Nghiên cứu và xây dựng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phía trước cho xe mô tô hai bánh

Nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phía trước xe mô tô hai bánh, luận án thạc sĩ khoa học kỹ thuật chuyên ngành cơ khí.

• Tác giả: Nguyễn Thái Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Trọng Hiền
• Chuyên ngành: Cơ khí
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phía trước của mô tô hai bánh
• Loại tài liệu: Luận án thạc sĩ

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐÈN CHIẾU SÁNG VÀ CÁC TIÊU CHUẨN ÁP DỤNG
• 1.1. Các tiêu chuẩn trên thế giới về đèn chiếu sáng phía trước lắp trên mặt, xe máy
• 1.2. Đối tượng, phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn
• 1.3. Giới thiệu về một hệ thống tiêu chuẩn trên thế giới
• 1.4. Xu thế chung về việc áp dụng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phía trước lắp trên mặt, xe máy
• 1.5. Tình hình xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phía trước lắp trên mặt, xe máy ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: LỰA CHỌN CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ ĐÈN CHIẾU SÁNG PHÍA TRƯỚC CỦA MẶT, XE MÁY
• 2.1. Kết cấu và phân loại đèn chiếu sáng phía trước lắp trên mặt, xe máy
• 2.2. Các dạng kết cấu thông dụng của đèn pha mặt, xe máy
• 2.3. Phân loại đèn pha mặt, xe máy
• 3. CHƯƠNG 3: THÍ NGHIỆM ĐO ĐẶC TÍNH QUANG HỌC TRÊN MẪU KIỂM TRA
• 3.1. Lựa chọn mẫu thí nghiệm
• 3.2. Mục đích của việc thí nghiệm
• 3.3. Yêu cầu với mẫu thí nghiệm
• 3.4. Lựa chọn phòng đo và thiết bị thí nghiệm
• 3.5. Quy trình thí nghiệm
• 3.6. Kiểm tra nhận dạng
• 3.7. Kiểm tra đặc tính quang học trên mẫu kiểm tra
• 3.8. Thống kê số liệu thí nghiệm
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT TIÊU CHUẨN ĐÈN PHA XE MÔTÔ HAI BÁNH
• 4.1. Xử lý số liệu thí nghiệm
• 4.2. Thuật toán đo lường và xử lý số liệu
• 4.3. Một số kết quả xử lý số liệu thí nghiệm
• 4.4. Tổng hợp các kết quả kiểm tra với bảng đèn
• 4.5. Tổng hợp các kết quả kiểm tra với kết cấu chùm sáng theo tiêu chuẩn áp dụng
• 4.6. Tổng hợp các kết quả kiểm tra với đặc tính quang học của chùm sáng
• 4.7. Kết quả quan sát với mẫu sắc ánh sáng
• 4.8. Một số đánh giá và nhận xét
• 4.9. Bảng đèn và kết cấu chùm sáng
• 4.10. Điều kiện thử và phương pháp đánh giá
• 4.11. Nguồn gốc xuất xứ đèn
• 4.12. Khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của các loại đèn pha thông dụng
• 4.13. Đề xuất tiêu chuẩn đối với đèn chiếu sáng phía trước lắp trên xe mô tô hai bánh
• 4.14. Đề xuất quy trình kiểm tra đặc tính quang học
• 4.15. Lựa chọn mẫu kiểm tra
• 4.16. Đo đặc tính quang học
• 4.17. Phô tô A
• 4.18. Phô tô B
• 4.19. Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về đèn chiếu sáng và các tiêu chuẩn áp dụng

Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về đèn chiếu sáng xe máy và các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan trên thế giới. Các tiêu chuẩn này được phân loại theo nhóm đối tượng áp dụng, bao gồm bóng đèn, cụm đèn rời, lắp đặt đèn trên xe, và tiêu chuẩn an toàn chung. Các hệ thống tiêu chuẩn tiêu biểu như ECE (Châu Âu), FMVSS (Mỹ), và tiêu chuẩn Nhật Bản được giới thiệu chi tiết. Xu hướng chung là các nước đang hướng tới việc hài hòa tiêu chuẩn theo hệ thống ECE, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

1.1. Các tiêu chuẩn trên thế giới

Các tiêu chuẩn về đèn chiếu sáng phía trước xe máy được phân loại theo đối tượng áp dụng, bao gồm bóng đèn, cụm đèn, và lắp đặt trên xe. Hệ thống tiêu chuẩn ECE của Châu Âu được coi là hoàn chỉnh và phổ biến nhất, với 31 tiêu chuẩn liên quan đến đèn chiếu sáng. Hệ thống FMVSS của Mỹ và tiêu chuẩn Nhật Bản cũng được đề cập, nhưng có sự khác biệt so với ECE.

