Nghiên Cứu Nhiệm Vụ Quản Lý Trường Hợp Đối Với Người Khuyết Tật Tại Thành Phố Đà Nẵng

Nghiên cứu quản lý trường hợp đối với người khuyết tật (NKT) tại Đà Nẵng là một lĩnh vực quan trọng, thu hút sự… 237 trang · Học viện Khoa học xã hội · 2023.

• Tác giả: Đỗ Nghiêm Thanh Phương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hữu Chí
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tiêu chí đánh giá và thang đánh giá
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT
• 2.1. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 2.2. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp
• 2.3. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật
• 2.4. Hướng nghiên cứu về nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật
• 2.5. Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.6. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp
• 2.7. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật
• 2.8. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu
• 3. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT
• 3.1. Khái niệm và phân loại về người khuyết tật
• 3.1.1. Khái niệm người khuyết tật
• 3.1.2. Phân loại người khuyết tật
• 3.1.3. Khó khăn của người khuyết tật
• 3.2. Khái quát chung về quản lý trường hợp và quản lý trường hợp người khuyết tật
• 3.2.1. Khái niệm quản lý trường hợp
• 3.2.2. Quản lý trường hợp người khuyết tật
• 3.3. Nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật
• 3.3.1. Nhiệm vụ thu thập thông tin về người khuyết tật
• 3.3.2. Nhiệm vụ đánh giá nhu cầu người khuyết tật
• 3.3.3. Nhiệm vụ xây dựng kế hoạch trợ giúp người khuyết tật
• 3.3.4. Nhiệm vụ thực hiện kế hoạch trợ giúp người khuyết tật
• 3.3.5. Theo dõi, đánh giá và kết thúc quản lý trường hợp với người khuyết tật
• 3.4. Tiểu kết chương 2
• 4. THỰC TRẠNG NHIỆM VỤ QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP NGƯỜI KHUYẾT TẬT TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 4.1. Thực trạng nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp
• 4.2. Đánh giá chung về các nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật
• 4.3. Thực trạng nhiệm vụ thu thập thông tin của cán bộ quản lý trường hợp
• 4.4. Thực trạng nhiệm vụ đánh giá nhu cầu người khuyết tật
• 4.5. Thực trạng nhiệm vụ lập kế hoạch can thiệp
• 4.6. Thực trạng nhiệm vụ thực hiện kế hoạch
• 4.7. Thực trạng nhiệm vụ theo dõi, lượng giá và kết thúc quản lý trường hợp
• 4.8. Thực trạng một số yếu tố tác động đến nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật tại thành phố Đà Nẵng
• 4.8.1. Thực trạng về kiến thức, kỹ năng, thái độ của cán bộ quản lý trường hợp
• 4.8.2. Thực trạng chế độ chính sách đối với người khuyết tật và cán bộ quản lý trường hợp
• 4.8.3. Thực trạng nguồn lực và dịch vụ trợ giúp tại địa phương
• 4.9. Tiểu kết chương 3
• 5. THỰC NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ QUẢN LÝ TRƯỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT
• 5.1. Diễn giải quy trình và phương pháp thực hiện. Cơ sở thực nghiệm
• 5.2. Diễn giải phương pháp thực nghiệm
• 5.3. Kế hoạch, nội dung và phương pháp tập huấn
• 5.4. Kết quả thực nghiệm tác động nhằm nâng cao kỹ năng quản lý trường hợp đối với người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp
• 5.4.1. Thực trạng kỹ năng quản lý trường hợp của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau thực nghiệm
• 5.4.2. Kết quả đánh giá kỹ năng đánh giá nhu cầu của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn
• 5.4.3. Kết quả đánh giá kỹ năng huy động nguồn lực của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn
• 5.4.4. Kết quả đánh giá kỹ năng chuyển tuyến và kết nối của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn
• 5.5. Kết quả thực nghiệm quản lý trường hợp người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp
• 5.5.1. Thông tin chung về CBQLTH và NKT
• 5.5.2. Kết quả thực nghiệm
• 5.6. Tiểu kết chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• A. DANH MỤC CÁC BẢNG
• B. DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quản Lý Trường Hợp NKT Tại Đà Nẵng

Nghiên cứu quản lý trường hợp đối với người khuyết tật (NKT) tại Đà Nẵng là một lĩnh vực quan trọng, thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách. Người khuyết tật là đối tượng yếu thế cần được quan tâm đặc biệt, và việc áp dụng các phương pháp công tác xã hội hiệu quả là vô cùng cần thiết. Quản lý trường hợp (QLTH) là một phương pháp tiếp cận tiềm năng, tuy nhiên, việc triển khai nó ở Việt Nam còn gặp nhiều thách thức. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn của QLTH đối với NKT tại Đà Nẵng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ. Theo Đề án phát triển nghề Công tác xã hội, Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH hướng dẫn về quản lý trường hợp người khuyết tật đã được ban hành, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động này.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu QLTH Cho NKT Đà Nẵng

Nghiên cứu này cấp thiết vì người khuyết tật cần sự hỗ trợ toàn diện từ giáo dục, y tế đến bảo trợ xã hội. Công tác xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phối hợp giữa các ban, ngành. Quản lý trường hợp là phương pháp hiệu quả để trợ giúp các đối tượng yếu thế, nhưng còn mới ở Việt Nam. Cần làm rõ lý luận và thực tiễn của QLTH, đặc biệt là đối với NKT. Nghiên cứu này sẽ cung cấp bức tranh tổng thể về hoạt động QLTH tại Đà Nẵng, từ đó đề xuất quy trình tối ưu.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về QLTH Tại Đà Nẵng

Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ lý luận về QLTH đối với NKT, đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện nhiệm vụ QLTH của cán bộ QLTH tại Đà Nẵng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nhiệm vụ QLTH đối với NKT, đánh giá mức độ thực hiện nhiệm vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ này ở cán bộ quản lý trường hợp người khuyết tật.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Trường Hợp Người Khuyết Tật Đà Nẵng

Mặc dù Đà Nẵng đã có những bước tiến đáng kể trong việc triển khai quản lý trường hợp cho người khuyết tật, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Việc thiếu hụt nguồn lực, dịch vụ hỗ trợ chưa đáp ứng đủ nhu cầu, và năng lực của cán bộ quản lý trường hợp còn hạn chế là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các ban ngành chưa thực sự hiệu quả, và nhận thức của cộng đồng về người khuyết tật còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích những thách thức này, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục. Cần đánh giá tổng thể để đưa ra những điều chỉnh hợp lý, đặc biệt là về dịch vụ và nguồn nhân lực.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Và Dịch Vụ Hỗ Trợ Cho NKT

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về nguồn lực và dịch vụ hỗ trợ cho người khuyết tật. Các dịch vụ phục hồi chức năng, hỗ trợ việc làm, và giáo dục hòa nhập còn hạn chế về số lượng và chất lượng. Nguồn lực tài chính và nhân lực cũng chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai QLTH một cách hiệu quả.

