Nghiên cứu khả năng sinh trưởng và năng suất của các dòng đậu tương Việt Nam trong vụ xuân 2017 ...

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển và cho năng suất của một số dòng đậu tương việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Tô Bích Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Quỳnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng Trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Sinh Trưởng Và Năng Suất Các Dòng Đậu Tương Việt Nam Vụ Xuân 2017 Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Nguồn gốc và lịch sử của cây đậu tƣơng
• 2.3. Tình hình sản xuất, nghiên cứu đậu tƣơng trong và ngoài nƣớc
• 2.4. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tƣơng trên thế giới
• 2.5. Tình hình sản xuất đậu tƣơng ở Việt Nam
• 2.6. Tình hình sản xuất đậu tƣơng ở Thái Nguyên
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Đối tƣợng nghiên cứu
• 3.3. Phạm vi nghiên cứu
• 3.4. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.4.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.5. Nội dung nghiên cứu
• 3.6. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.6.1. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm
• 3.6.2. Quy trình kỹ thuật
• 3.6.3. Các chỉ tiêu và phƣơng pháp theo dõi
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm thời tiết khí hậu vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên
• 4.2. Kết quả khảo sát các chỉ tiêu sinh trƣởng phát trển của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên
• 4.3. Giai đoạn sinh trƣởng và phát triển của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm
• 4.4. Đặc điểm thực vật học của các giống đậu tƣơng thí nghiệm
• 4.5. Đặc điểm hình thái của các giống đậu tƣơng thí nghiệm
• 4.6. Khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm
• 4.7. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng tham gia thí nghiệm
• 4.8. Năng suất của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào sinh trưởng đậu tương và năng suất đậu tương của các dòng đậu tương Việt Nam trong vụ xuân 2017 tại Thái Nguyên. Mục tiêu chính là đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của các dòng đậu tương, từ đó chọn ra những dòng phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp và cải thiện canh tác đậu tương tại Việt Nam.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm chọn lọc các dòng đậu tương có khả năng sinh trưởng tốt, chất lượng cao và năng suất ổn định, phù hợp với điều kiện vụ xuân tại Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để phát triển các giống đậu tương mới, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

1.2. Ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu không chỉ có giá trị trong lĩnh vực nghiên cứu nông nghiệp mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người nông dân. Việc chọn lọc được các dòng đậu tương có năng suất cao sẽ giúp tăng thu nhập và cải thiện đời sống của người dân địa phương.

II. Tổng quan về cây đậu tương

Cây đậu tương (Glycine max) là một trong những cây trồng quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam. Nó không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng mà còn có vai trò cải tạo đất và tham gia vào các hệ thống luân canh, xen canh. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về lịch sử, nguồn gốc và tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới và tại Việt Nam.

2.1. Nguồn gốc và lịch sử

Cây đậu tương có nguồn gốc từ vùng Đông Bắc Trung Quốc và đã được trồng từ hàng nghìn năm trước. Nó đã lan rộng ra khắp thế giới và trở thành một trong những cây trồng chính trong nông nghiệp hiện đại.

2.2. Tình hình sản xuất trên thế giới

Trên thế giới, đậu tương được trồng rộng rãi ở các nước như Mỹ, Brazil, Argentina và Trung Quốc. Sản lượng đậu tương toàn cầu đã tăng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là ở các nước có điều kiện khí hậu thuận lợi.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện bằng cách bố trí thí nghiệm trên các dòng đậu tương khác nhau tại Thái Nguyên trong vụ xuân 2017. Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển và năng suất được theo dõi và đánh giá một cách hệ thống.

3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào các dòng đậu tương Việt Nam được trồng tại Thái Nguyên. Các yếu tố như thời gian sinh trưởng, đặc điểm hình thái và khả năng chống chịu sâu bệnh được đánh giá chi tiết.

3.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên, với các lô thí nghiệm được theo dõi định kỳ. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lá, số quả và năng suất được ghi chép và phân tích.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt về sinh trưởng đậu tương và năng suất đậu tương giữa các dòng. Một số dòng đậu tương cho năng suất cao và khả năng chống chịu tốt với điều kiện thời tiết tại Thái Nguyên.

