BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI DE TÀI NGHIÊN CUU KHOA HOC CAP TRUONG TEN DE TAI NGHIÊN CUU SỬA DOI, BO SUNG CHE ĐỊNH PHAP LUAT VE HINH THUC SO HUU TRONG BỘ LUAT DAN SỰ NĂM 2005 MA SO DE TAI :LH - 09 - 16/DHL-HN CHỦ NHIỆM DE TÀI : TS. PHÙNG TRUNG TAP KHOA : PHÁP LUẬT DÂN SỰ HÀ NỘI, 2010 MỤC LỤC L TINH CAP THIET CUA VIỆC NGHIÊN CUU DE TÀI Il. TINH HINH NGHIÊN CUU DE TAI II. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CUU IV.
MỤC ĐÍCH VÀ PHẠM VI NGHIÊN CƯU ĐỀ TÀI 1. Mục đích nghiên cứu đề tài 2. Phạm vi nghiên cứu của dé tài V. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VI.
CỘNG TÁC VIÊN Phan thứ nhất: BAO CAO TONG QUAN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU DE TÀI. I L QUI ĐỊNH VẺ CÁC HÌNH THỨC SỞ HỮU TRONG BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2005 - THỰC TRANG VÀ DANH GIÁ. -+-©k+Sk+Ek‡EE2EE2EE2E211111111111111121111. Khái niệm chung về sở hữu, quyền sở hữu, chế độ sở hữu và hình thức sở hữu 2.
Khái niệm quyền sở hữu.---2- 2 5sSE2EE+EE2EE2E2EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErrrkrrreeg 11 3. Khái niệm chế độ sở hữu. Hình thức sở hữu .---- 2-5 SE kEEEE112112112111111111 1111111111111 11 ty 18 II. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA VIỆC CÂN LOẠI BO NHUNG QUI ĐỊNH VE HÌNH THUC SỞ HỮU TẬP THE, SỞ HỮU HON HỢP VÀ SỞ HỮU CUA CÁC TO CHỨC CHÍNH TRI, TÔ CHỨC CHÍNH TRI - XÃ HỘI, TO CHỨC CHÍNH TRI XÃ HỘI - NGHE NGHIỆP, TO CHỨC XÃ HỘI, TO CHỨC XÃ HỘI - NGHE NGHIỆP.
Về sở hữu tập thỂ. Về sở hữu hỗn hợpp. Về sở hữu của các tố chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội — nghề nghiép. 44 II CUNG CO SỞ HỮU NHÀ NƯỚC, SỞ HỮU CUA PHÁP NHÂN, SỞ HỮU TU NHÂN VA SỞ HỮU CHƯNG.-- 5c ©s S SỀ 9 EEE121121121111111111111111111111 11 11 ty 46 1.
Củng cố sở hữu Nhà nước.-- ¿2 5+ £+S£+EE£EEt2E2EEEEEEEECEE2E12212121. Hình thức sở hữu của pháp nhân nên được củng cố, khuyến khích phát trién48 3. Sở hữu tư nhn. - -- - - - G G E1 C12212 3511111 SE 1 ng ng 6k krrrr 52 4.
a7 Phan thứ hai: PHAN CAC CHUYEN ĐỀ. 60 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE SỞ HỮU VÀ CHE ĐỘ SỞHỮU.- veces ses es see s2.) L CƠ SỞ LÝ LUẬN VE SỞ HỮU. 60 IL CHE DO SO HỮU. 2-5-5652 SEEEE2EEEEEE121E11211111121111111111111111111111111 11111 y0 66 CƠ SỞ LY LUẬN VE SỞ HỮU VA CHE ĐỘ SO HỮU uieccscsscsscsscssssssssesssssessessessessessesnesses 71 L CƠ SỞ LÝ LUẬN VE SỞ HUU.
CHE ĐỘ SỞ HUU .ieeccccccsccccssecscsssescscsesesesucececsvsnsucececacavereusacacavevssesecarevavesacacavsvseeececees 77 TIEN TRÌNH PHÁT TRIEN CUA PHÁP LUẬT VIET NAM VE CÁC HÌNH THÚC SỞ HỮU TỪ NĂM 1945 DEN NAY. VE CAC HINH THUC SO HUU TRONG GIAI DOAN TU NAM 1945 DEN NAM 1960 82 I. VE CAC HINH THUC SỞ HỮU TRONG GIAI DOAN TỪ 1960 DEN 1980. Giai đoạn từ 1960 đến 1975.
