Nghiên Cứu Tuyển Chọn Một Số Dòng, Giống Lúa Thuần Năng Suất Chất Lượng Cho Các Tỉnh Phía Bắc

Nghiên cứu tuyển chọn giống lúa thuần năng suất cao, chất lượng tốt cho các tỉnh phía Bắc, góp phần nâng cao sản xuất nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Tấn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Trâm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Tuyển chọn một số dòng giống lúa thuần năng suất, chất lượng cho các tỉnh phía Bắc
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 6. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 6.1. Mục đích nghiên cứu
• 6.2. Yêu cầu của đề tài
• 7. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 7.1. Ý nghĩa khoa học
• 7.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 8. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới và trong nước
• 9.1.1. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới
• 9.1.2. Tình hình sản xuất lúa gạo trong nước
• 9.2. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần trên thế giới và trong nước
• 9.2.1. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần trên thế giới
• 9.2.2. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần tại Việt Nam
• 9.3. Đặc điểm các tính trạng chất lượng lúa gạo
• 9.3.1. Đặc điểm hình dạng hạt gạo
• 9.3.2. Chất lượng xay xát
• 9.3.3. Chất lượng dinh dưỡng và nấu nướng
• 10. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 10.1. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 10.2. Vật liệu nghiên cứu
• 10.3. Nội dung nghiên cứu
• 10.4. Phương pháp nghiên cứu
• 10.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 10.4.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 10.4.3. Phương pháp đánh giá các chỉ tiêu theo dõi
• 10.4.4. Xử lý số liệu
• 11. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 11.1. Thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các dòng/giống trong thí nghiệm
• 11.2. Các đặc điểm nông sinh học và hình thái của các dòng/giống lúa
• 11.3. Mức độ nhiễm sâu bệnh và cứng cây chống đổ của các dòng/giống lúa
• 11.4. Kết quả lây nhiễm bệnh bạc lá nhân tạo trên các dòng/giống
• 11.5. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng/giống lúa
• 11.6. Tính thích ứng và độ ổn định về năng suất thực thu của các dòng, giống lúa thuần
• 11.7. Các chỉ tiêu chất lượng của các dòng lúa thuần và giống đối chứng
• 11.7.1. Chiều dài và hình dạng hạt gạo lật
• 11.7.2. Chất lượng xay xát
• 11.7.3. Chất lượng nấu nướng
• 12. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Giống Lúa Năng Suất Cao 50 ký tự

Nghiên cứu giống lúa năng suất cao là một lĩnh vực quan trọng trong ngành nông nghiệp, đặc biệt tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Việc phát triển và tuyển chọn giống lúa phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc thù của vùng này đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Các giống lúa mới không chỉ cần có năng suất lúa vượt trội mà còn phải có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, thích ứng với biến đổi khí hậu và cho ra sản phẩm gạo chất lượng cao. Quá trình nghiên cứu giống lúa bao gồm nhiều giai đoạn, từ việc thu thập và đánh giá các nguồn gen, lai tạo, khảo nghiệm giống lúa, đến việc chọn lọc và nhân giống. Các nhà khoa học và các viện nghiên cứu đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nghiên cứu này, đồng thời phối hợp với người nông dân để thử nghiệm và đánh giá các giống lúa trong điều kiện thực tế.

1.1. Tầm quan trọng của giống lúa năng suất cao

Giống lúa năng suất cao đóng vai trò then chốt trong việc tăng sản lượng lương thực, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Việc sử dụng các giống lúa có năng suất cao giúp tối ưu hóa diện tích canh tác, giảm chi phí sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế. Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và gia tăng dân số, việc phát triển và ứng dụng các giống lúa năng suất cao càng trở nên cấp thiết.

1.2. Điều kiện tự nhiên các tỉnh phía Bắc ảnh hưởng đến giống lúa

Các tỉnh phía Bắc Việt Nam có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đa dạng, ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Vùng núi phía Bắc có khí hậu lạnh, thời gian sinh trưởng ngắn, trong khi vùng đồng bằng sông Hồng có khí hậu ôn hòa hơn, nhưng lại thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt. Do đó, việc tuyển chọn giống lúa phù hợp với từng vùng sinh thái là rất quan trọng để đảm bảo năng suất và chất lượng.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Giống Lúa Tại Phía Bắc 55 ký tự

Nghiên cứu và tuyển chọn giống lúa tại các tỉnh phía Bắc đối mặt với nhiều thách thức. Điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đặc biệt là rét đậm, rét hại vào mùa đông, gây ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây lúa. Bên cạnh đó, sâu bệnh hại lúa cũng là một vấn đề nan giải, đặc biệt là bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá và rầy nâu. Các giống lúa cần có khả năng chịu rét, kháng bệnh tốt để đảm bảo năng suất lúa ổn định. Ngoài ra, việc cải tiến giống lúa cũng đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị đến đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ chuyên môn cao. Sự phối hợp giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cũng cần được tăng cường để đẩy nhanh quá trình chọn tạo giống lúa và đưa các giống lúa mới vào sản xuất.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến năng suất lúa

Biến đổi khí hậu gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất lúa, bao gồm sự gia tăng nhiệt độ, thay đổi lượng mưa và tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan. Điều này đòi hỏi các nhà khoa học phải tập trung vào việc phát triển các giống lúa có khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu thay đổi, chịu rét tốt và chống chịu hạn, úng.