2.2. Năng Lực Cán Bộ Quản Lý Trường Hợp Còn Hạn Chế

Năng lực của cán bộ quản lý trường hợp (CBQLTH) cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả của QLTH. Nhiều CBQLTH còn thiếu kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ như đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch hỗ trợ, và kết nối dịch vụ. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng để nâng cao năng lực cho CBQLTH.

2.3. Phối Hợp Giữa Các Ban Ngành Chưa Hiệu Quả

Sự phối hợp giữa các ban ngành liên quan đến người khuyết tật còn chưa thực sự hiệu quả. Việc thiếu thông tin và sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành y tế, giáo dục, lao động và xã hội gây khó khăn cho việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho người khuyết tật. Cần có cơ chế phối hợp rõ ràng và hiệu quả hơn.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Trường Hợp Tại Đà Nẵng

Để nâng cao hiệu quả quản lý trường hợp đối với người khuyết tật tại Đà Nẵng, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và toàn diện. Việc tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý trường hợp, và cải thiện sự phối hợp giữa các ban ngành là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về người khuyết tật, và tạo điều kiện để họ tham gia vào các hoạt động xã hội. Cần có đánh giá tổng thể để đưa ra những điều chỉnh hợp lý, đặc biệt là về dịch vụ và nguồn nhân lực.

3.1. Tăng Cường Nguồn Lực Và Dịch Vụ Hỗ Trợ Đa Dạng

Cần tăng cường nguồn lực tài chính và nhân lực cho các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật. Phát triển các dịch vụ phục hồi chức năng, hỗ trợ việc làm, và giáo dục hòa nhập với chất lượng cao. Đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ, bao gồm cả hỗ trợ tại nhà, hỗ trợ cộng đồng, và hỗ trợ trực tuyến.

3.2. Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Nâng Cao Năng Lực CBQLTH

Xây dựng các chương trình đào tạo và bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ quản lý trường hợp. Trang bị cho CBQLTH những kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ như đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch hỗ trợ, kết nối dịch vụ, và theo dõi, đánh giá hiệu quả.

3.3. Xây Dựng Cơ Chế Phối Hợp Liên Ngành Hiệu Quả

Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành rõ ràng và hiệu quả giữa các ngành y tế, giáo dục, lao động và xã hội. Xây dựng hệ thống thông tin chia sẻ và phối hợp đồng bộ giữa các ngành. Tổ chức các cuộc họp định kỳ để trao đổi thông tin và giải quyết các vấn đề phát sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Trường Hợp NKT Tại Đà Nẵng

Việc ứng dụng quản lý trường hợp vào thực tiễn hỗ trợ người khuyết tật tại Đà Nẵng đã mang lại những kết quả tích cực. Người khuyết tật được tiếp cận với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp với nhu cầu cá nhân, và chất lượng cuộc sống của họ được cải thiện. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện quy trình quản lý trường hợp, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp. Cần có đánh giá tổng thể để đưa ra những điều chỉnh hợp lý, đặc biệt là về dịch vụ và nguồn nhân lực.

4.1. Đánh Giá Nhu Cầu Cá Nhân Hóa Cho NKT

Việc đánh giá nhu cầu cá nhân hóa cho người khuyết tật là bước quan trọng trong quy trình QLTH. Cần sử dụng các công cụ và phương pháp đánh giá phù hợp để xác định chính xác nhu cầu của từng cá nhân, bao gồm nhu cầu về y tế, giáo dục, việc làm, và hỗ trợ xã hội.

4.2. Xây Dựng Kế Hoạch Hỗ Trợ Cá Nhân Phù Hợp

Dựa trên kết quả đánh giá nhu cầu, cần xây dựng kế hoạch hỗ trợ cá nhân phù hợp cho từng người khuyết tật. Kế hoạch này cần xác định rõ mục tiêu, hoạt động, và nguồn lực cần thiết để đạt được mục tiêu. Kế hoạch cần được xây dựng với sự tham gia của người khuyết tật và gia đình họ.

4.3. Theo Dõi Và Đánh Giá Hiệu Quả Can Thiệp

Cần theo dõi và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp trong quá trình QLTH. Sử dụng các chỉ số và tiêu chí đánh giá phù hợp để đo lường sự tiến bộ của người khuyết tật và hiệu quả của các dịch vụ hỗ trợ. Điều chỉnh kế hoạch hỗ trợ khi cần thiết.

V. Kết Luận Và Khuyến Nghị Về QLTH Cho NKT Đà Nẵng

Nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật tại Đà Nẵng đã cung cấp những thông tin và kiến thức quan trọng để cải thiện công tác hỗ trợ người khuyết tật. Cần tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực này, và áp dụng những kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Việc xây dựng một hệ thống quản lý trường hợp hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người khuyết tật, và thúc đẩy sự hòa nhập của họ vào cộng đồng. Cần có đánh giá tổng thể để đưa ra những điều chỉnh hợp lý, đặc biệt là về dịch vụ và nguồn nhân lực.

5.1. Hoàn Thiện Chính Sách Và Quy Định Về QLTH

Cần hoàn thiện chính sách và quy định về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật. Xây dựng các văn bản pháp lý hướng dẫn chi tiết về quy trình QLTH, vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan, và cơ chế tài chính cho hoạt động QLTH.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Của Cộng Đồng Về NKT

Tổ chức các hoạt động truyền thông và giáo dục để nâng cao nhận thức của cộng đồng về người khuyết tật. Xóa bỏ định kiến và phân biệt đối xử với người khuyết tật. Tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia vào các hoạt động xã hội và đóng góp cho cộng đồng.