1.2. Xu hướng áp dụng tiêu chuẩn

Xu hướng chung là các nước đang hướng tới việc hài hòa tiêu chuẩn theo hệ thống ECE, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập toàn cầu. Các nước trong khối APEC đã thống nhất không xây dựng thêm tiêu chuẩn riêng mà sẽ chuyển đổi theo tiêu chuẩn ECE.

II. Tình hình xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn tại Việt Nam

Chương này phân tích tình hình xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn đèn chiếu sáng tại Việt Nam. Tính đến năm 2004, Việt Nam đã ban hành 107 tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến xe máy, trong đó có 12 tiêu chuẩn về đèn chiếu sáng phía trước. Các tiêu chuẩn này chủ yếu được biên soạn dựa trên tiêu chuẩn ECE. Tuy nhiên, chỉ có một tiêu chuẩn là TCVN 5929-2003 được áp dụng bắt buộc.

2.1. Các tiêu chuẩn đã ban hành

Việt Nam đã ban hành 12 tiêu chuẩn liên quan đến đèn chiếu sáng phía trước xe máy, bao gồm các tiêu chuẩn về đèn pha, bóng đèn, và lắp đặt đèn trên xe. Các tiêu chuẩn này được biên soạn dựa trên tiêu chuẩn ECE hoặc trích dẫn từ ECE.

2.2. Các tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng

Chỉ có tiêu chuẩn TCVN 5929-2003 về yêu cầu an toàn chung và phương pháp thử được áp dụng bắt buộc. Các yêu cầu kỹ thuật về đèn pha trong tiêu chuẩn này chưa được thay đổi kể từ năm 2002.

III. Đánh giá chung về các tiêu chuẩn hiện hành

Chương này đánh giá các tiêu chuẩn đèn chiếu sáng hiện hành và phương pháp xây dựng tiêu chuẩn. Các tiêu chuẩn được phân thành ba nhóm chính: đèn pha, bóng đèn, và lắp đặt đèn trên xe. Các tiêu chuẩn này thường áp dụng cho loại đèn lắp bóng tiêu chuẩn, gây khó khăn khi nhà sản xuất đưa ra kết cấu mới. Các tiêu chuẩn ECE cũng đang được cập nhật để mở rộng sự lựa chọn về bóng đèn.

3.1. Phân loại tiêu chuẩn

Các tiêu chuẩn được phân thành ba nhóm chính: đèn pha, bóng đèn, và lắp đặt đèn trên xe. Các tiêu chuẩn về đèn pha thường áp dụng cho loại đèn lắp bóng tiêu chuẩn, gây khó khăn khi nhà sản xuất đưa ra kết cấu mới.

3.2. Phương pháp xây dựng tiêu chuẩn

Các tiêu chuẩn kỹ thuật tại Việt Nam chủ yếu được xây dựng dựa trên tham khảo tiêu chuẩn nước ngoài, đặc biệt là ECE. Tuy nhiên, việc áp dụng các tiêu chuẩn này thường gây khó khăn do yêu cầu kỹ thuật cao và chi phí thử nghiệm phức tạp.

IV. Đề xuất tiêu chuẩn đèn pha xe máy

Chương này đề xuất các tiêu chuẩn mới cho đèn chiếu sáng phía trước xe máy dựa trên kết quả thí nghiệm và xử lý số liệu. Các đề xuất bao gồm quy trình kiểm tra đặc tính quang học, lựa chọn mẫu kiểm tra, và đo đặc tính quang học. Các kết quả thí nghiệm được tổng hợp và đánh giá để đưa ra tiêu chuẩn phù hợp với thực tiễn sản xuất tại Việt Nam.

4.1. Xử lý số liệu thí nghiệm

Các số liệu thí nghiệm được xử lý và tổng hợp để đánh giá hiệu suất chiếu sáng, độ bền, và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của các loại đèn pha thông dụng.