2.2. Vấn đề sâu bệnh hại và giải pháp phòng trừ

Sâu bệnh hại lúa là một trong những nguyên nhân chính gây giảm năng suất và chất lượng lúa. Các loại sâu bệnh phổ biến như rầy nâu, bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá gây thiệt hại lớn cho người nông dân. Do đó, việc phát triển các giống lúa kháng bệnh và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả là rất quan trọng.

III. Phương Pháp Tuyển Chọn Giống Lúa Năng Suất 58 ký tự

Có nhiều phương pháp tuyển chọn giống lúa được áp dụng trong nghiên cứu giống lúa, bao gồm phương pháp lai tạo truyền thống, phương pháp đột biến, phương pháp sử dụng chỉ thị phân tử và phương pháp chuyển gen. Phương pháp lai tạo truyền thống là phương pháp phổ biến, dựa trên việc lai giữa các giống lúa có đặc tính tốt để tạo ra các tổ hợp gen mới. Phương pháp đột biến sử dụng các tác nhân vật lý hoặc hóa học để tạo ra các đột biến gen, từ đó tạo ra các giống lúa có đặc tính mong muốn. Phương pháp sử dụng chỉ thị phân tử giúp các nhà khoa học xác định các gen quan trọng liên quan đến năng suất lúa, chất lượng và khả năng chống chịu sâu bệnh. Phương pháp chuyển gen cho phép đưa các gen từ các loài khác vào cây lúa để cải thiện các đặc tính của giống lúa.

3.1. Lai tạo giống lúa truyền thống và ưu điểm

Lai tạo giống lúa truyền thống là phương pháp lâu đời và phổ biến, dựa trên việc lai giữa các giống lúa có đặc tính tốt để tạo ra các tổ hợp gen mới. Ưu điểm của phương pháp này là đơn giản, dễ thực hiện và ít tốn kém. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có nhược điểm là thời gian chọn tạo giống kéo dài và khó kiểm soát được kết quả.

3.2. Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống

Công nghệ sinh học đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chọn tạo giống lúa, giúp các nhà khoa học rút ngắn thời gian chọn tạo giống, tăng độ chính xác và tạo ra các giống lúa có đặc tính vượt trội. Các kỹ thuật như sử dụng chỉ thị phân tử, chuyển gen và chỉnh sửa gen đang được ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu và phát triển giống lúa.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Giống Lúa Tại Các Tỉnh 53 ký tự

Các nghiên cứu giống lúa tại các tỉnh phía Bắc đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Nhiều giống lúa mới có năng suất cao, chất lượng tốt và khả năng chống chịu sâu bệnh đã được tuyển chọn và đưa vào sản xuất. Một số giống lúa tiêu biểu như BC15, Bắc thơm 7, TBR225, Thiên ưu 8 đã góp phần quan trọng vào việc tăng sản lượng lúa và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Tuy nhiên, các giống lúa này vẫn còn nhiều hạn chế về khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và khả năng chống chịu sâu bệnh. Do đó, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu giống lúa để tạo ra các giống lúa có đặc tính vượt trội hơn.

4.1. Đánh giá năng suất và chất lượng các giống lúa mới

Việc đánh giá năng suất và chất lượng của các giống lúa mới là rất quan trọng để xác định tiềm năng của chúng trong sản xuất. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm năng suất thực thu, tỷ lệ gạo xay xát, tỷ lệ gạo nguyên, chiều dài hạt gạo và chất lượng cơm.

4.2. Khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống lúa

Khả năng chống chịu sâu bệnh là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá các giống lúa mới. Các giống lúa có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt sẽ giúp giảm chi phí sản xuất, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và đảm bảo năng suất ổn định.

V. Ứng Dụng Giống Lúa Năng Suất Cao Vào Thực Tiễn 59 ký tự

Việc đưa các giống lúa năng suất cao vào sản xuất đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cán bộ khuyến nông và người nông dân. Cán bộ khuyến nông đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật đến người nông dân, hướng dẫn họ áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến để đạt được năng suất lúa cao nhất. Người nông dân cần được tập huấn về kỹ thuật gieo cấy, chăm sóc, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ của nhà nước để khuyến khích người nông dân sử dụng các giống lúa mới và áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến.

5.1. Vai trò của khuyến nông trong chuyển giao kỹ thuật

Cán bộ khuyến nông đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật đến người nông dân, giúp họ nâng cao trình độ canh tác và tăng năng suất lúa. Cán bộ khuyến nông cần có kiến thức chuyên môn vững vàng, kỹ năng truyền đạt tốt và nhiệt tình, trách nhiệm.

5.2. Chính sách hỗ trợ của nhà nước cho sản xuất lúa

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ để khuyến khích người nông dân sử dụng các giống lúa mới và áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến. Các chính sách hỗ trợ có thể bao gồm trợ giá giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hỗ trợ tín dụng và hỗ trợ kỹ thuật.

VI. Triển Vọng Nghiên Cứu Giống Lúa Tại Phía Bắc 52 ký tự

Trong tương lai, nghiên cứu giống lúa tại các tỉnh phía Bắc sẽ tập trung vào việc tạo ra các giống lúa có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, chống chịu sâu bệnh tốt và cho ra sản phẩm gạo chất lượng cao. Các nhà khoa học sẽ tiếp tục ứng dụng các công nghệ sinh học tiên tiến để đẩy nhanh quá trình chọn tạo giống lúa và tạo ra các giống lúa có đặc tính vượt trội. Sự hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp sẽ được tăng cường để đưa các giống lúa mới vào sản xuất một cách nhanh chóng và hiệu quả.

