CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG LÁI 1. Tổng quan về xe Toyota Vios 2017. Giới thiệu chung. Xe Vios là một mẫu xe hơi là dòng sedan cỡ nhỏ 4 cửa của Toyota, được sản xuất bởi hãng xe Toyota, một trong những nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới.
Vios được giới thiệu lần đầu vào năm 2002 và đã trở thành một trong những mẫu xe bán chạy nhất của Toyota trên toàn cầu.1 Xe Toyota Vios 2017 Thế hệ đầu: 2003–2007 (Thiết kế sedan 4 chỗ, động cơ: 1.5 lít) Những chiếc xe đầu tiên của Vios ra đời tại Thái Lan dưới bàn tay của các kỹ sư Thái Lan và các nhà thiết kế Nhật của Toyota được sản xuất tại nhà máy Toyota Gateway, tỉnh Chachoengsao, Thái Lan để thay thế cho dòng Soluna ở thị trường Đông Nam Á và Trung Quốc. Phần lớn các mẫu xe Vios tại các quốc gia Đông Nam Á trong đó có Việt Nam được trang bị động cơ xăng 1,5 lít. Phiên bản đầu tiên của Vios được chế tạo dựa trên mẫu Toyota Platz. Nhờ một số cải tiến về ngoại thất, những chiếc Vios mang một dáng vẻ khác biệt, đặc biệt là với phiên bản 2006.
Phiên bản này được chỉnh sửa đáng kể với lưới tản nhiệt, đèn pha, đèn hậu được làm mới cùng vành đúc và nội thất mới. Thế hệ thứ 2: Từ năm 2007 đến nay (thiết kế sedan 4 chỗ Động cơ: 1.5 lít) Chiếc Toyota Vios mới là sự tái hiện lại mẫu Toyota Belta sedan trình làng tháng 11/2005. Toyota Belta còn có tên gọi khác là Toyota Yaris (tên này chỉ có ở Mỹ, Nhật SVTH: ĐỖ PHẠM THIÊN ÂN 3 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS. VŨ VĂN ĐỊNH và Australia), Toyota Echo (tên gọi tại Canada) và Toyota Vitz.
Nếu Vios chỉ có phiên bản sedan thì Belta có thêm phiên bản hachtback. Toyota Vios 2007 vẫn sử dụng động cơ cũ (ra mắt vào tháng 8/2003). Với động cơ I4 (ký hiệu 1NZ-FE 1.5L DOHC) tích hợp công nghệ điều khiển van biến thiên VVT- i. Công suất cực đại của động cơ là 107 mã lực, mô-men xoắn tối đa 144 Nm.
Tuy nhiên, khung gầm thiết kế hoàn toàn mới. Phiên bản Vios 1.5E mới (5 số sàn) được nâng cấp từ xe Vios 2003 1.5G (5 số sàn), còn phiên bản Vios 1.5G mới (4 số tự động) lần đầu tiên được giới thiệu tại thị trường Việt Nam. Xe Vios 2017 có kích thước lớn hơn xe đời cũ. Trang bị an toàn và tiện nghi có nhiều cải tiến.
Về ngoại thất, thay đổi lớn nhất là lưới tản nhiệt có cấu trúc hình chữ V, cụm đèn hậu nhô ra ngoài, đèn xi-nhan tích hợp trên gương (gương có thể gập lại khi không sử dụng), vành hợp kim thiết kế mới. Vios 2017 có kích thước tổng thể (Dài x Rộng x Cao) khoảng 4. Chiều dài cơ sở của xe là khoảng 2.550 mm, tạo ra không gian rộng rãi cho hành khách và hành lý.2 Tuyến hình xe Toyota Vios SVTH: ĐỖ PHẠM THIÊN ÂN 4 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS. Thông số kỹ thuật.