4.2. Đề xuất quy trình kiểm tra

Đề xuất quy trình kiểm tra đặc tính quang học của đèn pha, bao gồm lựa chọn mẫu kiểm tra, đo đặc tính quang học, và đánh giá khả năng đáp ứng tiêu chuẩn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp ô tô và xe máy, việc đảm bảo an toàn giao thông ngày càng trở nên cấp thiết. Theo ước tính, tai nạn giao thông liên quan đến việc sử dụng đèn chiếu sáng phía trước trên xe hai bánh chiếm tỷ lệ đáng kể, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản. Đèn chiếu sáng phía trước không chỉ giúp người điều khiển phương tiện quan sát tốt hơn trong điều kiện thiếu sáng mà còn giúp các phương tiện khác nhận biết sự hiện diện của xe, từ đó giảm thiểu nguy cơ va chạm.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng phía trước cho xe máy hai bánh tại Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu quả chiếu sáng, đảm bảo an toàn giao thông và phù hợp với điều kiện thực tế sản xuất, sử dụng. Nghiên cứu tập trung vào phân tích các tiêu chuẩn quốc tế như ECE (Châu Âu), FMVSS (Mỹ), tiêu chuẩn Nhật Bản và thực trạng áp dụng tiêu chuẩn tại Việt Nam từ năm 1998 đến nay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các loại đèn pha lắp trên xe máy hai bánh, với dữ liệu thu thập từ Trung tâm thử nghiệm xe cơ giới Việt Nam (VMTC) và các tài liệu kỹ thuật liên quan.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc đề xuất tiêu chuẩn phù hợp, giúp nâng cao chất lượng đèn chiếu sáng, giảm thiểu tai nạn giao thông, đồng thời hỗ trợ các nhà sản xuất trong việc thiết kế và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Các chỉ số quan trọng như cường độ chiếu sáng, phân bố ánh sáng, màu sắc ánh sáng và khả năng chống chói được đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo tiêu chuẩn đáp ứng yêu cầu an toàn và hiệu quả sử dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kỹ thuật chiếu sáng, quang học và an toàn giao thông, bao gồm:

• Lý thuyết quang học chiếu sáng: Phân tích các đặc tính quang học của đèn pha như cường độ chiếu sáng (cd), quang thông (lm), độ phân bố ánh sáng, tiêu cự gương phản xạ, và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chiếu sáng.
• Mô hình tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng: So sánh và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như ECE R112, ECE R113, FMVSS 108, SAE J579, J1383, J580, J585, và tiêu chuẩn Nhật Bản nhằm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn phù hợp cho Việt Nam.
• Khái niệm chính: Đèn pha chiếu xa (pha), đèn pha chiếu gần (cốt), quang thông, độ rọi (lux), góc chiếu sáng, độ chói (glare), màu sắc ánh sáng, và các yêu cầu về lắp đặt đèn trên xe.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ Trung tâm thử nghiệm xe cơ giới Việt Nam (VMTC) với 62 mẫu đèn pha và các tài liệu tiêu chuẩn kỹ thuật trong và ngoài nước. Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phân tích tài liệu: Tổng hợp, so sánh các tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng quốc tế và Việt Nam, đánh giá sự phù hợp và hạn chế.
• Thí nghiệm đo đặc tính quang học: Thực hiện đo cường độ chiếu sáng, phân bố ánh sáng, màu sắc và độ chói trên các mẫu đèn pha bằng thiết bị chuyên dụng tại phòng thí nghiệm.
• Xử lý số liệu: Sử dụng thuật toán đo lường và phần mềm phân tích để tổng hợp kết quả thí nghiệm, đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chuẩn.
• Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2022 đến 2023, tập trung vào việc xây dựng tiêu chuẩn và thử nghiệm thực tế.