6.1. Định hướng nghiên cứu giống lúa thích ứng biến đổi khí hậu

Nghiên cứu giống lúa thích ứng biến đổi khí hậu là một trong những ưu tiên hàng đầu trong thời gian tới. Các nhà khoa học sẽ tập trung vào việc tạo ra các giống lúa có khả năng chịu hạn, chịu úng, chịu mặn và chịu nhiệt tốt.

6.2. Phát triển giống lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu

Việc phát triển giống lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu là một trong những mục tiêu quan trọng của ngành lúa gạo Việt Nam. Các nhà khoa học sẽ tập trung vào việc tạo ra các giống lúa có hương thơm, hàm lượng dinh dưỡng cao và đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hơn 3,8 triệu ha đất chuyên trồng lúa với tổng diện tích gieo trồng hàng năm vượt 7,7 triệu ha. Ngành lúa gạo đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và khẳng định vị thế xuất khẩu hàng đầu thế giới với sản lượng xuất khẩu đạt 6,57 triệu tấn vào năm 2015, chiếm khoảng 18,3% thị phần thương mại gạo toàn cầu. Tuy nhiên, phần lớn lượng gạo xuất khẩu và tiêu thụ nội địa vẫn tập trung ở phân khúc chất lượng trung bình. Tại khu vực Đồng bằng sông Hồng với diện tích canh tác hơn 1,1 triệu ha, nhu cầu tiêu dùng gạo chất lượng cao của cư dân đô thị ngày càng tăng mạnh. Mặc dù cả nước gieo cấy hơn 155 giống lúa tẻ khác nhau, bộ giống lúa thuần chất lượng cao phục vụ các tỉnh phía Bắc vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế về khả năng chống chịu sâu bệnh và tính thích nghi sinh thái.

Nhiều giống lúa thuần chất lượng hiện hành như Bắc thơm 7 hay Hương thơm 1 thường bị nhiễm nặng bệnh bạc lá do vi khuẩn Xanthomonas oryzae và bệnh đạo ôn, dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống nhanh chóng chỉ sau 3 đến 5 vụ gieo trồng. Nhằm giải quyết điểm nghẽn này, đề tài tập trung đánh giá toàn diện đặc điểm nông sinh học, năng suất và phẩm chất hạt của 10 dòng lúa thuần mới chọn tạo so với 3 giống đối chứng phổ biến gồm Thiên ưu 8, TBR225 và Hương thơm 1.

Nghiên cứu được triển khai thực địa trong vụ Mùa 2016 và vụ Xuân 2017 tại hai tiểu vùng sinh thái đại diện là Ba Vì (Hà Nội) và Khoái Châu (Hưng Yên). Kết quả thực nghiệm đã tuyển chọn thành công dòng lúa thuần triển vọng NSC15-8 đạt năng suất trung bình 6,87 đến 7,74 tấn/ha, thời gian sinh trưởng ngắn từ 100 đến 129 ngày, kháng tốt bệnh bạc lá và sở hữu chất lượng cơm thơm mềm vượt trội, đáp ứng hoàn hảo tiêu chí khảo nghiệm quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết mô hình kiểu cây lúa mới (New Plant Type) do Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khởi xướng và được các nhà khoa học cây trồng hoàn thiện. Kiểu cây lúa lý tưởng có chiều cao cây từ 90 đến 100 cm, số dảnh hữu hiệu đạt từ 3 đến 4 dảnh/khóm, thân cây cứng cáp chống đổ ngã, lá đòng đứng lòng mo màu xanh đậm, bông to mang từ 200 đến 250 hạt chắc và tiềm năng năng suất đạt từ 10 đến 13 tấn/ha.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng lý thuyết di truyền học chọn giống đột biến và lai tích lũy gen. Phương pháp gây tạo đột biến phóng xạ kết hợp chọn lọc cá thể qua nhiều thế hệ (đến thế hệ M9) giúp tạo ra các đột biến có lợi về tính trạng ngắn ngày, kiểu hình bán lùn mang gen lặn sd1 và khả năng kháng chịu bệnh bạc lá.

Trong đánh giá chất lượng nông sản, nghiên cứu vận dụng hệ thống khái niệm chuẩn mực gồm:

• Năng suất lý thuyết (tính toán từ số bông/khóm, số hạt chắc/bông và khối lượng 1000 hạt);
• Năng suất thực thu (khối lượng thóc hạt sạch đạt độ ẩm tiêu chuẩn 13%);
• Hàm lượng amylose (chỉ số quyết định độ dẻo mềm của cơm, trong đó mức 2% đến 20% đặc trưng cho nhóm gạo dẻo);
• Nhiệt hóa hồ và độ bền thể gel (phản ánh đặc tính lý hóa của tinh bột khi nấu nướng);
• Hợp chất thơm 2-acetyl-1-pyrroline (chất tạo hương thơm tự nhiên của hạt gạo).

Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm đồng ruộng được thiết kế theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) gồm 13 công thức giống (10 dòng thuần mới và 3 giống đối chứng) với 3 lần nhắc lại. Quy mô mỗi ô thí nghiệm có diện tích 10 m2 (kích thước 5 m x 2 m), cấy với mật độ tiêu chuẩn 50 khóm/m2. Phương pháp bố trí này giúp triệt tiêu tối đa sai số do độ phì đất không đồng đều giữa các dải đất thực nghiệm.

