Tình Hình Nhiễm Giun Đũa Ở Lợn Tại Một Số Xã Của Huyện Ba Bể - Tỉnh Bắc Kạn

Bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, đặc biệt là nhiễm giun đũa ở lợn, diễn biến âm thầm, gây khó khăn trong việc phát… 56 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Đặng Thị Hà
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Nhiễm Giun Đũa Ở Lợn Tại Một Số Xã Của Huyện Ba Bể - Tỉnh Bắc Kạn Và Áp Dụng Biện Pháp Phòng Chống
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Những hiểu biết chung về giun đũa lợn
• 2.3. Bệnh giun đũa lợn
• 2.4. Dịch tễ học
• 2.5. Cơ chế sinh bệnh
• 2.6. Triệu chứng
• 2.7. Bệnh tích
• 2.8. Chẩn đoán
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp lấy mẫu thí nghiệm
• 3.4.2. Phương pháp xét nghiệm mẫu
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả nghiên cứu của đề tài
• 4.3.1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn
• 4.3.2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn theo lứa tuổi
• 4.3.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa theo loại lợn
• 4.3.4. Tình hình nhiễm bệnh giun đũa ở lợn theo tính biệt
• 4.3.5. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn theo phương thức chăn nuôi
• 4.3.6. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn theo tình trạng vệ sinh thú y
• 4.3.7. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn theo các tháng trong năm
• 4.3.8. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa ở lợn bình thường và lợn bị tiêu chảy
• 4.3.9. Biểu hiện lâm sàng của lợn khi bị nhiễm giun đũa
• 4.3.10. Hiệu lực của một số thuốc điều trị bệnh giun đũa cho lợn
• 4.4. Đề xuất một số biện pháp phòng chống bệnh giun đũa
• 4.4.1. Tẩy giun đũa cho lợn
• 4.4.2. Xử lý phân để diệt trứng giun đũa
• 4.4.3. Vệ sinh chuồng nuôi lợn
• 4.4.4. Tăng cường chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Hình Nhiễm Giun Đũa Ở Lợn Hiện Nay

Bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, đặc biệt là nhiễm giun đũa ở lợn, diễn biến âm thầm, gây khó khăn trong việc phát hiện sớm. Triệu chứng thường bị che lấp bởi các bệnh khác, nhưng lại là nguồn lây lan bệnh tiềm ẩn, ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của đàn lợn. Việc hiểu rõ về dịch tễ học bệnh giun đũa là vô cùng quan trọng. Theo Nguyễn Thị Lê và cộng sự (1996), Phan Thế Việt và cộng sự (1997), giun đũa lợn thuộc ngành Nemathelminthes, lớp Nematoda, loài Ascaris suum. Nghiên cứu về vòng đời giun đũa và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng là cơ sở để xây dựng các biện pháp phòng và điều trị hiệu quả. Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn về tình hình nhiễm giun sán ở lợn để đưa ra các giải pháp phù hợp.

1.1. Phân Loại Khoa Học và Đặc Điểm Hình Thái Giun Đũa Lợn

Giun đũa lợn (Ascaris suum) có màu trắng sữa, thân hình ống, hai đầu nhọn. Giun đực dài 12-25cm, đuôi cong, có gai giao hợp. Giun cái dài 30-35cm, đuôi thẳng. Trứng hình bầu dục, kích thước 0.056-0.087 x 0.046-0.067mm, vỏ dày 4 lớp, lớp ngoài cùng màu vàng cánh dán. Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cộng sự (1999), hình thái của giun đũa lợn có những đặc điểm riêng biệt giúp phân biệt với các loại giun sán khác. Việc nắm vững đặc điểm hình thái này rất quan trọng trong công tác chẩn đoán và phòng bệnh.

1.2. Vòng Đời Giun Đũa Lợn và Cơ Chế Gây Bệnh

Vòng đời giun đũa lợn không cần ký chủ trung gian. Giun cái đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, phát triển thành trứng có ấu trùng gây bệnh. Lợn nuốt phải trứng, ấu trùng nở ra, di hành qua gan, phổi, rồi về ruột non phát triển thành giun trưởng thành. Thời gian hoàn thành vòng đời là 54-62 ngày. Giun đũa sống nhờ chất dinh dưỡng của ký chủ, gây viêm loét niêm mạc ruột. Số lượng giun có thể lên đến vài nghìn con/1 cơ thể lợn. Vòng đời của giun đũa phụ thuộc vào tình trạng sinh lý và sức đề kháng của lợn.

II. Thách Thức Từ Nhiễm Giun Đũa Ảnh Hưởng Đến Chăn Nuôi Lợn

Bệnh giun đũa ở lợn là một vấn đề phổ biến trên toàn thế giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Lợn con mắc bệnh chậm lớn, giảm năng suất thịt đến 30%. Tại Việt Nam, bệnh có mặt ở khắp các vùng sinh thái, gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi. Theo Phạm Sỹ Lăng và cộng sự (2006), bệnh giun đũa lợn phổ biến ở khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển ở Châu Phi và Châu Á. Cần có những biện pháp kiểm soát ký sinh trùng ở lợn hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Việc nâng cao nhận thức về phòng bệnh giun đũa cho lợn là vô cùng quan trọng.

