Nghiên cứu sự sinh trưởng và phát triển của thực vật thân gỗ là thức ăn của voọc chà vá chân nâu ...

• Tác giả: Đỗ Lê Ân
• Người hướng dẫn: TS. Hà Thăng Long
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Sinh thái học
• Đề tài: Nghiên cứu sự phát triển thực vật thân gỗ làm thức ăn cho voọc chà vá chân nâu tại Sơn Trà
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Bố cục luận văn
• 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ VẬT HẬU HỌC
• 1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẬT HẬU HỌC TRÊN THẾ GIỚI
• 1.3. SƠ LƯỢC CÁC NGHIÊN CỨU VẬT HẬU HỌC TẠI VIỆT NAM
• 1.4. TỔNG QUAN KHU HỆ ĐỘNG - THỰC VẬT TẠI KHU BTTN SƠN TRÀ
• 1.4.1. Khu hệ thực vật
• 1.4.2. Khu hệ động vật
• 1.5. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU HỆ THỰC VẬT TẠI KHU BTTN SƠN TRÀ
• 1.6. TỔNG QUAN KHU HỆ VOỌC CHÀ VÁ CHÂN NÂU TẠI KHU BTTN SƠN TRÀ
• 1.7. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI BÁN ĐẢO SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 1.7.1. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.7.2. Các chỉ tiêu kinh tế trên địa bàn quận Sơn Trà
• 1.7.3. Hiện trạng tài nguyên hệ sinh thái trên cạn tại bán đảo Sơn Trà
• 2. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 2.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM THẢM THỰC VẬT RỪNG TẠI KHU VỰC NGHIÊN CỨU VẬT HẬU HỌC
• 3.1.1. Cấu trúc rừng tại khu vực nghiên cứu vật hậu học
• 3.1.2. Sự đa dạng về họ và loài thực vật tại khu vực nghiên cứu vật hậu học
• 3.1.3. Sự đa dạng về họ và loài thực vật thân gỗ là thức ăn của Voọc chà vá chân nâu
• 3.2. THÀNH PHẦN THỰC VẬT LÀ THỨC ĂN CỦA VCVCN TẠI BÁN ĐẢO SƠN TRÀ
• 3.2.1. Đặc điểm về các loài thực vật được VCVCN sử dụng làm thức ăn
• 3.2.2. Đặc điểm về các bộ phận cây làm thức ăn của VCVCN tại Sơn Trà
• 3.3. SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC BỘ PHẬN CÂY THÂN GỖ LÀ THỨC ĂN CỦA VCVCN TRONG MỐI TƯƠNG QUAN VỚI CÁC YẾU TỐ THỜI TIẾT
• 3.3.1. Đặc điểm khí hậu tại khu vực nghiên cứu
• 3.3.2. Sự sinh trưởng, phát triển của các loài thực vật là thức ăn của VCVCN trên toàn khu hệ nghiên cứu
• 3.3.3. Sự sinh trưởng, phát triển của các họ thực vật ưu thế là thức ăn của VCVCN trên toàn khu hệ nghiên cứu
• 3.3.4. Sự sinh trưởng, phát triển của các loài thực vật ưu thế là thức ăn của VCVCN trên toàn khu hệ nghiên cứu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu thực vật thân gỗ cho voọc chà vá chân nâu

Nghiên cứu sự phát triển của thực vật thân gỗ là một phần quan trọng trong việc bảo tồn loài voọc chà vá chân nâu tại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Khu vực này không chỉ là nơi cư trú của loài voọc mà còn là nơi có sự đa dạng sinh học phong phú. Việc hiểu rõ về sự phát triển thực vật sẽ giúp xác định nguồn thức ăn cho voọc, từ đó có những biện pháp bảo tồn hiệu quả hơn.

1.1. Đặc điểm sinh thái của khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà

Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà có hệ sinh thái đa dạng với nhiều loại thực vật thân gỗ. Điều này tạo ra môi trường sống lý tưởng cho voọc chà vá chân nâu. Các yếu tố như khí hậu, độ ẩm và loại đất ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của thực vật tại đây.

