Nghiên Cứu Quản Trị Chi Phí Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Gạch Men Tỉnh Thanh Hóa

Khám phá vai trò của kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất gạch men tại tỉnh Thanh Hóa. Tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: TS. Nguyễn Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Quang Hiếu
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Quản Trị Chi Phí Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Gạch Men Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• THÔNG TIN TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đóng góp mới của đề tài
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Cách tiếp cận
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Nội dung nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Khái niệm về kế toán quản trị chi phí môi trường
• 1.2. Vai trò của Kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.3. Nội dung của Kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.4. Phân loại chi phí môi trường
• 1.5. Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường
• 1.6. Phương pháp xác định chi phí môi trường
• 1.7. Xây dựng báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường
• 1.8. Tổng kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT GẠCH MEN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HOÁ
• 2.1. Tổng quan về các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.2. Quá trình phát triển của các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.3. Quy trình công nghệ sản xuất tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.4. Phát thải môi trường trong các công ty sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.5. Thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.6. Phân loại chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.7. Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.8. Phương pháp xác định chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.9. Xây dựng báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.10. Nhận xét kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 2.11. Một số hạn chế
• 2.12. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.13. Tổng kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT GẠCH MEN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HOÁ
• 3.1. Quan điểm phát triển ngành sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện phân loại chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.5. Giải pháp hoàn thiện phương pháp xác định chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.6. Giải pháp hoàn thiện xây dựng báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.7. Một số kiến nghị để thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.7.1. Về phía chính phủ
• 3.7.2. Về phía các ban ngành chức năng
• 3.7.3. Về phía UBND tỉnh Thanh Hoá
• 3.7.4. Về phía các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
• 3.8. Tổng kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Trong bối cảnh các vấn đề môi trường ngày càng trở nên cấp thiết, quản trị chi phí môi trường (Environmental Cost Management - ECM) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp sản xuất gạch men. Nghiên cứu này tập trung vào thực tiễn quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một khu vực có ngành công nghiệp gạch men đang phát triển. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng, xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất các giải pháp hoàn thiện KTQTCP (Kế toán quản trị chi phí môi trường) nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp gạch men tại Thanh Hóa hướng tới sự phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Theo báo cáo số 127/BC-UBND (2019), kế hoạch bảo vệ môi trường của các cơ sở phải được tổ chức một cách chặt chẽ, đúng quy định; nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của chủ các dự án, chủ các doanh nghiệp; yêu cầu các cơ sở thực hiện nghiêm các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

1.1. Tính Cấp Thiết Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Các vấn đề môi trường ngày càng trở nên quan trọng, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tăng cường quản lý chi phí môi trường. Chính phủ cũng ban hành nhiều quy định chặt chẽ hơn về bảo vệ môi trường, khiến các doanh nghiệp phải đối mặt với các chi phí liên quan đến xử lý ô nhiễm, tiền phạt và quản lý phòng ngừa ô nhiễm. KTQTCP môi trường giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro về môi trường và nâng cao hiệu quả tài chính. Các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của địa phương, nhưng cũng gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường như nước thải, khí thải và bụi độc hại. Do đó, việc quản trị chi phí môi trường trở nên bức thiết hơn bao giờ hết.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Nghiên cứu này tập trung vào hai mục tiêu chính. Thứ nhất, đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường (KTQTCP môi trường) đang được áp dụng tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Điều này bao gồm việc xác định các phương pháp, công cụ và quy trình hiện tại được sử dụng để quản lý và hạch toán chi phí môi trường. Thứ hai, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện KTQTCP môi trường tại các doanh nghiệp này. Các giải pháp này sẽ tập trung vào việc cải thiện hiệu quả quản lý chi phí, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp.

II. Thách Thức Quản Trị Chi Phí Môi Trường Tại Doanh Nghiệp

Mặc dù nhận thức về tầm quan trọng của quản trị chi phí môi trường ngày càng tăng, các doanh nghiệp sản xuất gạch men vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình triển khai. Một trong những thách thức lớn nhất là việc xác định và phân loại chi phí môi trường một cách chính xác. Nhiều doanh nghiệp chưa có hệ thống kế toán chi tiết để theo dõi và phân bổ các chi phí liên quan đến môi trường, dẫn đến việc đánh giá không đầy đủ về tác động kinh tế của các hoạt động môi trường. Bên cạnh đó, việc thiếu kiến thức và kỹ năng về KTQTCP môi trường cũng là một rào cản đáng kể. Các nhà quản lý và kế toán cần được đào tạo và trang bị kiến thức chuyên môn để có thể áp dụng các phương pháp và công cụ quản lý chi phí môi trường một cách hiệu quả. Các công ty có thể sử dụng dữ liệu hoạt động môi trường dựa trên lịch sử tuân thủ của nhà cung cấp và tình trạng hiện tại của cơ quan nhà nước để ước tính chất lượng của nhà cung cấp và đánh giá rủi ro liên quan đến các cơ sở đó.

