CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN 1.1 Khái niệm giai cấp công nhân Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp đó luôn là đối tượng nghiên cứu trong mọi thời đại, từ xưa các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác như: C.Lênin là những người đã quan tâm, nghiên cứu và đưa ra những học thuyết về giai cấp công nhân. Học thuyết về giai cấp công nhân đã được họ trình bày trong các tác phẩm như “Nội chiến ở Pháp” (1871) “Phê phán cương lĩnh Gôta” (1875), “Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản” (1847), “Sáng kiến vĩ đại”… Ở đây, khi các ông nhận ra rằng những mâu thuẫn và bất công trong xã hội là do chế độ tư bản gây ra và người bị áp bức bóc lột thậm tệ nhất trong xã hội là giai cấp công nhân. Nghiên cứu về giai cấp này các ông không chỉ thấy được những nỗi khổ nhục, bất công mà người công nhân phải chịu các ông còn nhận thấy được khả năng cũng như sức mạnh của giai cấp công nhân trong sự nghiệp giải phóng mình và giải phóng nhân loại để tiến tới một xã hội công bằng, tốt đẹp hơn. Trong “Tình cảnh giai cấp công nhân Anh” Ăngghen đã viết: “Giai cấp vô sản không chỉ là giai cấp chịu đau khổ mà còn là giai cấp có sứ mạng lịch sử và tiền đồ rất vẻ vang”, khác với nhà các nhà không tưởng Xanhximông, Phuriê, Ôoen vào thời kỳ đó cũng đã có tư tưởng thấy được sự bất công của xã hội tư bản và nghĩ rằng phải có một xã hội công bằng hơn, ở đó không có áp bức bóc lột ở đó mọi người được sống trong hoà bình, ấm no, hạnh phúc nhưng những tư tưởng của các ông đã không trở thành hiện thực vì các ông không hiểu được vai trò lịch sử của giai cấp công nhân đến thế kỷ XIX, Mác- Ăngghen bước vào trường đấu tranh chính trị.
Tuy Mác-Ăngghen không phải là giai cấp công nhân, nhưng hai ông đã nghiên cứu phong trào công nhân ở Châu Âu và phát hiện ra được một điều mà các nhà không tưởng đó không thấy được là giai cấp công nhân là những người đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản và là lực lượng chủ yếu xây dựng xã hội mới. Và kế thừa tư tưởng của các nhà Macxít, Chủ tich Hồ Chí Minh – Lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam đã nhận thấy được vai trò sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân. Khi ra đi tìm đường cứu nước, đến được luận cương của Lênin “Về vấn đề giải phóng dân tộc và thuộc địa” Người đã tìm thấy và khẳng định con đường giải phóng dân tộc Việt Nam là con đường “Cách mạng vô sản” Hồ Chí Minh luôn đặt niềm tin lớn lao vào giai cấp công nhân, khẳng định sứ mệnh lịch sử và vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chế độ mới. Người khẳng định: “để dành lấy thắng lợi, cách mạng phải nhất định phải do giai cấp 5 công nhân lãnh đạo vì nó là giai cấp tiên tiến nhất, có kỷ luật nhất và có tổ chức chặt chẽ nhất” [7:56] Giai cấp công nhân thế giới ra đời trong cuộc cách mạng công nghiệp và trưởng thành trong quá trình phát triển của CNTB.
Cuộc cách mạnh công nghiệp được thực hiện đầu tiên ở nước Anh trong nhưĩng năm 60 của thế kỉ XVIII và sau đó lần lượt được thực hện ở các nước Tây Âu. Cuộc cách mạng đó đã làm thay đổi mọi cách sản xuất từ trước đến lúc bấy giờ, chuyển từ lao động bằng tay sang lao động bằng máy móc, đưa năng xuất lao động tăng lên một cách nhanh chóng và rộng lớn một cách chưa từng thấy. Song cách mạng công nghiệp diễn ra ở đâu thì ở đó toàn bộ công nghiệp chuyển vào tay các nhà tư bản lớn, còn những người sản xuất nhỏ thì bị phá sản, buộc phải đi làm thuê cho các nhà tư bản, “những nhà tiểu công nghiệp, tiểu thương nghiệp và thực lợi nhỏ, thợ thủ công và nông dân tất cả các tầng lớp dưới của tầng lớp xưa kia, đều rơi xuống hàng ngũ vô sản”. Vì lẽ đó Ăngghen kết luận”giai cấp vô sản là do cuộc cách mạng công nghiệp sản sinh ra”.
