Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Trong Cây Xạ Đen

Nghiên cứu chiết tách các hợp chất trong dịch chiết từ thân lá cây xạ đen hòa bình, khám phá tiềm năng ứng dụng trong y học và công nghiệp.

• Tác giả: Lê Thị Thu Thà
• Người hướng dẫn: TS. Trần Mạnh Lục
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Của Cây Xạ Đen Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Cây Xạ Đen

Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới gió mùa, sở hữu thảm thực vật phong phú. Trong đó, gần 4000 loài được sử dụng làm thuốc trong y học cổ truyền. Y học cổ truyền Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm, với nhiều bài thuốc có tác dụng tốt trên lâm sàng nhưng chưa được nghiên cứu sâu về thành phần hóa học. Nghiên cứu khai thác, kế thừa và phát triển nguồn thực vật làm thuốc có ý nghĩa khoa học, kinh tế và xã hội lớn. Cây xạ đen là một trong số ít các loài thực vật có tác dụng hỗ trợ điều trị ung thư. Cây có vị thơm mát, đa công dụng, hiệu quả trong điều trị mụn nhọt, tiêu ung thũng, tiêu viêm, giải độc, tăng cường sức đề kháng. Tuy nhiên, hiện tại có ít công bố về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của cây xạ đen ở Việt Nam.

1.1. Giới Thiệu Chi Dây Gối Celastrus và Cây Xạ Đen

Chi Dây gối (Celastrus) gồm khoảng 30 loài cây bụi và dây leo, phân bố rộng khắp Đông Á, Australasia, châu Phi và châu Mỹ. Các loài này có lá đơn, hình trứng, mọc so le, dài 5–20 cm. Hoa nhỏ, màu trắng, hồng hay hơi lục, mọc thành chùy hoa dài. Quả là loại quả mọng màu đỏ, ba mảnh vỏ. Cây xạ đen (Celastrus hindsii Benth.) còn gọi là bách giải, đồng triều, bạch vạn hoa, cây dây gối, quả nâu, hay cây ung thư. Thường gặp trong rừng thường xanh núi cao ở độ cao 1. Cây ưa sáng, ưa đất tốt ẩm, tái sinh hạt, tái sinh chồi rất tốt. Mùa hoa tháng 3 - 5, quả tháng 8 - 12. Phân bố ở Trung Quốc, Việt Nam, Mianma, Ấn Độ, Thái Lan và Indonesia. Tại Việt Nam, cây có ở Quảng Ninh, Hà Nội, Hòa Bình, Nam Hà, Ninh Bình qua Thừa Thiên-Huế tới Gia Lai.

1.2. Đặc Điểm Hình Thái Của Cây Xạ Đen Đà Nẵng

Cây xạ đen là cây dây leo thân gỗ, mọc thành búi, dễ trồng. Thân cây dạng dây dài 3-10m. Cành tròn, lúc non có màu xám nhạt, không có lông, sau chuyển sang màu nâu, có lông, về sau có màu xanh. Khi cắt bỏ lớp vỏ xạ đen ra thì thường có nhựa màu đen. Lá xạ đen thường có màu xanh đen nhạt, phiến lá hình bầu dục xoay ngược, thường có 7 cặp gân phụ, bìa có răng thấp, mặt lá không có lông, cuống lá dài 5 - 7mm. Lá cũng có nhựa màu đen, đặc biệt lá cây xạ đen khô khi vò ra không dễ vụn. Lá không rụng theo mùa. Hoa của cây xạ đen thường mọc ở ngọn hoặc ở phía kẽ lá với thân của cây xạ đen. Hoa mọc theo chùm có kích thước từ 5-10cm, có màu trắng, có cuống tầm 2 – 4mm. Có hai loại hoa: đực và cái (có bầu 3 ô). Xạ đen thường ra hoa vào tháng 3 – 5. Quả cây xạ đen có hình dạng nang trứng, kích thước tầm 1cm và nổ thành 3 mảnh. Hạt cây xạ đen thường nhỏ như hạt vừng, có màu đen tím. Vỏ hạt được bao bọc bởi một lớp mịn bóng màu đen tím.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Xạ Đen

Mặc dù cây xạ đen được biết đến với nhiều công dụng trong y học cổ truyền, việc nghiên cứu thành phần hóa học của nó vẫn còn nhiều thách thức. Các nghiên cứu hiện tại còn hạn chế về số lượng và phạm vi, chưa đủ để xác định đầy đủ các hoạt chất có trong cây. Sự khác biệt về điều kiện sinh trưởng, địa lý có thể ảnh hưởng đến thành phần hóa học của cây, gây khó khăn cho việc so sánh và đối chiếu kết quả giữa các nghiên cứu. Việc chiết xuất và phân lập các hợp chất từ cây xạ đen cũng đòi hỏi các phương pháp phức tạp và tốn kém. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để xác định rõ các hoạt chất có giá trị dược lý và tiềm năng ứng dụng của cây xạ đen.