2.1. Hạn Chế Trong Phân Loại Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Việc phân loại chi phí môi trường một cách chính xác là yếu tố then chốt để quản lý hiệu quả. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp sản xuất gạch men gặp khó khăn trong việc xác định và phân loại các chi phí liên quan đến môi trường. Các chi phí này có thể bao gồm chi phí xử lý chất thải, chi phí kiểm soát ô nhiễm, chi phí năng lượng, chi phí nguyên vật liệu thân thiện với môi trường và chi phí tuân thủ các quy định pháp luật. Việc thiếu một hệ thống phân loại chi phí rõ ràng và chi tiết dẫn đến việc đánh giá không đầy đủ về tác động kinh tế của các hoạt động môi trường và gây khó khăn cho việc ra quyết định.

2.2. Thiếu Hụt Kiến Thức Về Kế Toán Quản Trị Chi Phí Môi Trường

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc triển khai KTQTCP môi trường là sự thiếu hụt kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Các nhà quản lý và kế toán cần được đào tạo và trang bị kiến thức về các phương pháp và công cụ quản lý chi phí môi trường, cũng như các quy định pháp luật liên quan. Việc thiếu kiến thức này dẫn đến việc áp dụng các phương pháp quản lý chi phí môi trường một cách không hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực và không đạt được các mục tiêu bảo vệ môi trường.

III. Phương Pháp Xác Định Chi Phí Môi Trường Trong Sản Xuất Gạch

Để quản trị chi phí môi trường hiệu quả, việc xác định chi phí môi trường một cách chính xác là vô cùng quan trọng. Có nhiều phương pháp khác nhau để xác định chi phí môi trường, bao gồm phương pháp chi phí trực tiếp, phương pháp chi phí gián tiếp và phương pháp chi phí vòng đời sản phẩm. Phương pháp chi phí trực tiếp tập trung vào việc xác định các chi phí liên quan trực tiếp đến các hoạt động môi trường, chẳng hạn như chi phí xử lý chất thải và chi phí kiểm soát ô nhiễm. Phương pháp chi phí gián tiếp xem xét các chi phí liên quan gián tiếp đến môi trường, chẳng hạn như chi phí năng lượng và chi phí nguyên vật liệu. Phương pháp chi phí vòng đời sản phẩm đánh giá chi phí môi trường trong suốt vòng đời của sản phẩm, từ giai đoạn khai thác nguyên liệu đến giai đoạn thải bỏ. Theo IFAC (2005), mục tiêu hàng đầu của các công ty chính là lợi nhuận và họ ít khi chú ý đến sự “tác động môi trường và quản lý chi phí về môi trường”.

3.1. Phương Pháp Chi Phí Trực Tiếp Trong Quản Trị Chi Phí

Phương pháp chi phí trực tiếp là một trong những phương pháp phổ biến nhất để xác định chi phí môi trường. Phương pháp này tập trung vào việc xác định các chi phí liên quan trực tiếp đến các hoạt động môi trường, chẳng hạn như chi phí xử lý chất thải, chi phí kiểm soát ô nhiễm, chi phí tuân thủ các quy định pháp luật và chi phí bồi thường thiệt hại do ô nhiễm gây ra. Ưu điểm của phương pháp này là đơn giản, dễ thực hiện và cung cấp thông tin chi tiết về các chi phí môi trường cụ thể. Tuy nhiên, phương pháp này có thể bỏ qua các chi phí môi trường gián tiếp, dẫn đến việc đánh giá không đầy đủ về tác động kinh tế của các hoạt động môi trường.

3.2. Phương Pháp Chi Phí Gián Tiếp Trong Quản Trị Chi Phí

Phương pháp chi phí gián tiếp xem xét các chi phí liên quan gián tiếp đến môi trường, chẳng hạn như chi phí năng lượng, chi phí nguyên vật liệu, chi phí bảo trì thiết bị và chi phí quản lý. Các chi phí này có thể không liên quan trực tiếp đến các hoạt động môi trường, nhưng chúng có thể có tác động đáng kể đến môi trường. Ví dụ, việc sử dụng năng lượng không hiệu quả có thể dẫn đến ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu. Việc sử dụng nguyên vật liệu không thân thiện với môi trường có thể gây ô nhiễm đất và nước. Phương pháp chi phí gián tiếp giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về chi phí môi trường và xác định các cơ hội để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Để hoàn thiện quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men, cần có một hệ thống các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc xây dựng hệ thống kế toán chi phí môi trường chi tiết, đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn, tăng cường hợp tác với các bên liên quan và xây dựng văn hóa doanh nghiệp thân thiện với môi trường. Việc triển khai các giải pháp này đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ phía lãnh đạo doanh nghiệp và sự tham gia tích cực của toàn thể cán bộ, công nhân viên. Cam kết bền vững sẽ tạo ra một hình ảnh thân thiện về môi trường với các bên liên quan. Kết quả là, công ty sẽ nâng cao lòng tin của khách hàng, thu hút khách hàng mới, thâm nhập thị trường mới và nâng cao tinh thần của nhân viên.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Kế Toán Chi Phí Môi Trường Chi Tiết

Một trong những giải pháp quan trọng nhất để hoàn thiện KTQTCP môi trường là xây dựng một hệ thống kế toán chi phí môi trường chi tiết. Hệ thống này cần bao gồm các tài khoản chi phí môi trường riêng biệt, các quy trình phân bổ chi phí rõ ràng và các báo cáo chi phí môi trường định kỳ. Hệ thống kế toán chi phí môi trường chi tiết giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí môi trường một cách hiệu quả, cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho việc ra quyết định và đánh giá hiệu quả của các hoạt động môi trường.