4.1. Đặc điểm sinh trưởng

Các dòng đậu tương có thời gian sinh trưởng dao động từ 70 đến 120 ngày. Một số dòng cho thấy khả năng sinh trưởng mạnh mẽ và phát triển tốt trong điều kiện vụ xuân.

4.2. Năng suất và chất lượng

Năng suất của các dòng đậu tương tham gia thí nghiệm dao động từ 2,5 đến 3,5 tấn/ha. Các dòng có năng suất cao cũng cho thấy chất lượng hạt tốt, phù hợp với nhu cầu thị trường.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã chọn lọc được một số dòng đậu tương có triển vọng, phù hợp với điều kiện canh tác đậu tương tại Thái Nguyên. Những dòng này có khả năng sinh trưởng tốt, năng suất cao và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp địa phương.

5.1. Kết luận

Nghiên cứu đã cung cấp những dữ liệu quan trọng về sinh trưởng đậu tương và năng suất đậu tương, giúp xác định các dòng đậu tương phù hợp với điều kiện vụ xuân tại Thái Nguyên.

5.2. Kiến nghị

Cần tiếp tục nghiên cứu và nhân rộng các dòng đậu tương có triển vọng, đồng thời áp dụng các biện pháp canh tác đậu tương tiên tiến để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TÔ BÍCH THẢO Tên đề tài: NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH TRƢỞNG PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƢƠNG TRONG VỤ XUÂN NĂM 2017 TẠI THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên Nghành : Trồng Trọt Khoa : Nông học Khóa : 2013 – 2017 Thái Nguyên, 2017 n ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TÔ BÍCH THẢO Tên đề tài: NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH TRƢỞNG PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƢƠNG TRONG VỤ XUÂN NĂM 2017 TẠI THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên Nghành : Trồng Trọt Lớp : K45TT – N02 Khoa : Nông học Khóa : 2013 – 2017 Giáo viên hƣớng dẫn : ThS. Nguyễn Thị Quỳnh Thái Nguyên, 2017 n i LỜI CẢM ƠN Là sinh viên chúng ta đều nhận thức đƣợc tầm quan trọng của thực tập tốt nghiệp và đây cũng là giai đoạn quyết định toàn bộ quá trình học tập, và rèn luyện của mỗi bản thân chúng ta. Thực tập tốt nghiệp nhằm củng cố và hệ thống lại toàn bộ kiến thức đã học trên giảng đƣờng từ đó áp dụng một cách đúng đắn và sáng tạo vào thực tiễn sản xuất. Kết hợp lý thuyết với thực hành giúp cho mỗi chúng ta rút ra đƣợc bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn để sau này ra trƣờng có thể đáp ứng đƣợc nhu cầu của xã hội, hoàn thành tốt công việc đƣợc giao. Do vậy thực tập tốt nghiệp là giai đoạn không thể thiếu trong hệ thống đào tạo ở các trƣờng Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp, nó là bƣớc đệm, là tiền đề cho việc thực hiện công việc sau này. Đƣợc sự nhất trí của BGH trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và ban chủ nhiệm khoa Nông Học em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển và cho năng suất của một số dòng đậu tương Việt Nam trong vụ xuân năm 2017 tại Thái Nguyên” Trên thực tế không có sự thành công nào lại không gắn liền với những sự hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp day gián tiếp của ngƣời khác. Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, em đã nhận đƣợc sự giúp đỡ của nhà trƣờng, của các thầy cô giáo trong khoa cùng với sự hƣớng dẫn tận tình của cô giáo hƣớng dẫn ThS. Nguyễn Thị Quỳnh. Xuất phát từ lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn toàn thể thầy cô giáo đã cùng với tri thức và tâm huyết của mình để truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập tại trƣờng. Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô giáo ThS. Nguyễn Thị Quỳnh đã trực tiếp hƣớng dẫn em trong quá trình làm đề tài cũng nhƣ hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình. Xin cảm ơn những ngƣời thân trong gia đình, những ngƣời bạn, đã động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập cũng nhƣ hoàn thành khóa luận này. Với trình độ và năng lực bản thân có hạn, mặc dù đã cố gắng hết sức song không tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất mong nhận đƣợc sự tham gia đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn để khóa luận này đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn Thái Nguyên, ngày 15 tháng 05 năm 2017 Sinh viên Tô Bích Thảo n ii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . ii DANH MỤC CÁC BẢNG. iv DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT . v PHẦN 1: MỞ ĐẦU. Mục đích, yêu cầu của đề tài . Ý nghĩa của đề tài . Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học . Ý nghĩa trong thực tiễn. 4 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học . Nguồn gốc và lịch sử của cây đậu tƣơng . Tình hình sản xuất, nghiên cứu đậu tƣơng trong và ngoài nƣớc . Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tƣơng trên thế giới. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tƣơng ở Việt Nam . Tình hình sản xuất đậu tƣơng ở Thái Nguyên . 32 PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu . Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Địa điểm và thời gian tiến hành . Địa điểm nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm . Quy trình kỹ thuật . Các chỉ tiêu và phƣơng pháp theo dõi . 38 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Đặc điểm thời tiết khí hậu vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên . Kết quả khảo sát các chỉ tiêu sinh trƣởng phát trển của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên . Giai đoạn sinh trƣởng và phát triển của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm . Đặc điểm thực vật học của các giống đậu tƣơng thí nghiệm . Đặc điểm hình thái của các giống đậu tƣơng thí nghiệm. Khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm . Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng tham gia thí nghiệm . Năng suất của các dòng đậu tƣơng thí nghiệm . 70 PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 76 n iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Tình hình sản xuất đậu tƣơng trên thế giới những năm gần đây . Tình hình sản xuất đậu tƣơng ở Mỹ năm 2010 – 2014 . Tình hình sản xuất đậu tƣơng ở brazil 5 năm gần đây . Tình hình sản xuất đậu tƣơng của Argentina 5 năm gần đây . Tình hình sản xuất đậu tƣơng của Trung Quốc 5 năm gần đây . Tình hình sản xuất đậu tƣơng của Việt Nam 5 năm gần đây . Một số giống đậu tƣơng mới đang đƣợc phổ biến trong sản xuất. Tình hình sản xuất đậu tƣơng của Thái Nguyên 5 năm gần đây . Tình hình thời tiết vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên . Kết quả theo dõi các giai đoạn sinh trƣởng của các dòng đậu tƣơng vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên . Đặc điểm thực vật học của các giống đậu tƣơng thí nghiệm Vụ Xuân năm 2017 . Một số đặc điểm hình thái của các dòng tham gia thí nghiệm Vụ Xuân năm 2017 . Một số sâu bệnh hại chính và khả năng chống đổ của các dòng đậu tƣơng tham gia thí nghiệm vụ Xuân năm 2017 . Các yếu tố cấu thành năng suất của các dòng tham gia thí nghiệm vụ Xuân năm 2017 . Năng suất của các dòng đậu tƣơng tham gia thí nghiệm Vụ Xuân năm 2017 . 