Động cơ sử dụng trên xe Toyota Vios là loại động cơ xăng 4 kỳ, 4 xi lanh đặt thẳng hàng, thứ tự làm việc 1- 3- 2- 4. Động cơ sử dụng trục cam kép, dẫn động bằng đai với công nghệ điều khiển đóng mở xupap thông minh (VVT- i), giúp cho xe tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường.1 Thông số kỹ thuật của dòng xe Toyota Vios 2017E Hãng sản xuất TOYOTA Loại động cơ 1.5(lít) Kiểu động cơ 2NR-FE, DOHC, VVT- i Dung tích xi lanh 1,496 cc Hộp số AT 5 cấp Loại nhiên liệu Xăng DxRxC 4.475 (mm) Chiều dài cơ sở 2550mm Trọng lượng không tải 1060 kg Trọng lượng khi toàn tải 1500 kg Số chỗ ngồi 4 chỗ 1. Giới thiệu chung về hệ thống ngoại thất, nội thất, khung gầm. Về ngoại thất: Thiết kế ngoại thất của Vios model 2017 nhìn chung hướng đến sự đơn giản, bộ lưới tản nhiệt có hình thang dốc ngược lên và các nan được tạo nên từ chất liệu nhựa cứng.
Nhìn lên phía trên bộ lưới tản nhiệt, có các thanh ngang và logo, cả hai đều được mạ crom nhằm mục đích tăng thêm độ sang trọng cho khu vực này. Tay nắm cửa có màu sắc đồng nhất với thân xe, hệ thống gương chiếu hậu được lắp đặt thêm cả bộ đèn led nhỏ phục vụ cho việc báo rẽ khi sắp qua khúc cua, mâm xe 15 inch và bộ la zăng đa chấu là những tiện ích cơ bản không thể thiếu trên Vios mới này. Về nội thất : Toàn bộ các ghế ngồi trên Vios phiên bản E MT và E CVT đều được bọc bằng chất liệu nỉ cao cấp, còn ở tùy chọn G được bọc bằng da và thiết kế lỗ thoát hơi hiện đại, đảm bảo mang lại cảm giác thoải mái, mát mẻ cho hành khách. SVTH: ĐỖ PHẠM THIÊN ÂN 5 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS.
VŨ VĂN ĐỊNH Thiết kế ghế ngồi ở phía trước xe dáng ôm mang phong cách thể thao, ghế tài xế có khả năng chỉnh cơ 6 hướng, còn ghế phụ có thể chỉnh 4 hướng, các chi tiết dọc taplo được mạ bằng bạc giúp mọi thứ trở nên sang trọng hơn. Nội thất Vios 2017 còn nổi bật hơn nhờ hàng ghế sau thiết kế cho phép 3 người lớn có thể ngồi thoải mái, đặc biệt nó còn cho phép người dùng có thể gập gọn để gia tăng thêm diện tích chứa đồ.3 Nội thất Toyota Vios 2017 Về khung gầm : Hệ thống khung gầm được thiết kế với các vùng hấp thụ lực khi xảy ra va chạm. Những vùng này, nằm ở phía trước và sau xe, giúp giảm thiểu tổn thương khi đầu xe hoặc đuôi xe bị đâm. Giới thiệu chung về hệ thống lái.
Hệ thống lái là hệ thống giữ vai trò điều khiển hướng chuyển động của ô tô đi thẳng, quay vòng hoặc rẽ trái, rẽ phải theo tác động của người lái lên vô lăng. Là một trong những hệ thống quan trọng trên xe ô tô, được phát minh từ những năm 50 của thế kỉ XIX. Hệ thống lái tham gia cùng các hệ thống khác thực hiện điều khiển và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn giao thông khi ô tô chuyển động. - Các bộ phận chính của hệ thống lái: + Dẫn động lái: Bộ phận dẫn động lái bao gồm các chi tiết chính là vô lăng, trụ lái, các thanh dẫn động và khớp liên kết.
Bộ phận này truyền chuyển động của tài xế đến hệ thống lái để thay đổi hướng di chuyển của xe, đồng thời tiếp nhận những phản ứng từ mặt đường tạo cảm giác lái chân thực cho tài xế. + Cơ cấu lái: Chức năng của cơ cấu lái là điều khiển các đòn xoay trong cơ cấu động học hình thang lái, đảm bảo bánh xe chuyển động theo đúng nguyên tắc Ackerman. Các nhà sản xuất ô tô thường sử dụng một trong hai dạng cơ cấu lái cơ bản là cơ cấu lái trục vít – thanh răng và cơ cấu lái loại bi tuần hoàn. SVTH: ĐỖ PHẠM THIÊN ÂN 6 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS.