Nghiên cứu áp dụng đồng bộ các quy chuẩn đánh giá:

• Hệ thống tiêu chuẩn đánh giá cây lúa (SES) của IRRI ban hành năm 2002 để theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, chiều cao cây, chiều dài bông và mức độ nhiễm sâu bệnh hại tự nhiên;
• Bộ Tiêu chuẩn Quốc gia gồm TCVN 8370:2010 đến TCVN 8373:2010 để xác định tỷ lệ gạo lật, gạo xát, gạo nguyên, kích thước hạt và đánh giá cảm quan chất lượng cơm qua hội đồng 5 chuyên gia;
• Phương pháp cắt kéo lây nhiễm nhân tạo vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae theo quy trình của Furuya với nồng độ huyền phù vi khuẩn đạt 10^6 đến 10^8 tế bào/ml, đánh giá vết bệnh sau 14 đến 18 ngày trên 4 chủng vi khuẩn thu thập từ thực tế gồm NSC58-1, NSC80-1, NSC6-3 và NSC51-6.

Toàn bộ dữ liệu được phân tích phương sai (ANOVA) qua phần mềm chuyên dụng IRRISTAT 5.0 và Excel 2010. Tính thích ứng và độ ổn định sinh thái của năng suất được xác định bằng mô hình hồi quy tuyến tính DTSL-Diallel của Nguyễn Đình Hiền (1995), cho phép bóc tách chính xác hệ số hồi quy thích nghi sinh thái và phương sai sai lệch của từng giống lúa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu đã phát hiện dòng lúa thuần NSC15-8 có thời gian sinh trưởng ngắn và độ cảm ôn lý tưởng. Trong vụ Mùa 2016, dòng NSC15-8 đạt thời gian sinh trưởng từ 100 đến 103 ngày (trỗ sau 70 đến 73 ngày gieo), ngắn hơn giống đối chứng Thiên ưu 8 và TBR225 từ 2 đến 3 ngày. Trong vụ Xuân 2017, thời gian sinh trưởng của dòng này là 129 ngày, ngắn hơn giống đối chứng Thiên ưu 8 (133 đến 135 ngày) tới 4 đến 6 ngày, rất phù hợp với cơ cấu luân canh trà Xuân muộn - Mùa sớm tại miền Bắc.

Thứ hai, tiềm năng năng suất thực thu của dòng NSC15-8 đạt mức vượt trội và ổn định cao. Tại Khoái Châu (Hưng Yên), năng suất thực thu vụ Mùa đạt 6,87 tấn/ha và vụ Xuân đạt 7,74 tấn/ha. Năng suất này tương đương với giống đối chứng Thiên ưu 8 (đạt 6,95 đến 7,81 tấn/ha) và cao hơn giống Hương thơm 1 từ 12,4% đến 15,8%. Dòng NSC15-8 sở hữu cấu trúc bông to, số hạt chắc trên bông đạt từ 165 đến 182 hạt và khối lượng 1000 hạt đạt khoảng 21,5 đến 22,3 gram.

Thứ ba, khả năng chống chịu sâu bệnh và chống đổ ngã của dòng NSC15-8 đạt kết quả xuất sắc. Khi lây nhiễm nhân tạo 4 chủng vi khuẩn bạc lá, dòng NSC15-8 thể hiện tính kháng cao với 2 chủng NSC58-1 và NSC80-1 (chiều dài vết bệnh trung bình dưới 8,0 cm, đạt cấp R), vượt trội hơn hẳn so với giống Hương thơm 1 bị nhiễm nặng (vết bệnh dài trên 14,0 cm, cấp S). Về độ cứng cây, dòng NSC15-8 đạt điểm 1 (thân cứng, không đổ ngã) nhờ chiều cao cây hợp lý dao động từ 102,5 đến 110,3 cm.

Thứ tư, chất lượng thương phẩm và chất lượng nấu nướng của NSC15-8 được đánh giá rất cao. Hạt gạo lật thon dài (chiều dài trung bình 6,75 đến 6,92 mm), tỷ lệ dài/rộng đạt trên 3,1 lần, tỷ lệ gạo nguyên sau xay xát đạt trên 68,5% và tỷ lệ trắng trong đạt trên 82,0%. Đánh giá cảm quan chất lượng cơm đạt 18,5/20 điểm, cơm mềm dẻo, có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt đậm tương đương với giống lúa chất lượng Hương thơm 1.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về năng suất và thời gian sinh trưởng giữa hai điểm nghiên cứu bắt nguồn từ sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường (GxE). Tại Ba Vì (Hà Nội), vùng bán sơn địa có nền nhiệt độ trung bình toàn vụ Mùa đạt 29,6 độ C và vụ Xuân đạt 23,6 độ C (thấp hơn Khoái Châu từ 0,1 đến 0,3 độ C), kèm theo lượng mưa tháng 8/2016 lên tới 718,4 mm gây ngập úng nhẹ, đã kéo dài thời gian sinh trưởng của các dòng lúa thêm 1 đến 3 ngày và làm năng suất thực thu giảm nhẹ từ 3,2% đến 5,1% so với Khoái Châu.

Để trực quan hóa các kết luận khoa học, dữ liệu về mối tương quan giữa kiểu gen và môi trường có thể được trình bày thông qua biểu đồ phân tán hai chiều (Biplot) biểu diễn hệ số ổn định năng suất (bi) trên trục hoành và phương sai sai số (S^2di) trên trục tung. Qua đó, dòng NSC15-8 nằm sát tọa độ lý tưởng (bi xấp xỉ 1,0 và S^2di tiến về 0), khẳng định khả năng thích nghi rộng tại nhiều tiểu vùng sinh thái khác nhau. Đồng thời, bảng ma trận phân loại phản ứng kháng vi khuẩn Xanthomonas oryzae thể hiện rõ ưu thế miễn dịch của NSC15-8 đối với các nguồn bệnh thu thập từ các tỉnh Hưng Yên và Nam Định.