2.1. Dịch Tễ Học Bệnh Giun Đũa Lợn Yếu Tố Nguy Cơ và Đường Lây Truyền

Trứng giun đũa lợn có sức đề kháng cao với hóa chất và điều kiện môi trường khắc nghiệt. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường miệng, qua thức ăn, nước uống nhiễm trứng giun. Lợn con có thể nhiễm bệnh khi bú sữa mẹ có trứng giun. Phương thức chăn nuôi truyền thống, sử dụng rau xanh làm thức ăn, cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Theo Nguyễn Thị Kim Lan và cộng sự (1999), trứng giun đũa lợn có sức đề kháng rất mạnh với một số hóa chất như: focrmol 2%, creolin 3%. Cần có những biện pháp vệ sinh chuồng trại và thức ăn hợp lý để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.

2.2. Cơ Chế Sinh Bệnh và Triệu Chứng Lâm Sàng Khi Lợn Nhiễm Giun Đũa

Ấu trùng giun đũa di hành gây tổn thương nhiều cơ quan, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập gây bệnh kế phát. Giun trưởng thành gây viêm loét niêm mạc ruột, tắc ruột, tắc ống mật. Lợn nhiễm bệnh có triệu chứng chậm lớn, gầy còm, rối loạn tiêu hóa, ho, khó thở. Trong trường hợp nặng, lợn có thể bị co giật, viêm phúc mạc và chết. Theo Chu Thị Thơm và cộng sự (2006), do ấu trùng di hành gây tổn thương nhiều khí quan và mở đường cho vi khuẩn xâm nhập gây bệnh kế phát như gây xuất huyết và thoái hóa gan, gây viêm phổi, nhiều khí quan cũng bị tổn thương.

III. Nghiên Cứu Tỷ Lệ Nhiễm Giun Đũa Ở Lợn Tại Ba Bể Bắc Kạn

Nghiên cứu được thực hiện tại một số xã của huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, nhằm xác định tình hình nhiễm giun đũa ở lợn. Các mẫu phân được thu thập và xét nghiệm để xác định tỷ lệ và cường độ nhiễm giun. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm giun đũa ở lợn tại khu vực này còn khá cao, đặc biệt ở lợn con và lợn được nuôi theo phương thức truyền thống. Cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để cải thiện sức khỏe lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về phân bố giun đũa ở lợn tại địa phương.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu và Thu Thập Mẫu Xét Nghiệm Giun Đũa

Nghiên cứu sử dụng phương pháp xét nghiệm phân bằng kỹ thuật phù nổi Fulleborn để xác định sự có mặt của trứng giun đũa. Mẫu phân được thu thập ngẫu nhiên từ các hộ chăn nuôi lợn tại các xã khác nhau của huyện Ba Bể. Các thông tin về tuổi, giống, phương thức chăn nuôi và tình trạng sức khỏe của lợn cũng được ghi nhận. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác tỷ lệ và cường độ nhiễm giun đũa trong đàn lợn.

3.2. Kết Quả Nghiên Cứu Tỷ Lệ và Cường Độ Nhiễm Giun Đũa Theo Lứa Tuổi

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm giun đũa cao nhất ở lợn con từ 2-6 tháng tuổi, sau đó giảm dần ở lợn lớn hơn. Cường độ nhiễm giun cũng cao hơn ở lợn con so với lợn trưởng thành. Điều này cho thấy lợn con dễ bị nhiễm giun đũa hơn do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ và thói quen ăn uống không hợp vệ sinh. Cần có những biện pháp phòng bệnh đặc biệt cho lợn con để giảm thiểu nguy cơ nhiễm giun đũa.

3.3. Ảnh Hưởng Của Phương Thức Chăn Nuôi Đến Tỷ Lệ Nhiễm Giun Đũa

Tỷ lệ nhiễm giun đũa ở lợn nuôi theo phương thức truyền thống (ăn rau xanh, bèo) cao hơn so với lợn nuôi theo phương thức công nghiệp (ăn thức ăn công nghiệp). Điều này cho thấy việc sử dụng thức ăn không đảm bảo vệ sinh là một yếu tố nguy cơ quan trọng gây nhiễm giun đũa ở lợn. Cần khuyến khích người chăn nuôi sử dụng thức ăn công nghiệp hoặc tự chế biến thức ăn đảm bảo vệ sinh để giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh.

IV. Giải Pháp Phòng và Điều Trị Nhiễm Giun Đũa Hiệu Quả Cho Lợn

Để kiểm soát bệnh giun đũa ở lợn, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng và điều trị. Việc tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại, xử lý phân và tăng cường chăm sóc nuôi dưỡng là những biện pháp quan trọng. Ngoài ra, cần lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp và sử dụng đúng liều lượng để đạt hiệu quả cao nhất. Cần có những nghiên cứu về thuốc tẩy giun cho lợn để lựa chọn những sản phẩm an toàn và hiệu quả. Việc kiểm soát bệnh giun đũa ở lợn góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Lựa Chọn Thuốc Tẩy Giun và Phác Đồ Điều Trị Hiệu Quả

Hiện nay có nhiều loại thuốc tẩy giun có hiệu quả đối với giun đũa lợn, như ivermectin, levamisole, fenbendazole. Cần lựa chọn thuốc phù hợp với lứa tuổi, trọng lượng và tình trạng sức khỏe của lợn. Phác đồ điều trị cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và khuyến cáo của thú y. Việc sử dụng thuốc đúng cách giúp tiêu diệt giun đũa hiệu quả và ngăn ngừa tái nhiễm.