2.1. Thiếu Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Hoạt Chất Xạ Đen

Tính đến thời điểm hiện tại, mới có một số ít công bố về thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của cây xạ đen ở Việt Nam. Điều này gây khó khăn cho việc đánh giá đầy đủ tiềm năng dược lý của cây. Cần có thêm các nghiên cứu chuyên sâu để xác định rõ các hoạt chất có giá trị và cơ chế tác dụng của chúng.

2.2. Ảnh Hưởng Của Địa Lý Đến Thành Phần Hóa Học

Điều kiện sinh trưởng và địa lý có thể ảnh hưởng đáng kể đến thành phần hóa học của cây xạ đen. Cây trồng ở các vùng khác nhau có thể có hàm lượng các hoạt chất khác nhau. Do đó, cần có các nghiên cứu so sánh để đánh giá sự khác biệt về thành phần hóa học giữa các mẫu cây xạ đen từ các vùng khác nhau.

III. Phương Pháp Chiết Tách Thành Phần Hóa Học Cây Xạ Đen

Nghiên cứu thành phần hóa học của cây xạ đen đòi hỏi các phương pháp chiết tách và phân tích hiện đại. Các phương pháp chiết tách thường được sử dụng bao gồm chiết lỏng-lỏng, chiết rắn-lỏng, chiết Soxhlet, và chiết bằng CO2 siêu tới hạn. Việc lựa chọn dung môi chiết là yếu tố quan trọng, dung môi phải có độ tinh khiết cao, hòa tan tốt các chất cần chiết, không hòa lẫn với dung môi cũ, không tương tác với chất cần chiết và có nhiệt độ sôi tương đối thấp. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chiết bao gồm pH, vai trò của tạo phức, và ảnh hưởng của sự tạo thành hợp chất ít tan. Sau khi chiết tách, các thành phần hóa học được phân tích bằng các phương pháp sắc ký như GC-MS, HPLC, và các phương pháp quang phổ như UV-Vis, IR, NMR.

3.1. Chiết Tách Bằng Dung Môi Phân Cực Khác Nhau

Việc sử dụng các dung môi phân cực khác nhau cho phép chiết tách các thành phần hóa học khác nhau từ cây xạ đen. Các dung môi thường được sử dụng bao gồm n-hexan, etyl axetat, etanol, và nước. Chiết tách nối tiếp với các dung môi này cho phép phân lập các nhóm hợp chất khác nhau dựa trên độ phân cực của chúng.

3.2. Phân Tích Bằng Sắc Ký Khí Ghép Khối Phổ GC MS

Phương pháp GC-MS là một công cụ mạnh mẽ để xác định các thành phần hóa học trong các dịch chiết từ cây xạ đen. Phương pháp này cho phép phân tách và định danh các hợp chất dựa trên khối lượng phân tử và cấu trúc của chúng. Kết quả GC-MS cung cấp thông tin quan trọng về các hoạt chất có trong cây xạ đen.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Xạ Đen Đà Nẵng

Nghiên cứu thành phần hóa học của cây xạ đen tại Đà Nẵng đã xác định được một số hợp chất quan trọng. Các kết quả cho thấy sự hiện diện của các hợp chất như flavonoid, alkaloid, saponin, polyphenol, và triterpenoid. Các hợp chất này được biết đến với nhiều tác dụng dược lý, bao gồm khả năng chống oxy hóa, chống viêm, và chống ung thư. Nghiên cứu cũng xác định được hàm lượng tro và độ ẩm của cây xạ đen, cung cấp thông tin quan trọng cho việc bảo quản và chế biến dược liệu.

4.1. Xác Định Độ Ẩm và Hàm Lượng Tro Trong Xạ Đen

Việc xác định độ ẩm và hàm lượng tro là bước quan trọng trong việc đánh giá chất lượng của cây xạ đen. Độ ẩm cao có thể dẫn đến sự phát triển của nấm mốc và làm giảm chất lượng dược liệu. Hàm lượng tro cho biết lượng chất vô cơ có trong cây, có thể ảnh hưởng đến tác dụng dược lý.