Về các hình thức sở hữu trong giai đoạn từ năm 1980 đến 1992. Giai đoạn từ năm 1992 đến nay .-- ¿2° 2S SE SE 2E EEE1717111121 111 1 1e 91 CƠ SỞ LÝ LUẬN VA THUC TIEN CUA VIỆC SUA DOI, BO SUNG CHE ĐỊNH SỞ HỮU TRONG BO LUAT DAN SU wicccccccccscscssesvsvsvssssssvsveecsssevsvsususessvsvsvssasevevavsussevevivavsnsasevevaveees 94 1. Về các hình thức sở Wau oo. Nội dung các qui định về hình thức sở hữu.-- eects 96 SỞ HỮU NHÀ NUOC VỚI VIỆC ĐỊNH HUONG PHÁT TRIEN KINH TE - XÃ HỘI Ở VIET NAÌM.
5c 5< EEEEEE21121111221 11 1E TH g1 arye 104 L SỞ HỮU NHÀ NƯỚC. SỞ HỮU NHÀ NƯỚC VỚI VIỆC ĐỊNH HƯỚNG PHAT TRIEN KINH TE - XÃ HỘI SỞ HỮU CUA PHAP NHÂN. 5-52 5S EEEEE21211E111121111111121112111121211 0111 11 re 116 1, Sử hữu cha pháp nhân Nhã HƯỨE :‹:‹: ¡co 26c 2n G exes ban ng 20 6 nung 2056 119 2. Sở hữu của pháp nhân không thuộc quyền sở hữu nhà nước.
123 SỞ HỮU CỦA CÁC TÔ CHÚC CHÍNH TRỊ, TÔ CHÚC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI, TÔ CHỨC CHÍNH TRI XÃ HỘI - NGHE NGHIỆP, TÔ CHỨC XA HỘI, TÔ CHÚC XA HỘI - NGHE NGHIỆP - MỘT HÌNH THÚC SỞ HỮU ĐẶC THU Ở VIỆT NAM. Vài nét về đặc trưng của hợp tác Xã. Chính sách và sự phát triển của kinh tế tập thể và hợp tác xã ở Việt Nam. Sở hữu của hợp tác xã theo qui định của pháp luật hiện hành.
Bình luận và một vài khuyến nghị.-- 2-2 + S+SeEEeEEEEEEEEEEEEEEEerkerkrree 150 SỞ HỮU CHUNG VÀ CÁC HÌNH THUC SỞ HỮU CHUNG. VAN DE SỞ HỮU NHIN TỪ GIAC DO QUAN HE KINH TE. SỞ HỮU CHUNG THEO QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT DÂN SU VIET NAM. Về mối quan hệ giữa các đồng chủ sở hữu.
Về việc phân chia sở hữu chung .- 2-2 ¿+2s+2x+Ex+EE£E£EEerxerxerrezrxerxee 159 3. Về việc chấm dứt sở hữu ehung.--- 2: + 2++2+EE£Ex£EEEEESEEEEEerkrrkrrrkerkee 160 II. CÁC HÌNH THUC SỞ HỮU CHUNG THEO QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT DAN SỰ VIỆT NAMM. Sở hữu chung theo phầYn.
Sở hữu chung hợp nhất .-- - 2c sSs9SE+EESEE2EE2EE2E7EE71E71 211111111. MỘT SO VUGNG MAC TRONG THUC TIEN KHI ÁP DUNG CAC QUY ĐỊNH CUA PHAP LUAT VE SỞ HỮU CHUƯNG.-¿- 2-2 2 E+SE+EE£E£EE+E£EE£EE+EeEEzErEerxzed 162 1. Về việc xác định các thành viên hộ gia đình. Về việc xác định sở hữu chung của vợ chồng.
Sở hữu chung đối với nhà chung cư. Một số kiến nghị, đề xuất. 166 SỞ HỮU TƯ NHÂN VA VAI TRO CUA SỞ HỮU TƯ NHÂN TRONG NEN KINH TE THỊ TRUONG ĐỊNH HUONG XÃ HỘI CHỦ NGHĨ/.--- -Ss+E‡EEE+EEE2EEEEEE2EEEEErkrrkd 169 DANH MỤC TAI LIEU THAM KHAO. ceccccecsssssssesesececsesesesesucecscsesvssecstseetstsnsesersesens 178 NHỮNG NGƯỜI THỰC HIỆN DE TÀI TS.
Phùng Trung Tập, GVC, Khoa pháp luật dân sự - Chủ nhiệm đề tài Th. Nguyễn Hồng Hải, Vụ pháp luật dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp Th. Hồ Quang Huy, Cục đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm, Bộ Tư pháp Th. Kiều Thùy Linh, GV, Khoa pháp luật dân sự Tên đề tai :_ NGHIÊN CỨU SỬA ĐÔI, BO SUNG CHE ĐỊNH PHÁP LUẬT VE HÌNH THỨC SỞ HỮU TRONG BỘ LUẬT DÂN SỰ NĂM 2005 Chi nhiệm dé tài : TS.
