ quyên, lợi ích của đương sự, tránh cho đương sự khỏi bị thiệt hại và phải đáp ứng ngay nhu cầu cập bách của đương su, néu khôngtính mang, sức khỏe của đương sự sẽ không được đêm bảo hoặc do cân phải bảo vệ ngay chứng cứ dùng dé giải quyết vụ việc dân sự, nều không chứng cử đó sẽ bị hủy hoại, không thê giải quyết được vụ án hoặc do cần phải bảo toàn tài sản của đương sự dé đảm bảo cho kha năng thi hành án thì Tòa én cần phải ra ngay quyét định áp đụng một hoặc mét s6 giải pháp nhằm tam thời đáp ứng nhu câu cập bách của đương sự, bảo vệ chứng cứ, bão toàn tai sản.
Những giải pháp trước mat nhằm kịp thời bảo vệ quyên, lợi ích của đương sự này goi là “biện phápkhẩn cap tam thời” (BPKCTT) nhằm bảo vệ chứng cứ, tai sản bảo dam cho việc giải quyết vu việc dân su và thi hành én Trong những trường hợp khẩn cấp, BPKCTT sẽ được Tòa án sử dung kết hop với mat số biện pháp khác nhw biện pháp hòa gai, biện pháp chứng minh nhằm giải quyết vu án Theo Từ dién giãi thích thuật ngữ Luật hoc của Trường Dai học Luật Hà Nội, năm. 1999: “Biển pháp khẩn cấp tam thời là biện pháp toà án quyết đình dp dung trong quá 6 trình giải quyết vụ án dén sự nhằm giải quyết như cau cấp bách của đương sự, bảo vệ bằng chứng. bảo đâm việc thi hành an‘! Theo giáo trình Luật tổ tung dân sự của Trường Dai học quốc gia TP. H6 Chí Minh, 2017 thi BPKCTT được đính ngiĩa: “Bién phápkhẩn cấp tam thời là những biên pháp được guy định trong Bộ luật tổ tung dân sự và các văn ban quy phạm pháp luật khác do cơ quan tiền hành té hang co thẩm quyển quyết định áp dụng nhằm giải quyết nhu cẩu cắp bách của đương sự: bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tài sản tránh gay thiệt hại không thể khắc phục được, đồng thời tạo điều kiên thuận lợi cho việc giải quyết vu dn hoặc thi hành án trong quá trình giải quyết vụ việc dan su“? Trên cơ sở nghiên cứu các quy định của BLTTDS năm 2015 và tham khảo các khái niém trên có thê rút ra khái niém về biện pháp khẩn cấp tam thời như sau: “Biên pháp khẩn cắp tạm thời là những biện pháp được áp ding bởi cơ quan tién hành té hing có thâm quyển nhằm muc dich giải quyết nhu cẩu của đương sự.
bảo vệ chứng cứ. tài sản nhằm tránh thiệt hai và bdo dam viêc thi hành an theo dimg quy dinh ”. của pháp luất 1. Đặc điểm của biện pháp khan cấp tam thời 1.
Tinh khẩn cấp Tính khẩn cập là một đắc tính nỗi bật đầu tiên của BPKCTT trong tô tung dân sự và chỉ được Tòa án quyết định áp dung trong trường hợp khẩn cap, hay noi một cách cu thé hơn là chỉ áp dung đối với những vụ án dân sự có sự khẩn cập. Vì thông thường các vu án dân sự được Tòa án giải quyết theo một trình tư tổ tung nhất định sẽ không thé hiện sự khẩn cấp, nhưng đổi với một số vụán dan sự nêu Tòa ấn giảiquyết theo trình tự này thì sẽ là quá chậm dé bão vệ quyên, lợi ich hợp pháp của đương sự bởi đương sư có L Nguyễn Cong Binh, Giáo trầử Luật To tưng din sự Việt Num, Trường Đai học Luật Hà Nội, xu: Công an nhân. din, Hà Nội, 14+ 2 š ` Giáo tinh Luật to tụng dân sự Việt Nam, Trường Đai học quốc gia TP. Ho Chí Minh ,nxb: Công zn nhân din, TP Hồ Chí Minh, Tr 126 7 nhu câu rất cấp bách, chúng cứ đang bi đe dọa hủy hoại, tai sản tranh chấp, tài sản dé thực hiện ngifa vụ đang có nguy co bi tau tánŠ.
Cơ sở dé Tòa ánra quyết định áp dụng BPKCTT chính là do yêu cầu khiến cập của chủ thể có quyền yêu cầu. Trong các vu án dân sự tính khẩn cap của BPKCTT thể hiện đâm nét vì đây là tranh chap nhằm mục dich sinh lợi, tai sản tranh chap là đối tương có khả năng sinh lợi cao nên việc bảo vệ kịp thời quyền và lợi ích của đương sự cảng trở niên cap bách hơn. Tinh chất khan cap còn được Tòa án quyết định áp dụng rat nhanh chóng Nhanh. chóng được thé hién ở chỗ thời gian dé Tòa ánxem xét, ra quyết định áp dung BPKCTT là rật ngắn, nêu không quyết định ngay tức khắc thi lâu nhật cũng chỉ có thé kéo dài một vai ngày sau khi nhận được yêu câu.