1.2. Vai trò của thực vật thân gỗ trong hệ sinh thái

Thực vật thân gỗ không chỉ cung cấp thức ăn cho voọc chà vá chân nâu mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái. Chúng giúp cải thiện chất lượng đất và tạo môi trường sống cho nhiều loài động vật khác.

II. Thách thức trong việc bảo tồn voọc chà vá chân nâu tại Sơn Trà

Mặc dù khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà có nhiều lợi thế, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc bảo tồn voọc chà vá chân nâu. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, sự phát triển đô thị và khai thác tài nguyên tự nhiên đang đe dọa đến môi trường sống của loài này.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến thực vật

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sự phát triển thực vật tại Sơn Trà, làm thay đổi thời gian ra hoa và kết quả của các loài thực vật. Điều này có thể dẫn đến sự thiếu hụt thức ăn cho voọc chà vá chân nâu.

2.2. Sự phát triển đô thị và khai thác tài nguyên

Sự phát triển đô thị xung quanh khu bảo tồn làm giảm diện tích rừng và ảnh hưởng đến nguồn thức ăn của voọc chà vá chân nâu. Việc khai thác tài nguyên tự nhiên cũng làm suy giảm đa dạng sinh học tại khu vực này.

III. Phương pháp nghiên cứu sự phát triển thực vật cho voọc chà vá chân nâu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp khoa học để đánh giá sự phát triển thực vật tại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Các phương pháp này bao gồm khảo sát hiện trường, thu thập mẫu và phân tích số liệu để xác định mối quan hệ giữa thực vật và voọc chà vá chân nâu.

3.1. Khảo sát hiện trường và thu thập mẫu

Khảo sát hiện trường giúp xác định các loài thực vật thân gỗ là thức ăn của voọc chà vá chân nâu. Việc thu thập mẫu thực vật sẽ cung cấp dữ liệu cần thiết cho việc phân tích sự phát triển của chúng.

3.2. Phân tích số liệu và đánh giá kết quả

Sử dụng phần mềm thống kê để phân tích số liệu thu thập được, từ đó đánh giá được sự phát triển thực vật và mối quan hệ của chúng với các yếu tố môi trường như nhiệt độ và lượng mưa.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự phát triển của thực vật thân gỗ có mối liên hệ chặt chẽ với các yếu tố môi trường. Những thông tin này có thể được áp dụng trong công tác bảo tồn voọc chà vá chân nâu tại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà.

4.1. Đánh giá sự phát triển của thực vật

Kết quả cho thấy các loài thực vật thân gỗ có sự phát triển mạnh mẽ trong điều kiện khí hậu ổn định. Điều này cho thấy khả năng cung cấp thức ăn cho voọc chà vá chân nâu là khả thi.

4.2. Đề xuất biện pháp bảo tồn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các biện pháp bảo tồn như bảo vệ môi trường sống và tăng cường trồng mới các loài thực vật thân gỗ sẽ được đề xuất nhằm duy trì nguồn thức ăn cho voọc chà vá chân nâu.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu thực vật tại Sơn Trà

Nghiên cứu về thực vật thân gỗ là một phần quan trọng trong việc bảo tồn voọc chà vá chân nâu tại Sơn Trà. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc đánh giá sự phát triển của thực vật và tác động của môi trường đến chúng.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu lâu dài

Nghiên cứu lâu dài sẽ giúp theo dõi sự biến động của thực vật thân gỗ và voọc chà vá chân nâu theo thời gian, từ đó có những điều chỉnh kịp thời trong công tác bảo tồn.