Cỡ mẫu thí nghiệm gồm 62 mẫu đèn pha được chọn ngẫu nhiên từ các nhà sản xuất trong và ngoài nước, đảm bảo tính đại diện cho các loại đèn phổ biến trên thị trường Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí phổ biến, công nghệ sản xuất và mức độ sử dụng thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố tiêu chuẩn đèn pha trên thế giới: Hệ thống tiêu chuẩn ECE của Châu Âu là phổ biến nhất với hơn 120 quy định, trong đó có 31 tiêu chuẩn liên quan đến đèn chiếu sáng phía trước xe cơ giới. Hệ thống tiêu chuẩn Mỹ (FMVSS) và Nhật Bản cũng có những quy định riêng biệt nhưng chưa được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam.
2. Tình hình áp dụng tiêu chuẩn tại Việt Nam: Tính đến năm 2004, Việt Nam đã ban hành 107 tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến xe máy hai bánh, trong đó có 12 tiêu chuẩn về đèn chiếu sáng phía trước. Tuy nhiên, chỉ có một tiêu chuẩn (TCVN 5929-2003) được áp dụng bắt buộc, còn lại chủ yếu là tham khảo hoặc trích dẫn từ tiêu chuẩn quốc tế.
3. Đặc tính quang học của đèn pha: Thí nghiệm đo đặc tính quang học cho thấy cường độ chiếu sáng của các loại đèn halogen phổ biến dao động từ 700 cd đến 2150 cd, trong khi đèn xenon có cường độ chiếu sáng cao hơn và phân bố ánh sáng rộng hơn. Màu sắc ánh sáng chủ yếu là trắng hoặc vàng nhạt, phù hợp với yêu cầu an toàn và giảm chói.
4. Vấn đề về lắp đặt và phân bố ánh sáng: Nhiều mẫu đèn pha chưa đáp ứng tốt yêu cầu về vị trí lắp đặt và phân bố ánh sáng, gây ra hiện tượng chói mắt người đi ngược chiều hoặc vùng tối không đủ sáng. Khoảng cách quan sát an toàn khi sử dụng đèn pha đạt khoảng 70 m với vận tốc 100 km/h, tuy nhiên nhiều mẫu đèn chưa đảm bảo tiêu chuẩn này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng phía trước xe máy hai bánh tại Việt Nam còn nhiều hạn chế, chủ yếu do việc áp dụng chưa đồng bộ và thiếu các tiêu chuẩn bắt buộc toàn diện. So sánh với các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn Việt Nam hiện tại chưa cập nhật đầy đủ các yêu cầu về đặc tính quang học, màu sắc ánh sáng và lắp đặt đèn.

Việc đo đạc đặc tính quang học cho thấy đèn xenon có hiệu quả chiếu sáng vượt trội so với đèn halogen truyền thống, tuy nhiên chi phí và khả năng tương thích với điều kiện sử dụng tại Việt Nam cần được cân nhắc kỹ. Phân bố ánh sáng không đồng đều và hiện tượng chói mắt là những vấn đề phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố cường độ chiếu sáng theo góc, bảng so sánh các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảng thống kê màu sắc ánh sáng của các mẫu đèn. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt về hiệu suất và tính phù hợp của từng loại đèn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng phía trước bắt buộc: Cần hoàn thiện và ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc dựa trên tiêu chuẩn ECE, phù hợp với điều kiện sản xuất và sử dụng tại Việt Nam. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với các viện nghiên cứu và doanh nghiệp sản xuất.
2. Tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng đèn pha trên thị trường: Thiết lập hệ thống kiểm tra định kỳ và xử lý nghiêm các sản phẩm không đạt tiêu chuẩn về cường độ chiếu sáng, màu sắc và phân bố ánh sáng. Thời gian triển khai liên tục, chủ thể là các cơ quan quản lý thị trường và cơ quan đăng kiểm.
3. Khuyến khích sử dụng công nghệ đèn chiếu sáng hiện đại: Hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và ứng dụng đèn xenon hoặc LED có hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng và giảm chói mắt. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là các nhà sản xuất và viện nghiên cứu.
4. Đào tạo, nâng cao nhận thức người sử dụng: Tổ chức các chương trình tuyên truyền về an toàn giao thông, cách sử dụng đèn pha đúng cách và bảo dưỡng đèn để đảm bảo hiệu quả chiếu sáng. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là các tổ chức xã hội và cơ quan quản lý giao thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành giao thông vận tải: Giúp xây dựng chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật về an toàn giao thông liên quan đến đèn chiếu sáng.
2. Doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu xe máy: Hỗ trợ trong việc thiết kế, sản xuất và kiểm soát chất lượng đèn chiếu sáng phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế.
3. Các viện nghiên cứu và trường đại học: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về công nghệ chiếu sáng và an toàn giao thông.
4. Người tiêu dùng và lái xe: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của đèn chiếu sáng đúng tiêu chuẩn, từ đó lựa chọn và sử dụng phương tiện an toàn hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần có tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng phía trước?
   Tiêu chuẩn giúp đảm bảo đèn chiếu sáng có cường độ, màu sắc và phân bố ánh sáng phù hợp, giảm thiểu tai nạn giao thông do tầm nhìn kém hoặc chói mắt người đi ngược chiều.