Quyết định áp dụng BPKCTT là một quyết định có liệu lực ngay, có như vậy mới bảo vệ được quyền, lợi ich của đương su. Tòa án phải chuyển giao quyết định áp dung BPKCTT cho Cơ quan thi hành quyết đính do. Viéc nhanh chóng thi hành quyét định đó được thé hiện qua thủ tục thi hành quyết đính áp dung BPKCTT làrất nhanh chóng, khan trương. Tinh tam thời Quyết định áp đụng BPKCTT là một quyết định có tính tạm thời mà Tòa án áp đụng dé bão vệ quyên lợi ích hợp pháp của đương sự, bởi vì vụ án van chưa giải quyét mot cách triệt dé, chỉ là một giải pháp tinh thé dé ngăn chặn, bảo vệ tài sản tranh chấp, bảo tên hiện trang tai sản tranh châp đang trong quá trình chờ các phần quyết cuối cing của Tòa án, do đó chưa xác định tai sản tranh chap thudc về ai.
Vi thé quyết đính áp dung BPKCTT của Tòa án mặc di có ngay hiệu lực nhưng chỉ là quyết định tam thời, quyết đính không có hiệu lực pháp luật vĩnh viễn. Việc xử lý BPKCTT sẽ phụ thuộc vào nôi dung bản án, quyết định giải quyết vu án dân sự của Tòa án và quyết định áp dung BPKCTT cũng có thé được Hội đông xét ` Trần Phương Thảo (2017), Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tổ tng din sự Việt Nam, NXB Lao động Đai từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bin Vin hóa thông tin, Hi Nội nắm: 1905,trơng 161 § xử sơ thêm thay doi hoặc hủy bö khi lý do của việc áp dung BPKCTT thay đôi hoặc không còn nia. Tinh bảo đâm Tinh bảo dam được thê hiện cu thể thông qua mục đích của BPKCTT là nhằm đáp ứng nhu câu cấp bách của đương su dé đêm bảo không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tính mang danh dự, nhén phẩm của họ, nhằm bảo vệ chứng cứ khỏi bị tủy hoai để dim bảo giải quyết được vụ án dân su, nhằm bảo toàn tai sin dé bảo đảm cho việc thi hành. Tinh có hiệu lực thi hành ngay ki được ban hành Tính hiệu lực của quyệt đính áp dụng BPKCTT được thể hiện ở chỗ BPKCTT khi đã được Tòa án quyết đính áp dung thì moi chủ thé liên quan phải đều phải tuyệt đối chap hành ngay.
Ngoài ra, quyết dinh áp dung BPKCTT là quyết dinh không bi kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc tham. Các đương sự chỉ có thé khiêu nại, Viện kiểm. sát chỉ có thé kiên nghị về quyết định áp dung BPKCTT của Tòa án 1. Ý nghĩa cha biệu pháp khan cấp tạm thời Việc áp dung biên pháp khẩn cập tam thời nhằm giải quyết nhu câu cap bách, bảo toàn tai sản, bảo vệ bang chứng dé đảm bảo việc thi hành án.
Do đó, việc áp dung biên pháp khan cap tam thời có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bao vệ kịp thời khắc phục những hậu quả, thiệt hại do hành vi trái pháp luật gây ra; ngăn chan những hành vi hủy hoại bằng chứng làm sai lậch nội dung vụ việc. Kip thời ngăn chặn hành vi tau tán tai sản và đảm bảo việc thi hành bản án, quyét đính của Tòa an* Như vay, việc áp dụng biện pháp khẩn cap tam thời trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự không chỉ có ý nghiia pháp lý ma còn có ý ngiữa xã hội sâu sắc. Trong điều kiện hội nhập kinh té hién nay, biện pháp khẩn cấp tạm thời ngày cảng trở thành công cụ pháp lý vững chắc dé các đương sự bao vệ quyên lợi hợp pháp của mình khi tham gia Vào các quan hệ dân sự, thương mai và lao đông. 3 Giáo tinh Luật To tmg din sự Việt Nam, Trường Đai học hật Hi Nội nhà xuất bin Công an nhân dân, Hà Nội, 2017,trang 179.
0 Việc áp dụng BPKCTT chồng lại được các hành vi tau tán tai sản, huy hoại hoặc xâm pham chứng cứ, mua chuộc người làm chúng. Bảo vệ được chúng cứ, giữ nguyên. được giá trị chứng minh của chúng cứ tránh cho hô sơ vụ việc dân sự bị sai lệch bảo đảm việc gidi quyết đúng được vụ việc dân su’. Việc áp dụng BPKCTT bio toàn được tình trạng tai sản tránh việc gây thiệt hai không thể khắc phục được, giữ được tài sản bảo dam cho việc thi hành bản án, quyết định của Tòa án sau nay.
Áp dung các BPKCTT đáp ung kịp thời nhu câu cập bách của đương sự, tạo điều kiện cho đương sự ổn định đời sông của họ và gia đính: 1.