5.3. Mở Rộng Mạng Lưới Hợp Tác Và Chia Sẻ Kinh Nghiệm

Mở rộng mạng lưới hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các tổ chức và cá nhân làm việc trong lĩnh vực người khuyết tật. Học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia và địa phương khác về QLTH. Tổ chức các hội thảo và diễn đàn để trao đổi thông tin và chia sẻ kinh nghiệm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Công tác xã hội (mã số: 9.900101) với đề tài "Nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng" do nghiên cứu sinh Đỗ Nghiêm Thanh Phương thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam vào năm 2023, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Hữu Chí và TS. Hà Thị Thư.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Người khuyết tật (NKT) là nhóm đối tượng nhận được sự quan tâm trong hệ thống an sinh và phúc lợi xã hội tại Việt Nam. Luật Người khuyết tật cùng các chính sách y tế, giáo dục, dạy nghề, bảo trợ xã hội đã tạo hành lang pháp lý nhằm trợ giúp NKT. Tuy nhiên, hoạt động trợ giúp NKT đòi hỏi sự phối hợp liên ngành giữa các cơ quan y tế, giáo dục, lao động - thương binh và xã hội, đoàn thể và cộng đồng. Trong bối cảnh đó, phương pháp quản lý trường hợp (Case Management - QLTH) trong công tác xã hội (CTXH) đóng vai trò điều phối nhằm cung cấp dịch vụ toàn diện cho đối tượng yếu thế.

Tại Việt Nam, ngày 06/01/2015, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư số 01/2015/TT-BLĐTBXH hướng dẫn về quản lý trường hợp người khuyết tật (có hiệu lực từ ngày 25/02/2015). Mặc dù văn bản quy định cụ thể về định nghĩa, quy trình, nhiệm vụ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan, việc triển khai trên thực tế còn hạn chế; chỉ có một số ít địa phương thực hiện thí điểm như Đà Nẵng, Phú Thọ và Đồng Nai. Về mặt lý luận, các công trình trong nước trước đây chủ yếu nghiên cứu QLTH ở phạm vi hẹp (trung tâm, cấp xã) hoặc đối với các nhóm đối tượng khác (người nghiện ma túy, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt), thiếu vắng những công trình quy mô luận án tiến sĩ đánh giá hệ thống về quy trình gắn liền với các nhiệm vụ của cán bộ quản lý trường hợp (CBQLTH) đối với NKT. Về mặt thực tiễn, việc vận hành mô hình QLTH tại cấp cơ sở cần một đánh giá toàn diện để nhận diện khó khăn, hạn chế về nguồn nhân lực, dịch vụ và cơ chế phối hợp nhằm đề xuất giải pháp điều chỉnh thích hợp.

Tại thành phố Đà Nẵng, từ đầu năm 2014, mạng lưới quản lý trường hợp/giám sát trợ giúp NKT đã được thành lập tại 56 xã, phường với sự tham gia của gần 200 cán bộ thuộc 3 ngành: Lao động - Thương binh và Xã hội, Y tế, Giáo dục và Đào tạo. Toàn thành phố đã lập hồ sơ quản lý cho hơn 1.680 NKT. Việc nghiên cứu thực tiễn triển khai các nhiệm vụ QLTH tại địa bàn này mang ý nghĩa phản ánh bức tranh thực tế, đánh giá năng lực thực thi và xây dựng giải pháp nâng cao hiệu quả.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích tổng quát: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật; khảo sát, đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ quản lý trường hợp của cán bộ tại thành phố Đà Nẵng; từ đó đề xuất và thực nghiệm các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ này.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý trường hợp, quản lý trường hợp đối với người khuyết tật, các nhiệm vụ quản lý trường hợp và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ quản lý trường hợp.
  2. Khảo sát, đánh giá thực trạng thực hiện các nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp tại thành phố Đà Nẵng (về mức độ thực hiện, kỹ thuật tiến hành, các hạn chế còn tồn tại).
  3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện nhiệm vụ của cán bộ quản lý trường hợp tại Đà Nẵng (kiến thức, kỹ năng, thái độ của cán bộ; chế độ chính sách; nguồn lực và hệ thống dịch vụ hỗ trợ tại địa phương).
  4. Thực nghiệm các biện pháp (tập huấn nâng cao kỹ năng và thực hành quản lý ca) nhằm nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật; đưa ra khuyến nghị hoàn thiện công tác này.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật.
• Giới hạn đối tượng nghiên cứu: Đánh giá mức độ thực hiện các nhiệm vụ quản lý trường hợp và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ quản lý trường hợp người khuyết tật.
• Khách thể nghiên cứu:
  • Khách thể chính thức: 167 cán bộ quản lý trường hợp người khuyết tật tại các xã, phường và trung tâm CTXH trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
  • Khách thể phụ: 14 người chăm sóc/gia đình người khuyết tật và 8 người khuyết tật.
  • Nhóm khách thể thực nghiệm: 30 cán bộ quản lý trường hợp.
• Phạm vi không gian (địa bàn): Khảo sát thực trạng trên toàn bộ các quận, huyện thuộc thành phố Đà Nẵng; thực nghiệm can thiệp tại địa bàn quận Hải Châu.
• Phạm vi thời gian: Luận án được hoàn thành và bảo vệ năm 2023, đánh giá quá trình triển khai mô hình quản lý trường hợp tại Đà Nẵng từ khi thành lập mạng lưới năm 2014 đến thời điểm nghiên cứu.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu quốc tế