4.2. Phân Tích Thành Phần Hóa Học Bằng UV VIS

Đo phổ hấp thụ phân tử UV-VIS được sử dụng để xác định sự hiện diện của các hợp chất có khả năng hấp thụ ánh sáng trong vùng tử ngoại và khả kiến. Phương pháp này cung cấp thông tin về các nhóm hợp chất như flavonoid và polyphenol trong cây xạ đen.

4.3. Thành Phần Hóa Học Trong Các Dịch Chiết

Kết quả khối lượng cao chiết khi chiết nối tiếp với các dung môi và khảo sát thành phần hóa học trong các dịch chiết bằng phương pháp chiết nối tiếp. Thành phần hóa học trong các dịch chiết n-hexan thân, lá cây xạ đen. Thành phần hóa học trong dịch chiết etylaxetat thân cây xạ đen. Thành phần hóa học trong dịch chiết còn lại thân, lá cây xạ đen. Tổng hợp thành phần hóa học trong các dịch chiết thu được từ thân, lá cây xạ đen.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Xạ Đen Đà Nẵng

Kết quả nghiên cứu thành phần hóa học của cây xạ đen tại Đà Nẵng có nhiều ứng dụng thực tiễn. Thông tin về các hoạt chất có trong cây có thể được sử dụng để phát triển các sản phẩm dược liệu mới, có tác dụng hỗ trợ điều trị ung thư, chống viêm, và tăng cường sức đề kháng. Nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng cây xạ đen trong y học cổ truyền. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng cho cây xạ đen, đảm bảo nguồn cung cấp dược liệu chất lượng cao.

5.1. Phát Triển Dược Liệu Hỗ Trợ Điều Trị Ung Thư

Các hoạt chất có trong cây xạ đen, đặc biệt là flavonoid và triterpenoid, có tiềm năng lớn trong việc phát triển các dược liệu hỗ trợ điều trị ung thư. Các nghiên cứu in vitro và in vivo đã chứng minh khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư của các hợp chất này.

5.2. Ứng Dụng Trong Y Học Cổ Truyền

Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng cây xạ đen trong y học cổ truyền. Thông tin về thành phần hóa học và tác dụng dược lý của cây có thể giúp các thầy thuốc y học cổ truyền sử dụng cây xạ đen một cách hiệu quả và an toàn hơn.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Xạ Đen Trong Tương Lai

Nghiên cứu thành phần hóa học của cây xạ đen tại Đà Nẵng đã cung cấp những thông tin quan trọng về các hoạt chất có trong cây. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc xác định cơ chế tác dụng của các hoạt chất, đánh giá độc tính của cây xạ đen, và phát triển các phương pháp chiết tách và tinh chế hiệu quả hơn. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu lâm sàng để đánh giá hiệu quả và an toàn của cây xạ đen trong điều trị bệnh.

6.1. Nghiên Cứu Sâu Hơn Về Cơ Chế Tác Dụng

Cần có các nghiên cứu sâu hơn để xác định cơ chế tác dụng của các hoạt chất có trong cây xạ đen. Việc hiểu rõ cơ chế tác dụng sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng cây xạ đen trong điều trị bệnh.

6.2. Đánh Giá Độc Tính và An Toàn Của Xạ Đen

Việc đánh giá độc tính và an toàn của cây xạ đen là rất quan trọng trước khi sử dụng cây trong điều trị bệnh. Cần có các nghiên cứu để xác định liều lượng an toàn và các tác dụng phụ có thể xảy ra.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu (3 trang) Chƣơng 1 : Tổng quan (13 trang) Chƣơng 2 : Nguyên liệu và phƣơng pháp nghiên cứu (7 trang) Chƣơng 3 : Kết quả và thảo luận (21 trang) Kết luận và kiến nghị (1 trang) Tài liệu tham khảo (1 trang) 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN Họ Dây gối (Celastraceae), là một họ của khoảng 90-100 chi và 1.350 loài dây leo, cây bụi và cây gỗ nhỏ, thuộc về bộ Dây gối (Celastrales). Phần lớn các chi của họ này có mặt tại khu vực nhiệt đới, chỉ có chi Celastrus (dây gối), Euonymus và Maytenus là có sự phân bố rộng trong vùng có khí hậu ôn đới. GIỚI THIỆU VỀ CHI DÂY GỐI (CELASTRUS) Chi Dây gối (Celastrus) là một chi của khoảng 30 loài cây bụi và dây leo. Các loài này phân bố rộng khắp trong khu vực Đông Á, miền Australasia, châu Phi và châu Mỹ.

