Quy mô, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh quy mô quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính bằng chứng tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Lương
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Việt Quảng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Quy Mô, Quản Trị Doanh Nghiệp Và Mức Độ Rủi Ro Của Các Định Chế Tài Chính Bằng Chứng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của Luận văn
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà còn tác động đến mức độ rủi ro tài chính mà các ngân hàng thương mại phải đối mặt. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa quy mô, quản trị doanh nghiệp và rủi ro tài chính sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lược hợp lý.

1.1. Định nghĩa quy mô doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp

Quy mô doanh nghiệp thường được đo bằng tổng tài sản, doanh thu hoặc số lượng nhân viên. Quản trị doanh nghiệp liên quan đến cách thức mà các công ty được điều hành và kiểm soát, bao gồm các chính sách, quy trình và cấu trúc tổ chức.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp

Nghiên cứu này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tài chính, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả hơn cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý, sự không đồng nhất trong quy định pháp lý và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng. Những vấn đề này có thể dẫn đến việc gia tăng rủi ro tài chính cho các ngân hàng thương mại.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn chưa thực hiện đầy đủ các quy định về công khai thông tin, dẫn đến sự nghi ngờ từ phía nhà đầu tư và khách hàng.

2.2. Sự không đồng nhất trong quy định pháp lý

Các quy định pháp lý về quản trị doanh nghiệp thường thay đổi, gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc tuân thủ và quản lý rủi ro.

III. Phương pháp nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng để phân tích mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính. Dữ liệu được thu thập từ 24 ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các giả thuyết về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính, sử dụng các biến đo lường như Z-score.

3.2. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và các nguồn thông tin đáng tin cậy khác, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ cho nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về quy mô và rủi ro tài chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô doanh nghiệp có tác động tích cực đến mức độ rủi ro tài chính. Cụ thể, sự gia tăng quy mô ngân hàng dẫn đến việc gia tăng rủi ro, trong khi quản trị doanh nghiệp tốt có thể giảm thiểu rủi ro này.

4.1. Tác động của quy mô đến rủi ro tài chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng các ngân hàng lớn thường có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn, điều này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho nền kinh tế.

4.2. Vai trò của quản trị doanh nghiệp trong việc giảm thiểu rủi ro

Quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp các ngân hàng kiểm soát rủi ro tốt hơn, từ đó nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc tài chính.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính tại Việt Nam. Các nhà quản lý cần chú trọng đến việc cải thiện quản trị doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố khác ảnh hưởng đến rủi ro tài chính.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng quy mô và quản trị doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn đến rủi ro tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác như tác động của công nghệ thông tin đến quản trị rủi ro trong ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng phức tạp, việc đánh giá mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại đóng vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính, với 24 ngân hàng được nghiên cứu trong giai đoạn 2009-2017, tổng cộng 200 quan sát. Trong đó, 13 ngân hàng niêm yết trên hai sàn chứng khoán chính là HOSE và HNX, còn lại niêm yết trên UPCOM hoặc hoạt động trên thị trường OTC. Mức độ rủi ro được đo lường bằng chỉ số Z-score, trong đó Z-score càng cao thể hiện mức độ rủi ro càng thấp.

Luận văn tập trung phân tích tác động của quy mô hoạt động (được đo bằng tổng tài sản và tổng doanh thu), các yếu tố quản trị doanh nghiệp (sở hữu cổ phần của Ban giám đốc và CEO), tuổi đời ngân hàng, cùng các yếu tố thị trường và khủng hoảng tài chính đến mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ này, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và ổn định hệ thống tài chính quốc gia. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng thương mại cổ phần hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017, với dữ liệu thu thập từ Vietstock và các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của từng ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” (Too-big-to-fail) và lý thuyết quản trị doanh nghiệp hiện đại. Lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” cho rằng các ngân hàng có quy mô lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, dẫn đến hiện tượng tư nhân hóa lợi nhuận và xã hội hóa rủi ro. Mô hình Z-score được sử dụng làm thước đo mức độ rủi ro, được cấu thành từ ba yếu tố chính: tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản (ROA), tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và độ biến động của ROA (σ(ROA)).