VŨ VĂN ĐỊNH + Trợ lực lái: Có thể có hoặc không. Dùng để giảm nhẹ lực quay vòng của người lái làm cho việc đánh lái vô lăng trở nên dễ dàng và nhẹ nhàng hơn bằng cách bổ sung thêm lực cần thiết. Được sử dụng trên các xe đời mới, xe tải trọng lớn. Yêu cầu hệ thống lái.
Hệ thống lái phải đảm bảo các yêu cầu chính sau: - Đảm bảo chuyển động thẳng ổn định. Không có hiện tượng tự dao động các bánh dẫn hướng trong mọi điều kiện làm việc, mọi chế độ chuyển động. - Đảm bảo tính cơ động cao: Tức là xe có khả năng quay vòng tốt, bán kính quay vòng nhỏ thuận tiện trên diện tích nhỏ. - Đảm bảo động học quay vòng đúng: Để các bánh xe không bị trượt lê gây mòn lốp, giảm tính ổn định của xe.
- Giảm các va đập từ đường lên vô lăng khi xe chuyển động trên đường xóc, gồ ghề hay chướng ngại vật. - Điều khiển nhẹ nhàng thuận tiện giúp người lái thoải mái và không tốn nhiều sức lực trong việc lái xe. - Cơ cấu đơn giản, dễ bảo dưỡng sửa chữa. Phân loại hệ thống lái.
a) Theo vị trí bố trí vành tay lái. Hệ thống lái và vành tay lái được bố trí bên trái theo chiều chuyển động của ô tô, và nó được sử dụng trên tất cả các loại ô tô của các nước có luật đi đường bên phải như Việt Nam và một số nước khác. Hệ thống lái với vành tay lái bố trí phía bên phải theo chiều chuyển động của ô tô được dùng trên các loại ô tô của các nước có luật đi đường bên trái như các nước: Anh, Nhật, Thụy Điển, … b) Theo số lượng cầu dẫn hướng. Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở cầu trước: Với loại này thường sẽ được trang bị trên hầu hết các dòng xe ô tô du lịch hiện nay như: Toyota Vios, Toyota Camry, KIA Morning, KIA Cerato, Hyundai I10, Hyundai Elantra,… Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở cầu sau: Với loại hệ thống lái này thường ít được trang bị trên ô tô vì kết cấu hệ thống lái phức tạp khi phải bố trí thêm các trục và đòn dẫn từ phía trước đến phía sau, đồng thời cũng đòi hỏi việc trợ lực lái nhiều hơn khi xe tăng tốc do lực quán tính làm tải trọng tập trung về phía cầu sau nhiều hơn do đó làm SVTH: ĐỖ PHẠM THIÊN ÂN 7 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP GVHD: ThS.
VŨ VĂN ĐỊNH tăng mức tiêu hao nhiên liệu, nó thường được trang bị trên các loại máy nâng chuyển, xe chuyên dụng,… Hệ thống lái với các bánh dẫn hướng ở cả cầu trước lẫn cầu sau: Mục đích của việc trang bị hệ thống lái trên các cầu nhằm để giảm bán kính vòng của ô tô, giúp xe dễ quay vong khi vận tốc thấp, giảm khả năng bị mòn bánh không được dẫn hướng, đồng thời tăng sự ổn định cho xe khi di chuyển với vận tốc cao. Loại hệ thống lái này được trang bị trên các dòng xe cao cấp của nhà sản xuất Porsche như: Panamera, Cayenne2018, 911 GT3, AG… và các nhà sản xuất xe cao cấp khác như Audi, Mercedes-Benz, BMW, Lexus… c) Theo kết cấu cơ cấu lái. Có nhiều kiểu cơ cấu lái như: Trục vít – cung răng, trục vít – chốt quay, trục vít – con lăn, bánh răng – thanh răng, .Trong đó cơ cấu lái kiểu trục vít – thanh răng (còn gọi là thước lái) là kiểu cơ cấu lái được sử dụng phổ biến nhất.