• Lý luận chung về quản lý trường hợp:
  • Hiệp hội Nhân viên Công tác Xã hội Mỹ (NASW, 2013): Đưa ra tiêu chuẩn quản lý trường hợp, định nghĩa QLTH là quá trình thay mặt cá nhân/gia đình lập kế hoạch, tìm kiếm, vận động và giám sát dịch vụ của các tổ chức, giảm thiểu sự chia cắt dịch vụ và thiếu phối hợp giữa các nhà cung cấp.
  • Hiệp hội Công tác Xã hội Thế giới (IFSW, 1995): Trong cuốn Social Work Practice, nhấn mạnh QLTH là sự điều phối các dịch vụ thông qua việc nhân viên xã hội làm việc cùng thân chủ để tìm kiếm, kết nối và theo dõi chuyển giao nguồn lực.
  • Robert Lee Barker (1999): Trong Từ điển Công tác xã hội, xác định QLTH là tiến trình nhân viên xã hội thay mặt thân chủ lập kế hoạch, tìm kiếm và giám sát dịch vụ từ các tổ chức xã hội.
  • Hiệp hội Quản lý Trường hợp Mỹ (CMSA, 2013): Khái quát các vai trò của cán bộ QLTH gồm đánh giá, lập kế hoạch, điều phối, tham vấn, quản lý hồ sơ và chuyển tiếp.
  • Cohn & DeGraff (1982): Tiếp cận QLTH trong lĩnh vực trẻ em bị xâm hại, nhấn mạnh tính tiếp nối của dịch vụ, quá trình ra quyết định, lưu giữ hồ sơ và sự tham gia của thân chủ.
  • Aldine De Gruyter (2002): Đề xuất quy trình 6 bước trong QLTH: xác định/chọn đối tượng, đánh giá/xác định vấn đề, xây dựng kế hoạch, thực hiện/phối hợp, đánh giá và chấm dứt ca.
• Ứng dụng quản lý trường hợp trên các nhóm đối tượng đặc thù:
  • Kanter (1996): Nghiên cứu QLTH đối với bệnh nhân tâm thần lâu dài, kết hợp quản lý ca với trị liệu lâm sàng dựa trên khả năng phục hồi.
  • Cơ quan Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Mỹ (2012): Tiếp cận QLTH toàn diện cho trẻ em có vấn đề tâm thần nghiêm trọng và nạn nhân bị xâm hại, nhấn mạnh sự tham gia của gia đình và vai trò môi giới, điều phối.
  • Chamberlain & Rapp: Nghiên cứu QLTH đối với người lạm dụng chất, chỉ ra tầm quan trọng của việc thiết lập hệ thống hỗ trợ cộng đồng lâu dài để duy trì hành vi cai nghiện và ngăn ngừa tái nghiện.
  • Nancy Summers (2009): Đề cập đến QLTH đối với trẻ em, tập trung vào đánh giá thể chất, tâm thần, bảo vệ trẻ và trị liệu gia đình.
  • Sullivan (1994): Khẳng định QLTH là dịch vụ chuyên nghiệp trong lão khoa, hỗ trợ người cao tuổi thu nhập thấp tiếp cận nhà ở, y tế và an sinh.
  • Các nghiên cứu trong lĩnh vực tư pháp hình sự (1995, 2005): Đề cập đến QLTH với người phạm tội nhằm ngăn ngừa tái phạm thông qua hệ thống hỗ trợ cộng đồng sau mãn hạn tù.
• Quản lý trường hợp đối với người khuyết tật và các mô hình thực hành:
  • Moxley (1992, 2011): Nhấn mạnh việc kết nối mạng lưới dịch vụ xã hội giúp NKT sống tại cộng đồng; phân tích thực hành tham vấn phục hồi chức năng, nhấn mạnh các kỹ năng thấu cảm, lắng nghe và khuyến khích.
  • Urban, Lindqvist & Sandlund (2009): Nghiên cứu QLTH đối với NKT tâm thần ở nhóm dân tộc thiểu số tại Thụy Điển, chỉ ra rào cản chính sách và nhu cầu kết nối dịch vụ.
  • Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2011): Báo cáo tình hình khuyết tật thế giới nhấn mạnh vai trò của cán bộ QLTH trong việc liên kết các dịch vụ y tế, nhà ở, thu nhập và mạng lưới xã hội.
  • Payne (1997): Phân tích các lý thuyết ứng dụng trong CTXH với NKT: thuyết trao quyền (quyền tự quyết, coi NKT là chuyên gia của cuộc đời họ), thuyết can thiệp khủng hoảng (giảm triệu chứng sợ hãi, sốc) và thuyết hệ thống (nhân viên giữ vị trí trung gian giữa các hệ sinh thái).
  • Huber (2002): Xác định 6 mô hình QLTH: kết nối, trị liệu, nhóm liên ngành, toàn diện, sức mạnh cá nhân và phục hồi chức năng.
  • Nelson (2007) & Cruz (2001): Nghiên cứu mô hình QLTH chuyên sâu và mô hình điều trị dứt điểm tại cộng đồng.
  • Hursh (2006): Đề xuất mô hình QLTH hướng nghiệp cho NKT.
  • Arnold (2007): Khái quát 6 nguyên tắc của mô hình QLTH dựa trên điểm mạnh (Strengths-based Case Management).
• Nghiên cứu về nhiệm vụ đánh giá nhu cầu NKT:
  • Meyer: Đề xuất 5 bước đánh giá trong QLTH (thu thập dữ liệu, phân tích suy luận, định lượng chức năng, thỏa thuận với thân chủ, xây dựng kế hoạch can thiệp).
  • Allen-Meares & Law (1993): Xây dựng hệ thống đánh giá sinh thái ba chiều gồm 6 nguyên tắc (thu thập dữ liệu đa môi trường, nguồn tin đa dạng, đánh giá toàn diện cá nhân và hoàn cảnh, tổ chức dữ liệu minh bạch, liên kết can thiệp).
  • Lum (1999): Mô hình đánh giá tâm lý - xã hội đa văn hóa gồm 5 khía cạnh: Sinh học (thể chất), Tâm lý (nội tâm, cảm xúc), Xã hội (quan hệ, môi trường), Văn hóa (dân tộc, chủng tộc), Tinh thần (niềm tin, tôn giáo).
  • John Tropman (1995): Nhấn mạnh việc đánh giá nhu cầu gắn liền với đánh giá nguồn lực cộng đồng.