4.2. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Quản Trị Chi Phí Môi Trường

Để triển khai KTQTCP môi trường một cách hiệu quả, cần có một đội ngũ cán bộ có kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Do đó, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ là một giải pháp quan trọng. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các phương pháp và công cụ quản lý chi phí môi trường, các quy định pháp luật liên quan và các kinh nghiệm thực tiễn. Việc đào tạo cần được thực hiện thường xuyên và liên tục để đảm bảo rằng đội ngũ cán bộ luôn được cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men

Việc ứng dụng quản trị chi phí môi trường vào thực tiễn sản xuất gạch men mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Các doanh nghiệp có thể giảm thiểu chi phí xử lý chất thải, tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên vật liệu hiệu quả hơn và nâng cao uy tín thương hiệu. Bên cạnh đó, việc tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường cũng giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt và rủi ro pháp lý. Các công ty cũng ngày càng quan tâm đến kết quả hoạt động môi trường của các công ty trong chuỗi cung ứng của họ. Do sự hợp nhất của các nhà cung cấp và sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng vào các nhà cung cấp và nhà sản xuất để SX sản phẩm và cung cấp dịch vụ, nên rủi ro chung từ việc không tuân thủ môi trường hoặc các vấn đề an toàn trong chuỗi nhà cung cấp đã trở thành một vấn đề đối với các công ty.

5.1. Giảm Chi Phí Xử Lý Chất Thải Nhờ Quản Trị Chi Phí

Một trong những lợi ích lớn nhất của quản trị chi phí môi trường là giảm chi phí xử lý chất thải. Bằng cách áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn, tái chế chất thải và giảm thiểu lượng chất thải phát sinh, các doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí xử lý chất thải. Ví dụ, các doanh nghiệp có thể sử dụng tro bay từ các nhà máy nhiệt điện làm nguyên liệu thay thế cho xi măng, giảm lượng chất thải rắn và tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu.

5.2. Tiết Kiệm Năng Lượng Nhờ Quản Trị Chi Phí Môi Trường

Việc tiết kiệm năng lượng là một yếu tố quan trọng trong quản trị chi phí môi trường. Bằng cách sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lượng, cải thiện quy trình sản xuất và tận dụng các nguồn năng lượng tái tạo, các doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí năng lượng. Ví dụ, các doanh nghiệp có thể sử dụng hệ thống đèn LED, lắp đặt hệ thống thu hồi nhiệt và sử dụng năng lượng mặt trời để giảm chi phí năng lượng.

VI. Kết Luận Về Quản Trị Chi Phí Môi Trường Gạch Men Thanh Hóa

Nghiên cứu về quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men tỉnh Thanh Hóa cho thấy tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp và công cụ quản lý chi phí môi trường để đạt được sự phát triển bền vững. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống kế toán chi phí môi trường chi tiết, đào tạo đội ngũ cán bộ và áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía chính phủ và các ban ngành chức năng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai KTQTCP môi trường. Về lâu dài, trách nhiệm của DN đối với môi trường là yếu tố quan trọng làm tăng lợi nhuận; do đó, cần giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, xã hội và môi trường.

6.1. Tương Lai Quản Trị Chi Phí Môi Trường Ngành Gạch Men

Trong tương lai, quản trị chi phí môi trường sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn đối với ngành sản xuất gạch men. Các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường sẽ ngày càng chặt chẽ hơn, đòi hỏi các doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt. Đồng thời, người tiêu dùng cũng ngày càng quan tâm hơn đến các sản phẩm thân thiện với môi trường, tạo động lực cho các doanh nghiệp sản xuất gạch men xanh và bền vững.

6.2. Kiến Nghị Để Phát Triển Quản Trị Chi Phí Môi Trường

Để thúc đẩy sự phát triển của quản trị chi phí môi trường trong ngành sản xuất gạch men, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, chính phủ và các bên liên quan. Chính phủ cần ban hành các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn và quản lý chi phí môi trường hiệu quả. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống quản lý môi trường và đào tạo đội ngũ cán bộ. Các tổ chức xã hội cần tăng cường giám sát và đánh giá hoạt động bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp.

Nội dung chính

Kế Toán Quản Trị Chi Phí Môi Trường Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Gạch Men: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Bền Vững

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Primary Research Question): Thực trạng tổ chức kế toán quản trị chi phí môi trường (Environmental Management Accounting - EMA) tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang diễn ra như thế nào, và làm thế nào để xây dựng một khung giải pháp hoàn thiện nhằm hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm sinh thái?
• Tổng quan phương pháp luận (Methodology Snapshot): Đề tài sử dụng phương pháp tiếp cận kết hợp giữa hệ thống hóa lý luận chuẩn mực quốc tế (IFAC, UNDSD) và khảo sát thực chứng sâu tại 03 doanh nghiệp sản xuất gạch men tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa (Công ty CP Đầu tư Phát triển Vicenza, Công ty CP Viglacera Bỉm Sơn, Công ty CP Vĩnh Hòa) thông qua phỏng vấn chuyên sâu, khảo sát hiện trường và phân tích số liệu tài chính - kỹ thuật giai đoạn 2019 – 2021.
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Chi phí môi trường tại các doanh nghiệp hiện nay hầu như bị "ẩn" trong các khoản mục chi phí sản xuất chung hoặc chi phí quản lý doanh nghiệp; các đơn vị chưa có hệ thống phân loại, định mức, lập dự toán và báo cáo kế toán quản trị riêng biệt cho chi phí môi trường, đặc biệt là việc bỏ qua chi phí của các "đầu ra phi sản phẩm" (Non-Product Output - NPO).
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Việc ứng dụng hạch toán chi phí dòng vật liệu (MFCA) kết hợp phương pháp xác định chi phí dựa trên hoạt động (ABC) sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện lãng phí nguyên vật liệu, giảm thiểu rủi ro pháp lý về môi trường, cắt giảm chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng xanh.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Hiện trạng tri thức và bối cảnh ngành