Lý thuyết quản trị doanh nghiệp nhấn mạnh vai trò của cơ cấu sở hữu và quản trị trong việc kiểm soát rủi ro. Việc sở hữu cổ phần của Ban giám đốc và CEO được xem là các chỉ số quan trọng phản ánh mức độ quản trị doanh nghiệp, ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Các khái niệm chính bao gồm: Z-score, ROA, CAR, σ(ROA), quy mô doanh nghiệp (tổng tài sản, tổng doanh thu), sở hữu của Ban giám đốc, sở hữu của CEO, tuổi đời ngân hàng và biến khủng hoảng tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 24 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017, với tổng cộng 200 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ Vietstock, báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và bản cáo bạch của các ngân hàng. Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng, bao gồm mô hình hồi quy Robust, mô hình hiệu ứng cố định (FEM), hiệu ứng ngẫu nhiên (REM) và mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) nhằm xử lý vấn đề nội sinh của biến quy mô doanh nghiệp.

Cỡ mẫu 200 quan sát đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả. Phương pháp chọn mẫu loại bỏ các ngân hàng bị sát nhập hoặc có dữ liệu không đầy đủ trong giai đoạn nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài 9 năm, cho phép đánh giá xu hướng và tác động dài hạn của các biến số đến mức độ rủi ro của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của quy mô doanh nghiệp đến mức độ rủi ro: Kết quả hồi quy 2SLS cho thấy quy mô ngân hàng (đo bằng logarit tổng tài sản) có tác động tích cực đến mức độ rủi ro, với hệ số hồi quy âm (-0.1112) ở mức ý nghĩa 10%. Cụ thể, khi quy mô tăng 1%, Z-score giảm 0.1112%, tức rủi ro tăng lên. Tương tự, độ biến động giá cổ phiếu theo ngày cũng tăng 0.0097% khi quy mô tăng 1%, phản ánh rủi ro thị trường gia tăng.

2. Ảnh hưởng của quản trị doanh nghiệp: Biến quản trị doanh nghiệp (logarit trung vị giá trị cổ phần sở hữu của Ban giám đốc) có tác động làm giảm mức độ rủi ro, với ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này cho thấy quản trị tốt giúp kiểm soát và giảm thiểu rủi ro hiệu quả.

3. Tuổi đời ngân hàng: Ngân hàng có tuổi đời càng lớn thì mức độ rủi ro càng thấp, với hệ số hồi quy dương và ý nghĩa thống kê 1%. Điều này phản ánh các ngân hàng lâu năm có thị phần ổn định, uy tín và ít có động lực chấp nhận rủi ro cao.

4. Các yếu tố khác: Giá trị thị trường trên giá trị sổ sách và biến khủng hoảng tài chính cũng làm tăng mức độ rủi ro của ngân hàng, thể hiện qua sự gia tăng độ biến động giá cổ phiếu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” và các nghiên cứu quốc tế trước đây, cho thấy các ngân hàng lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được bảo vệ bởi chính phủ. Việc sử dụng mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) giúp xử lý vấn đề nội sinh, tăng tính chính xác của kết quả. Mối quan hệ nghịch chiều giữa quản trị doanh nghiệp và rủi ro khẳng định vai trò quan trọng của cơ cấu sở hữu và giám sát trong việc giảm thiểu rủi ro.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân tán giữa quy mô và Z-score, bảng hồi quy chi tiết các mô hình và ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến. So sánh với các nghiên cứu quốc tế như Laeven và Levine (2009), Sanjai Bhagat và cộng sự (2015), kết quả nghiên cứu tại Việt Nam có sự tương đồng về xu hướng tác động của quy mô và quản trị doanh nghiệp đến rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị doanh nghiệp: Các ngân hàng cần nâng cao vai trò của Ban giám đốc trong việc sở hữu cổ phần và giám sát hoạt động nhằm giảm thiểu rủi ro. Mục tiêu là tăng giá trị trung vị cổ phần sở hữu của Ban giám đốc trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo ngân hàng và cơ quan quản lý.

2. Kiểm soát quy mô hoạt động: Cơ quan quản lý nên thiết lập các giới hạn và quy định nhằm kiểm soát sự mở rộng quy mô quá nhanh của ngân hàng, tránh tạo ra rủi ro hệ thống. Mục tiêu giảm tốc độ tăng trưởng tổng tài sản xuống dưới mức trung bình ngành trong 3 năm tới.

3. Phát triển hệ thống đánh giá rủi ro: Áp dụng các công cụ đo lường rủi ro hiện đại, bao gồm Z-score và phân tích biến động giá cổ phiếu để giám sát liên tục mức độ rủi ro. Chủ thể thực hiện: Bộ phận quản lý rủi ro ngân hàng, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước.