71 n v DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT CS : Cộng sự Ctv : Cộng tác viên Đ/C : Đối chứng M1000 : Khối lƣợng 1000 hạt NSLT : Năng suất lý thuyết P1000 : Khối lƣợng 1000 hạt n vi n 1 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1.Đặt vấn đề Cây đậu tƣơng (tên khoa học Glycine max L. Merrill) là loại cây họ Đậu, là cây công nghiệp ngắn ngày, có giá trị dinh dƣỡng và kinh tế cao. Sản phẩm của nó cung cấp thực phẩm cho con ngƣời, thức ăn cho gia súc, nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị. Là cây trồng thích hợp trong luân canh, xen canh, gối vụ với nhiều loại cây trồng khác và là cây cải tạo đất rất tốt (Ngô Thế Dân và các cs, 1999) [5]. Vai trò của cây đậu tƣơng trong hệ thống nông nghiệp ở vùng nhiệt đới ngày càng đƣợc khẳng định, có thể trồng nhƣ một cây trồng chính từ 1 đến 3 vụ trong năm, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Ngày nay, khi xã hội càng phát triển, đời sống con ngƣời càng đƣợc nâng cao thì con ngƣời càng quan tâm đến sức khỏe của mình qua khẩu phần thức ăn hàng ngày. Vì vậy xu hƣớng lựa chọn nguồn thức ăn từ thực vật đã và đang đƣợc con ngƣời hƣớng tới. Khó có thể tìm đƣợc loại cây trồng nào có tác dụng nhiều mặt nhƣ cây đậu tƣơng, loại hạt duy nhất đƣợc đánh giá đồng thời cả protein, lipit và hoàn toàn có thể thay thế đạm động vật trong bữa ăn hàng ngày. Thành phần dinh dƣỡng trong hạt đậu tƣơng rất cao, với hàm lƣợng protein từ 38 – 40%, lipit từ 15 – 20%, hydratcacbon từ 15 – 16% và nhiều loại sinh tố và muối khoáng cho sự sống (Phạm Văn Thiều, 2006) [27]. Protein không những có hàm lƣợng cao mà còn có đầy đủ và cân đối các axit amin cần thiết. Lipit của đậu tƣơng chứa một tỉ lệ rất cao các axit béo chƣa no (khoảng 60 – 70% ), có hệ số đồng hóa cao, có mùi vị thơm nhƣ axit linoleic chiếm 52 – 65% , axit oleic chiếm 25 – 36% , axit lonolenoic chiếm 2 – 3%, và chứa cả các axit amin không thể thay thế đó là: axit amin Triptophan, Leuxin, Valin, Phenilalazin, Lizin, Xistin. Ngoài ra trong hạt đậu tƣơng còn n 2 có nhiều loại vitamin nhƣ vitamin PP, A, C, E, D, K, đặc biệt là vitamin B1 và B2 (Phạm Văn Thiều, 2006) [27]. Do vậy khi nói đến giá trị của đậu tƣơng là nói đến sự cân đối và đầy đủ của các axit amin. Chính sự cân đối đầy đủ này mà đậu tƣơng có thể thay thế hoàn toàn thịt trong khẩu phần ăn hàng ngày nên nó đƣợc gọi là “cây thay thịt”. Phát triển mạnh đậu tƣơng là một biện pháp cải tạo đất. Nhờ trong thân lá có tỷ lệ N rất cao, lƣợng K, Mg, Ca cũng khá nhiều. Ƣớc tính, lƣợng N bổ sung từ thân, lá đậu tƣơng đã để lại cho đất 5 – 8 tấn chất xanh/ha, tƣơng đƣơng với 5 - 8 tạ phân chuồng. Rễ đậu tƣơng có khả năng cố định N khí trời nhờ vi khuẩn Rhizobium Japonicum sống cộng sinh ở rễ. Mỗi nốt sần đƣợc ví nhƣ một “nhà máy phân định đạm tí hon”. Mỗi vụ thu hoạch cung cấp cho đất từ 20 – 25kg ure/ha (Phạm Gia Thiều, 1996) [26]. Mặt khác cây đậu tƣơng là cây ngắn ngày (70 – 120 ngày), rễ ăn sâu, phân nhánh nhiều, nó đƣợc trồng trên nhiều loại đất khác nhau (trừ đất toàn cát) (Ths. Ma Thị Phƣơng, 2004) [22]. Nhiều vụ khác nhau, là cây trồng tối ƣu trong công thức luân canh, xen canh, gối vụ. Vậy nên nó đƣợc xem nhƣ là “bèo hoa dâu trên cạn”. Giá trị mà cây đậu tƣơng mang lại là rất lớn, cho nên cây đậu tƣơng đƣợc đánh giá là một trong những cây trồng quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và trong đời sống xã hội.