So với các nghiên cứu trước đây về giống lúa Bắc thơm 7 kháng bạc lá (BT7 KBL) chỉ đạt năng suất 5,0 đến 5,5 tấn/ha, dòng NSC15-8 đã tạo ra bước đột phá khi vừa duy trì được phẩm chất cơm ngon vừa nâng trần năng suất lên trên 7,5 tấn/ha trong vụ Xuân, giải quyết triệt để mâu thuẫn lâu năm giữa tính trạng năng suất cao và chất lượng gạo ngon trong công tác chọn giống lúa thuần.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh đưa dòng lúa thuần NSC15-8 vào hệ thống Khảo nghiệm Giống cây trồng Quốc gia (bao gồm khảo nghiệm giá trị canh tác - sử dụng VCU và tính khác biệt, đồng nhất, ổn định - DUS) ngay trong 2 vụ tiếp theo. Mục tiêu cụ thể là hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật để được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công nhận giống cho sản xuất thử trước năm 2020. Cơ quan chủ trì thực hiện là Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương phối hợp với Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống cây trồng Quốc gia.

Thứ hai, hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh đồng bộ cho dòng NSC15-8 nhằm phát huy tối đa tiềm năng di truyền. Khuyến cáo mật độ cấy tối ưu từ 45 đến 50 khóm/m2, mức phân bón cân đối cho 1 ha gồm 110 đến 120 kg N, 80 đến 90 kg P2O5 và 90 đến 100 kg K2O. Áp dụng kỹ thuật rút nước phơi ruộng ở giai đoạn cuối đẻ nhánh để hạn chế chồi vô hiệu và tăng cường độ cứng cây. Đơn vị chuyển giao là Trung tâm Khuyến nông các tỉnh phía Bắc trong lộ trình từ 12 đến 24 tháng.

Thứ ba, tiếp tục ứng dụng công nghệ chỉ thị phân tử (MABC) để quy tụ thêm các gen kháng đạo ôn đa dòng (như Pi2, Pi54) và gen chịu ngập úng (Sub1) vào nền di truyền của dòng NSC15-8. Mục tiêu trong 36 tháng tạo ra dòng lúa siêu kháng có khả năng thích ứng linh hoạt với tình trạng ngập lụt cục bộ và dịch hại biến đổi do hiện tượng thời tiết cực đoan. Chủ thể thực hiện là Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Thứ tư, xây dựng mô hình liên kết sản xuất thương phẩm lúa gạo chất lượng cao gắn với chuỗi giá trị tại các vùng trọng điểm lúa như Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình và Nam Định. Thiết lập vùng sản xuất cánh đồng lớn quy mô ban đầu từ 500 đến 1.000 ha, cam kết bao tiêu sản phẩm với giá trị gia tăng cao hơn từ 15% đến 20% so với thóc thương phẩm thông thường, do các hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp chế biến gạo phối hợp triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà khoa học, chuyên gia chọn tạo giống cây trồng tại các viện nghiên cứu và trường đại học. Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật phong phú về quy trình chọn giống đột biến, phương pháp lây nhiễm nhân tạo vi khuẩn bạc lá theo Furuya và kỹ thuật phân tích độ ổn định kiểu gen bằng mô hình toán học DTSL-Diallel.

Thứ hai, các doanh nghiệp kinh doanh giống cây trồng và chế biến xuất khẩu lúa gạo. Tài liệu này đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các đơn vị lựa chọn, tiếp nhận chuyển giao quyền khai thác thương mại các dòng lúa triển vọng, phục vụ mục tiêu đa dạng hóa danh mục sản phẩm hạt giống chất lượng cao.

Thứ ba, cán bộ quản lý nông nghiệp, khuyến nông viên tại các Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cấp tỉnh/huyện. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp các địa phương định hình lại cơ cấu giống lúa, bố trí lịch thời vụ hợp lý cho trà Xuân muộn - Mùa sớm nhằm né tránh thiên tai và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và sinh viên các ngành Nông học, Khoa học cây trồng, Công nghệ sinh học nông nghiệp. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc một nghiên cứu thực nghiệm đồng ruộng, phương pháp xử lý số liệu bằng IRRISTAT và cách trình bày báo cáo khoa học theo chuẩn quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Dòng lúa thuần NSC15-8 có nguồn gốc chọn tạo như thế nào? Dòng lúa thuần NSC15-8 được nghiên cứu chọn tạo bằng phương pháp xử lý đột biến phóng xạ trên nguồn gen giống lúa VS1, trải qua quá trình chọn lọc cá thể khắt khe liên tục qua 9 thế hệ (M9) do Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương thực hiện. Dòng mang các ưu thế vượt trội về khả năng sinh trưởng, chiều cao cây bán lùn và khả năng chống chịu sâu bệnh.

Tại sao nghiên cứu lại lựa chọn hai điểm thí nghiệm tại Ba Vì và Khoái Châu? Ba Vì (Hà Nội) đại diện cho tiểu vùng sinh thái bán sơn địa với đất phù sa cổ không được bồi hàng năm và chịu tác động của khí hậu vùng núi cao, trong khi Khoái Châu (Hưng Yên) đại diện cho vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng với đất phù sa màu mỡ. Việc thử nghiệm song song tại hai vùng có biên độ nhiệt chênh lệch 0,1 đến 0,3 độ C và lượng mưa biến động giúp đánh giá chính xác độ ổn định sinh thái của các giống lúa.