Các loài này có lá đơn, hình trứng, mọc so le, thông thƣờng dài khoảng 5– 20 cm. Hoa nhỏ, màu trắng, hồng hay hơi lục, mọc thành chùy hoa dài. Quả là loại quả mọng màu đỏ, ba mảnh vỏ. Quả của chúng là thức ăn của một số loài chim ăn quả, nhờ cách đó hạt đƣợc phát tán theo phân chim.

GIỚI THIỆU VỀ CÂY XẠ ĐEN 1. Phân loại khoa học Tên khoa học: Celastrus hindsii Benth. Tên tiếng Việt: bách giải, đồng triều, bạch vạn hoa, cây dây gối (thuộc Chi đây gối), hay quả nâu, hoặc cây ung thƣ (dân tộc Mƣờng, Việt Nam). Phân loại khoa học: Giới (regnum) Plantae Ngành (divisio) Magnoliophyta Lớp (class) Magnoliopsida Bộ (ordo) Celastrales Họ (familia) Celastraceae Chi (genus) Celastrus Loài (species) C.

Cây xạ đen 5 1. Phân bố Thƣờng gặp trong rừng thƣờng xanh núi cao ở độ cao 1. Cây ƣa sáng, ƣa đất tốt ẩm, tái sinh hạt, tái sinh chồi rất tốt. Mùa hoa tháng 3 - 5, quả tháng 8 - 12.

Thế giới: Trung Quốc, Việt Nam, Mianma, Ấn Độ, Thái Lan và Indonesia. Việt Nam: Quảng Ninh, Hà Nội, Hòa Bình, Nam Hà, Ninh Bình qua Thừa Thiên-Huế tới Gia Lai. Đặc điểm thực vật a. Thân xạ đen Xạ đen thuộc loại cây dây leo thân gỗ, mọc thành búi, dễ trồng.

Thân cây dạng dây dài 3-10m. Cành tròn, lúc non có màu xám nhạt, không có lông, sau chuyển sang màu nâu, có lông, về sau có màu xanh. Khi chúng ta cắt bỏ lớp xạ vỏ xạ đen ra thì thƣờng có nhựa màu đen đây là một trong những đặc trƣng của cây xạ đen. Lá xạ đen Lá xạ đen thƣờng có màu xanh đen nhạt, phiến lá hình bầu dục xoay ngƣợc, thƣờng có 7 cặp gân phụ, bìa có răng thấp, mặt lá không có lông, cuống lá dài 5 - 7mm.

Lá cũng có nhựa màu đen, đặc biệt lá cây xạ đen khô khi vò ra không dễ vụn. Lá không rụng theo mùa. Thân, lá cây xạ đen 6 c. Hoa xạ đen Hoa của cây xạ đen thƣờng mọc ở ngọn hoặc ở phía kẽ lá với thân của cây xạ đen.

Hoa mọc theo chùm có kích thƣớc từ 5-10cm, có màu trắng, có cuống tầm 2 – 4mm. Có hai loại hoa: đực và cái (có bầu 3 ô). Xạ đen thƣờng ra hoa vào tháng 3 – 5. Hoa cây xạ đen d.

Quả xạ đen Sau khi ra hoa vào tháng 3 – 5 thì cây xạ đen sẽ đậu quả vào tháng 8 – 12. Sau lần đầu ra hoa, thì tiếp các vụ sau cây xạ đen sẽ ra hoa và quả xen kẽ nhau. Quả cây xạ đen có hình dạng nang trứng, kích thƣớc tầm 1cm và nổ thành 3 mảnh. Quả cây xạ đen 7 e.

Hạt xạ đen Hạt cây xạ đen thƣờng nhỏ nhƣ hạt vừng, có màu đen tím. Vỏ hạt đƣợc bao bọc bởi một lớp mịn bóng màu đen tím. Kỹ thuật trồng cây xạ đen Có thể nói cây xạ đen là cây thuốc quý, nhƣng lại thích ứng rộng và dễ trồng, vì vậy cần mở rộng phạm vi trồng cây này. Nên trồng xạ đen dƣới tán rừng cùng một số cây gỗ khác để cây dạng thân leo này có chỗ dựa sinh trƣởng và phát triển.