Phùng Trung Tập Đơn vị công tác : Khoa luật dân sự, Đại học Luật Hà Nội I. TINH CAP THIẾT CUA VIỆC NGHIÊN CỨU DE TÀI Ké từ năm 1945 đến nay, dưới chế độ dân chủ nhân dân đã có hai Bộ luật dân sự được ban hành là Bộ luật dân sự năm 1995 và Bộ luật dân sự năm 2005. Nhưng những qui định về hình thức sở hữu còn nhiều bất cập trong quá trình thực hiện cho nên việc nghiên cứu sửa đôi, bố sung những qui định về các hình thức sở hữu trong Bộ luật dân sự năm 2005 là thật sự cần thiết, đáp ứng kịp thời những yêu cầu của xã hội trong điều kiện phát triển nền kinh tế đa thành phan theo cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa. Với lý do trên, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu sửa đổi, bỗ sung chế định pháp luật về hình thức sở hữu trong Bộ luật dân sự năm 2005” là việc làm thiết thực và cấp bách.
TINH HINH NGHIÊN CỨU DE TÀI Tính đến thời điểm hiện nay, ở Việt Nam chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu hệ thống và toàn diện về hình thức sở hữu, mà chỉ có một số công trình nghiên cứu về sở hữu nói chung hoặc về một hình thức sở hữu cụ thể như công trình cấp Bộ, do PGS. Dương Đăng Huệ chủ nhiệm, năm 2006, nghiên cứu về chế định sở hữu trong Bộ luật dân sự; các hình thức sở hữu chỉ được đề cập như nội dung cần phải có của công trình khoa học này. Các công trình khoa học khác là dé tài luận án tiễn sĩ Luật hoc của NCS Hoàng Ngọc Thỉnh (năm 2001), nghiên cứu về sở hữu tư nhân và bảo vệ quyên sở hữu tư nhân. Về sở hữu tư nhân và sở hữu chung hỗn hợp có 02 bai đăng tạp chí Luật học và tạp chí Dân chủ và Pháp luật của TS.
Phùng Trung Tập: Sở hữu tư nhân và các hình thức biểu hiện của nó (Tạp chí Luật học SỐ chuyên đề năm 1996) và bài: Về sở hữu hỗn hợp (Tạp chí Dân chủ và Pháp luật năm 2005). Những công trình khoa học nói trên không nghiên cứu các qui định của pháp luật về hình thức sở hữu, mà chỉ tập chung nghiên cứu một hình thức cụ thé có tính chuyên sâu và độc lập với các hình thức sở hữu khác. Vì vậy việc nghiên cứu một cách tương đối toàn diện nhằm sửa đổi, bố sung chế định pháp luật về hình thức sở hữu trong Bộ luật dân sự năm 2005, là nghiên cứu một vấn đề mới và có tính cấp thiết, góp phần gợi ý cho cơ quan lập pháp sửa đổi, bổ sung những qui định về các hình thức sở hữu trong Bộ luật dân sự năm 2005. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Các phương pháp mà nhóm tác giả sử dụng để nghiên cứ gồm: Phương pháp duy biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp phân tích, so sánh, hệ thống hóa và diễn giải.
Về phương pháp duy vật biện chứng, đánh giá sự phát triển của các hình thức sở hữu trong các giai đoạn phát triển xã hội nhất định dé nhận biết những qui luật phát triển xã hội. Việc đánh giá bản chất của pháp luật qui định về các hình thức sở hữu theo nguyên tắc khách quan trong việc xem xét những nét đặc thù và phôt biến của các hình thức sở hữu trong mỗi giai đoạn phát triển kinh tế xã hội. Phương pháp nghiên cứu này được áp dung dé thực hiện các chuyên đề trong công trình khoa học này. Đặc biệt phương pháp này được sử dụng nhiều trong các chuyên đề 1,2,3 và 7.
Phương pháp duy vật lịch sử được áp dụng như một sợi chỉ đỏ xuyên suốt nội dung của công trình khoa học này. Nghien cứu về hình thức sở uhux ở Việt Nam, các tác giả không những chỉ nghiên cứu các hình thức sở hữu được pháp luật qui định tai mỗi thời kỳ cụ thé, mà các nội dung pháp luật của những thời kỳ đó được xâu chuỗi với nhau để làm nổi bật tiến trình phát triển của pháp luật qui định về các hình thức sở hữu ở Việt Nam từ năm 1945 đến nay. MỤC DICH VA PHAM VI NGHIÊN CUU DE TÀI 1. Mục đích nghiên cứu đề tài - Làm rõ những van dé lý luận va thực tiễn về các hình thức sở hữu; - Làm rõ thực trạng những qui định của bộ luật dân sự năm 2005 về các hình thức sở hữu.
- Nghiên cứu dé tài nhằm góp phan sửa đổi, bố sung một số qui định về hình thức sở hữu trong Bộ luật dân sự năm 2005; - Nội dung đề tài là một học liệu tham khảo có giá trị dùng cho sinh viên nghiên cứu và học tập môn luật dân sự nói chung và các hình thức sở hữu nói riêng.