5.2. Hướng đi mới cho nghiên cứu sinh thái

Hướng đi mới trong nghiên cứu sinh thái sẽ tập trung vào việc kết hợp giữa bảo tồn và phát triển bền vững, nhằm đảm bảo sự tồn tại của voọc chà vá chân nâu và các loài thực vật thân gỗ tại Sơn Trà.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng, là một trong những khu vực có tính đa dạng sinh học cao với gần 1.000 loài thực vật bậc cao và hơn 380 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm và đặc hữu như Voọc chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus). Loài voọc này chủ yếu sinh sống và lấy thức ăn từ các loài thực vật thân gỗ cao tầng trong rừng. Tuy nhiên, các nghiên cứu định lượng về sự sinh trưởng và phát triển của các loài thực vật thân gỗ làm thức ăn cho voọc tại đây còn rất hạn chế, đặc biệt là các nghiên cứu vật hậu học nhằm đánh giá các chỉ số sinh trưởng như lá non, hoa, quả trong mối tương quan với các yếu tố môi trường như nhiệt độ và lượng mưa.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định thành phần các loài thực vật thân gỗ làm thức ăn cho Voọc chà vá chân nâu tại khu bảo tồn, đồng thời nghiên cứu sự sinh trưởng và phát triển của các loài này thông qua vật hậu học trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 10 năm 2015. Nghiên cứu được thực hiện trên diện tích khoảng 2.000 ha, trải dài ở độ cao từ 100 đến 600 m, bao phủ các kiểu sinh cảnh rừng khác nhau tại Sơn Trà. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ nguồn thức ăn và điều kiện sinh thái của loài voọc đặc hữu mà còn hỗ trợ công tác bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý bền vững khu bảo tồn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết vật hậu học (phenology) – khoa học nghiên cứu các sự kiện sinh học mang tính chu kỳ trong đời sống thực vật và động vật, cũng như mối quan hệ của chúng với các yếu tố môi trường như khí hậu, đất đai và thủy văn. Vật hậu học giúp hiểu rõ các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của thực vật như sự xuất hiện lá non, hoa, quả theo mùa và tác động của các yếu tố ngoại cảnh.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các chỉ số đa dạng sinh học như Shannon-Wiener (H’), Simpson (D) và Margalef (d) để đánh giá tính đa dạng và cấu trúc quần xã thực vật thân gỗ. Các mô hình phân tích mối tương quan giữa các chỉ số vật hậu học với yếu tố môi trường (nhiệt độ, lượng mưa) được sử dụng để làm rõ ảnh hưởng của điều kiện khí hậu đến sự sinh trưởng của thực vật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trong 8 tháng (từ tháng 3 đến tháng 10 năm 2015) tại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Phương pháp chính là lập tuyến điều tra khảo sát cấu trúc vật lý sinh cảnh và thu thập số liệu vật hậu học trên 3 tuyến khảo sát dài tổng cộng 7,5 km, với 18 ô tiêu chuẩn diện tích 1.000 m² mỗi ô, trải đều ở các độ cao từ 100 đến 600 m.

Cỡ mẫu gồm 811 cây thân gỗ có đường kính thân (dbh) > 10 cm, trong đó có 402 cây là thức ăn của Voọc chà vá chân nâu. Các chỉ số vật hậu học (tỷ lệ lá non, hoa, quả) được quan sát và ghi nhận hàng tháng theo phương pháp của Chapman và cộng sự (1992), với 5 mức đánh giá tỷ lệ phần trăm trên tán cây. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel 2010 và SPSS 11.5, sử dụng hệ số tương quan Spearman để phân tích mối liên hệ giữa các chỉ số vật hậu học và yếu tố môi trường.

Bản đồ khu vực nghiên cứu và phân bố thực vật được xây dựng bằng phần mềm MapInfo 10. Phương pháp đo đạc đường kính và chiều cao cây theo tiêu chuẩn Lưu Hồng Trường (2008). Phương pháp vẽ trắc diện rừng được áp dụng để mô tả cấu trúc đứng và ngang của thảm thực vật thân gỗ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cấu trúc thảm thực vật thân gỗ: Tổng cộng 811 cây thân gỗ được khảo sát trên diện tích 1,8 ha, mật độ trung bình đạt 445 cây/ha. Trong đó, 402 cây là thức ăn của Voọc chà vá chân nâu với mật độ trung bình 223 cây/ha. Tuyến 1 có mật độ cây cao nhất (498 cây/ha), tuyến 3 thấp nhất (416 cây/ha).

2. Phân bố đường kính thân cây: Cây có đường kính thân dưới 20 cm chiếm 68,2% tổng số cây, trong khi cây có đường kính từ 20-29,9 cm chiếm 18,2%. Các cây có đường kính lớn hơn 50 cm chiếm tỷ lệ rất thấp (dưới 1%). Đường kính trung bình và chiều cao cây dao động từ 2 m đến 19 m, với chiều cao trung bình khoảng 10,2 m.