Về nhân giống: có thể nhân giống bằng hạt hoặc dâm cành. Tốt nhất là dâm cành. Khi chuẩn bị vào mùa xuân, ta bấm các chồi ngọn của các cành cây xạ đen. Khi xuân sang xạ đen mọc rất nhiều nhành non màu nâu tƣơi.

Cắt các hom ở các chồi này, nhúng vào dung dịch kích ra rễ, sau đó cắm vào bầu đất, xếp ở chỗ râm mát, hằng ngày tƣới đẫm nƣớc 2 lần (sáng, chiều). Một tuần sau hom bắt đầu có rễ, sau đó đem hom đi trồng. Tình hình nghiên cứu về cây xạ đen 1. Theo Đông y Cây xạ đen có vị đắng chát, tính hàn, có tác dụng hữu hiệu trong điều trị mụn nhọt, ung thũng, tiêu viêm, giải độc, giảm tiết dịch trong xơ gan cổ chƣớng và đặc biệt trong chữa trị ung thƣ.

Có tác dụng thông kinh lợi niệu. Cây dùng trị kinh nguyệt không đều, bế kinh, viêm gan, bệnh lậu. Điều trị, ức chế và ngăn ngừa sự phát triển của tế bào ung thƣ, tiêu hạch, tiêu độc, thanh nhiệt, mát gan, hành thủy, điều hòa hoạt huyết, giảm đau, an thần, tăng cƣờng sức đề kháng cho cơ thể. Vài chục năm trƣớc, cây xạ đen, tiếng Mƣờng gọi là xạ cái, từng đƣợc lƣơng y dân tộc Mƣờng Bùi Thị Bẻn, đặt tên là cây ung thƣ, chuyên dùng để chữa các loại u khối.

Bài thuốc cây xạ đen, sau đó đƣợc bà Bẻn tặng cho Hội Đông y tỉnh Hoà Bình, nhƣng vẫn ít ngƣời biết đến. Một số bệnh nhân có bệnh đƣờng tiêu hóa nói chung (viêm loét dạ dày, tá tràng; ung thƣ dạ dày mới phát hiện; viêm gan mạn tính; xơ gan đơn thuần hoặc ung thƣ gan giai đoạn đầu; sau mổ sỏi túi mật; viêm đại tràng mạn tính; rối loạn tiêu hóa, ăn chậm tiêu, táo bón.) đã uống nƣớc sắc từ cây xạ đen, nó cho thấy có kết quả phần nào rõ rệt. Cây xạ đen có tác dụng phòng chống 8 trong điều trị ung thƣ, hạn chế phát triển của các khối u; tiêu viêm giải độc, mát gan; ăn ngủ tốt, tăng cƣờng sức đề kháng của cơ thể. Tuy nhiên, cũng cần biết rằng, dù sử dụng loại nam dƣợc nào cũng tùy thuộc vào cơ địa của mỗi bệnh nhân, không phải bệnh nhân nào dùng cũng đạt kết quả nhƣ nhau đƣợc.

Theo Tây y Viện Quân y 103 do GS. Lê Thế Trung và các bác sĩ của Học viện Quân y đã đi tiên phong trong nghiên cứu, tìm hiểu về cây xạ đen. Từ năm 1987 đoàn bác sĩ Học viện Quân y (do GS.TSKH Lê Thế Trung - Chủ tịch Hội Ung thƣ TP.Hà Nội dẫn đầu) đã phát hiện cây xạ đen trong chuyến sƣu tầm các bài thuốc quý trong dân gian. Sau 12 năm nghiên cứu, hiện Học Viện Quân Y đã chiết suất đƣợc từ loài cây này một loại tinh thể có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thƣ, đó là Flavonoid: Flavonoid là những chất oxy hóa chậm giúp ngăn chặn quá trình oxy hóa của các gốc tự do – tác nhân gây ra bệnh ung thƣ, từ đó bảo vệ cơ thể tốt hơn.

