phần mở đầu và báo cáo phúc trình, dé tài được kết cấu thành hai nhóm nội dung với 18 chuyên dé: Nhóm nôi dung thứ nhất: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sửa đôi bé sung BLLD và những định hướng cơ bản sửa đổi BLLĐ. Nhóm mày có 10 chuyên đề: - Chuyên đề 1: Quá trình hình thành và phát triển của BLLĐ Việt Nam. - Chuyên dé 2: Đánh giá tong quan về thực hiện BLLD từ góc độ của cơ quan quản lý nhà nước về lao động. - Chuyên đề 3: Đánh giá việc thực hiện BLLĐ thông qua kết quả thanh tra từ năm 1995 đến năm 2008 và những đề xuất sửa đồi, bổ sung BLLĐ.
- Chuyên đề 4: Đánh giá 14 năm thực hiện BLLĐ dưới góc độ của Liên minh Hợp tác xã - đại diện NSDLĐ. - Chuyên đề 5: Hoàn thiện Bộ luật lao động nhìn từ góc độ NLD. - Chuyên đề 6: Đánh giá 14 năm thực hiện BLLĐ từ kinh nghiệm thực tiễn giảng dạy. - Chuyên dé 7: Sửa đối BLLĐ- sự cần thiết, những yêu cầu và nguyên tắc cơ bản.
- Chuyên dé 8: Quan điểm và định hướng cơ bản sửa đổi, bỗ sung BLLD. - Chuyên đề 9: Kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng hệ thống pháp luật lao động qua hệ thống pháp luật lao động của một số quốc gia châu Á và khu vực. - Chuyên đề 10: Mối quan hệ giữa BLLĐ và các đạo luật có liên quan. Nhỏm nôi dung thir hai: Đánh giá một số chế định của BLLD và đề xuất sửa đôi, bố sung.
Nhóm này có 8 chuyên dé: - Chuyên đề 11: Một số kiến nghị sửa đổi, bố sung các quy định về hop đồng lao động trong BLLĐ. - Chuyên đề 12: Thực trạng và một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về thỏa ước lao động tập thé ở nước ta trong thời gian tới. - Chuyên dé 13: Sửa đối, bổ sung một số quy định về kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất trong BLLĐ. - Chuyên dé 14: Công đoàn và van dé đại diện tập thé lao động trong BLLĐ.
- Chuyên đề 15: Đánh giá cơ chế giải quyết tranh chấp lao động cá nhân theo quy định của BLLĐ và kiến nghị sửa đổi. - Chuyên đề 16: Hoàn thiện các quy định về giải quyết tranh chấp lao động tập thé trong BLLD sửa đổi năm 2006. - Chuyên dé 17: Sửa đối, bổ sung các quy định về đình công và giải quyết đình công trong BLLD sửa đối, b6 sung năm 2006. - Chuyên đề 18: Cơ sở lý luận và thực tiễn hình thành những quy định về cơ chế ba bên và đại diện NSDLĐ trong BLLĐ.
Những kết quả nghiên cứu và đóng góp mới của đề tài Việc nghiên cứu dé tài mang lại những kết qua và những đóng góp mới cơ bản sau đây: - Nghiên cứu tổng quát về quá trình hình thành va phát triển của BLLD Việt Nam với những đánh giá và luận giải thỏa đáng; - Hệ thống các quan điểm về thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành BLLĐ ở nước ta 14 năm qua với sự phân tích và đánh giá các quy định cũng như việc thực hiện BLLĐ từ nhiều góc độ khác nhau: từ góc độ quản lý, thanh tra nhà nước về lao động, góc độ của NSDLĐ, NLD và thực tiễn công tác giảng dạy Luật lao động. Đồng thời, phân tích, đánh giá các quy định của một số chế định trong BLLD (hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thé, kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất, công đoàn, tranh chấp lao động và đình công.); - Tạo cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện BLLĐ, đề xuất các giải pháp cụ thê nhằm sửa đổi, bổ sung BLLD, xử lý mối quan hệ giữa BLLD va các đạo luật có liên quan. Tô chức thực hiện Đề thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ và triển khai nội dung nghiên cửu của dé tài, các công việc đã được tiến hành bao gồm: - Đăng ký và ký hợp đồng nghiên cứu đề tài khoa học cấp trường với Ban Giám hiệu Trường đại học Luật Hà Nội - Chủ nhiệm dé tài làm đề cương va bảo vệ đề cương nghiên cứu trước Hội đồng khoa học Trường - Tổ chức các phiên họp triển khai thực hiện đề tài; - Các tác giả thu thập tài liệu và viết các chuyên đề của đề tài; - Thu các bai viết, biên tập và viết báo cáo phúc trình; - Hoàn chỉnh, đóng cuốn, nộp Phòng Quản lý khoa học của Trường dé tô chức nghiệm thu. Toàn bộ quá trình thực hiện, từ khi ký hợp đồng nghiên cứu đến khi nộp đề tài cho Phòng Quản lý khoa học Trường trong thời gian 12 tháng.
