Quy mô, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh quy mô quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính bằng chứng tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Lương
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Việt Quảng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Quy Mô, Quản Trị Doanh Nghiệp Và Mức Độ Rủi Ro Của Các Định Chế Tài Chính Bằng Chứng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của Luận văn
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà còn tác động đến mức độ rủi ro tài chính mà các ngân hàng thương mại phải đối mặt. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa quy mô, quản trị doanh nghiệp và rủi ro tài chính sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lược hợp lý.

1.1. Định nghĩa quy mô doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp

Quy mô doanh nghiệp thường được đo bằng tổng tài sản, doanh thu hoặc số lượng nhân viên. Quản trị doanh nghiệp liên quan đến cách thức mà các công ty được điều hành và kiểm soát, bao gồm các chính sách, quy trình và cấu trúc tổ chức.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp

Nghiên cứu này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tài chính, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả hơn cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam

Quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý, sự không đồng nhất trong quy định pháp lý và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng. Những vấn đề này có thể dẫn đến việc gia tăng rủi ro tài chính cho các ngân hàng thương mại.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn chưa thực hiện đầy đủ các quy định về công khai thông tin, dẫn đến sự nghi ngờ từ phía nhà đầu tư và khách hàng.

2.2. Sự không đồng nhất trong quy định pháp lý

Các quy định pháp lý về quản trị doanh nghiệp thường thay đổi, gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc tuân thủ và quản lý rủi ro.

III. Phương pháp nghiên cứu quy mô và quản trị doanh nghiệp

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng để phân tích mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính. Dữ liệu được thu thập từ 24 ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các giả thuyết về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính, sử dụng các biến đo lường như Z-score.

3.2. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và các nguồn thông tin đáng tin cậy khác, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ cho nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về quy mô và rủi ro tài chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô doanh nghiệp có tác động tích cực đến mức độ rủi ro tài chính. Cụ thể, sự gia tăng quy mô ngân hàng dẫn đến việc gia tăng rủi ro, trong khi quản trị doanh nghiệp tốt có thể giảm thiểu rủi ro này.

4.1. Tác động của quy mô đến rủi ro tài chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng các ngân hàng lớn thường có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn, điều này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho nền kinh tế.

4.2. Vai trò của quản trị doanh nghiệp trong việc giảm thiểu rủi ro

Quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp các ngân hàng kiểm soát rủi ro tốt hơn, từ đó nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc tài chính.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro tài chính tại Việt Nam. Các nhà quản lý cần chú trọng đến việc cải thiện quản trị doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố khác ảnh hưởng đến rủi ro tài chính.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng quy mô và quản trị doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn đến rủi ro tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác như tác động của công nghệ thông tin đến quản trị rủi ro trong ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng phức tạp, việc đánh giá mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các định chế tài chính trở nên cấp thiết. Tại Việt Nam, các ngân hàng thương mại đóng vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính, với 24 ngân hàng được nghiên cứu trong giai đoạn 2009-2017, tổng cộng 200 quan sát. Trong đó, 13 ngân hàng niêm yết trên hai sàn chứng khoán chính là HOSE và HNX, còn lại niêm yết trên UPCOM hoặc hoạt động trên thị trường OTC. Mức độ rủi ro được đo lường bằng chỉ số Z-score, trong đó Z-score càng cao thể hiện mức độ rủi ro càng thấp.

Luận văn tập trung phân tích tác động của quy mô hoạt động (được đo bằng tổng tài sản và tổng doanh thu), các yếu tố quản trị doanh nghiệp (sở hữu cổ phần của Ban giám đốc và CEO), tuổi đời ngân hàng, cùng các yếu tố thị trường và khủng hoảng tài chính đến mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ này, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro và ổn định hệ thống tài chính quốc gia. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng thương mại cổ phần hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017, với dữ liệu thu thập từ Vietstock và các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của từng ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” (Too-big-to-fail) và lý thuyết quản trị doanh nghiệp hiện đại. Lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” cho rằng các ngân hàng có quy mô lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, dẫn đến hiện tượng tư nhân hóa lợi nhuận và xã hội hóa rủi ro. Mô hình Z-score được sử dụng làm thước đo mức độ rủi ro, được cấu thành từ ba yếu tố chính: tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản (ROA), tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và độ biến động của ROA (σ(ROA)).