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), yêu cầu chuyển đổi mô hình kinh doanh hướng đến phát triển bền vững đang trở thành điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại của doanh nghiệp. Ngành sản xuất gạch men và vật liệu xây dựng là ngành công nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao, đóng góp quan trọng vào hạ tầng kinh tế nhưng đồng thời cũng là ngành thâm dụng tài nguyên và phát thải lớn (bụi, khí thải lò nung $SO_2, NO_x, CO$, nước thải chứa kim loại nặng và chất rắn lơ lửng, phế phẩm gạch vỡ và xỉ than).

Tại tỉnh Thanh Hóa – một trong những trung tâm sản xuất vật liệu xây dựng lớn của khu vực Bắc Trung Bộ, áp lực tuân thủ các quy định môi trường từ cơ quan quản lý (Báo cáo số 127/BC-UBND về Chiến lược bảo vệ môi trường) ngày càng gia tăng, đòi hỏi các doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ các tác động sinh thái.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mặc dù các lý thuyết về kế toán môi trường trên thế giới (IFAC, UNDSD, ISO 14051) đã phát triển tương đối hoàn thiện, song tại Việt Nam:

1. Các nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường phần lớn dừng lại ở góc độ lý thuyết tổng quát hoặc áp dụng cho các ngành dầu khí, dệt may, thủy sản.
2. Chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống về khung kế toán quản trị chi phí môi trường tích hợp cho các doanh nghiệp sản xuất gạch men tại một địa bàn công nghiệp cụ thể như Thanh Hóa.
3. Phần lớn doanh nghiệp vẫn đồng nhất kế toán chi phí môi trường với các khoản nộp phạt vi phạm hành chính hoặc chi phí xử lý cuối đường ống (end-of-pipe), bỏ quên tiềm năng cắt giảm chi phí ngay từ khâu thiết kế công nghệ và dòng vận động vật liệu.

Tính cấp thiết và tác động tiềm năng

Nghiên cứu mang tính cấp bách nhằm cung cấp luận cứ khoa học và công cụ thực hành quản trị giúp các nhà sản xuất gạch men nhận diện đầy đủ "chi phí ẩn", từ đó đưa ra quyết định định giá chính xác, tối ưu hóa mức sử dụng nguyên vật liệu, giảm phát thải tại nguồn và nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (Methodology & Approach)

Nghiên cứu được thiết kế theo cách tiếp cận đa chiều, kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu lý luận chuẩn tắc và phân tích thực nghiệm định tính kết hợp định lượng.

Thiết kế nghiên cứu và công cụ lý thuyết

• Mô hình Hạch toán Chi phí Dòng Vật liệu (MFCA - Material Flow Cost Accounting): Tiếp cận theo hướng dẫn của UNDSD (2001) và ISO 14051, phân tích dòng luân chuyển nguyên liệu từ khâu nạp liệu, nghiền ướt, sấy phun, ép tạo hình, sấy mộc, tráng men đến nung và đóng gói nhằm xác định chính xác tổn thất vật liệu và chi phí phát sinh gắn liền với các chất thải đầu ra phi sản phẩm.
• Phương pháp Chi phí Dựa trên Hoạt động (Activity-Based Costing - ABC): Sử dụng để phân bổ các chi phí môi trường gián tiếp vào từng trung tâm chi phí và sản phẩm dựa trên các yếu tố thúc đẩy chi phí thực tế (cost drivers) như lưu lượng nước thải, khối lượng bùn thải, mức độ tiêu hao năng lượng.
• Mô hình Chi phí Chất lượng Môi trường (PAF Model): Phân chia chi phí môi trường thành 4 nhóm: Chi phí phòng ngừa, Chi phí phát hiện/đánh giá, Chi phí sai hỏng nội bộ và Chi phí sai hỏng bên ngoài.

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Dữ liệu sơ cấp: Thực hiện phỏng vấn sâu bán cấu trúc (in-depth interview) từ tháng 03/2022 đến tháng 04/2022 đối với 11 cá nhân chủ chốt, bao gồm: 05 nhà quản trị cấp cao (HĐQT, Ban Giám đốc, Quản đốc phân xưởng) và 06 kế toán viên, cán bộ kỹ thuật môi trường tại 03 đơn vị khảo sát:
  • Công ty Cổ phần Viglacera Bỉm Sơn
  • Công ty Cổ phần Vĩnh Hòa
  • Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Vicenza
• Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, phiếu định mức tiêu hao nguyên vật liệu, số liệu quan trắc môi trường định kỳ (khí thải, nước thải, bùn lắng), tài liệu công nghệ sản xuất và quy hoạch bảo vệ môi trường tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2019 – 2021.