2. Tiêu chuẩn ECE có điểm gì nổi bật?
   ECE là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn chỉnh và được áp dụng rộng rãi trên thế giới, bao gồm các quy định chi tiết về cấu tạo, hiệu suất và kiểm tra đèn chiếu sáng.

3. Đèn xenon có ưu điểm gì so với đèn halogen?
   Đèn xenon có cường độ chiếu sáng cao hơn, ánh sáng trắng hơn và phân bố ánh sáng rộng hơn, giúp cải thiện tầm nhìn và an toàn khi lái xe ban đêm.

4. Màu sắc ánh sáng ảnh hưởng thế nào đến an toàn giao thông?
   Ánh sáng trắng hoặc vàng nhạt được coi là phù hợp nhất vì giảm chói mắt và tăng khả năng nhận biết vật thể, trong khi ánh sáng xanh có thể gây chói và giảm khả năng quan sát.

5. Làm thế nào để kiểm tra đèn pha có đạt tiêu chuẩn không?
   Có thể kiểm tra bằng thiết bị đo cường độ chiếu sáng, phân bố ánh sáng trên màn kiểm tra theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời kiểm tra vị trí lắp đặt và màu sắc ánh sáng.

Kết luận

• Hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đèn chiếu sáng phía trước xe máy hai bánh tại Việt Nam cần được hoàn thiện và áp dụng bắt buộc dựa trên tiêu chuẩn quốc tế ECE.
• Đèn xenon và LED là các công nghệ chiếu sáng hiện đại, có hiệu quả cao, nên được khuyến khích phát triển và sử dụng.
• Việc kiểm tra, giám sát chất lượng đèn pha là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn giao thông.
• Màu sắc ánh sáng và vị trí lắp đặt đèn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quan sát và an toàn của người điều khiển phương tiện.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện tiêu chuẩn, triển khai kiểm tra thực tế và nâng cao nhận thức người sử dụng.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao an toàn giao thông bằng việc áp dụng tiêu chuẩn đèn chiếu sáng phù hợp!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña m«t« hai b¸nh. Môc lôc Trang Lêi nãi ®Çu Môc lôc 1 Ký hiÖu dïng trong luËn v¨n 4 Ch­¬ng 1: Tæng quan vÒ ®Ìn chiÕu s¸ng vµ c¸c 6 tiªu chuÈn ¸p dông. C¸c tiªu chuÈn trªn thÕ giíi vÒ ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p 6 trªn m«t«, xe m¸y.

§èi t­îng, ph¹m vi ¸p dông cña tiªu chuÈn. Giíi thiÖu vÒ mét sè hÖ thèng tiªu chuÈn trªn thÕ giíi. Xu thÕ chung vÒ viÖc ¸p dông tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu s¸ng 8 phÝa tr­íc l¾p trªn m«t«, xe m¸y. T×nh h×nh x©y dùng vµ ¸p dông tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu s¸ng 9 phÝa tr­íc l¾p trªn m«t«, xe m¸y ë ViÖt nam.

C¸c tiªu chuÈn liªn quan ®Õn ®Ìn pha m«t«, xe m¸y ®· 9 ban hµnh. C¸c tiªu chuÈn liªn quan ®Õn ®Ìn pha m«t«, xe m¸y ®· 11 b¾t buéc ¸p dông. §¸nh gi¸ chung vÒ c¸c tiªu chuÈn hiÖn hµnh vµ ph­¬ng 12 ph¸p x©y dùng tiªu chuÈn. §Ò xuÊt ph­¬ng h­íng nghiªn cøu cña ®Ò tµi.

14 Ch­¬ng 2: Lùa chän c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ ®Ìn 15 chiÕu s¸ng phÝa tr­íc cña m«t«, xe m¸y. KÕt cÊu vµ ph©n lo¹i ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p trªn m« t«, 15 xe m¸y. C¸c d¹ng kÕt cÊu th«ng dông cña ®Ìn pha m« t«, xe 15 m¸y. Ph©n lo¹i ®Ìn pha m« t«, xe m¸y.

25 ______________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 1 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña m«t« hai b¸nh. Lý thuyÕt chung vÒ ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc.

C¸c thuËt ng÷ vµ kh¸i niÖm quang häc 29 2. Yªu cÇu ®èi víi ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p trªn m«t«, xe 40 m¸y. C¸c yªu cÇu vÒ mÇu s¾c ¸nh s¸ng. C¸c yªu cÇu vÒ ®Æc tÝnh quang häc cña chïm s¸ng.