Các hướng nghiên cứu tại Việt Nam

• Nghiên cứu chung về quản lý trường hợp:
  • Nguyễn Hồi Loan (2013): Tài liệu Quản lý trường hợp với người sử dụng ma tuý, khái quát quy trình 5 bước và các kỹ năng điều phối, kết nối, huy động nguồn lực, biện hộ.
  • Phạm Xuân Thắng: Đánh giá mô hình quản lý ca trẻ em lang thang qua 3 giai đoạn can thiệp.
  • Lê Chí An, Đỗ Văn Bình, Nguyễn Hữu Tâm, Bùi Thị Xuân Mai, Mai Xuân Thuấn (2010): Nghiên cứu quy trình, kỹ năng quản lý ca cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
• Nghiên cứu về người khuyết tật và phục hồi chức năng:
  • Nguyễn Thị Kim Hoa (2014): Giáo trình Công tác Xã hội với người khuyết tật, phân tích lý luận QLTH với NKT, đặc biệt là kỹ năng đánh giá nhu cầu.
  • Phạm Đình Hùng (2000): Nghiên cứu tại Lương Sơn (Hòa Bình) ghi nhận nhu cầu tự vệ sinh (76,5%), tự đi lại/tiểu tiện (73,5%), tự thay quần áo (64,7%) của trẻ khuyết tật.
  • Nguyễn Thị Anh (2002): Khảo sát 280 trẻ khuyết tật tại Khoái Châu (Hưng Yên), ghi nhận 63% gia đình chưa được hướng dẫn phục hồi chức năng (PHCN), 45,6% hộ cho trẻ tập luyện.
  • Phạm Dũng (2003), Nguyễn Anh Tuấn (2007), Võ Ngọc Dũng (2010): Chỉ ra mối tương quan giữa điều kiện kinh tế, học vấn của người chăm sóc và mối quan hệ huyết thống (bố/mẹ) đối với chất lượng thực hành chăm sóc, PHCN cho NKT.
  • Mạnh Dương (2008): Chỉ ra hạn chế của các hoạt động trợ giúp mang tính từ thiện ngắn hạn, thiếu tính bền vững trong phát triển con người.

Khoảng trống và vị trí của luận án

Tổng quan tài liệu cho thấy hệ thống nghiên cứu QLTH tại Việt Nam còn mỏng, chủ yếu chuyển giao lý thuyết chung hoặc áp dụng cho trẻ em và người nghiện ma túy. Đối với NKT, việc thực thi Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH chưa có công trình nào đánh giá quy mô tiến sĩ trên phương diện đo lường mức độ thực hiện từng nhiệm vụ của cán bộ và kiểm định can thiệp thực nghiệm. Luận án định vị việc kế thừa khung lý thuyết quốc tế (thuyết hệ thống, thuyết trao quyền, mô hình dựa trên điểm mạnh, Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền của Người khuyết tật - CRPD), phân tích thực trạng tại đô thị tiên phong Đà Nẵng và đề xuất quy trình nhiệm vụ hoàn thiện.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và các khái niệm công cụ

• Phương pháp luận: Dựa trên phép biện chứng duy vật (xem xét NKT trong mối liên hệ đa chiều với môi trường sống và các yếu tố tác động) và chủ nghĩa duy vật lịch sử (xem xét sự phát triển của hệ thống chính sách, dịch vụ CTXH trong tiến trình vận động kinh tế - xã hội).
• Khung lý thuyết ứng dụng:
  • Thuyết hệ thống (Systems Theory): Cán bộ QLTH đóng vai trò trung gian kết nối thân chủ NKT với các tiểu hệ thống (gia đình, y tế, giáo dục, việc làm, cộng đồng).
  • Thuyết trao quyền (Empowerment Theory): Tôn trọng quyền tự quyết; coi NKT là chủ thể có năng lực ra quyết định về cuộc sống của mình.
  • Thuyết can thiệp khủng hoảng (Crisis Intervention Theory): Định hướng các can thiệp kịp thời hỗ trợ NKT vượt qua các cú sốc tâm lý, biến cố thể chất hoặc xã hội.
  • Mô hình dựa trên điểm mạnh (Strengths-based Model): Khai thác tối đa nguồn lực nội tại và tiềm năng của NKT cùng mạng lưới hỗ trợ xã hội sẵn có.
  • Công ước Quốc tế về Quyền của Người Khuyết tật (CRPD): Đảm bảo các nguyên tắc tôn trọng phẩm giá, tự do lựa chọn, không phân biệt đối xử, bình đẳng cơ hội, khả năng tiếp cận.
• Khái niệm Người khuyết tật: Luận án sử dụng định nghĩa theo Khoản 1, Điều 2, Luật Người khuyết tật Việt Nam năm 2010: "Người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc suy giảm chức năng được biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn".
• Phân loại khuyết tật: Áp dụng theo Nghị định số 28/2012/NĐ-CP của Chính phủ:
  • Mức độ: Khuyết tật đặc biệt nặng, Khuyết tật nặng, Khuyết tật nhẹ.
  • Dạng tật (6 dạng): Khuyết tật vận động; Khuyết tật nghe, nói; Khuyết tật nhìn; Khuyết tật trí tuệ; Khuyết tật thần kinh, tâm thần; Khuyết tật khác.
• Các rào cản và khó khăn của NKT:
  • Khó khăn trong học tập: Dẫn số liệu thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (41% NKT vận động chỉ biết viết, 19,5% học hết tiểu học, 2,75% có trình độ TCCN, dưới 0,1% có trình độ ĐH/CĐ, 3% được đào tạo nghề, dưới 4% có việc làm ổn định).
  • Khó khăn về việc làm, điều kiện giao thông tiếp cận, hôn nhân - gia đình.
  • Khó khăn tâm lý: Mặc cảm ngoại hình (Body Dysmorphic Disorder), ám ảnh sợ xã hội.
  • Rào cản định kiến và kỳ thị: Dẫn kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS) trên 8.068 hộ gia đình (gồm 4.826 hộ có NKT) tại 4 tỉnh: khuyết tật chiếm 91,6% nguyên nhân thất nghiệp; 98% người dân coi NKT là "đáng thương"; 40% cho rằng NKT ỷ lại; 76% đề nghị đưa vào trung tâm; 21% tin vào định mệnh "trả giá kiếp trước"; 17% coi gặp NKT là vận đen.