3. Đa dạng loài thực vật làm thức ăn: Có 38 loài thực vật thân gỗ được xác định là thức ăn của Voọc chà vá chân nâu, trong đó các loài ưu thế khác nhau theo tuyến khảo sát như Dé thomson (Lithocarpus thomsonii), Sơn qua (Gluta wrayi), Trường duyên hải (Arytera littoralis).

4. Mối quan hệ vật hậu học và yếu tố môi trường: Chỉ số lá non, hoa và quả của các loài thực vật thân gỗ biến động theo mùa, có mối tương quan rõ rệt với lượng mưa và nhiệt độ. Ví dụ, chỉ số lá non đạt đỉnh vào tháng 2, tương ứng với mùa khô, trong khi chỉ số quả cao tập trung vào các tháng mùa mưa. Hệ số tương quan Spearman cho thấy mối liên hệ nghịch giữa lượng mưa và chỉ số lá non (r = -0,825, p < 0,01), đồng thời chỉ số hoa cũng có mối tương quan nghịch với lượng mưa (r = -0,657, p < 0,05).

Thảo luận kết quả

Sự phân bố mật độ cây và kích thước thân cây cho thấy khu vực nghiên cứu có cấu trúc rừng đa dạng với nhiều cây nhỏ và trung bình, phù hợp với đặc điểm sinh cảnh rừng phục hồi và rừng thường xanh mưa mùa nhiệt đới tại Sơn Trà. Mật độ cây thức ăn cao tại tuyến 1 phản ánh điều kiện sinh thái thuận lợi hơn so với tuyến 3, nơi tập trung nhiều cây lớn hơn nhưng mật độ thấp hơn.

Mối quan hệ vật hậu học với các yếu tố môi trường phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, cho thấy sự sinh trưởng của thực vật thân gỗ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của chu kỳ mùa mưa và khô. Sự biến động của lá non, hoa, quả ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thức ăn của Voọc chà vá chân nâu, từ đó tác động đến tập tính sinh thái và phân bố của loài này.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tương quan giữa lượng mưa và chỉ số lá non, hoa, quả theo tháng, cũng như bảng phân bố mật độ cây và kích thước thân cây theo tuyến khảo sát, giúp minh họa rõ ràng sự biến động và phân bố nguồn thức ăn trong khu bảo tồn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên: Ưu tiên bảo vệ các khu vực có mật độ cây thức ăn cao, đặc biệt là tuyến 1, nhằm duy trì nguồn thức ăn ổn định cho Voọc chà vá chân nâu. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục; chủ thể: Ban quản lý khu bảo tồn và các tổ chức bảo tồn.

2. Phát triển chương trình trồng bổ sung các loài thực vật thân gỗ ưu thế: Tập trung vào các loài như Dé thomson, Sơn qua, Trường duyên hải để tăng cường nguồn thức ăn, đặc biệt ở các khu vực rừng phục hồi. Thời gian: 1-3 năm; chủ thể: các đơn vị lâm nghiệp và nghiên cứu sinh thái.

3. Theo dõi và nghiên cứu vật hậu học định kỳ: Thiết lập hệ thống quan trắc vật hậu học lâu dài để đánh giá sự biến động nguồn thức ăn theo mùa và dự báo tác động của biến đổi khí hậu. Thời gian: liên tục hàng năm; chủ thể: các viện nghiên cứu và trường đại học.

4. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình giáo dục về bảo tồn đa dạng sinh học và vai trò của Voọc chà vá chân nâu, giảm thiểu các hoạt động khai thác trái phép trong khu bảo tồn. Thời gian: 6 tháng đến 1 năm; chủ thể: Ban quản lý khu bảo tồn, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và cán bộ bảo tồn thiên nhiên: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các kế hoạch bảo vệ và phục hồi rừng, quản lý nguồn thức ăn cho các loài động vật quý hiếm.

2. Các nhà nghiên cứu sinh thái và đa dạng sinh học: Tham khảo phương pháp vật hậu học và dữ liệu chi tiết về cấu trúc rừng, mối quan hệ giữa thực vật và động vật đặc hữu trong hệ sinh thái nhiệt đới.

3. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành sinh thái học, lâm nghiệp: Áp dụng kiến thức và phương pháp nghiên cứu thực địa, phân tích dữ liệu vật hậu học trong các đề tài nghiên cứu tương tự.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng địa phương: Nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển các chương trình bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tại khu vực Sơn Trà.

Câu hỏi thường gặp

1. Vật hậu học là gì và tại sao quan trọng trong nghiên cứu sinh thái?
   Vật hậu học là khoa học nghiên cứu các sự kiện sinh học mang tính chu kỳ như ra lá non, ra hoa, kết quả của thực vật theo mùa và mối quan hệ với yếu tố môi trường. Nó giúp hiểu rõ sự phát triển của thực vật và ảnh hưởng đến nguồn thức ăn của động vật, từ đó hỗ trợ bảo tồn và quản lý sinh thái hiệu quả.

2. Phương pháp lập tuyến khảo sát thực vật được thực hiện như thế nào?
   Phương pháp lập tuyến khảo sát thực vật bao gồm việc thiết lập các tuyến dài khoảng 2,5 km đi qua các sinh cảnh khác nhau, bố trí các ô tiêu chuẩn 1.000 m² dọc tuyến để đo đạc mật độ, kích thước và thành phần loài cây thân gỗ. Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu đại diện và có hệ thống.

3. Mối quan hệ giữa lượng mưa và sự sinh trưởng của thực vật thân gỗ ra sao?
   Nghiên cứu cho thấy lượng mưa có mối tương quan nghịch với chỉ số lá non và hoa, nghĩa là khi lượng mưa tăng cao, tỷ lệ lá non và hoa giảm. Ngược lại, chỉ số quả thường tăng vào mùa mưa, phản ánh chu kỳ sinh trưởng theo mùa của thực vật.

4. Tại sao nghiên cứu về thực vật thân gỗ là thức ăn của Voọc chà vá chân nâu lại quan trọng?
   Thực vật thân gỗ là nguồn thức ăn chính của Voọc chà vá chân nâu, loài linh trưởng đặc hữu và quý hiếm. Hiểu rõ sự sinh trưởng và phát triển của các loài thực vật này giúp dự báo nguồn thức ăn, từ đó bảo vệ và duy trì quần thể voọc hiệu quả.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào công tác bảo tồn?
   Kết quả nghiên cứu cung cấp dữ liệu về mật độ, đa dạng loài và chu kỳ sinh trưởng của thực vật làm thức ăn, giúp Ban quản lý khu bảo tồn xây dựng các kế hoạch bảo vệ rừng, phục hồi các loài cây ưu thế và theo dõi biến động nguồn thức ăn, góp phần bảo tồn loài voọc và đa dạng sinh học.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được 38 loài thực vật thân gỗ làm thức ăn chính cho Voọc chà vá chân nâu tại khu bảo tồn Sơn Trà với mật độ trung bình 223 cây/ha.
• Cấu trúc rừng đa dạng với phần lớn cây có đường kính thân dưới 20 cm và chiều cao trung bình 10,2 m, phù hợp với đặc điểm sinh cảnh rừng nhiệt đới mưa mùa.
• Chỉ số vật hậu học (lá non, hoa, quả) biến động theo mùa và có mối tương quan chặt chẽ với lượng mưa và nhiệt độ, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thức ăn của voọc.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn và quản lý nguồn thức ăn, góp phần bảo vệ loài voọc đặc hữu và đa dạng sinh học tại Sơn Trà.
• Đề xuất các giải pháp bảo vệ, phục hồi rừng, theo dõi vật hậu học định kỳ và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm phát triển bền vững khu bảo tồn.

Tiếp theo, cần triển khai các chương trình trồng bổ sung cây thức ăn, thiết lập hệ thống quan trắc vật hậu học lâu dài và tăng cường công tác tuyên truyền bảo tồn. Mọi tổ chức và cá nhân quan tâm được khuyến khích tham gia hỗ trợ và áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn bảo tồn đa dạng sinh học tại khu vực.