Kho¶ng chiÕu xa cña ®Ìn. C¸c yªu cÇu vÒ thö ®é bÒn vµ ®é æn ®Þnh. §¸nh gi¸ an toµn chuyÓn ®éng cña xe khi dïng ®Ìn chiÕu 48 s¸ng. Lùa chän c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸.

C¸c chØ tiªu vÒ mÊu s¾c ¸nh s¸ng. C¸c chØ tiªu vÒ l¾p ®Æt ®Ìn. C¸c yªu cÇu vÒ ®Æc tÝnh quang häc cña chïm s¸ng. 53 Ch­¬ng 3: ThÝ nghiÖm ®o ®Æc tÝnh quang häc 54 trªn mµn kiÓm tra.

Lùa chän mÉu thÝ nghiÖm. Môc ®Ých cña viÖc thÝ nghiÖm. Yªu cÇu vÒ mÉu thÝ nghiÖm. Lùa chän phßng ®o vµ thiÕt bÞ thö nghiÖm.

Chän phßng ®o vµ thiÕt bÞ thÝ nghiÖm. Quy tr×nh thÝ nghiÖm. KiÓm tra nhËn d¹ng. KiÓm tra ®Æc tÝnh quang häc trªn mµn kiÓm tra.

Thèng kª sè liÖu thÝ nghiÖm. 62 ______________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 2 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña m«t« hai b¸nh.

C¸c sè liÖu do Trung t©m thö nghiÖm xe c¬ giíi (VMTC) thÝ 62 nghiÖm vµ c«ng bè. C¸c sè liÖu thÝ nghiÖm khi thùc hiÖn ®Ò tµi. 62 Ch­¬ng 4: ®Ò xuÊt tiªu chuÈn ®Ìn pha xe m«t« 63 hai b¸nh. Xö lý sè liÖu thÝ nghiÖm.

ThuËt to¸n ®o l­êng vµ xö lý sè liÖu. Mét sè kÕt qu¶ xö lý sè liÖu thÝ nghiÖm. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ kiÓm tra vÒ bãng ®Ìn. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ kiÓm tra vÒ kÕt cÊu chïm s¸ng 71 theo tiªu chuÈn ¸p dông.

Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ kiÓm tra vÒ ®Æc tÝnh quang häc 71 cña chïm s¸ng. KÕt qu¶ quan s¸t vÒ mÇu s¾c ¸nh s¸ng. Mét sè ®¸nh gi¸ vµ nhËn xÐt. Bãng ®Ìn vµ kÕt cÊu chïm s¸ng.

§iÒu kiÖn thö vµ ph­¬ng ph¸p ®¸nh gi¸. Nguån gèc xuÊt xø ®Ìn. Kh¶ n¨ng ®¸p øng tiªu chuÈn cña c¸c lo¹i ®Ìn pha th«ng 75 dông. §Ò xuÊt tiªu chuÈn ®èi víi ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p trªn 75 xe m«t« hai b¸nh.

§Ò xuÊt quy tr×nh kiÓm tra ®Æc tÝnh quang häc. Lùa chän mÉu kiÓm tra. §o ®Æc tÝnh quang häc. 82 Phô lôc A 85 Phô lôc B 97 Tµi liÖu tham kh¶o 106 ______________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 3 HDKH: PGS.

Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña m«t« hai b¸nh. C¸c ký hiÖu dïng trong luËn v¨n STT Ký hiÖu Tªn gäi ®¹i l­îng ®o §¬n vÞ 1 A DiÖn tÝch m2 2 E §é räi Lx = lm/m2 3 I C­êng ®é s¸ng cd 4 L MËt ®é chiÕu s¸ng cd/m2 5 M §é chiÕu s¸ng lm/ m2 6 P C«ng suÊt W 7 Q N¨ng l­îng ph¸t s¸ng lm.s 8 r Kho¶ng c¸ch m 9 T Thêi gian s 10 η HiÖu suÊt ph¸t s¸ng lm/W 11 Φ Quang th«ng lm 12 λ B­íc sãng nm 13 Wφ HÖ sè ®Æc tr­ng kh¶ n¨ng quan s¸t ®èi t­îng ®­îc chiÕu s¸ng b»ng ®Ìn 14 Kφ §é t­¬ng ph¶n cña ®èi t­îng ®­îc chiÕu s¸ng 15 K gh §é t­¬ng ph¶n giíi h¹n 16 Cs HÖ sè chãi 17 Vs VËn tèc chuyÓn ®éng an toµn km/h 18 TΣ Thêi gian ph¶n øng cña ng­êi l¸i vµ thêi s gian chËm t¸c dông cña hÖ thèng phanh ______________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 4 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS.

§ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña m«t« hai b¸nh. 19 K∋ HÖ sè tr¹ng th¸i sö dông cña phanh 20 ϕ HÖ sè b¸m cña lèp víi mÆt ®­êng 21 S0 Kho¶ng c¸ch gi÷a « t« ®· dõng víi ch­íng m ng¹i vËt 22 SB Kho¶ng c¸ch nh×n thÊy ng­êi qua ®­êng m d­íi ¸nh s¸ng cña ®Ìn chiÕu s¸ng 23 K at HÖ sè an toµn chung cña ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc 24 Kc HÖ sè an toµn cña ®Ìn chiÕu gÇn 25 Kp HÖ sè an toµn cña ®Ìn chiÕu xa 26 v cc VËn tèc an toµn cùc ®¹i khi tr¸nh xe ng­îc km/h chiÒu 27 vc VËn tèc an toµn cùc ®¹i khi ®i b»ng ®Ìn km/h cèt, kh«ng cã xe ng­îc chiÒu 28 vp VËn tèc an toµn cùc ®¹i khi ®i b»ng ®Ìn pha km/h 29 s cc Kho¶ng c¸ch an toµn cùc ®¹i khi tr¸nh xe m ng­îc chiÒu 30 sc Kho¶ng c¸ch an toµn cùc ®¹i khi ®i b»ng m ®Ìn cèt, kh«ng cã xe ng­îc chiÒu 31 sp Kho¶ng c¸ch an toµn cùc ®¹i khi ®i b»ng m ®Ìn pha ______________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 5 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña xe m«t« hai b¸nh.

Ch­¬ng 1: Tæng quan vÒ ®Ìn chiÕu s¸ng vµ c¸c tiªu chuÈn ¸p dông. C¸c tiªu chuÈn trªn thÕ giíi vÒ ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p trªn m«t«, xe m¸y. §èi t­îng, ph¹m vi ¸p dông cña tiªu chuÈn. §Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc l¾p trªn m« t«, xe m¸y lµ mét thiÕt bÞ an toµn rÊt quan träng trong viÖc ®¶m b¶o an toµn chuyÓn ®éng cña ph­¬ng tiÖn.

C¸c tiªu chuÈn kü thuËt liªn quan ®Õn ®Ìn chiÕu s¸ng l¾p trªn xe th­êng ®­îc ph©n theo nhãm ®èi t­îng ¸p dông nh­: - Nhãm tiªu chuÈn liªn quan tíi bãng ®Ìn. - Nhãm tiªu chuÈn liªn quan tíi côm ®Ìn rêi (chØ quan t©m tíi b¶n th©n côm ®Ìn ®ã mµ kh«ng quan t©m tíi viÖc l¾p ®Æt trªn xe nµo). - Nhãm tiªu chuÈn liªn quan tíi l¾p ®Æt ®Ìn trªn xe. - Nhãm tiªu chuÈn an toµn chung cña ph­¬ng tiÖn (trong ®ã cã yªu cÇu riªng ®èi víi ®Ìn chiÕu s¸ng phÝa tr­íc vµ yªu cÇu vÒ l¾p ®Æt chóng trªn xe).

Ngoµi ra, trong tõng tiªu chuÈn riªng biÖt còng quy ®Þnh râ ®èi t­îng ¸p dông lµ lo¹i ph­¬ng tiÖn g×: m« t«, xe m¸y, «t«. còng nh­ ph¹m vi ¸p dông lµ khi chøng nhËn kiÓu lo¹i ®Ìn, kiÓu lo¹i xe míi hay cho xe ®· qua sö dông, xe ®ang l­u hµnh. Mçi mét Quèc gia ®Òu cã quyÒn x©y dùng vµ c«ng bè mét hÖ thèng tiªu chuÈn kü thuËt riªng cho m×nh hoÆc cïng ¸p dông mét hÖ thèng tiªu chuÈn chung theo c¸c hiÖp ®Þnh ®· ký kÕt. Giíi thiÖu vÒ mét sè hÖ thèng tiªu chuÈn trªn thÕ giíi.