4.2. Biện Pháp Vệ Sinh Chuồng Trại và Xử Lý Phân Để Ngăn Ngừa Lây Nhiễm

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ bằng các chất sát trùng giúp tiêu diệt trứng giun đũa trong môi trường. Phân lợn cần được ủ kỹ trước khi sử dụng làm phân bón để tiêu diệt trứng giun. Việc thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm giun đũa cho đàn lợn.

4.3. Tăng Cường Chăm Sóc và Nâng Cao Sức Đề Kháng Cho Lợn

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, cân đối giúp lợn có sức đề kháng tốt, chống lại sự xâm nhập của giun đũa. Bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch cho lợn. Việc chăm sóc tốt giúp lợn khỏe mạnh, ít bị nhiễm bệnh và tăng năng suất chăn nuôi.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Của Bio Ivermectin và Bio Levamisol

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của hai loại thuốc tẩy giun Bio-Ivermectin và Bio-Levamisol 10% trong việc điều trị bệnh giun đũa ở lợn. Kết quả cho thấy cả hai loại thuốc đều có hiệu quả cao trong việc tiêu diệt giun đũa, giúp cải thiện tình trạng sức khỏe và tăng trưởng của lợn. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn để so sánh hiệu quả và chi phí của hai loại thuốc này. Việc sử dụng Bio-Ivermectin và Bio-Levamisol là một giải pháp hiệu quả để kiểm soát nhiễm giun đũa ở lợn.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Tẩy Giun Của Bio Ivermectin và Bio Levamisol 10

Nghiên cứu được thực hiện trên đàn lợn nhiễm giun đũa, chia thành hai nhóm: một nhóm được điều trị bằng Bio-Ivermectin, nhóm còn lại được điều trị bằng Bio-Levamisol 10%. Sau điều trị, tỷ lệ khỏi bệnh và cường độ nhiễm giun giảm đáng kể ở cả hai nhóm. Kết quả cho thấy cả hai loại thuốc đều có hiệu quả cao trong việc tiêu diệt giun đũa.

5.2. So Sánh Ưu Điểm và Nhược Điểm Của Hai Loại Thuốc Tẩy Giun

Bio-Ivermectin có ưu điểm là tác dụng kéo dài, chỉ cần tiêm một lần. Bio-Levamisol 10% có ưu điểm là giá thành rẻ hơn. Tuy nhiên, Bio-Levamisol 10% có thể gây ra một số tác dụng phụ như kích ứng da. Cần cân nhắc ưu điểm và nhược điểm của từng loại thuốc để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Bệnh Giun Đũa Ở Lợn

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình nhiễm giun đũa ở lợn tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Kết quả cho thấy tỷ lệ nhiễm giun còn cao, đặc biệt ở lợn con và lợn nuôi theo phương thức truyền thống. Cần có những biện pháp can thiệp đồng bộ để kiểm soát bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng bệnh và tìm kiếm những loại thuốc tẩy giun mới, an toàn và hiệu quả hơn. Cần có những nghiên cứu về an toàn thực phẩm từ thịt lợn để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Đề Xuất Giải Pháp

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ nhiễm giun đũa cao ở lợn tại Ba Bể, Bắc Kạn, đặc biệt ở lợn con và lợn nuôi theo phương thức truyền thống. Đề xuất các giải pháp phòng bệnh như tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại, xử lý phân và tăng cường chăm sóc nuôi dưỡng.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dịch Tễ Học và Kiểm Soát Giun Đũa

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng bệnh và tìm kiếm những loại thuốc tẩy giun mới, an toàn và hiệu quả hơn. Cần có những nghiên cứu về dịch tễ học bệnh giun đũa để hiểu rõ hơn về sự lây lan và phát triển của bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vị trí thiết yếu trong cơ cấu nông nghiệp, cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, phân bón cho trồng trọt và các phụ phẩm (da, lông, mỡ) cho công nghiệp chế biến. Theo số liệu Tổng cục Thống kê dẫn trong khóa luận, tại thời điểm ngày 01/04/2010, đàn lợn cả nước đạt 27,3 triệu con (tăng 3,06% so với cùng kỳ năm 2009), phân bố tập trung tại Đồng bằng sông Hồng (7,2 triệu con - 27,1%), Đông Bắc (4,6 triệu con - 13,7%), Đồng bằng sông Cửu Long (3,6 triệu con - 13,6%) và Bắc Trung Bộ (3,4 triệu con). Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn là rào cản lớn đối với năng suất và chất lượng đàn vật nuôi. Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa — đặc biệt là bệnh giun đũa lợn (Ascaris suum) — tuy ít gây chết hàng loạt nhưng khiến lợn còi cọc, chậm lớn, suy giảm miễn dịch, tạo điều kiện cho các mầm bệnh khác xâm nhập và làm sụt giảm sản lượng thịt tới 30%.

Tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, dù có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển chăn nuôi lợn, người dân địa phương phần lớn vẫn duy trì tập quán chăn nuôi truyền thống, chưa quan tâm đúng mức đến công tác vệ sinh thú y và phòng trị bệnh giun sán. Xuất phát từ thực trạng đó, tác giả Đặng Thị Hà (ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) đã thực hiện đề tài khóa luận: “Tình hình nhiễm giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn và áp dụng biện pháp phòng chống” dưới sự hướng dẫn của ThS. Đỗ Thị Lan Phương.

Khóa luận xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định tình hình nhiễm giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.
2. Xác định các triệu chứng lâm sàng của lợn khi nhiễm giun đũa.
3. Xác định hiệu lực tẩy trừ của hai loại thuốc Bio-Ivermectin và Bio-Levamisol 10%.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn ở các lứa tuổi từ dưới 2 tháng tuổi đến trên 6 tháng tuổi. Phạm vi nghiên cứu thực địa được triển khai tại Trạm Thú y huyện Ba Bể và các nông hộ, trại chăn nuôi thuộc 3 xã: Bành Trạch, Khang Ninh và Thượng Giáo (huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn), trong khoảng thời gian từ ngày 25/05/2015 đến ngày 25/11/2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của đề tài dựa trên phân loại học giun sán và đặc điểm sinh học của loài Ascaris suum Goeze, 1782 (thuộc Giống Ascaris, Họ Ascaridoidia, Bộ Ascaridida, Lớp Nematoda, Ngành Nemathelminthes). Giun đũa lợn có màu trắng sữa, thân hình ống; con đực dài 12–25 cm, đường kính 3 mm; con cái dài 30–35 cm, đường kính 5–6 mm. Trứng có kích thước 0,056–0,087 x 0,046–0,067 mm với vỏ dày 4 lớp. Chu kỳ phát triển của giun đũa không cần ký chủ trung gian, kéo dài 54–62 ngày; ấu trùng sau khi qua đường tiêu hóa sẽ di hành qua tĩnh mạch màng treo ruột vào gan, lên tim rồi tới phổi, lột xác thành ấu trùng kỳ III trước khi theo khí quản lên hầu và được nuốt trở lại ruột non để phát triển thành giun trưởng thành (tuổi thọ 7–10 tháng).

Khóa luận áp dụng các phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và điều tra dịch tễ thú y chuyên ngành:

• Phương pháp thu thập mẫu: Lấy mẫu chùm nhiều bậc ngẫu nhiên tại các hộ gia đình và trại chăn nuôi. Thu thập 407 mẫu phân tươi (20–30 g/mẫu) lấy tại 3 điểm trên đống phân, ghi nhận đầy đủ thông tin về lứa tuổi, giống, tính biệt, phương thức chăn nuôi, tình trạng vệ sinh thú y và trạng thái phân.
• Phương pháp xét nghiệm định tính: Sử dụng phương pháp phù nổi Fülleborn với dung dịch nước muối bão hòa NaCl (pha 380 g muối/1 lít nước sôi) để làm nổi trứng giun lên phiến kính và quan sát dưới kính hiển vi.
• Phương pháp đánh giá cường độ nhiễm: Đếm số lượng trứng giun trên một vi trường theo tiêu chuẩn của Nguyễn Thị Lê và cs (1996), phân cấp thành 4 mức: nhiễm nhẹ (+: 1–3 trứng/vi trường), nhiễm trung bình (++: 4–6 trứng/vi trường), nhiễm nặng (+++: 7–9 trứng/vi trường), và nhiễm rất nặng (++++: từ 9 trứng/vi trường trở lên).
• Phương pháp thử nghiệm hiệu lực và độ an toàn của thuốc: Thử nghiệm trên 60 lợn có kết quả xét nghiệm phân dương tính với giun đũa, chia thành 2 lô thí nghiệm (mỗi lô 30 con):
  • Lô 1: Dùng thuốc Bio-Levamisol 10% tiêm bắp với liều 1 ml/kg thể trọng.
  • Lô 2: Dùng thuốc Bio-Ivermectin dạng bột trộn thức ăn với liều 0,8 mg/kg thức ăn.
  • Theo dõi phản ứng phụ sau 1 giờ và tiến hành xét nghiệm lại phân tìm trứng giun vào các mốc ngày thứ 3, thứ 5 và thứ 7 sau khi dùng thuốc.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tổng hợp số liệu dịch tễ, tính tỷ lệ nhiễm (%), cường độ nhiễm (%) và hiệu lực tẩy trừ (%) bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của ngành chăn nuôi lợn trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam và những tổn thất do bệnh ký sinh trùng gây ra đối với tăng trọng, phẩm chất thịt và sức đề kháng của đàn lợn. Phần này công bố rõ mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu và ý nghĩa khoa học lẫn thực tiễn trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu dịch tễ địa phương và phác đồ tẩy trừ giun đũa hiệu quả tại huyện Ba Bể.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong và ngoài nước về:

• Vị trí phân loại, đặc điểm hình thái, chu kỳ sinh học và cơ chế sinh bệnh học của Ascaris suum.
• Triệu chứng lâm sàng, bệnh tích mổ khám ở thể cấp tính (giai đoạn ấu trùng di hành gây viêm gan, xuất huyết phổi) và thể mạn tính (giun trưởng thành ký sinh gây loét niêm mạc ruột non, tắc ruột, còi cọc).
• Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng, xét nghiệm phù nổi Fülleborn, phản ứng biến thái nội bì và phương pháp mổ khám toàn diện theo Skrjabin.
• Các nhóm thuốc hóa dược hiện đại (Levamisole, Ivermectin, Piperazine, Mebendazole) và các bài thuốc nam truyền thống (vỏ rễ xoan, hạt cau, lá đu đủ, sử quân tử) cùng các biện pháp ủ phân nhiệt sinh học (55–60°C) để tiêu diệt mầm bệnh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Tác giả mô tả chi tiết địa bàn nghiên cứu tại 3 xã thuộc huyện Ba Bể, mốc thời gian thực hiện (25/05/2015 – 25/11/2015), quy trình lấy 407 mẫu phân ngẫu nhiên, kỹ thuật xét nghiệm Fülleborn, thang phân loại cường độ nhiễm 4 mức, tiêu chí phân nhóm dịch tễ (tuổi, giống, tính biệt, quy trình vệ sinh, phương thức chăn nuôi) và thiết kế thí nghiệm so sánh hiệu lực tẩy trừ giữa Bio-Levamisol 10% và Bio-Ivermectin trên 60 cá thể lợn bệnh.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này được chia thành hai nội dung lớn: công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở và kết quả nghiên cứu chuyên đề.

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất

Trong thời gian thực tập tại Trạm Thú y huyện Ba Bể, tác giả đã tham gia trực tiếp các hoạt động chuyên môn chăn nuôi thú y tại địa bàn:

Nhóm công việc	Nội dung chi tiết	Số lượng thực hiện (con)	Kết quả đạt được	Tỷ lệ (%)
Tiêm phòng vắc xin	Lở mồm long móng (LMLM) lợn	415	An toàn	100,00
	Tụ dấu lợn	415	An toàn	100,00
	Dịch tả lợn	415	An toàn	100,00
	Dại chó	97	An toàn	100,00
	Cúm gia cầm	300	An toàn	100,00
Điều trị bệnh	Bệnh phân trắng lợn con (Doxy-Tialin)	103	98 con khỏi	95,15
	Bệnh tụ huyết trùng lợn (Kanatianin)	7	6 con khỏi	85,71
	Bệnh phó thương hàn lợn (Marfluquyl)	6	5 con khỏi	83,33
	Bệnh ghẻ lợn (Ivermectin + Tactick)	5	4 con khỏi	80,00
Công tác khác	Tiêm Dextran-Fe bổ sung cho lợn con	67	Đạt yêu cầu	100,00
	Thiến hoạn lợn đực thương phẩm	20	Đạt yêu cầu	100,00
	Tẩy giun sán đàn lợn	60	Đạt yêu cầu	100,00

2. Kết quả nghiên cứu chuyên đề về bệnh giun đũa lợn

• Tỷ lệ và cường độ nhiễm chung theo địa bàn: Xét nghiệm 407 mẫu phân tại 3 xã, ghi nhận 154 mẫu dương tính, đạt tỷ lệ nhiễm chung là 37,83%. Trong số lợn nhiễm, cường độ nhiễm nhẹ (+) chiếm ưu thế với 69,48% (107 con), nhiễm trung bình (++) chiếm 24,02% (37 con), nhiễm nặng (+++) chiếm 5,19% (8 con) và rất nặng (++++) chiếm 1,29% (2 con). Xã Thượng Giáo có tỷ lệ nhiễm cao nhất (41,08%), tiếp đến là Khang Ninh (40,59%) và thấp nhất là Bành Trạch (33,89%).

Địa phương (xã)	Số mẫu kiểm tra	Số mẫu nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Cường độ + (n / %)	Cường độ ++ (n / %)	Cường độ +++ (n / %)	Cường độ ++++ (n / %)
Bành Trạch	177	60	33,89	44 (73,33%)	10 (16,67%)	4 (6,67%)	2 (3,33%)
Khang Ninh	101	41	40,59	26 (63,41%)	14 (34,14%)	1 (2,43%)	0 (0,00%)
Thượng Giáo	129	53	41,08	37 (69,81%)	13 (24,52%)	3 (5,67%)	0 (0,00%)
Tính chung	407	154	37,83	107 (69,48%)	37 (24,02%)	8 (5,19%)	2 (1,29%)

• Nhiễm theo lứa tuổi: Lợn giai đoạn >2–4 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất (67,74%; 105/155 mẫu) và xuất hiện cường độ rất nặng (++++; 1,90%). Nhóm lợn >4–6 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm 23,14% (28/121 mẫu); nhóm <2 tháng tuổi nhiễm 17,64% (15/85 mẫu); nhóm >6 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm thấp nhất với 13,04% (6/46 mẫu).