PHAN I BAO CAO PHUC TRINH DE TAI NGHIEN CUU KHOA HQC CAP TRUONG “Nghiên cứu nham góp phan sửa dỗi, bỗ sung Bộ luật Lao động trong giai đoạn hiện nay” Giới thiệu chung: “Nghiên cứu nhằm góp phan sửa đổi, bỗ sung Bộ luật Lao động trong giai đoạn hiện nay” là một đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường do Bộ môn Luật lao động, Khoa pháp luật kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội đảm nhận. Nội dung của đề tài được chia thành hai nhóm, gom 18 chuyén đề. Nhóm thử nhat: Cơ sở lý luận và thực tiên của việc sửa đôi, bô sung BLLD và những định hướng cơ bản sửa đổi BLLĐ. Nhóm nội dung này được triển khai bằng 10 chuyên đề (từ chuyên đề 1 đến chuyên đề 10) với các nội dung chủ yếu: đánh giá quá trình hình thành va phát triển BLLĐ Việt Nam, đánh giá 14 năm thực hiện BLLĐ từ công tác quản lý, thanh tra nhà nước về lao động, từ góc độ của đại diện NSDLD, NLD và từ kinh nghiệm thực tiễn công tác giảng dạy Luật lao động, kinh nghiệm quốc tế về việc xây dựng hệ thống pháp luật lao động, phân tích những định hướng, yêu cầu, các nguyên tắc cơ bản của việc sửa đổi, b6 sung BLLD và gợi ý xử lý mỗi quan hệ giữa BLLĐ với các đạo luật có liên quan.
Nhóm thứ hai: Đánh giá một số chế định của BLLD và đề xuất sửa đổi, bé sung. Nhóm nội dung này được triển khai bang 8 chuyên dé (từ chuyên dé 11 đến chuyên đề 18). Nội dung của nhóm này chủ yếu tập trung đánh giá những điểm còn tôn tại, hạn chế và kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định của BLLĐ về hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, ký luật lao động và trách nhiệm vật chất, công đoàn - tổ chức đại diện của NLD, tổ chức đại diện của NSDLĐ, giải quyết tranh chấp lao động, đình công và giải quyết đình công. Sau đây là những kết quả nghiên cứu chủ yếu của Đề tài được báo cáo theo hai nhóm nội dung đã đề cập: 1.
Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sửa đổi, bỗ sung Bộ luật Lao động va những định hướng cơ bản sửa đôi Bộ luật Lao động Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sửa đổi, bố sung BLLĐ được xem xét thông qua việc đánh giá quá trình hình thành và phát triển BLLĐ Việt Nam, 8 đánh giá 14 năm thực hiện BLLĐ từ góc độ của cơ quan quản lý nhà nước về lao động, của NSDLĐ, NLĐ và từ kinh nghiệm thực tiễn công tác giảng dạy Luật lao động, kinh nghiệm quốc tế về việc xây dựng hệ thống pháp luật lao động. Nhóm nội dung này cũng tập trung làm rõ những yêu cầu, các nguyên tắc cơ ban, quan điểm và định hướng của việc sửa đổi, b6 sung BLLD và những ý tưởng về việc xử lý mối quan hệ giữa BLLĐ với các đạo luật có liên quan. Quá trình hình thành và phát triển của Bộ luật Lao động Việt Nam Quá trình hình thành và phát triển BLLĐ Việt Nam được đánh dấu bởi những mốc thời gian quan trọng: sự ra đời của BLLĐ năm 1994, các Luật sửa đôi, bố sung một số điều của BLLD năm 2002, 2006 và 2007. Chủ trương phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường định hướng XHCN của Việt Nam đã làm thay doi hang loat ché d6, chinh sách quan lý kinh tế nói chung, quản lý lao động - tiền lương nói riêng, kéo theo là sự thay đối về chất của quan hệ lao động.
Hợp đồng lao động đã nhanh chóng trở thành hình thức tuyển dụng lao động cơ bản ở nước ta. Điều này thé hiện rõ ở sự ra đời của một loạt văn bản pháp luật quy định về hình thức tuyển dụng lao động mới - hợp đồng lao động, như: Quyết định 217/HĐBT ngày 14/11/1987, Pháp lệnh về hợp đồng lao động ngày 30/8/1990, Nghị định 233/HĐBT ngày 22/6/1990 kèm theo quy chế lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.Cùng với việc quy định về hợp đồng lao động, nhà nước cũng đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác dé điều chỉnh các van dé cu thé trong lĩnh vực lao động, như: Luật Công đoàn năm 1990, Nghị định 18/CP ngày 26/12/1992 vé thỏa ước lao động tập thể, Nghị định 26/CP ngày 23/5/1993 về tiền lương, Nghị định 43/CP ngày 22/6/1993 về bảo hiểm xã hội. Với nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh quan hệ lao động như vậy, mà chủ yếu là các văn bản dưới luật, nên thiếu tính tập trung, đồng bộ và hạn chế về giá trị pháp lý là nét đặc trưng của pháp luật lao động thời kỳ đó. Với sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế - xã hội, nhất là giai đoạn từ năm 1991 (từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII) trở đi đã làm cho các quy định của pháp luật lao động trong các văn bản pháp luật nói trên nhanh chóng trở lên lạc hậu hoặc thiếu nhiều các quy định cần thiết để điều chỉnh các quan hệ mới nay sinh trong đời sống lao động - xã hội.
Thực trạng đó cộng thêm nhiều lý do kinh tế - xã hội khác đã thúc bách công tác pháp điển hóa pháp luật lao động của nhà nước và kết quá là sự ra đời của BLLĐ năm 1994 (sau 11 lần dự thảo).