Qua một số thí nghiệm trên động vật, các bác sĩ viện 103 cho biết: Khi đem Flavonoid kết hợp với Phylamin, ta sẽ thu đƣợc một hợp chất giúp kéo dài tuổi thọ cho động vật ung thƣ, thậm chí còn tốt hơn cả tỏi Thái Lan và trinh nữ hoàng cung. Đã phát hiện trong xạ đen có Flavonoid, các polyphenol, tannin, acid amin, đƣờng khử, cyanoglycosid, triterbenoid. Cuối năm 1999, đề tài về tác dụng của cây xạ đen của các bác sĩ viện 103 đƣợc nghiêm thu, đánh dấu mốc quan trọng cho sự xuất hiện và công nhận cho một cây thuốc quý. Đối với những bệnh nhân ung thƣ, cây xạ đen đóng vai trò nhƣ một loại thực phẩm chức năng tự nhiên cực an toàn và hiệu quả, nó giúp hỗ trợ điều trị bệnh, ức chế sự tiến triển của tế bào ung thƣ, đồng thời tăng cƣờng hệ miễn dịch cho cơ thể.

Một số bài thuốc trong dân gian Tùy vào tình trạng bệnh cũng nhƣ mục đích sử dụng mà cách dùng cây xạ đen lại khác nhau. Đối với các bệnh thông thƣờng nhƣ mụn nhọt, huyết áp… chúng ta chỉ cần dùng rễ và lá xạ đen sắc lấy nƣớc uống là đã cho hiệu quả rất tốt rồi. Còn những bệnh nặng hay đặc trƣng hơn một chút thì nên chú ý phối hợp tỉ lệ lá, rễ cũng nhƣ một số cây thuốc khác để đạt kết quả điều trị tốt nhất. Thân, lá cây xạ đen trong các bài thuốc dân gian a.

Cách hỗ trợ điều trị ung thƣ Nguyên liệu: - Lá xạ đen: 25g. - Thân xạ đen: 50g. - Bạch hoa xà thiệt thảo: 40g. Đem tất cả nguyên liệu sắc lên lấy nƣớc uống hàng ngày.

Cách dùng cây xạ đen trị bệnh gan Nguyên liệu: - Thân và lá xạ đen: 40g. - Cà gai leo: 30g. 10 - Cây mật nhân: 10g. Đem tất cả nguyên liệu cho vào ấm sắc lấy nƣớc uống hàng ngày.

Chữa bệnh mất ngủ Nguyên liệu: - Thân xạ đen: 40-50 g. Đem nguyên liệu rửa sạch, sấy khô cho ráo nƣớc rồi đun với 500ml nƣớc uống. Bệnh mất ngủ sẽ đƣợc cải thiện sau 1 – 2 ngày. Chữa ung thƣ phổi, xơ gan, xơ gan cổ trƣớng Nguyên liệu: - Cây xạ đen: 30-40g.

- Cây bạch hoa xà thiệt thảo: 30g. - Cây bán chi liên: 15g. Sắc tất cả nguyên liệu lấy nƣớc uống trong ngày. Lƣu ý: - Tất cả các bài thuốc trên chỉ nên dùng trong 1 ngày, không nên để qua đêm dễ gây đầy hơi và trƣớng bụng bởi dễ bị ôi thiu.

- Phụ nữ mang thai không nên dùng nƣớc xạ đen. - Không nên ăn rau muống trong khi sử dụng cây xạ đen bởi nó có thể làm giảm tác dụng của bài thuốc. Một số sản phẩm từ xạ đen bán trên thị trƣờng 11 Hình 1. Một số sản phẩm từ xạ đen bán trên thị trƣờng 1.

CƠ SỞ LÝ THUY T VỀ PHƢƠNG PH P CHI T 1. Định nghĩa Phƣơng pháp chiết là phƣơng pháp chuyển một chất ở trạng thái hòa tan hay huyền phù từ pha lỏng (hoặc pha răn) này sang pha lỏng khác. Chiết những chất hòa tan trong dung dịch hoặc ở dạng huyền phù gọi là chiết lỏng - lỏng, chiết những chất từ hỗn hợp rắn gọi là chiết rắn - lỏng. Phƣơng pháp chiết lỏng - lỏng Nguyên tắc: là sự phân bố của một chất tan vào hai pha lỏng và hai pha lỏng này không hòa tan vào nhau.

Hằng số phân bố của một chất tan cho biết khả năng hòa tan của chất này với hai pha lỏng tại thời điểm cân bằng, đƣợc biểu diễn bằng hằng số phân bố K. K= Ca/ Cb Trong đó: Ca: nồng độ chất tan trong pha (a) tại giai đoạn cân bằng.