Hệ thống 5 nhóm nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật

Luận án chuẩn hóa 5 nhóm nhiệm vụ của CBQLTH theo quy trình:

Nhóm nhiệm vụ	Nội dung hoạt động cụ thể
1. Thu thập thông tin	- Thu thập thông tin cá nhân: Họ tên, ngày sinh, giới tính, tình trạng hôn nhân, nơi ở, liên lạc, số CMND/CCCD. - Nghề nghiệp, trình độ học vấn, chuyên môn. - Các dịch vụ, chính sách trợ giúp xã hội đang thụ hưởng. - Dạng tật, mức độ khuyết tật, nguyên nhân. - Khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt; hiện trạng thể chất, tinh thần. - Hoàn cảnh gia đình: số thành viên, kinh tế, nguồn thu nhập chính, các khoản chi phí và khả năng chi trả, điều kiện chỗ ở, môi trường sống, khả năng chăm sóc của gia đình.
2. Đánh giá nhu cầu	- Đánh giá nhu cầu hỗ trợ sinh kế. - Đánh giá nhu cầu chăm sóc sức khỏe, y tế, phục hồi chức năng. - Đánh giá nhu cầu giáo dục, học nghề, việc làm. - Đánh giá mối quan hệ gia đình và xã hội. - Đánh giá kỹ năng sống, mức độ tham gia và hòa nhập cộng đồng. - Đánh giá nhu cầu tâm lý, tình cảm.
3. Xây dựng kế hoạch trợ giúp	- Xác định mục tiêu cụ thể cần đạt được. - Xác định các hoạt động cụ thể theo thứ tự ưu tiên. - Xác định khung thời gian thực hiện cho từng hoạt động. - Xác định nguồn lực cần thiết. - Phân công trách nhiệm của tổ chức, gia đình, cá nhân và người chịu trách nhiệm từng nhiệm vụ. - Lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ tham gia.
4. Thực hiện kế hoạch trợ giúp	- Tư vấn, giới thiệu NKT tiếp cận cơ sở y tế, việc làm, giáo dục, xã hội. - Chuyển tuyến, kết nối với các cơ quan, đơn vị dịch vụ chức năng. - Hỗ trợ NKT tiếp cận, thụ hưởng chính sách, chương trình trợ giúp xã hội. - Vận động các nguồn lực thực hiện kế hoạch trợ giúp. - Theo dõi, ghi chép tiến độ và báo cáo định kỳ (tháng, quý, 6 tháng, năm).
5. Theo dõi, đánh giá và kết thúc	- Rà soát, đề xuất điều chỉnh, bổ sung kế hoạch phù hợp với nhu cầu. - Ghi chép tiến độ và tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch. - Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch và mức độ đáp ứng nhu cầu. - Đánh giá khả năng sống độc lập và năng lực hòa nhập cộng đồng. - Đánh giá mức độ phù hợp của dịch vụ và khả năng kết nối. - Thực hiện các thủ tục kết thúc (đóng ca) quản lý trường hợp.

Thang đo và phương pháp nghiên cứu

• Tiêu chí đánh giá nhiệm vụ: Đánh giá trên 3 tiêu chí: (1) Đầy đủ (thực hiện hết các nhiệm vụ/hoạt động), (2) Chính xác (thực hiện thuần thục, không lúng túng, nhanh chóng), (3) Hiệu quả (được thân chủ, đồng nghiệp, cấp trên đánh giá tốt, đạt mục tiêu đề ra).
• Thang đo mức độ thực hiện (5 bậc):
  • Mức 1 - Yếu kém: Điểm từ trên 1 đến dưới 2 (Không đầy đủ, lúng túng, không hiệu quả).
  • Mức 2 - Trung bình: Điểm từ 2 đến dưới 3 (Đầy đủ nhưng lúng túng, chưa hiệu quả).
  • Mức 3 - Khá: Điểm từ 3 đến dưới 4 (Đầy đủ, chính xác, nhanh chóng, tương đối hiệu quả).
  • Mức 4 - Tốt: Điểm từ 4 đến dưới 5 (Đầy đủ, chính xác, nhanh chóng, có hiệu quả).
  • Mức 5 - Rất tốt: Điểm 5 (Rất đầy đủ, rất chính xác, nhanh chóng và rất hiệu quả).
• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Nghiên cứu tài liệu: Hệ thống hóa văn bản chính sách, lý luận quốc tế và trong nước.
  • Phương pháp chuyên gia: Tham vấn chuyên gia y tế, giáo dục, lao động về quy trình kỹ thuật.
  • Điều tra bảng hỏi: Khảo sát 167 CBQLTH tại Đà Nẵng.
  • Phỏng vấn sâu (PVS): Phỏng vấn bán cấu trúc cán bộ QLTH về mức độ thực hiện và nguyên nhân tác động.
  • Thảo luận nhóm (TLN): Tổ chức thảo luận với CBQLTH, người chăm sóc và NKT (14 gia đình, 8 NKT).
  • Thực nghiệm: Tập huấn và quản lý ca trên 30 cán bộ QLTH tại quận Hải Châu.
• Xử lý số liệu và kiểm định độ tin cậy: Sử dụng phần mềm SPSS (phiên bản 21.0 và 22.0). Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha trên mẫu khảo sát chính thức 167 cán bộ:

Thang đo các nhiệm vụ quản lý trường hợp	Hệ số Cronbach's Alpha
1. Thu thập thông tin	0,621
2. Đánh giá nhu cầu	0,744
3. Lập kế hoạch trợ giúp	0,947
4. Thực hiện kế hoạch trợ giúp	0,708
5. Theo dõi, đánh giá và kết thúc quản lý trường hợp	0,752

• Đặc điểm cơ cấu mẫu khảo sát 167 cán bộ quản lý trường hợp:

Tiêu chí phân loại	Phân nhóm	Số lượng (N = 167)	Tỷ lệ (%)
Giới tính	Nam	95	56,9%
	Nữ	72	43,1%
Trình độ chuyên môn	Cao đẳng	44	26,3%
	Đại học	86	51,5%
	Trình độ khác	37	22,2%
Thâm niên công tác	Trên 10 năm	35	21,0%
	Dưới 10 năm	132	79,0%
Chuyên ngành đào tạo	Công tác xã hội	34	20,4%
	Giáo dục	43	25,7%
	Ngành khác	40	23,9%
	Khác	50	30,0%

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật

Chương 1 tổng hợp các hướng tiếp cận học thuật trên thế giới và Việt Nam về quản lý trường hợp nói chung và QLTH đối với NKT nói riêng.