Phương pháp lây nhiễm bệnh bạc lá nhân tạo trong luận văn được thực hiện ra sao? Phương pháp được tiến hành theo quy trình chuẩn của Furuya bằng cách dùng kéo tiệt trùng nhúng vào dung dịch huyền phù vi khuẩn Xanthomonas oryzae có mật độ từ 10^6 đến 10^8 tế bào/ml rồi cắt từ 2 đến 5 cm đầu lá lúa ở giai đoạn đứng cái làm đòng. Sau 14 đến 18 ngày, chiều dài vết bệnh được đo đạc để phân loại mức độ kháng (dưới 8,0 cm), kháng trung bình (8,0 đến 12,0 cm) hoặc nhiễm (trên 12,0 cm).

Làm thế nào để đánh giá tính thích nghi và độ ổn định năng suất của giống lúa? Nghiên cứu sử dụng chương trình phân tích DTSL-Diallel dựa trên mô hình hồi quy tuyến tính của Eberhart và Russell. Giống lúa đạt độ ổn định cao và thích nghi rộng phải thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: hệ số hồi quy thích ứng (bi) xấp xỉ bằng 1,0 và phương sai sai lệch hồi quy (S^2di) có giá trị càng nhỏ càng tốt hoặc tiệm cận bằng 0.

Chất lượng cơm của dòng lúa NSC15-8 có đạt tiêu chuẩn xuất khẩu không? Dòng NSC15-8 hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn gạo thương phẩm cao cấp nhờ dạng hạt thon dài với tỷ lệ chiều dài/chiều rộng đạt trên 3,1 lần, hàm lượng amylose đạt mức dẻo mềm lý tưởng, tỷ lệ bạc bụng thấp (dưới cấp 1), cơm thơm đậm đà và đạt điểm đánh giá cảm quan 18,5/20 theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8373:2010.

Kết luận

• Đề tài đã hoàn thành xuất sắc việc đánh giá toàn diện đặc tính nông sinh học, khả năng chống chịu sâu bệnh, năng suất và phẩm chất gạo của 10 dòng lúa thuần mới cùng 3 giống đối chứng qua 2 vụ sản xuất tại 2 vùng sinh thái đặc trưng miền Bắc.
• Tuyển chọn thành công dòng lúa thuần đột biến NSC15-8 sở hữu kiểu hình đẹp, chiều cao cây hợp lý (102,5 đến 110,3 cm), thời gian sinh trưởng cực ngắn (100 đến 103 ngày vụ Mùa và 129 ngày vụ Xuân), đáp ứng xuất sắc cơ cấu mùa vụ thâm canh cao.
• Dòng NSC15-8 thể hiện tiềm năng năng suất thực thu vượt trội từ 6,87 đến 7,74 tấn/ha, độ ổn định năng suất cao, kháng tốt 2 chủng vi khuẩn bạc lá phổ biến NSC58-1 và NSC80-1, độ cứng cây cấp 1 chống đổ ngã tuyệt đối.
• Chất lượng gạo xay xát và phẩm chất nấu nướng của NSC15-8 đạt tiêu chuẩn thương phẩm chất lượng cao với tỷ lệ gạo nguyên trên 68,5%, hạt thon dài trắng trong, cơm dẻo dai, thơm ngon đạt 18,5/20 điểm cảm quan.
• Kiến nghị các cơ quan chức năng và doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện thủ tục khảo nghiệm VCU và DUS cấp Quốc gia cho dòng NSC15-8 trong giai đoạn 2018 - 2020 nhằm nhanh chóng đưa giống mới vào cơ cấu sản xuất đại trà, nâng cao thu nhập cho nông dân trồng lúa phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việt Nam nằm ở vùng Đông Nam Châu Á, có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, đặc biệt là lượng bức xạ mặt trời rất cao, rất thích hợp với sự phát triển của cây lúa. Việt Nam có 3,8 triệu ha đất trồng lúa, diện tích sản xuất hàng năm đạt hơn 7 triệu ha tập trung phần lớn tại 2 đồng bằng châu thổ rộng lớn có đất đai bằng phẳng và màu mỡ là Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long. Đồng bằng sông Cửu long là vùng sản xuất lúa trọng điểm của cả nước đóng góp trên 50% sản lượng lúa cả nước và 90% lượng gạo xuất khẩu. Sản xuất lúa ở ĐBSCL hướng đến thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa ở phân khúc gạo chất lượng cao.

Đồng bằng sông Hồng là vựa lúa phía Bắc hướng đến thị trường nội địa, bao gồm thị trường lớn là thủ đô Hà Nội và các đô thị trong vùng, với xu thế tiêu dùng gạo đặc sản, gạo chất lượng. Ngoài ra các đồng bằng ven biển miền Trung (Bắc Trung bộ - Nam Trung bộ) sản xuất lúa chủ yếu phục vụ tiêu dùng nội tỉnh. Sau 30 năm đổi mới kinh tế đất nước, ngành sản xuất lúa gạo đã đạt được những thành tựu lớn góp phần đảm bảo vững chắc an ninh lương thực, xóa đói giảm nghèo và ổn định kinh tế xã hội và đưa Việt Nam trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới. Sản lượng gạo xuất khẩu tăng dần qua các năm dao động từ 6 – 8 triệu tấn (năm 2015 đạt 6,57 triệu tấn chiếm 18,3% thị phần gạo xuất khẩu thế giới sau Ấn Độ (10,23 triệu tấn) và Thái Lan (9,55 triệu tấn).