Độ giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability)

Độ tin cậy của dữ liệu được đảm bảo thông qua kỹ thuật Tam giác đạc dữ liệu (Data Triangulation): đối chiếu chéo giữa số liệu sổ sách kế toán tài chính với biên bản đo kiểm quan trắc kỹ thuật môi trường và kết quả phỏng vấn trực tiếp cán bộ vận hành tại hiện trường nhà máy.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Research Findings)

Qua khảo sát thực tế tại các đơn vị sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, nghiên cứu rút ra 04 phát hiện cốt lõi phản ánh bức tranh toàn cảnh về thực trạng quản trị chi phí môi trường:

1. Chi phí môi trường bị "ẩn giấu" hoàn toàn trong hệ thống kế toán tài chính truyền thống

100% các doanh nghiệp được khảo sát chưa mở tài khoản chi tiết hay trung tâm chi phí riêng cho môi trường. Chi phí vận hành trạm xử lý nước thải, chi phí quan trắc định kỳ, phí bảo vệ môi trường và các khoản tiền phạt đều bị hạch toán gộp vào Chi phí sản xuất chung (TK 627) hoặc Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642). Điều này dẫn đến sự sai lệch trong việc xác định giá thành thực tế của từng dòng sản phẩm gạch ốp lát.

2. Bỏ qua giá trị kinh tế của "Đầu ra phi sản phẩm" (Non-Product Output - NPO)

Doanh nghiệp chỉ nhìn nhận chi phí môi trường là những khoản chi tiêu trực tiếp cho xử lý chất thải cuối đường ống (vận hành máy hút bụi, hóa chất keo tụ nước thải). Doanh nghiệp hoàn toàn chưa định lượng được giá trị nguyên vật liệu (đất sét, men màu, phụ gia, điện năng) bị lãng phí nằm trong các chất thải, phế phẩm xỉ than hay bùn lắng hồ lọc. Lượng thất thoát này ước tính chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất nhưng chưa từng được đưa vào sổ sách kế toán.

3. Thiếu vắng hệ thống định mức, dự toán và báo cáo kế toán quản trị môi trường

• Về dự toán: Các công ty chỉ lập kế hoạch chi phí sản xuất kinh doanh chung, không xây dựng dự toán chi phí phòng ngừa hay dự toán đầu tư công nghệ sạch.
• Về báo cáo: Không tồn tại báo cáo kế toán quản trị chi phí môi trường nội bộ. Thông tin môi trường chủ yếu nằm rời rạc ở phòng An toàn - Môi trường dưới dạng các thông số kỹ thuật hiện vật (lưu lượng nước thải $m^3$/ngày, nồng độ bụi $mg/m^3$) mà không được lượng hóa thành giá trị tiền tệ để kết nối với bộ phận kế toán.

4. Rào cản lớn về nhận thức quản trị và nguồn nhân lực chuyên môn

Phần lớn các nhà quản lý doanh nghiệp gạch men vẫn nhìn nhận công tác bảo vệ môi trường dưới góc độ "đối phó tuân thủ" nhằm tránh bị cơ quan nhà nước xử phạt, thay vì coi đây là một chiến lược tiết kiệm chi phí và gia tăng giá trị. Đội ngũ kế toán doanh nghiệp thiếu kiến thức chuyên sâu về công nghệ sản xuất gạch men và kỹ thuật kế toán chi phí dòng vật liệu (MFCA).

---

Đóng góp khoa học và hàm ý chính sách (Scholarly & Practical Contributions)

Đóng góp về mặt lý thuyết và phương pháp luận

• Hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm khung lý thuyết về kế toán quản trị chi phí môi trường trong điều kiện đặc thù của các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng tại các nền kinh tế mới nổi.
• Đề xuất thành công mô hình tích hợp giữa MFCA (Hạch toán dòng vật liệu) và ABC (Kế toán chi phí theo hoạt động), thiết lập quy trình tính toán phân bổ chi phí tổn thất vật chất trực tiếp vào giá thành từng mã sản phẩm gạch men.

Đóng góp về mặt thực tiễn quản trị doanh nghiệp

Nghiên cứu cung cấp một cẩm nang hướng dẫn thực hành khả thi cho các nhà máy sản xuất gạch men, bao gồm:

• Bộ tiêu chí phân loại chi phí môi trường 4 nhóm chuẩn hóa (Phòng ngừa, Đánh giá, Nội bộ, Bên ngoài).
• Quy trình 5 bước xác định chi phí tổn thất dòng vật liệu tại từng công đoạn (Nghiền nạp $\rightarrow$ Sấy phun $\rightarrow$ Ép mộc $\rightarrow$ Tráng men $\rightarrow$ Nung $\rightarrow$ Phân loại).
• Hệ thống mẫu biểu báo cáo nội bộ tích hợp thông tin kép: Báo cáo môi trường theo thước đo hiện vật (kg, $m^3$, kWh) và Báo cáo chi phí môi trường theo thước đo tiền tệ (VND).

Hàm ý chính sách

• Đối với UBND tỉnh và Sở Tài nguyên & Môi trường Thanh Hóa: Cần ban hành các quy chế khuyến khích doanh nghiệp công bố thông tin môi trường, thiết lập quỹ hỗ trợ kiểm toán sinh thái và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn.
• Đối với các cơ quan quản lý Trung ương (Bộ Tài chính, Bộ TN&MT): Cần sớm ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể về Kế toán môi trường áp dụng cho các ngành sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao.