Những người bán sức lao động của mình để kiếm sống. Và chính tiêu chí này đã làm cho giai cấp công nhân trở thành giai cấp đối kháng với giai cấp tư sản. Ngày nay với sự phát triển của CNTB trong nửa sau của thế kỉ XX, bộ măt của giai cấp công nhân có nhiều thay đổi khác trước. Sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội hiện nay đã vượt ra trình độ văn minh công nghiệp trước đây.
Sự xã hội hoá và phân công lao động xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại, các hình thức bóc lột giá trị thặng dư…Đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện đại không còn giống với diện mạo của Mác mô tả trong thế kỉ XIX. Song những thuộc tính cơ bản của Mác đã phát hiện ra vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là cơ sở phương pháp luận để cho chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại, đặc biệt là để làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay. Và căn cứ vào hai chỉ tiêu cơ bản nói trên, chúng ta có thể định nghĩa giai cấp công nhân: “Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền đại công nghiệp, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; Là lực lượng sản xuất cơ bản và tiên tiến trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; Là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ CNTB lên CNXH. Ơ các nước tư bản, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, phải đi làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, họ là những người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu của xã 6 hội và cùng nhau lao động vì lợi ích chung của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính đáng của bản thân họ.2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Giai cấp vô sản các nước, dù màu da, tiếng nói, phong tục tập quán khác nhau, nhưng có những quyền lợi cơ bản giống nhau, họ có một nguyện vọng chung là giải phóng khỏi ách áp bức, bóc lột, và phải chống với một kẻ thù chung là giai cấp tư sản ở nước mình, cùng sự cấu kết của giai cấp ấy trên phạm vi thế giới.
Gắn liền với kinh tế tư bản chủ nghĩa, giai cấp vô sản không sống phân tán và biệt lập như những người lao động khác trong nền kinh tế tự cung, tự cấp trước kia. Giai cấp vô sản thế giới ra đời khi thị trường thế giới đang hình thành, những mối quan hệ về kinh tế, chính trị, về văn hoá giữa các nước đang phát triển mạnh mẽ. Đường sắt, tàu thuỷ, điện báo…Mọi phương tiện giao thông đều do nền công nghiệp lớn sản xuất ra làm dễ dàng cho việc thiết lập quan hệ giữa vô sản nước này với vô sản nước khác. vì vậy giai cấp vô sản sớm trở thành một lực lượng quốc tế ngày càng đông đảo, ngày càng chống lại nền thống trị của CNTB.
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin đã khẳng định giai cấp công nhân hiện đại là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, có khả năng tổ chức và lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành cải biến cách mạng, từ hình thái kinh tế xã hội tư bản sang hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa, giải phóng nhân loại khỏi ách áp bức, bất công và mọi hình thức bóc lột. Nói một cách khái quát là sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: Xoá bỏ chế độ TBCN xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi ách áp bức bóc lột, nghèo làn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.Ăngghen viết: “thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy-đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại”.Lênin cũng chỉ rõ “điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”. Học thuyết Mác-Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là luận chứng khoa học về địa vị kinh tế-xã hội và vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, về những mục tiêu, con đường để giai cấp đó hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình. Học thuyết ấy đã chứng minh rằng, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được quy định bởi những điều kiện khách quan: Đó là “cùng với sự phát triển của nền đại công nghiệp, chính cái nền tảng trên đó giai cấp tư sản đã sản xuất và chiếm hữu sản phẩm của nó, đã bị phá sập dưới chân giai cấp tư sản.
Trước hết giai cấp tư sản sản sinh ra những người đào huyệt chân chính. Sự sụp 7 đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”. Và lý thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đã được Mác và Ăngghen trình bày một cách cụ thể sau: Trước hết, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không phải là việc thực hiện sự chuyển biến từ chế độ tư hữu này sang chế độ tư hữu khác, không phải là từ hình thức bóc lột này sang hình thức bóc lột khác mà ngược lại mục tiêu cuối cùng của giai cấp công nhân là xoá bỏ giai cấp, xoá bỏ chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất để xoá bỏ mọi hình thức bóc lột người, tức là giải phóng được giai cấp, giải phóng được xã hội, giảiphóng con người. Đây chính là nội dung cốt lõi nhất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.
Tuy nhiên, đây là một quá trình hết sức lâu dài, vì vậy mọi cực đoan, nóng vội, muốn đốt cháy giai đoạn dùng biện pháp hành chính để thủ tiêu mọi hình thức tư hữu nhằm tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội thì chỉ mang lại những kết quả tiêu cực mà thôi.