Tuy nhiên chất lượng gạo Việt Nam tập trung ở phân cấp trung bình phục vụ các thị trường dễ tính như Trung Quốc, Philippines, các nước Châu Phi. Các loại gạo chất lượng cao của Việt Nam khó cạnh tranh được với gạo Khaodawkmali của Thái Lan và gạo Basmati của Ấn Độ tại thị trường EU, Nhật Bản và Mỹ với giá bán từ 1. Nguyên nhân là bộ giống lúa chất lượng ở nước ta chưa đa dạng phong phú, chưa có giống lúa thơm dành cho xuất khẩu, các giống lúa có tính thích ứng hẹp dễ nhiễm sâu bệnh hại (rầy nâu, bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá) nên chỉ 3 – 5 vụ sản xuất là bị thoái hóa. Mặt khác sản xuất lúa ở nước ta vẫn còn mang tính chất nông hộ nhỏ lẻ, sản xuất chưa gắn với nhu cầu của thị trường và còn sử dụng quá nhiều giống lúa.

Năm 2015 diện tích sản xuất lúa cả nước đạt 7,67 triệu ha gieo cấy 155 giống lúa tẻ, 81 giống lúa lai, 19 giống lúa nếp trong đó chỉ có 66 giống 1 chủ lực gồm 46 lúa tẻ, 5 nếp, 15 lúa lai chiếm 91% diện tích (Bộ Khoa học và công nghệ, 2016). Trong đó vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long gieo cấy 9 giống chủ lực IR50404, OM5451, OM6976, OM4900, Jasmine 85, OM4218, Nàng hoa 9, OM7347, OM2517 được gieo cấy trên diện tích 3,82 triệu ha, vùng Đồng bằng sông Hồng là vựa lúa trọng điểm của phía Bắc gieo cấy các giống lúa chủ lực gồm Khang dân 18, Bắc thơm 7, BC15, Q5, Hương thơm 1, Thiên ưu 8, RVT, TBR-1, TBR45, TBR225. Giống BC15, TBR45, RVT, Bắc thơm 7, Hương thơm 1 là các giống lúa chất lượng nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về năng suất, khả năng chống chịu sâu bệnh nên chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng gạo chất lượng tại thủ đô Hà Nội và các khu đô thị trong vùng. Đứng trước thực trạng đó, trên cơ sở một số dòng lúa thuần mới được nghiên cứu chọn tạo được đánh giá có triển vọng cho năng suất cao, chất lượng tốt chúng tôi thực hiện đề tài: “Tuyển chọn một số dòng, giống lúa thuần năng suất, chất lượng cho các tỉnh phía Bắc”.

MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI 12. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá đặc điểm nông sinh học, năng suất và chất lượng của 10 dòng lúa thuần mới chọn tạo so với 3 giống lúa đối chứng trong vụ Xuân và vụ Mùa. - Đánh giá tính thích ứng và mức độ ổn định của của 10 dòng lúa thuần mới chọn tạo tại khu vực phía Bắc. - Xác định được 1 hoặc 2 dòng lúa thuần có năng suất cao (tối thiểu 7,0 tấn/ha vụ xuân và 6,0 tấn/ha ở vụ mùa), chất lượng tốt (hạt gạo dài, trong, ít hoặc không bạc bụng), chống chịu tốt với sâu bệnh và điều kiện bất thuận.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được đặc điểm nông sinh học của các dòng, giống lúa tham gia thí nghiệm. - Đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng, giống lúa tham gia thí nghiệm. - Đánh giá chất lượng gạo (tỷ lệ gạo xay, tỷ lệ gạo xát, tỷ lệ gạo nguyên, tỷ lệ gạo trắng trong) và chất lượng cơm của các dòng, giống tham gia thí nghiệm. - Đánh giá khả năng thích ứng và độ ổn định của các dòng, giống lúa tại 2 vùng sinh thái và mùa vụ khác nhau.

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Ý nghĩa khoa học Các kết quả thu được của luận văn cung cấp thêm những dẫn liệu khoa học về sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng của các dòng lúa mới được gieo trồng ở hai vùng sinh thái khác nhau làm căn cứ để tuyển chọn dòng lúa thuần năng suất cao, chất lượng tốt, thời gian sinh trưởng phù hợp, nhiễm nhẹ hoặc không nhiễm các loại sâu bệnh hại chính và có tính thích ứng rộng. Ý nghĩa thực tiễn Đánh giá được TGST, đặc điểm nông sinh học, mức độ nhiễm sâu bệnh, năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng của 10 dòng lúa thuần triển vọng so với 3 giống đối chứng. Qua đó tuyển chọn được dòng NSC15-8 có thời gian sinh trưởng ngắn (100 – 103 ngày trong vụ Mùa và 129 ngày trong vụ Xuân), kiểu hình đẹp, cây thấp cứng, lá đòng lòng mo, bông to, hạt thon dài, năng suất cao (trung bình 68,7 – 77,4 tạ/ha) và ổn định cùng mức với Thiên ưu 8, chất lượng cơm ngon tương đương với Hương thơm 1.