---

Đối tượng hưởng lợi từ nghiên cứu (Target Audience & Benefits)

Đối tượng	Lợi ích cụ thể nhận được từ công trình nghiên cứu
Nhà quản trị & Lãnh đạo DN Gạch men	Nhận diện chính xác các điểm rò rỉ chi phí và lãng phí nguyên vật liệu; có cơ sở dữ liệu tin cậy để ra quyết định đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao tỷ suất sinh lời và uy tín thương hiệu.
Kế toán trưởng & Chuyên viên Kế toán	Tiếp cận hệ thống tài khoản chi tiết, quy trình phân bổ chi phí ABC, công thức cân bằng vật liệu MFCA và bộ biểu mẫu báo cáo quản trị môi trường chuẩn hóa để áp dụng ngay vào thực tế.
Cơ quan Quản lý Nhà nước	Có căn cứ khoa học và dữ liệu thực chứng từ địa phương để hoàn thiện cơ chế chính sách, định mức xả thải, mức thuế/phí bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn kiểm toán sinh thái.
Giảng viên, Học viên & Nhà nghiên cứu	Bổ sung nguồn tài liệu tham khảo chuyên khảo giá trị, kết nối giữa lý thuyết kế toán quản trị hiện đại với bài toán kinh tế môi trường thực tế tại Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng và đột phá nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Trả lời: Đột phá lớn nhất là chứng minh rằng phần lớn chi phí môi trường trong sản xuất gạch men không nằm ở chi phí nộp phạt hay xử lý nước thải/khí thải cuối đường ống, mà nằm ở giá trị kinh tế của dòng vật liệu tổn thất (Non-Product Output - NPO) bị lãng phí trong quá trình nghiền, sấy, ép và nung nhưng đang bị hệ thống kế toán truyền thống bỏ quên.

2. Sự kết hợp giữa MFCA và ABC mang lại lợi thế gì so với kế toán chi phí truyền thống?

Trả lời: Kế toán truyền thống coi chi phí môi trường là chi phí gián tiếp cố định và phân bổ cào bằng. Khi kết hợp MFCA và ABC, doanh nghiệp vừa theo dõi được dòng dịch chuyển vật lý của vật liệu (đo lường chính xác lượng hao hụt tại từng máy/công đoạn), vừa phân bổ chính xác chi phí xử lý và chi phí năng lượng dựa trên nguyên nhân phát sinh thực tế (cost drivers), từ đó tính đúng giá thành sản phẩm.

3. Kết quả nghiên cứu tại Thanh Hóa có thể khái quát hóa (generalize) cho các địa phương khác không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể. Mặc dù dữ liệu khảo sát tập trung tại Thanh Hóa, nhưng quy trình công nghệ sản xuất gạch men (từ phối liệu xương, nghiền bi, sấy phun đến nung thanh lăn) và đặc tính phát thải có tính tương đồng rất cao trên phạm vi cả nước. Do đó, khung giải pháp và hệ thống biểu mẫu của đề tài có thể nhân rộng cho các doanh nghiệp gạch ốp lát tại Vĩnh Phúc, Bình Dương, Đồng Nai...

4. Đâu là các bước tiếp theo cần triển khai để mở rộng nghiên cứu này?

Trả lời: Nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển theo hướng: (1) Ứng dụng công nghệ số/ERP và IoT để tự động hóa việc đo lường dữ liệu dòng vật liệu thời gian thực; (2) Xây dựng mô hình định lượng đa biến đo lường mức độ tác động của việc công bố thông tin EMA đến giá trị doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán.

5. Doanh nghiệp cần bắt đầu triển khai kế toán quản trị chi phí môi trường từ đâu với chi phí thấp nhất?

Trả lời: Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc thành lập nhóm công tác liên bộ phận giữa Kế toán và Kỹ thuật môi trường để chuẩn hóa bảng cân bằng vật liệu (Mass Balance Table) cho các công đoạn tiêu hao nhiều nguyên liệu nhất, sau đó mở các tiểu khoản chi tiết thuộc TK 627 để theo dõi riêng chi phí môi trường phát sinh trước khi tiến tới tích hợp toàn diện hệ thống ERP.

---

Kết luận (Conclusion)

Công trình nghiên cứu cấp cơ sở "Kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa" (Mã số: ĐT-2021-05) do TS. Nguyễn Thị Thanh chủ nhiệm đã giải quyết xuất sắc khoảng trống lý luận và thực tiễn về hạch toán môi trường trong ngành vật liệu xây dựng. Nghiên cứu khẳng định rằng kế toán quản trị chi phí môi trường không phải là một "gánh nặng chi phí tuân thủ" mà là công cụ quản trị chiến lược giúp doanh nghiệp cắt giảm lãng phí, tối ưu hóa lợi nhuận và kiến tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Các doanh nghiệp sản xuất gạch men cần khẩn trương đổi mới tư duy quản trị, chuẩn hóa hệ thống thông tin dòng vật liệu và ứng dụng các mô hình báo cáo quản trị xanh để thích ứng hiệu quả với kỷ nguyên kinh tế tuần hoàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, các vấn đề về môi trường là một trong những chủ đề có tính chất thời sự ở hầu hết các quốc gia và trong các lĩnh vực của đời sống. Chính phủ cũng ra các quy định chặt chẽ về bảo vệ môi trường làm cho các DN cũng gia tăng đáng kể các chi phí môi trường như: chi phí xử lý ô nhiễm, khoản tiền phạt ô nhiễm, chi phí quản lý và phòng ngừa ô nhiễm…Các DN muốn phát triển và phát triển bền vững cần đảm bảo được sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với việc bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, để hướng tới sự phát triển bền vững thì mỗi quốc gia sẽ đưa ra ngày càng nhiều các quy định chặt chẽ hơn về môi trường làm cho các chi phí liên quan đến môi trường ngày càng tăng.