• Tác giả điểm lại các khái niệm, quy trình từ các tổ chức quốc tế (NASW, IFSW, CMSA) và các tác giả (Barker, Cohn & DeGraff, Aldine De Gruyter).
• Phân tích các nghiên cứu ứng dụng trên các nhóm đối tượng chuyên biệt: bệnh nhân tâm thần (Kanter), trẻ em bị xâm hại (Nancy Summers), người nghiện ma túy (Chamberlain & Rapp), người cao tuổi (Sullivan), người phạm tội trong hệ thống tư pháp hình sự.
• Hệ thống hóa các mô hình thực hành QLTH đối với NKT: mô hình 6 dạng của Huber (2002), mô hình chuyên sâu (Nelson), mô hình điều trị dứt điểm (Cruz), mô hình hướng nghiệp (Hursh), mô hình điểm mạnh (Arnold).
• Phân tích quy trình đánh giá nhu cầu sinh thái - tâm lý xã hội (Meyer, Allen-Meares & Law, Lum, Tropman).
• Tổng quan các nghiên cứu tại Việt Nam (Nguyễn Hồi Loan, Lê Chí An, Nguyễn Thị Kim Hoa, Phạm Đình Hùng, Nguyễn Thị Anh...) và khẳng định việc triển khai Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH tại các địa phương (tiêu biểu là Đà Nẵng) cần được kiểm chứng bằng thực nghiệm khoa học.

Chương 2. Cơ sở lý luận về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật

Chương 2 xây dựng khung lý thuyết toàn diện cho luận án:

• Phân tích các định nghĩa khuyết tật của WHO, Đức, Ấn Độ, Nam Phi, Anh (DDA), Mỹ (ADA), Tuyên ngôn Liên Hợp Quốc 1975, Công ước CRPD và Luật Người khuyết tật Việt Nam 2010.
• Trình bày phân loại mức độ (đặc biệt nặng, nặng, nhẹ) và 6 dạng tật theo Nghị định 28/2012/NĐ-CP.
• Phân tích chi tiết các rào cản xã hội và khó khăn của NKT về học tập, việc làm, hôn nhân - gia đình, tâm lý và kỳ thị xã hội (dẫn chứng nghiên cứu thực nghiệm của ISDS).
• Xác định rõ khái niệm, bản chất, nguyên tắc thực hành QLTH đối với NKT dựa trên thuyết hệ thống, thuyết trao quyền và thuyết can thiệp khủng hoảng.
• Chi tiết hóa mục tiêu, nội dung, kỹ năng và quy trình chuẩn của 5 nhóm nhiệm vụ QLTH: thu thập thông tin; đánh giá nhu cầu; lập kế hoạch; thực hiện kế hoạch; theo dõi, đánh giá và kết thúc ca.

Chương 3. Thực trạng nhiệm vụ quản lý trường hợp người khuyết tật tại thành phố Đà Nẵng

Chương 3 trình bày các kết quả điều tra thực trạng trên 167 cán bộ quản lý trường hợp tại Đà Nẵng:

• Mức độ thực hiện các nhiệm vụ QLTH:
  • Nhiệm vụ thu thập thông tin: Cán bộ thực hiện tương đối đầy đủ ở các thông tin hành chính, nhân thân và dạng tật cơ bản; tuy nhiên việc khai thác sâu về hiện trạng tâm lý, khả năng kinh tế, chi phí thực tế và khả năng chăm sóc của gia đình còn lúng túng.
  • Nhiệm vụ đánh giá nhu cầu: Đánh giá tốt nhu cầu y tế, phục hồi chức năng và hỗ trợ sinh kế cơ bản; đánh giá nhu cầu tâm lý, kỹ năng sống, hòa nhập cộng đồng và quan hệ xã hội còn hạn chế do thiếu công cụ lượng giá chuyên sâu.
  • Nhiệm vụ lập kế hoạch trợ giúp: Đạt độ tin cậy thang đo cao ($\alpha = 0,947$), song việc xác định thứ tự ưu tiên của hoạt động, phân bổ khung thời gian và phân công trách nhiệm của các đơn vị dịch vụ liên ngành còn thiếu tính ràng buộc.
  • Nhiệm vụ thực hiện kế hoạch: Hoạt động hỗ trợ tiếp cận chính sách bảo trợ xã hội đạt hiệu quả cao nhất; hoạt động kết nối dịch vụ việc làm, giáo dục hòa nhập và vận động nguồn lực ngoài ngân sách còn gặp nhiều khó khăn.
  • Nhiệm vụ theo dõi, lượng giá và kết thúc: Khâu ghi chép tiến độ và báo cáo định kỳ được thực hiện, nhưng việc rà soát điều chỉnh kế hoạch dựa trên mức độ sống độc lập của NKT và quy trình đóng ca chính thức còn chưa đồng bộ.
• Các yếu tố tác động đến nhiệm vụ QLTH:
  • Kiến thức, kỹ năng của cán bộ: Cơ cấu chuyên môn đào tạo phân tán (chỉ 20,4% được đào tạo đúng chuyên ngành CTXH, 25,7% ngành Giáo dục, còn lại là Cao đẳng và các ngành khác). Đa số cán bộ kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng chuyên sâu về đánh giá nhu cầu, tham vấn tâm lý, huy động nguồn lực và kết nối chuyển tuyến.
  • Chế độ chính sách: Phụ cấp cho cán bộ QLTH cấp xã/phường còn thấp, thiếu định biên chức danh nhân viên CTXH chuyên nghiệp; chính sách trợ cấp cho NKT chưa đáp ứng đủ nhu cầu chi phí thực tế.
  • Nguồn lực và dịch vụ tại địa phương: Mạng lưới dịch vụ hỗ trợ NKT tại Đà Nẵng tương đối phát triển so với mặt bằng chung nhưng dịch vụ phục hồi chức năng chuyên sâu, đào tạo nghề hòa nhập và việc làm phù hợp cho NKT nặng vẫn còn thiếu hụt.