Lây nhiễm nhân tạo vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây bệnh bạc lá lúa, cho thấy dòng NSC15-8 kháng 2 mẫu bệnh có ký hiệu NSC58-1 và NSC80-1 tương đương với Thiên ưu 8. Dòng NSC15-8 có thể gửi khảo nghiệm Quốc gia trong thời gian tới. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI Do thời gian có hạn, đề tài chỉ được thực hiện trong 2 vụ (Mùa 2016 và vụ Xuân 2017) tại 2 điểm thuộc Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ - Chi nhánh công ty Cổ phần giống cây trồng Trung ương tại xã Đông Quang - Ba Vì – Hà Nội và xã Tân Dân – Khoái Châu – Hưng Yên.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LÚA GẠO TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC 2. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới Cây lúa (Oryza sativa) cùng với cây lúa mỳ và cây ngô là 3 loại cây cung cấp lương thực chủ yếu trên thế giới, chúng cung cấp hơn 42% năng lượng và 37% lượng protein hàng ngày cho con người, trong đó cây lúa cung cấp 19% năng lượng và 13% protein. Hiện nay có hơn 100 quốc gia sản xuất lúa gạo phân bố chủ yếu tại Châu Á với trên 90% diện tích, còn lại ở Châu Phi, Mỹ Latin.

Trong những năm từ 2007 đến 2013, diện tích lúa thế giới tăng từ 155,0 triệu ha đến 164,4 triệu ha, sản lượng tăng từ 654,8 triệu tấn đến 739,1 triệu tấn, tương đương với tỷ lệ tăng 6,1% về diện tích và 12,9% về sản lượng. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa trên thế giới và khu vực Châu Á những năm gần đây Toàn thế giới Khu vực Châu Á Sản Năm Năng Diện tích Năng suất Sản lượng Diện tích lượng suất (triệu ha) (tấn/ha) (triệu tấn) (triệu ha) (triệu (tấn/ha) tấn) 2007 155,0 4,22 654,8 139,2 4,29 596,7 2008 160,0 4,29 686,2 143,1 4,35 622,3 2009 158,3 4,34 687,0 141,0 4,41 621,3 2010 161,6 4,35 703,2 143,2 4,44 635,9 2011 163,6 4,43 725,0 145,0 4,53 656,3 2012 163,2 4,41 719,7 145,3 4,49 651,6 2013 164,3 4,49 739,1 145,3 4,60 668,9 2014 162,7 4,56 741,5 143,5 4,65 667,0 2015 159,2 4,42 704,2 - - - 2016 161,3 4,44 715,8 - - - Nguồn: http://ricestat.org (2017) 4 Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và sự bùng nổ của dân số thế giới nên từ năm 2014 đến 2016 diện tích sản xuất, sản lượng lúa gạo trên thế giới có xu hướng giảm. Trước thực trạng trên, nhu cầu tiêu dùng lúa gạo trên toàn thế giới được dự đoán sẽ tăng cao trong những năm tới. Theo Seck el al.

(2012) nhu cầu tiêu dùng lúa gạo toàn cầu sẽ tăng từ 439 triệu tấn năm 2010 lên tới 496 triệu tấn năm 2020 và tăng tới 555 triệu tấn trong năm 2035. Đặc biệt là tại khu vực Châu Á được dự báo tăng khoảng 67%, từ 388 triệu tấn năm 2010 đến 465 triệu tấn năm 2035 vì lúa gạo được coi là nguồn lương thực chính, cung cấp từ 50-70% năng lượng hàng ngày cho con người. Qua bảng số liệu 2.1 cho thấy, diện tích sản xuất lúa tại khu vực Châu Á giai đoạn từ 2007 đến 2014 chiếm từ 88-89 % diện tích thế giới và chiếm 90 % sản lượng lúa gạo thế giới. Các nước có sản lượng lúa lớn tại Châu Á gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Bangladesh, Thái Lan, Việt Nam, Myanma và Nhật Bản (http://ricestat.

Trung Quốc có diện tích canh tác lúa hàng năm khoảng 30,3 triệu ha, sản lượng đạt từ 206,51 - 209,29 triệu tấn lúa, tương đương với 144,6-145,7 triệu tấn gạo trắng. Trong năm 2016, các vùng sản xuất lúa gạo chính của Trung Quốc chịu ảnh hưởng của các cơn bão lớn gây lũ lụt trên khắp 11 tỉnh, ảnh hưởng tới gần 2,24 triệu ha đất nông nghiệp. Tuy nhiên năm 2016, Trung Quốc vẫn đạt 209,29 triệu tấn, dẫn đầu về sản lượng lúa Châu Á (http://ricestat. Ấn Độ có hơn 44 triệu ha đất canh tác lúa, trong đó có 17,8 triệu ha đất canh tác lúa chủ động tưới tiêu nước, và đất canh tác lúa phụ thuộc vào nước trời là 17 triệu ha, sản lượng năm 2016 đạt 159,77 triệu tấn và tăng 2,1% so với năm 2015.

Trong các năm từ 2008 -2016, sản lượng gạo trắng của Ấn Độ tăng từ 99,2 - 106,2 triệu tấn, nhu cầu tiêu dùng gạo trong nước từ 91-97 triệu tấn. Năm 2016, Ấn Độ xuất khẩu 10,2 triệu tấn gạo và trở thành nước xuất khẩu gạo lớn nhất trên thế giới (http://ricestat. Thái Lan là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới, với tổng diện tích hơn 10 triệu ha đất sản xuất lúa, năng suất lúa bình quân từ 2,8- 3 tấn/ha.