Chiến lược của Việt Nam là phát triển kinh tế nhanh, bền vững và bảo vệ tốt môi trường. Nhà nước ta cũng quan tâm và ban hành ngày càng nhiều các quy định mang tính chất pháp lý để hạn chế tới mức tối đa các hành vi vi phạm, huỷ hoại, gây ô nhiễm tới môi trường. Về lâu dài, trách nhiệm của DN đối với môi trường là yếu tố quan trọng làm tăng lợi nhuận; do đó, cần giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, xã hội và môi trường. Điều này buộc các DN phải có sự quan tâm đúng mức đến chi phí môi trường trong hạch toán kế toán để giảm các rủi ro về môi trường.

KTQTCP môi trường đã và đang được ứng dụng trong nhiều DN thuộc các lĩnh vực kinh tế đặc biệt là các ngành nghề có ảnh hưởng lớn đến môi trường (như hoá chất, sản xuất giấy, sản xuất xi măng,…), trong đó có lĩnh vực SX gạch. Theo báo cáo số 127/BC-UBND (2019), “Đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá” đã nhấn mạnh và khẳng định kế hoạch bảo vệ môi trường của các cơ sở phải được tổ chức một cách chặt chẽ, đúng quy định; nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của chủ các dự án, chủ các doanh nghiệp; yêu cầu các cơ sở thực hiện nghiêm các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. [1] Tuy nhiên trên thực tế, các sự cố môi trường vẫn liên tiếp xảy ra đối với các DN SX gạch men nói chung và DN SX gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá nói riêng. Các công ty cũng ngày càng quan tâm đến kết quả hoạt động môi trường của các công ty trong chuỗi cung ứng của họ.

Do sự hợp nhất của các nhà cung cấp và sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng vào các nhà cung cấp và nhà sản xuất để SX sản phẩm và cung cấp dịch vụ, nên rủi ro chung từ việc không tuân thủ môi trường hoặc các vấn đề an toàn trong chuỗi nhà cung cấp đã trở thành một vấn đề đối với các công ty. Các công ty có thể sử dụng dữ liệu hoạt động môi trường dựa trên lịch sử tuân thủ của nhà cung cấp và tình trạng hiện tại của cơ quan nhà nước để ước tính chất lượng của nhà cung 1 cấp và đánh giá rủi ro liên quan đến các cơ sở đó. Cam kết bền vững sẽ tạo ra một hình ảnh thân thiện về môi trường với các bên liên quan. Kết quả là, công ty sẽ nâng cao lòng tin của khách hàng, thu hút khách hàng mới, thâm nhập thị trường mới và nâng cao tinh thần của nhân viên.

Các DN SX gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đóng một vai trò hết sức to lớn đối với sự phát triển kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, công nghệ SX gạch men hiện nay sử dụng các nguyên liệu như cát, xi măng, than, đá… gây những tác động tiêu cực đến môi trường như: nước thải của các nhà máy trong quá trình SX bao gồm các tạp chất vô cơ không tan, cũng chứa một số chất hữu cơ lơ lửng và hoà tan, một số vi trùng gây bệnh; khí thải, bụi độc hại ảnh hưởng đến môi trường sống, tăng khí thải nhà kính, tăng chi phí xử lý môi trường cũng như chi phí quản lý và phòng ngừa ô nhiễm. Vì vậy, vấn đề bảo vệ môi trường trong SX gạch men trở nên bức thiết hơn đối với các DN SX gạch men nhằm phát triển kinh tế bền vững. KTQTCP môi trường giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý chi phí môi trường và nâng cao hiệu quả tài chính.

Tuy nhiên, các DN SX gạch men trên địa bàn tỉnh – một lĩnh vực SX nhạy cảm với môi trường thường không đặt sự chú ý vào vấn đề này. Mặc dù cũng đã có một số sáng kiến và chương trình quản lý môi trường đã được các DN SX gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá giới thiệu nhưng việc theo dõi, xử lý và cung cấp dữ liệu về chi phí môi trường chưa được các nhà quản trị DN đặc biệt quan tâm. Từ lý do đó, tác giả lựa chọn “Kế toán quản trị chi phí môi trường tại các doanh nghiệp sản xuất gạch men trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá.” làm đề tài nghiên cứu. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Các công trình nghiên cứu mối liên hệ giữa Kế toán quản trị chi phí với vấn đề về môi trường Theo IFAC (2005), International Guidance Document: Environmental Management Accouting, mục tiêu hàng đầu của các công ty chính là lợi nhuận và họ ít khi chú ý đến sự “tác động môi trường và quản lý chi phí về môi trường”.