Lý thuyết quản trị doanh nghiệp nhấn mạnh vai trò của cơ cấu sở hữu và quản trị trong việc kiểm soát rủi ro. Việc sở hữu cổ phần của Ban giám đốc và CEO được xem là các chỉ số quan trọng phản ánh mức độ quản trị doanh nghiệp, ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Các khái niệm chính bao gồm: Z-score, ROA, CAR, σ(ROA), quy mô doanh nghiệp (tổng tài sản, tổng doanh thu), sở hữu của Ban giám đốc, sở hữu của CEO, tuổi đời ngân hàng và biến khủng hoảng tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 24 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017, với tổng cộng 200 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ Vietstock, báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và bản cáo bạch của các ngân hàng. Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng, bao gồm mô hình hồi quy Robust, mô hình hiệu ứng cố định (FEM), hiệu ứng ngẫu nhiên (REM) và mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) nhằm xử lý vấn đề nội sinh của biến quy mô doanh nghiệp.

Cỡ mẫu 200 quan sát đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho kết quả. Phương pháp chọn mẫu loại bỏ các ngân hàng bị sát nhập hoặc có dữ liệu không đầy đủ trong giai đoạn nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài 9 năm, cho phép đánh giá xu hướng và tác động dài hạn của các biến số đến mức độ rủi ro của ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của quy mô doanh nghiệp đến mức độ rủi ro: Kết quả hồi quy 2SLS cho thấy quy mô ngân hàng (đo bằng logarit tổng tài sản) có tác động tích cực đến mức độ rủi ro, với hệ số hồi quy âm (-0.1112) ở mức ý nghĩa 10%. Cụ thể, khi quy mô tăng 1%, Z-score giảm 0.1112%, tức rủi ro tăng lên. Tương tự, độ biến động giá cổ phiếu theo ngày cũng tăng 0.0097% khi quy mô tăng 1%, phản ánh rủi ro thị trường gia tăng.

2. Ảnh hưởng của quản trị doanh nghiệp: Biến quản trị doanh nghiệp (logarit trung vị giá trị cổ phần sở hữu của Ban giám đốc) có tác động làm giảm mức độ rủi ro, với ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này cho thấy quản trị tốt giúp kiểm soát và giảm thiểu rủi ro hiệu quả.

3. Tuổi đời ngân hàng: Ngân hàng có tuổi đời càng lớn thì mức độ rủi ro càng thấp, với hệ số hồi quy dương và ý nghĩa thống kê 1%. Điều này phản ánh các ngân hàng lâu năm có thị phần ổn định, uy tín và ít có động lực chấp nhận rủi ro cao.

4. Các yếu tố khác: Giá trị thị trường trên giá trị sổ sách và biến khủng hoảng tài chính cũng làm tăng mức độ rủi ro của ngân hàng, thể hiện qua sự gia tăng độ biến động giá cổ phiếu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết “Quá lớn để sụp đổ” và các nghiên cứu quốc tế trước đây, cho thấy các ngân hàng lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được bảo vệ bởi chính phủ. Việc sử dụng mô hình hồi quy hai giai đoạn (2SLS) giúp xử lý vấn đề nội sinh, tăng tính chính xác của kết quả. Mối quan hệ nghịch chiều giữa quản trị doanh nghiệp và rủi ro khẳng định vai trò quan trọng của cơ cấu sở hữu và giám sát trong việc giảm thiểu rủi ro.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân tán giữa quy mô và Z-score, bảng hồi quy chi tiết các mô hình và ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến. So sánh với các nghiên cứu quốc tế như Laeven và Levine (2009), Sanjai Bhagat và cộng sự (2015), kết quả nghiên cứu tại Việt Nam có sự tương đồng về xu hướng tác động của quy mô và quản trị doanh nghiệp đến rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị doanh nghiệp: Các ngân hàng cần nâng cao vai trò của Ban giám đốc trong việc sở hữu cổ phần và giám sát hoạt động nhằm giảm thiểu rủi ro. Mục tiêu là tăng giá trị trung vị cổ phần sở hữu của Ban giám đốc trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo ngân hàng và cơ quan quản lý.