4. Khuyến khích phát triển ngân hàng có tuổi đời lâu dài: Hỗ trợ các ngân hàng ổn định và phát triển bền vững, giảm thiểu các ngân hàng mới thành lập có xu hướng chấp nhận rủi ro cao. Mục tiêu tăng tỷ lệ ngân hàng hoạt động trên 10 năm lên ít nhất 50% trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo ngân hàng thương mại: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro, từ đó xây dựng chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định hoạt động.

2. Cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chính sách giám sát, kiểm soát quy mô và quản trị rủi ro phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

3. Nhà đầu tư và cổ đông: Hiểu rõ mối quan hệ giữa quy mô, quản trị và rủi ro để đưa ra quyết định đầu tư chính xác, giảm thiểu rủi ro tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản trị rủi ro và tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Z-score là gì và tại sao được sử dụng để đo mức độ rủi ro?
   Z-score là chỉ số đo lường khả năng thanh toán và rủi ro của ngân hàng, được tính dựa trên tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản (ROA), tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và độ biến động của ROA. Z-score càng cao, ngân hàng càng ít rủi ro. Ví dụ, ngân hàng có Z-score cao thường có khả năng chống chịu khủng hoảng tốt hơn.

2. Tại sao quy mô ngân hàng lại ảnh hưởng đến mức độ rủi ro?
   Ngân hàng lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, tạo ra hiện tượng “quá lớn để sụp đổ”. Điều này thúc đẩy các ngân hàng lớn gia tăng đòn bẩy và hoạt động rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

3. Quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng như thế nào đến rủi ro ngân hàng?
   Quản trị doanh nghiệp tốt giúp kiểm soát các quyết định rủi ro, đảm bảo ngân hàng hoạt động bền vững. Việc Ban giám đốc sở hữu cổ phần tạo động lực giám sát chặt chẽ, giảm thiểu hành vi rủi ro quá mức.

4. Tại sao tuổi đời ngân hàng lại liên quan đến mức độ rủi ro?
   Ngân hàng có tuổi đời lâu thường có thị phần ổn định, uy tín cao và ít động lực chấp nhận rủi ro lớn để bảo vệ danh tiếng. Ngược lại, ngân hàng mới thành lập có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm thị phần.

5. Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (2SLS) được sử dụng để làm gì?
   2SLS được dùng để xử lý vấn đề nội sinh trong mô hình hồi quy, khi biến độc lập có thể bị ảnh hưởng bởi biến phụ thuộc hoặc các yếu tố không quan sát được. Ví dụ, quy mô ngân hàng có thể vừa ảnh hưởng đến rủi ro, vừa bị rủi ro tác động ngược lại, nên cần biến công cụ để ước lượng chính xác.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017.
• Kết quả cho thấy quy mô ngân hàng tăng làm gia tăng mức độ rủi ro, trong khi quản trị doanh nghiệp tốt và tuổi đời ngân hàng lâu năm giúp giảm thiểu rủi ro.
• Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (2SLS) được áp dụng hiệu quả để xử lý vấn đề nội sinh, nâng cao độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.
• Nghiên cứu góp phần hỗ trợ các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý trong việc xây dựng chính sách quản trị rủi ro phù hợp, góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng mẫu nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và phát triển các mô hình phân tích đa chiều hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Hành động đề xuất: Các nhà quản lý và chuyên gia tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chính sách và chiến lược quản trị rủi ro phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -----------0o0----------- NGUYỄN VĂN LƢƠNG QUY MÔ, QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ MỨC ĐỘ RỦI RO CỦA CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH BẰNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -----------0o0----------- NGUYỄN VĂN LƢƠNG QUY MÔ, QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP VÀ MỨC ĐỘ RỦI RO CỦA CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH BẰNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã ngành: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ VIỆT QUẢNG TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng bài luận văn “Quy mô, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính – Bằng chứng tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng rôi và có sự hỗ trợ của Giảng viên hướng dẫn là TS. Các thông tin, dữ liệu sử dụng trong luận văn là trung thực; các nội dung trích dẫn đều được ghi rõ nguồn gốc, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tp Hồ Chí Minh, Ngày 19 tháng 03 năm 2019 Người thực hiện Nguyễn Văn Lương LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU TÓM TẮT ABSTRACT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu . Phạm vi và đối tượng nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Đóng góp của Luận văn . Kết cấu luận văn.6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN. Tổng quan các nghiên cứu trước đây .11 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mô hình nghiên cứu . Mô tả biến nghiên cứu . Dữ liệu và mẫu nghiên cứu .27 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Phân tích thống kê mô tả . Ma trận hệ số tương quan . Kết quả hồi quy .34 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN . Đóng góp của đề tài nghiên cứu . Hạn chế của đề tài nghiên cứu . Hướng nghiên cứu tiếp theo.50 TÀI LIỆU THAM KHẢO .52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHỤ LỤC .55 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Thuật ngữ Từ viết tắt Fixed effect model – Mô hình hồi quy hiệu ứng cố định FEM Random effect model – Mô hình hồi quy hiệu ứng ngẫu nhiên REM Return on assets – Tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản ROA Capital Adequacy Ratio – Tỷ lệ an toàn vốn CAR Two-Stage least squares – Mô hình hồi quy 2 giai đoạn 2SLS Chief Executive Officer – Tổng giám đốc điều hành CEO Nhóm các nền kinh tế lớn, bao gồm 20 nền kinh tế lớn nhất Thế giới G20 Federal Reserve System – Cục dự trữ liên bang Mỹ FED Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HOSE Thị trường phi tập trung OTC Sàn chứng khoán Upcom UPCOM Thương mại cổ phần TMCP LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Danh sách các ngân hàng .1: Tổng hợp mối tương quan giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam theo giả thuyết nghiên cứu .2: Tóm tắt các ngiên cứu trước đây .1: Tóm tắt biến và kỳ vọng dấu .1: Thống kê mô tả biến được sử dụng trong mô hình .2: Ma trận hệ số tương quan .3: Hồi quy ước lượng mối tương quan giữa quy mô doanh nghiệp và mức độ rủi ro ( được đo lường bởi biến phụ thuộc ln(Z-score)) .4: Hồi quy ước lượng mối tương quan giữa quy mô doanh nghiệp và mức độ rủi ro (được đo lường bởi biến phụ thuộc ) .5: Mô hình hồi quy 2SLS với biến phụ thuộc ln(Z-score) .6: Mô hình hồi quy 2SLS với biến phụ thuộc .7: Mô hình hồi quy 2SLS với biến phụ thuộc CAR .8: Mô hình hồi quy 2SLS với biến phụ thuộc ROA .9: Mô hình hồi quy 2SLS với biến phụ thuộc .10: Hồi quy ước lượng mối tương quan giữa Tổng doanh thu (Revenue) và mức độ rủi ro (được đo lường bởi biến phụ thuộc Z-score) .11: Hồi quy ước lượng mối tương quan giữa Tổng doanh thu (Revenue) và mức độ rủi ro (được đo lường bởi biến phụ thuộc ).12: So sánh mối tương quan giữa các biến trong giả thuyết nghiên cứu và kết quả nghiên cứu .47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Tác giả thực hiện bài luận văn này nhằm mục đích tìm hiểu về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ chấp nhận rủ ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Tác giả thực hiện hồi quy dữ liệu bảng với dữ liệu của 24 ngân hàng thương mại đang hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2009 đến 2017 với tổng cộng 200 quan sát, trong đó có 13 ngân hàng đã được niêm yết trên 2 sàn chứng khoán của Việt Nam là HNX và HOSE, 11 ngân hàng chưa niêm yết hoặc niêm yết trên sàn UPCOM và thị trường OTC. Kết quả nghiên cứu cho thấy yếu tố quy mô và quản trị doanh nghiệp có tác động đến mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Cụ thể là sự gia tăng trong quy mô ngân hàng làm gia tăng rủi ro của các ngân hàng. Trong khí đó, ở chiều hướng ngược lại, sự gia tăng trong quản trị doanh nghiệp và tuổi của ngân hàng sẽ làm giảm mức độ rủi ro của các ngân hàng. Từ khóa: Mức độ rủi ro, quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp, ngân hàng thương mại, Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The author aims to learn about the relationship between firm size and risk-taking of commercial banks in Vietnam. The author made panel data with data of 24 commercial banks operating in Vietnam in the period from 2009 to 2017 with a total of 200 observations, of which 13 banks were listed on Vietnam's 2 stock exchanges are HNX and HOSE, 11 banks have not yet listed or listed on UPCOM and OTC market. Research results show that firm size and corporate governance factors have an impact on risk-taking of commercial banks in Vietnam. Specifically, the increase in bank size increases the risk of banks, and banks engage in excessive risk-taking mainly through increased leverage. In the opposite direction, the increase in corporate governance measured as the median director dollar stockholding and the age of the bank will reduce risk-taking of banks. Key words: risk-taking, leverage, firm size, corporate governance, commercial banks, Vietnam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 ` CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU Chương 1 sẽ giúp người đọc có được cái nhìn tổng quan về đề tài nghiên cứu mà tác giả thực hiện phân tích trong bài luận văn này thông qua các mục lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng. Lý do chọn đề tài Thuật ngữ “Quá lớn để sụp đổ - Too-big-to-fail” bắt đầu xuất hiện từ năm 1984, sau sự kiện Tổng Công ty bảo hiểm tiền gửi liên bang Mỹ - FDIC thực hiện cứu trợ cho ngân hàng Continental Illinois khỏi phá sản. Thuật ngữ này dùng để chỉ các tổ chức, định chế tài chính, doanh nghiệp có quy mô rất lớn và có sự ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế, mà để tránh những tác động tiêu cực đến nền kinh tế và khả năng xảy ra tình trạng domino dẫn đến sự sụp đổ của cả hệ thống thì chính phủ buộc phải thực hiện việc cứu trợ cho các tổ chức tài chính này khi các tổ chức tài chính này lâm vào khủng hoảng có nguy cơ dẫn đến phá sản, hoặc có bất kỳ sự biến động nào xảy ra đối với nền kinh tế. Khi một ngân hàng lớn gặp khủng hoảng, các nhà quản lý sẽ không muốn để ngân hàng đó sụp đổ. Sự sụp đổ của một ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng lớn sẽ gây ra rất nhiều hệ lụy cho cả người gửi tiền, người đi vay, cho các ngân hàng khác cũng như cho cả hệ thống tài chính. Người gửi tiền sẽ không thể nhận được tiền hoặc nhận được nhưng không đầy đủ số tiền họ đã gửi vào ngân hàng. Nhiều người vay tiền sẽ mất đi nguồn cho vay và sẽ phải tìm kiếm nguồn vốn ở các tổ chức tài chính khác với một loạt các chi phí gia tăng và chi phí mới phát sinh thêm để có được khoản vay. Mặt khác, các ngân hàng cũng phải bổ sung nguồn tiền cho vay của mình bằng cách đi vay ở các tổ chức tài chính, ngân hàng khác. Do đó sự sụp đổ của một ngân hàng sẽ gây ảnh hưởng đến các ngân hàng khác và sẽ tạo ra tác động dây chuyền lan rộng ra cả nền kinh tế. Tác động càng lớn khi quy mô của ngân hàng bị sụp đổ càng lớn, do tầm ảnh hưởng của ngân hàng đó đến nền kinh tế càng lớn, số lượng các đối tác, người gửi tiền và vay tiền càng lớn. Khi đó, nền kinh tế sẽ phải chịu hậu quả rất nặng nề. Vì thế, với tâm lý sẽ được cứu trợ khi rủi ro xảy ra, các ngân hàng càng lớn thì có xu hướng càng mạo hiểm hơn trong hoạt động kinh doanh. Thực tế đã chứng minh điều đó, với tâm lý cho rằng mình quá lớn để sụp đổ, các ngân hàng lớn của Anh và LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 ` Mỹ đã thực hiện các hoạt động nghiệp vụ của mình một cách đầy rủi ro. Khi cuộc khủng hoảng kinh tế Thế giới năm 2008 xảy ra, một loạt các ngân hàng lớn trên Thế giới rơi vào tình trạng kiệt quệ tài chính. Lúc này, các chính phủ đã phải tung ra các gói cứu trợ khổng lồ để cứu vãn tình thế, giúp các tổ chức vượt qua cuộc khủng hoảng. Có thể kể đến một số trường hợp điển hình như vào tháng 3/2018, FED cung cấp 30 tỷ đô la nhằm hỗ trợ cho thương vụ JPMorgan Chase mua lại Bear Stearns nhằm tránh cho việc Bear Stearns tuyên bố phá sản. Gói cứu trợ trị giá 85 tỷ đô la đã được chính phủ Mỹ cấp cho công ty bảo hiểm AIG vào tháng 9/2008. Ngân hàng trung ương Anh đã cung cấp gói cứu trợ 1 tỷ bảng Anh để ngân hàng Northern Rock chi trả cho người gửi tiền. Với sự hỗ trợ này, Northern Rock đã thoát khỏi tình trạng thiếu hụt tiền mặt, nhưng số lượng người dân chờ rút tiền vẫn không suy giảm.