Tuổi lợn (tháng)	Số mẫu kiểm tra	Số mẫu nhiễm	Tỷ lệ nhiễm (%)	Cường độ + (n / %)	Cường độ ++ (n / %)	Cường độ +++ (n / %)	Cường độ ++++ (n / %)
< 2	85	15	17,64	9 (60,00%)	4 (26,67%)	2 (13,33%)	0 (0,00%)
> 2 – 4	155	105	67,74	76 (72,38%)	21 (20,00%)	6 (5,71%)	2 (1,90%)
> 4 – 6	121	28	23,14	18 (64,28%)	9 (32,14%)	1 (3,57%)	0 (0,00%)
> 6	46	6	13,04	2 (33,33%)	4 (66,67%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
Tính chung	407	154	37,83	105 (68,18%)	39 (25,32%)	8 (5,19%)	2 (1,29%)

• Nhiễm theo giống lợn: Lợn lai có tỷ lệ nhiễm cao nhất với 46,26% (93/201 mẫu), tiếp đến là lợn ngoại 30,43% (28/92 mẫu) và lợn nội 28,94% (33/114 mẫu).
• Nhiễm theo tính biệt: Tỷ lệ nhiễm ở lợn cái là 46,00% (98/213 con) và lợn đực là 28,86% (56/194 con). Tác giả nhận định sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê lớn và tính biệt không phải yếu tố quyết định độ cảm nhiễm.
• Nhiễm theo phương thức chăn nuôi: Phương thức truyền thống (tận dụng) có tỷ lệ nhiễm cao nhất (51,47%; 35/68 con), bán công nghiệp đạt 48,79% (101/207 con), trong khi chăn nuôi công nghiệp kiểm soát dịch bệnh tốt nhất với tỷ lệ nhiễm chỉ 13,63% (18/132 con).
• Nhiễm theo tình trạng vệ sinh thú y: Cơ sở có điều kiện vệ sinh kém có tỷ lệ nhiễm lên tới 83,15% (79/95 con); mức độ vệ sinh trung bình có tỷ lệ nhiễm 57,69% (60/104 con); cơ sở vệ sinh tốt có tỷ lệ nhiễm thấp nhất là 7,21% (15/208 con).
• Nhiễm theo các tháng theo dõi (tháng 7 – 11/2015): Tỷ lệ nhiễm giảm dần theo thời gian khảo sát: tháng 7 đạt 55,76% (58/104 mẫu), tháng 8 đạt 45,54% (46/101 mẫu), tháng 9 đạt 34,14% (28/82 mẫu), tháng 10 đạt 17,33% (13/75 mẫu) và tháng 11 ghi nhận 9 mẫu nhiễm trên 45 mẫu kiểm tra (văn bản ghi tỷ lệ 2,00%).
• Nhiễm theo trạng thái phân: Lợn có triệu chứng tiêu chảy có tỷ lệ nhiễm giun đũa lên tới 88,57% (62/70 mẫu), cao hơn nhiều so với lợn có phân bình thường (27,29%; 92/337 mẫu).
• Biểu hiện lâm sàng: Ở mức độ nhiễm nhẹ và trung bình (+, ++), chỉ 23,61% lợn (34/144 con) biểu hiện triệu chứng (xù lông, gầy, chậm lớn). Ở mức độ nhiễm nặng và rất nặng (+++, ++++), 100% lợn (10/10 con) biểu hiện triệu chứng rõ rệt: tiêu chảy kéo dài, còi cọc, niêm mạc nhợt nhạt, thần kinh hưng phấn, kêu nhiều.
• Hiệu lực tẩy trừ của thuốc:

Tên thuốc	Liều lượng và đường cấp	Số lợn thử nghiệm (con)	Sạch trứng sau 3 ngày (n / %)	Sạch trứng sau 5 ngày (n / %)	Sạch trứng sau 7 ngày (n / %)	Hiệu quả chung sau 7 ngày (n / %)	Phản ứng phụ (n / %)	Tỷ lệ chết (%)
Bio-Levamisol 10%	1 ml/kg TT (tiêm bắp)	30	22 (73,33%)	2 (6,67%)	4 (13,33%)	29 (96,67%)	2 (6,67%)	0,00
Bio-Ivermectin	0,8 mg/kg TĂ (trộn thức ăn)	30	19 (63,33%)	6 (31,57%)	2 (10,52%)	25 (83,33%)	3 (10,00%)	0,00

Thuốc Bio-Levamisol 10% dạng tiêm cho hiệu lực tẩy sạch cao hơn (96,67%) nhờ liều lượng chuẩn xác và hấp thu nhanh qua đường tiêm bắp. Thuốc Bio-Ivermectin dạng trộn thức ăn đạt hiệu lực 83,33% do phụ thuộc vào lượng ăn vào của từng cá thể lợn.

• Đề xuất giải pháp phòng chống: Khóa luận đề xuất quy trình tẩy giun định kỳ (tẩy lợn nái trước khi đẻ 1 tháng; tẩy lợn thịt sau cai sữa và lúc 2–4 tháng tuổi), kết hợp vệ sinh chuồng trại khô ráo, xử lý phân bằng phương pháp ủ nhiệt sinh học (trộn phân với vôi bột 5–8%, tro bếp, lá xanh, trát bùn ủ 15 ngày đạt 45–60°C để diệt trứng giun).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tác giả tóm tắt toàn bộ các chỉ số dịch tễ học chính, khẳng định hiệu lực của hai phác đồ điều trị và kiến nghị chính quyền địa phương, cán bộ thú y cơ sở đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật phòng chống giun sán định kỳ cho người chăn nuôi tại huyện Ba Bể.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp các kết quả thực nghiệm với các dữ liệu cụ thể:

• Tỷ lệ nhiễm giun đũa trung bình ở đàn lợn tại 3 xã thuộc huyện Ba Bể là 37,83% (154/407 con), chủ yếu ở cường độ nhiễm nhẹ (+) chiếm 69,48% và trung bình (++) chiếm 24,02%.
• Nhóm lợn từ >2–4 tháng tuổi chịu mức độ cảm nhiễm cao nhất (67,74%), trong khi phương thức chăn nuôi truyền thống (51,47%) và điều kiện vệ sinh kém (83,15%) là những yếu tố dịch tễ làm gia tăng rõ rệt tỷ lệ mắc bệnh.
• Lợn bị tiêu chảy có tỷ lệ nhiễm giun đũa đạt 88,57%, và 100% lợn nhiễm ở cường độ nặng/rất nặng biểu hiện triệu chứng lâm sàng điển hình.
• Thử nghiệm lâm sàng xác định Bio-Levamisol 10% tiêm bắp đạt hiệu lực tẩy trừ 96,67% (an toàn, chỉ 6,67% mẫn cảm nhẹ), vượt trội hơn Bio-Ivermectin trộn thức ăn (hiệu lực 83,33%, phản ứng phụ 10,00%).
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận xây dựng được bản đồ dịch tễ học chi tiết về bệnh giun đũa lợn tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn; so sánh đối chứng với các nghiên cứu trước đây (như nghiên cứu của Trịnh Văn Thịnh ghi nhận tỷ lệ 56% trên diện rộng); đồng thời đưa ra phác đồ điều trị bằng Bio-Levamisol 10% và quy trình ủ phân nhiệt sinh học diệt trứng giun phù hợp với điều kiện chăn nuôi miền núi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong khuôn khổ thực tập tốt nghiệp đại học nên tồn tại một số hạn chế theo phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian mới giới hạn ở 3 xã (Bành Trạch, Khang Ninh, Thượng Giáo) trong một huyện miền núi; thời gian theo dõi liên tục trong 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11/2015), chưa bao quát trọn vẹn chu kỳ 12 tháng của năm để đánh giá đầy đủ biến động theo mùa khô lạnh.
• Số lượng cá thể thử nghiệm thuốc còn ở quy mô vừa phải (30 con/lô thí nghiệm); phương pháp đánh giá cường độ nhiễm dựa trên đếm trứng/vi trường định tính chứ chưa sử dụng phương pháp định lượng tuyệt đối (McMaster).
• Hướng mở rộng: Mở rộng điều tra dịch tễ học trên toàn bộ các xã thuộc tỉnh Bắc Kạn, kết hợp đánh giá tương tác giữa giun đũa lợn với các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp/tiêu hóa khác và thử nghiệm thêm các dạng bào chế thuốc thú y mới.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y thực hiện khóa luận tốt nghiệp, đề tài nghiên cứu về ký sinh trùng học thú y và dịch tễ học đường tiêu hóa trên gia súc.
• Cán bộ thú y cơ sở, kỹ thuật viên trang trại tại khu vực trung du, miền núi phía Bắc tham khảo quy trình chẩn đoán xét nghiệm phù nổi Fülleborn, phác đồ sử dụng Bio-Levamisol 10% và phương pháp ủ phân nhiệt sinh học (vôi bột 5–8%, trát bùn 10 cm) để xử lý mầm bệnh trong chăn nuôi nông hộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nhiễm giun đũa ở đàn lợn tại 3 xã thuộc huyện Ba Bể là bao nhiêu và phân bố theo cường độ thế nào?
Qua xét nghiệm 407 mẫu phân, có 154 mẫu dương tính, đạt tỷ lệ nhiễm chung là 37,83%. Trong đó, cường độ nhiễm nhẹ (+) chiếm 69,48% (107 con), trung bình (++) chiếm 24,02% (37 con), nặng (+++) chiếm 5,19% (8 con) và rất nặng (++++) chiếm 1,29% (2 con).

2. Lứa tuổi và giống lợn nào có tỷ lệ nhiễm giun đũa cao nhất trong nghiên cứu?
Lợn ở giai đoạn >2–4 tháng tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất đạt 67,74% (105/155 con). Về giống lợn, lợn lai có tỷ lệ nhiễm cao nhất đạt 46,26% (93/201 con), so với lợn ngoại (30,43%) và lợn nội (28,94%).

3. Tình trạng vệ sinh thú y ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ nhiễm giun đũa ở lợn?
Tỷ lệ nhiễm có sự chênh lệch rất lớn theo điều kiện vệ sinh: cơ sở vệ sinh tốt chỉ nhiễm 7,21% (15/208 con); cơ sở vệ sinh trung bình nhiễm 57,69% (60/104 con); cơ sở vệ sinh kém có tỷ lệ nhiễm lên tới 83,15% (79/95 con).

4. Hiệu lực tẩy trừ giun đũa của Bio-Levamisol 10% và Bio-Ivermectin khác nhau như thế nào?
Sau 7 ngày theo dõi trên 60 lợn thí nghiệm (30 con/lô), thuốc Bio-Levamisol 10% dạng tiêm bắp đạt hiệu lực tẩy sạch 96,67% (29/30 con sạch trứng), phản ứng phụ 6,67%. Thuốc Bio-Ivermectin dạng bột trộn thức ăn đạt hiệu lực 83,33% (25/30 con sạch trứng), phản ứng phụ 10,00%. Cả hai thuốc đều an toàn, không làm chết lợn.