2. Kiểm soát quy mô hoạt động: Cơ quan quản lý nên thiết lập các giới hạn và quy định nhằm kiểm soát sự mở rộng quy mô quá nhanh của ngân hàng, tránh tạo ra rủi ro hệ thống. Mục tiêu giảm tốc độ tăng trưởng tổng tài sản xuống dưới mức trung bình ngành trong 3 năm tới.

3. Phát triển hệ thống đánh giá rủi ro: Áp dụng các công cụ đo lường rủi ro hiện đại, bao gồm Z-score và phân tích biến động giá cổ phiếu để giám sát liên tục mức độ rủi ro. Chủ thể thực hiện: Bộ phận quản lý rủi ro ngân hàng, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước.

4. Khuyến khích phát triển ngân hàng có tuổi đời lâu dài: Hỗ trợ các ngân hàng ổn định và phát triển bền vững, giảm thiểu các ngân hàng mới thành lập có xu hướng chấp nhận rủi ro cao. Mục tiêu tăng tỷ lệ ngân hàng hoạt động trên 10 năm lên ít nhất 50% trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo ngân hàng thương mại: Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro, từ đó xây dựng chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định hoạt động.

2. Cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chính sách giám sát, kiểm soát quy mô và quản trị rủi ro phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

3. Nhà đầu tư và cổ đông: Hiểu rõ mối quan hệ giữa quy mô, quản trị và rủi ro để đưa ra quyết định đầu tư chính xác, giảm thiểu rủi ro tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản trị rủi ro và tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Z-score là gì và tại sao được sử dụng để đo mức độ rủi ro?
   Z-score là chỉ số đo lường khả năng thanh toán và rủi ro của ngân hàng, được tính dựa trên tỷ lệ lợi nhuận trên tài sản (ROA), tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và độ biến động của ROA. Z-score càng cao, ngân hàng càng ít rủi ro. Ví dụ, ngân hàng có Z-score cao thường có khả năng chống chịu khủng hoảng tốt hơn.

2. Tại sao quy mô ngân hàng lại ảnh hưởng đến mức độ rủi ro?
   Ngân hàng lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn do kỳ vọng được chính phủ cứu trợ khi gặp khó khăn, tạo ra hiện tượng “quá lớn để sụp đổ”. Điều này thúc đẩy các ngân hàng lớn gia tăng đòn bẩy và hoạt động rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

3. Quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng như thế nào đến rủi ro ngân hàng?
   Quản trị doanh nghiệp tốt giúp kiểm soát các quyết định rủi ro, đảm bảo ngân hàng hoạt động bền vững. Việc Ban giám đốc sở hữu cổ phần tạo động lực giám sát chặt chẽ, giảm thiểu hành vi rủi ro quá mức.

4. Tại sao tuổi đời ngân hàng lại liên quan đến mức độ rủi ro?
   Ngân hàng có tuổi đời lâu thường có thị phần ổn định, uy tín cao và ít động lực chấp nhận rủi ro lớn để bảo vệ danh tiếng. Ngược lại, ngân hàng mới thành lập có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm thị phần.

5. Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (2SLS) được sử dụng để làm gì?
   2SLS được dùng để xử lý vấn đề nội sinh trong mô hình hồi quy, khi biến độc lập có thể bị ảnh hưởng bởi biến phụ thuộc hoặc các yếu tố không quan sát được. Ví dụ, quy mô ngân hàng có thể vừa ảnh hưởng đến rủi ro, vừa bị rủi ro tác động ngược lại, nên cần biến công cụ để ước lượng chính xác.

Kết luận

• Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2017.
• Kết quả cho thấy quy mô ngân hàng tăng làm gia tăng mức độ rủi ro, trong khi quản trị doanh nghiệp tốt và tuổi đời ngân hàng lâu năm giúp giảm thiểu rủi ro.
• Phương pháp hồi quy hai giai đoạn (2SLS) được áp dụng hiệu quả để xử lý vấn đề nội sinh, nâng cao độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.
• Nghiên cứu góp phần hỗ trợ các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý trong việc xây dựng chính sách quản trị rủi ro phù hợp, góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng mẫu nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và phát triển các mô hình phân tích đa chiều hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Hành động đề xuất: Các nhà quản lý và chuyên gia tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chính sách và chiến lược quản trị rủi ro phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu : Đầu tiên tác giả giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu, và trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu bài nghiên cứu, ý ngh a và kết cấu của nghiên cứu. Chương 2 : Tổng quan lý thuyết : Tác giả sẽ trình bày các bài nghiên cứu trước đây trên thế giới. Từ các bài nghiên cứu trên, tác giả xây dựng các giả thuyết nghiên cứu cho bài nghiên cứu này. Chương 3 : Phương pháp nghiên cứu : Phần này sẽ trình bày lần lượt về mô hình nghiên cứu, giải thích các biến trong bài và cách thu thập dữ liệu nghiên cứu.

Cuối cùng là trình bày về phương pháp kiểm định mô hình, phân tích và trình bày kết quả kiểm định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 ` Chương 4 : Kết quả nghiên cứu : Phần này sẽ trình bày các kết luận về mối quan hệ giữa quy mô doanh nghiệp và chấp nhận rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam, so sánh kết quả với các bài nghiên cứu trước đây, và đưa ra một số kiến nghị cho ngân hàng. Chương 5: Kết luận : Phần này sẽ tổng kết lại bài nghiên cứu, các kết quả đạt được và nêu lên những hạn chế khi thực hiện đề tài này. Đồng thời đưa ra một số định hướng để phát triển đề tài trong tương lai.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 ` CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN Thông qua Chương 2, tác giả sẽ trình bày về phần tổng quan cơ sở lý thuyết của luận văn - về mối quan hệ giữa quy mô và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại, về mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng, tóm tắt kết quả của các nghiên cứu đã được công bố trước đây để người đọc trang bị kiến thức về lý thuyết lẫn thực tiễn về mối quan hệ giữa quy mô và mức độ rủi ro và mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại. Thông qua Chương 2, tác giả xây dựng nền tảng cở sở về mặt lý thuyết cho các chương tiếp theo của luận văn. Mối quan hệ giữa quy mô và mức độ rủi ro của các ngân hàng Cơ sở lý thuyết chính của luận văn là việc các ngân hàng có quy mô càng lớn thì có mức độ rủi ro càng lớn. Lý thuyết này được bắt nguồn từ hiện tượng “Quá lớn để sụp đổ - Too-big-too-fail” trong l nh vực tài chính, sau sự kiện Tổng Công ty bảo hiểm tiền gửi liên bang Mỹ - FDIC thực hiện cứu trợ cho công ty Continental Illinois vào năm 1984.