Tuy nhiên trong giai đoạn về sau thì vấn đề môi trường của các công ty đã trở thành một sự ràng buộc mới giữa công ty và xã hội. Thực tế thì tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và sự nóng lên của toàn cầu đã tạo sức hút cho xã hội và các công ty đã quan tâm nhiều hơn đến vấn đề bảo vệ môi trường.[19] Theo Deegan (2002), Auditing and Accountability Journal, các công ty cần đáp ứng được yêu cầu thân thiện với môi trường nếu không sẽ bị loại bỏ và ảnh hưởng đến sự tồn tại lâu dài. Việc đổi mới KTQT là cần thiết để hỗ trợ cho sự phát triển bền vững. Điều này đã tạo điều kiện cho Kế toán môi trường bắt đầu phát triển.[15] 2 Wei-Lun Huang, Yan-Kai Fu (2019), The Study on the Relationship between the Environmental and Financial Performances of Corporates Which Have Adopting the System of Environmental Accounting in Taiwan, các tác giả đã nghiên cứu mối quan hệ giữa kế toán môi trường với tình hình tài chính trong các DN ở Đài Loan và chỉ rõ việc áp dụng kế toán môi trường có thể làm cho tình hình tài chính của các tập đoàn kém hơn nhưng không đáng kể.

Ngược lại, việc giảm ô nhiễm trong DN sẽ góp phần làm tăng lợi nhuận và giảm tiền phạt môi trường. Chính vì vậy trong công tác quản trị, DN nên đầu tư nhiều hơn vào mua sắm xanh, tiếp thị xanh và chế biến xanh cũng như các hoạt động môi trường khác để đối phó với các quy định về môi trường.[32] Durden (2008), Accouting and Accountability Journal, khi phân tích các DN thuộc thành phần kinh tế tư nhân có quy mô nhỏ ở New Zealand cho thấy hệ thống kiểm soát quản lý của các DN không đo lường hoặc giám sát trách nhiệm xã hội của DN. Từ đó, tác giả đã chỉ ra phương pháp để hệ thống KTQT và cơ chế kiểm soát bền vững có thể được liên kết, khi đó những công cụ này có thể ngăn ngừa hoặc tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững mang tầm chiến lược.[17] Nguyễn Thị Thu Hoài (2013), “Hạch toán quản lý môi trường trong doanh nghiệp và lộ trình kinh tế xanh ở Việt Nam” đã nhận định KTQTCP là công cụ hạch toán xanh và cải thiện môi trường. Khi tiến hành xây dựng nền kinh tế xanh có nghĩa là các yếu tố về môi trường được lồng ghép như một tài khoản quốc gia để hạch toán toàn bộ nền kinh tế.

Khi đó, tài khoản môi trường này sẽ cung cấp đầy đủ các dữ liệu phản ánh sự đóng góp của các nguồn tài nguyên thiên nhiên tạo ra được lợi ích kinh tế và các chi phí do ô nhiễm hoặc suy thoái tài nguyên gây nên.[6] Các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất Qian & Burritt (2009), Contingency Perspectives on Environmental Accounting: An Exploratory Study of Local Government, Accounting, Accountability and Performance Journal, khi nghiên cứu các cơ quan chính quyền địa phương của New South Wales, Úc đã chỉ ra có 3 nhân tố ảnh hưởng khi thực hành KTQTCP môi trường là: tính không chắc chắn của môi trường, chiến lược môi trường tích cực và tính phức tạp của hoạt động quản lý và tái chế chất thải.[24] Setthansakko (2010), EuroMed Journal of Busines, khi phỏng vấn sâu các nhà quản lý trong 3 DN SX giấy tại Thái Lan đã phát hiện ra 3 rào cản ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQTCP môi trường, đó là: (1) kỹ năng và kiến thức về vấn đề môi trường của bộ phận kế toán bị hạn chế, (2) mục tiêu kinh tế ngắn hạn tập trung nhiều hơn là phát triển bền vững, (3) hướng dẫn về KTQTCP môi trường từ chính phủ không được hỗ trợ.[27] 3 Đề tài cấp Bộ của tác giả Phạm Đức Hiếu (2011) và các thành viên "Nghiên cứu giải pháp áp dụng kế toán môi trường trong các doanh nghiệp sản xuất của Việt Nam". Đề tài đã hệ thống hóa và làm rõ hơn các lý luận cơ bản về kế toán môi trường trong DN nói chung, các nhân tố ảnh hưởng tới khả năng áp dụng kế toán môi trường trong DN nói riêng. Đồng thời, tác giả cũng nghiên cứu và phân tích thực trạng kế toán cho mục tiêu môi trường trong các DNSX của Việt Nam. Thông qua 7 mệnh đề nghiên cứu tác giả đã thực hiện các nghiên cứu định tính và định lượng để xem xét các nhân tố ảnh hưởng tới quá trình thực hiện kế toán môi trường trong các DNSX có qui mô tương đối lớn ở hai miền Nam, Bắc của Việt Nam hoạt động trong các lĩnh vực có liên quan nhiều đến môi trường như ngành SX thức uống, công nghiệp hóa chất và công nghiệp da giày từ đó đưa ra các giải pháp và khuyến nghị để áp dụng hiệu quả kế toán môi trường trong các DNSX của Việt Nam.