Cïng víi sù ph¸t triÓn chung cña ngµnh c«ng nghiÖp «t«, xe m¸y, c¸c hÖ thèng tiªu chuÈn kü thuËt ¸p dông cho «t«, xe m¸y còng tõng b­íc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn. ë nh÷ng khu vùc, nh÷ng n­íc cã ngµnh c«ng nghiÖp «t«, xe m¸y ph¸t triÓn th× hÖ thèng tiªu chuÈn kü thuËt ë ®ã còng hoµn chØnh vµ ®Çy ®ñ h¬n. ______________________________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 6 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS.

§ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña xe m«t« hai b¸nh. HÖ thèng tiªu chuÈn Ch©u ©u: §©y lµ hÖ thèng tiªu chuÈn rÊt hoµn chØnh, ®­îc x©y dùng vµ ban hµnh tõ rÊt sím. HÖ thèng c¸c tiªu chuÈn kü thuËt liªn quan ®Õn xe c¬ giíi cña Ch©u ©u bao gåm hai hÖ thèng: HÖ thèng thø nhÊt gåm cã 120 quy ®Þnh ECE (ECE Regulations) ¸p dông cho c¸c n­íc tham gia hiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ 1958 vµ HÖ thèng thø hai gåm cã trªn 400 chØ thÞ EEC (EEC Directives) ¸p dông riªng cho c¸c n­íc thuéc céng ®ång kinh tÕ Ch©u ©u EC. Hai hÖ thèng tiªu chuÈn trªn vÒ c¬ b¶n lµ t­¬ng tù nh­ nhau vµ cïng tån t¹i song song.

Tuy nhiªn, HÖ thèng tiªu chuÈn ECE lµ rÊt phæ biÕn vµ ®­îc nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi ¸p dông kÓ c¶ c¸c n­íc kh«ng thuéc EC. Trong sè c¸c tiªu chuÈn ECE ®· ban hµnh cã 31 tiªu chuÈn liªn quan tíi ®Ìn chiÕu s¸ng, tÝn hiÖu l¾p trªn xe c¬ giíi vµ bãng ®Ìn. HÖ thèng tiªu chuÈn Mü: N­íc Mü ¸p dông hÖ thèng tù chøng nhËn cho c¸c kiÓu lo¹i ph­¬ng tiÖn s¶n xuÊt, l¾p r¸p vµ nhËp khÈu vµo thÞ tr­êng Mü. HÖ thèng tiªu chuÈn cña Mü còng t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ bao gåm c¸c tiªu chuÈn do nhµ n­íc ban hµnh FMVSS (Federal Motor Vehicle Safety Standard) vµ tiªu chuÈn do hiÖp héi kü s­ «t« ban hµnh SAE (Sociaty Automobile Enginerring).

C¸c tiªu chuÈn liªn quan ®Õn ®Ìn l¾p trªn xe bao gåm: FMVSS 108, (SAE J579, J1383, J580, J585. Tuy nhiªn, hÖ thèng tiªu chuÈn nµy chØ ¸p dông cho xe sö dông ë mét sè n­íc thuéc Ch©u Mü, ngoµi ra nã cßn nhiÒu ®iÓm kh«ng phï hîp víi hÖ thèng tiªu chuÈn Ch©u ©u, NhËt vµ mét sè n­íc kh¸c. HÖ thèng tiªu chuÈn NhËt b¶n: Ngµy nay, NhËt b¶n ®· trë thµnh c­êng quèc s¶n xuÊt «t«, xe m¸y trªn ThÕ giíi, vÒ tæng s¶n l­îng ph­¬ng tiÖn s¶n xuÊt, l¾p r¸p míi hµng n¨m chØ ®øng sau n­íc Mü. HÖ thèng tiªu chuÈn kü thuËt cña NhËt b¶n do Bé Giao th«ng NhËt b¶n ban hµnh vµ c«ng bè b¾t buéc ¸p dông.

HÖ thèng tiªu chuÈn nµy lµ t­¬ng ®èi hoµn chØnh, nã ®­îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c tiªu ______________________________________________________________________________________________________ Thùc hiÖn: NguyÔn th¸i hïng trang 7 HDKH: PGS. Cao träng hiÒn Nghiªn cøu x©y dùng tiªu chuÈn ®Ìn chiÕu TS. §ç h÷u ®øc s¸ng phÝa tr­íc cña xe m«t« hai b¸nh. chuÈn Ch©u ©u vµ Mü (cã 19 ch­¬ng, môc lµ phï hîp vµ t­¬ng ®­¬ng víi tiªu chuÈn Ch©u ©u hoÆc Mü).