Theo đó, khi quy mô của các ngân hàng, tổ chức tài chính càng lớn thì tầm ảnh hưởng của các ngân hàng, tổ chức tài chính đó đến nền kinh tế càng lớn. Khi quy mô của các ngân hàng, tổ chức tài chính đó đạt đến trạng thái “quá lớn để sụp đổ”, sự sụp đổ của họ sẽ ảnh hưởng mạnh đến các ngân hàng khác, gây ra mối đe dọa đến hoạt động trung gian tài chính và gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, khi các ngân hàng và các tổ chức tài chính lớn gặp khủng hoảng, niềm tin của người dân đối với hệ thống ngân hàng vốn là xương sống của nền kinh tế giảm sút nghiêm trọng. Một lượng vốn lớn lúc này sẽ bị rút ra khỏi nền kinh tế, hiệu ứng lan truyền sẽ diễn ra, nguồn cung thanh khoản sụt giảm nghiêm trọng.

Các cá nhân, tổ chức sẽ bị hạn chế nguồn vốn vay hoặc phải đi vay với mức lãi suất cao hơn rất nhiều so với khi nền kinh tế ở trong trạng thái ổn định. Điều này gây ra mối nguy hại vô cùng to lớn đối với nền kinh tế. Chính vì thế, khi các ngân hàng, tổ chức tài chính gặp khủng hoảng, các cơ quan quản lý buộc phải đưa ra các gói cứu trợ, đảm bảo cho các ngân hàng, tổ chức tài chính vượt qua được khó khăn. Với tâm lý sẽ được các cơ quan quản lý ra tay cứu trợ, các nhà quản lý cũng như các chủ sở hữu của các ngân hàng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 ` với quy mô hoạt động càng lớn thì càng có động cơ để gia tăng rủi ro trong hoạt động kinh doanh nhằm tìm kiếm mức sinh lợi cao hơn trên thị trường.

Rất nhiều tác giả đã công bố các nghiên cứu của mình về việc kiểm tra mức độ rủi ro của các tổ chức tài chính, đặc biệt là sau các cuộc khủng hoảng kinh tế Thế Giới. Trong số các nghiên cứu đã được công bố, có thể kể đến một số bài nghiên cứu của Sauder, Stock và Travlos (1990), Demsetz và Strahan (1997), Laeven và Levine (2009), Houston (2010), … Tuy nhiên, số lượng bài nghiên cứu về mối quan hệ giữa mức độ rủi ro và quy mô hoạt động của các tổ chức tài chính thì chưa nhiều, có thể kể đến bài nghiên cứu của Boyl và Runkle (1993), Sanjai Bhagat, Brian Bolton và Jun Lu (2015), … Các kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tương quan thuận giữa quy mô và mức độ rủi ro của các tổ chức tài chính. Theo kết quả nghiên cứu của French (2010) đăng trên Squam Lake Report cho thấy chính sách quá lớn để sụp đổ (too-big-too-fail pilicies) đã đưa ra một sự đảm bảo cho các công ty có tầm ảnh hưởng và quy mô lớn về việc tung ra các gói cứu trợ khi các công ty này lâm vào tình trạng khủng hoảng. Với sự đảm bảo chắc chắn từ các cơ quan quản lý, các chủ sở hữu của các công ty này có thể gia tăng rủi ro trong hoạt động kinh doanh của công ty nhằm tìm kiếm một mức lợi nhuận cao hơn mà không chịu áp lực về mức rủi ro phải gánh chịu hay áp lực từ các cổ đông, các chủ nợ,.

Từ đấy dẫn đến tình trạng tư nhân hóa lợi nhuận thu được nhưng xã hội hóa các rủi ro phát sinh. Trong kết quả nghiên cứu của mình, Rime (2005) thấy rằng trạng thái “Quá lớn để sụp đổ” có tác động tích cực đáng kể đến xếp hạng của các ngân hàng. Laeven và Levine (2009) ghi nhận mối quan hệ cùng chiều giữa quy mô và rủi ro của các ngân hàng … Với các lập luận trên, tác giả đưa ra giả thuyết nghiên cứu thứ nhất H01 như sau: H01 : Có mối quan hệ cùng chiều giữa Quy mô doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam 2. Mối quan hệ giữa quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng Lý thuyết quản trị doanh nghiệp hiện đại cho rằng các doanh nghiệp có hoạt động quản trị tốt sẽ làm tăng giá trị cũng như giảm thiểu rủi ro của công ty thông qua việc đầu tư vào các dự án NPV dương và rủi ro thấp.