5. Khóa luận đề xuất quy trình ủ phân nhiệt sinh học như thế nào để diệt trứng giun đũa?
Tác giả đề xuất thu gom phân hàng ngày, phối trộn phân chuồng cùng lá xanh, tro bếp và vôi bột từ 5–8%, đánh đống ủ nổi hoặc ủ chìm rồi trát lớp bùn dày 10 cm bên ngoài; quá trình lên men yếm khí và hiếu khí trong 15 ngày tạo nhiệt độ từ 45–60°C giúp tiêu diệt hoàn toàn trứng và ấu trùng giun đũa.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đặng Thị Hà đã phản ánh toàn diện bức tranh dịch tễ học bệnh giun đũa (Ascaris suum) trên đàn lợn tại huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn với tỷ lệ nhiễm chung là 37,83%, tập trung cao nhất ở nhóm lợn 2–4 tháng tuổi và các hộ chăn nuôi có điều kiện vệ sinh kém. Nghiên cứu chứng minh tính ưu việt của thuốc Bio-Levamisol 10% tiêm bắp với hiệu lực tẩy trừ đạt 96,67%, vượt trội so với Bio-Ivermectin dạng trộn thức ăn. Hệ thống giải pháp kết hợp tẩy giun định kỳ, cải thiện vệ sinh chuồng trại và ủ phân nhiệt sinh học do tác giả đề xuất mang tính thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác thú y và phát triển chăn nuôi lợn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Với mục tiêu là phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung công nghiệp với quy mô vừa và lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả, đảm bảo vệ sinh thú y, môi trường và an toàn thực phẩm. Trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách lớn để khuyến khích ngành chăn nuôi phát triển nhằm mang lại nguồn lợi kinh tế khả quan và thiết thực cho người chăn nuôi. Trong các ngành chăn nuôi thì chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng. Chăn nuôi lợn không những cung cấp nguồn thực phẩm có tỷ trọng, giá trị dinh dưỡng cao cho con người mà còn là nguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt và là nguồn cung cấp sản phẩm phụ: da, lông, mỡ.

cho ngành công nghiệp chế biến. Theo báo cáo của Tổng cục thống kê, đàn lợn tại thời điểm ngày 1/4/2010 cả nước có 27,3 triệu con, tăng 3,06% so với cùng kỳ năm 2009. Đàn lợn có mức tăng trưởng khá, các vùng có số đầu lợn nhiều là vùng Đồng bằng Sông Hồng có 7,2 triệu con, chiếm 27,1% tổng đàn lợn trong cả nước; Đông Bắc 4,6 triệu con, chiếm 13,7%; Đồng bằng Sông Cửu Long có 3,6 triệu con, chiếm 13,6%; Bắc Trung Bộ 3,4 triệu con; từ nghề chăn nuôi lợn đã giải quyết tốt công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Đối với nước ta, chăn nuôi lợn không những góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con nông dân mà đã có nhiều hộ gia đình vươn lên làm giàu.

Tuy nhiên, trong những năm qua tình hình dịch bệnh đã gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi cả về số lượng và chất lượng đàn lợn. Bên cạnh bệnh truyền nhiễm có tính chất lây lan mạnh, gây thiệt hại lớn thì bệnh ký sinh trùng cũng gây thiệt hại không nhỏ cho ngành chăn nuôi lợn. Bệnh ký sinh trùng nói chung và bệnh giun đũa lợn nói riêng tuy không gây chết lợn nhưng 2 làm đàn lợn còi cọc, chậm lớn, tạo điều kiện cho các bệnh khác xâm nhập vào, ảnh hưởng lớn đến năng suất chăn nuôi cũng như chất lượng sản phẩm. Tại Bắc Kạn nói chung và tại huyện Ba Bể nói riêng có nhiều điều kiện thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi lợn, nhưng người chăn nuôi chưa quan tâm đến công tác phòng trị bệnh do giun đũa gây ra, dẫn đến nhiều người không yên tâm phát triển rộng chăn nuôi.

Xuất phát từ thực tiễn của nhu cầu sản xuất, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình nhiễm giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn và áp dụng biện pháp phòng chống”. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định tình hình nhiễm giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn. - Xác định các triệu trứng lâm sàng của giun đũa lợn. - Xác định hiệu lực tẩy của thuốc Bio-Ivermectin và Bio-Levamisol 10%.

Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về đặc điểm dịch tễ của giun đũa lợn ở một số xã của huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn; về hiệu lực tẩy giun đũa của thuốc Bio-Ivermectin và Bio-Levamisol 10%. - Ý nghĩa thực tiễn: đề ra biện pháp phòng trị giun đũa ở lợn có hiệu quả cao. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học Bệnh ký sinh trùng ở đường tiêu hóa thường là những bệnh tiến triển ở thể mạn tính, triệu chứng của bệnh không rõ ràng, thường bị các bệnh khác che khuất.

Đó cũng là nguồn reo rắc nguồn bệnh nhiều hơn ra bên ngoài và lây lan rộng sang con khác. Nguồn bệnh phát tán rộng và ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của đàn vật nuôi.