Tuy nhiên, các cổ đông, các nhà điều LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 ` hành của các công ty cũng không hề thờ ơ với các dự án có rủi ro cao miễn là các dự án đó đem lại mức lợi nhuận tiềm năng đủ lớn và giúp nâng cao giá trị của công ty. Bên cạnh đó, theo lý thuyết quyền chọn của Black và Scholes (1973) và Merton (1974), trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, giá trị của một quyền chọn tăng khi độ biến động của tài sản cơ sở tăng. Việc nắm giữ cổ phần của công ty tương đương với việc các cổ đông của công ty đang nắm giữ quyền chọn mua với giá trị của công ty là tài sản cơ sở, giá trị khoản nợ là giá thực hiện, nên theo đó, dòng tiền của công ty càng biến động mạnh, kỳ vọng về sự gia tăng trong giá trị của công ty càng lớn, do đó giá trị quyền chọn của các cổ đông càng có giá trị. Do đó, với một ngân hàng có sự quản trị doanh nghiệp tốt, các nhà điều hành của công ty sẽ điều hành công ty tham gia vào các hoạt động kinh doanh có thể khiến cho dòng tiền của công ty biến động mạnh nhằm gia tăng giá trị của công ty, từ đó, tác giả có thể kỳ vọng rằng điều này sẽ làm gia tăng mức độ rủi ro của các công ty, cụ thể trong nghiên cứu của tác giả là các ngân hàng thương mại.

Tuy nhiên, ở một chiều hướng ngược lại, trong bài nghiên cứu của Rajan (2006) và Diamond và Rajan (2009), kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hiệu suất làm việc của các giám đốc điều hành được đánh giá dựa trên các tiêu chí mà một trong số đó là dựa trên lợi nhuận mà các giám đốc điều hành tạo ra so với các đồng nghiệp khác của họ. Trong nghiên cứu của Scott (2006), Scott cũng đã nêu rõ “Việc trả lương, thưởng theo hiệu suất làm việc cũng đem lại những động lực nhất định giúp các nhà quản lý, điều hành có động lực hơn để thực hiện tốt công việc của mình. Việc đánh giá sự nỗ lực của các nhà quản lý, điều hành được đánh giá dựa trên hiệu suất của lợi nhuận, dòng tiền, giá trị thị trường của công ty,. Với áp lực được tạo ra đó, các nhà quản lý, điều hành công ty có động cơ rất lớn để thực hiện các hoạt động có mức rủi ro quá mức để tìm kiếm một mức lợi nhuận lớn, ngay cả khi các hoạt động đó không thực sự tối đa hóa giá trị của công ty.

Bài nghiên cứu của Diamond và Rajan (2009) đã chỉ ra rằng " Với mong muốn gia tăng giá cổ phiếu cũng như danh tiếng của bản thân, ngay cả khi các nhà quản lý nhận ra rằng các chiến lược này không thực sự tạo ra giá trị, thì nó vẫn là sự lựa chọn hàng đầu của họ". Với những lập luận như vậy, tác giả có thể đưa ra những kỳ vọng về việc những công ty có sự quản trị doanh nghiệp tốt sẽ có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 ` những biện pháp để khuyến khích và kiểm soát để tránh rủi ro cho công ty, và từ đó sẽ làm giảm mức độ rủi ro của công ty. Với các lập luận trên, tác giả đưa ra giả thuyết nghiên cứu thứ hai H02 và thứ ba H03 như sau: H02 : Có mối quan hệ cùng chiều giữa quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam H03 : Có mối quan hệ nghịch chiều giữa quản trị doanh nghiệp và mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam Bảng 2.