Chương 4. Thực nghiệm các biện pháp tăng cường hiệu quả công tác thực hiện nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật

Chương 4 mô tả quá trình thiết kế, triển khai và đánh giá can thiệp thực nghiệm:

• Phương pháp và quy trình thực nghiệm:
  • Địa bàn can thiệp: Quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
  • Mẫu thực nghiệm: 30 cán bộ quản lý trường hợp.
  • Nội dung can thiệp: Triển khai chương trình tập huấn nâng cao năng lực kết hợp thực hành quản lý ca trực tiếp trên các trường hợp NKT cụ thể tại cộng đồng.
  • Ba kỹ năng trọng tâm được can thiệp: (1) Kỹ năng đánh giá nhu cầu toàn diện, (2) Kỹ năng huy động nguồn lực, (3) Kỹ năng chuyển tuyến và kết nối dịch vụ.
• Kết quả thực nghiệm:
  • Khảo sát đối chứng trước và sau can thiệp cho thấy mức độ thực hiện các kỹ năng của CBQLTH có sự cải thiện rõ rệt, đạt ý nghĩa thống kê trong kiểm định giá trị trung bình (paired samples t-test).
  • Cán bộ nắm vững kỹ thuật phân tích cây vấn đề, lập kế hoạch cá nhân hóa, biết cách tiếp cận các tổ chức từ thiện, doanh nghiệp và cơ sở dịch vụ để hỗ trợ NKT.
  • Kết quả thực hành trên các ca thực tế tại quận Hải Châu cho thấy NKT được kết nối đúng dịch vụ y tế, nhận sinh kế phù hợp và gia đình được tham vấn giảm áp lực chăm sóc.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý thuyết về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật trong công tác xã hội tại Việt Nam.
• Chuẩn hóa khung quy trình 5 bước QLTH tương ứng với 5 nhóm nhiệm vụ cụ thể của cán bộ quản lý trường hợp (thu thập thông tin; đánh giá nhu cầu; xây dựng kế hoạch; thực hiện kế hoạch; theo dõi, đánh giá và kết thúc ca), làm rõ mục đích, nội dung thao tác và các yêu cầu kỹ năng cho từng bước.
• Tích hợp thành công các lý thuyết CTXH hiện đại (thuyết hệ thống, thuyết trao quyền, thuyết can thiệp khủng hoảng, mô hình dựa trên điểm mạnh) và các chuẩn mực của Công ước Quốc tế về Quyền của Người khuyết tật (CRPD) vào khung tiêu chí đánh giá nhiệm vụ QLTH cấp cơ sở.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh thực nghiệm đầu tiên về thực trạng triển khai Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH tại thành phố Đà Nẵng – một trong ba địa phương tiên phong trong cả nước.
• Đánh giá định lượng mức độ thực hiện từng nhiệm vụ của 167 cán bộ QLTH, nhận diện rõ những điểm nghẽn về trình độ chuyên môn (chỉ 20,4% có bằng CTXH), kỹ năng kết nối liên ngành và hạn chế về chế độ phụ cấp kiêm nhiệm.
• Chứng minh tính khả thi và hiệu quả của gói can thiệp tập huấn kết hợp quản lý ca thực tế (thực nghiệm trên 30 cán bộ tại quận Hải Châu), cung cấp căn cứ thực chứng để Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Đà Nẵng cùng các cơ quan hoạch định chính sách nhân rộng mô hình.

Khuyến nghị và giải pháp đề xuất

• Đối với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Cần rà soát, hoàn thiện và hướng dẫn chi tiết hơn quy trình chuyển tuyến liên ngành trong Thông tư 01/2015; xây dựng vị trí việc làm và chế độ phụ cấp thỏa đáng cho nhân viên CTXH/cán bộ QLTH cấp cơ sở.
• Đối với UBND và Sở LĐ-TBXH thành phố Đà Nẵng:
  • Định kỳ tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn CTXH, kỹ năng đánh giá nhu cầu và kết nối nguồn lực cho đội ngũ cán bộ QLTH tại 56 xã, phường.
  • Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành có tính ràng buộc pháp lý chặt chẽ giữa Lao động - Y tế - Giáo dục trong cung ứng gói dịch vụ tổng thể cho NKT.
  • Phát triển các dịch vụ hỗ trợ sinh kế, dạy nghề gắn với nhu cầu thị trường và dịch vụ phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Phạm vi khảo sát thực trạng mới chỉ tập trung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng (với quy mô mẫu 167 cán bộ QLTH), chưa tiến hành so sánh đối chiếu định lượng với hai địa phương cùng triển khai Thông tư 01/2015 là Phú Thọ và Đồng Nai.
  • Mẫu can thiệp thực nghiệm giới hạn ở 30 cán bộ tại địa bàn một quận (quận Hải Châu), cần thời gian theo dõi dài hạn hơn để đo lường độ bền vững của các kết quả can thiệp trên thân chủ NKT sau khi đóng ca.
  • Do đặc thù cán bộ cơ sở kiêm nhiệm nhiều mảng công tác, việc đo lường mức độ tác động của thái độ làm việc đôi lúc chịu ảnh hưởng bởi yếu tố thời gian và áp lực công việc hành chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh liên tỉnh/thành phố để đánh giá các mô hình tổ chức QLTH khác nhau trên phạm vi toàn quốc.
  • Nghiên cứu chuyên sâu về quy trình QLTH cho từng nhóm dạng tật chuyên biệt (khuyết tật trí tuệ, khuyết tật tâm thần, trẻ em tự kỷ) nhằm xây dựng các bộ công cụ lượng giá đặc thù.
  • Đánh giá tác động kinh tế - xã hội dài hạn của mô hình QLTH đối với khả năng sống độc lập và hòa nhập thị trường lao động của người khuyết tật.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Luận án là tài liệu tham khảo cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Cục Bảo trợ Xã hội, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh/thành phố trong việc đánh giá việc thực thi Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH, xây dựng tiêu chuẩn nghề nghiệp nhân viên QLTH và hoàn thiện cơ chế an sinh cho người khuyết tật.
• Đối với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu: Là nguồn tài liệu giảng dạy, nghiên cứu chuyên khảo hữu ích cho giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học ngành Công tác xã hội, Xã hội học, Chính sách công tại các trường đại học và viện nghiên cứu; đặc biệt ở các học phần: Công tác xã hội với người khuyết tật, Quản lý trường hợp trong công tác xã hội, Thực hành công tác xã hội cá nhân và gia đình.
• Đối với cán bộ thực hành tại cơ sở: Cán bộ CTXH, cộng tác viên an sinh xã hội tại xã/phường, các trung tâm bảo trợ xã hội và các tổ chức phi chính phủ (NGO) có thể sử dụng trực tiếp khung 5 nhóm nhiệm vụ, bảng kiểm tiêu chí đánh giá và tài liệu tập huấn kỹ năng (đánh giá nhu cầu, huy động nguồn lực, chuyển tuyến) được trình bày trong luận án để áp dụng vào thực tiễn quản lý ca.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định quản lý trường hợp người khuyết tật gồm những nhóm nhiệm vụ cơ bản nào?

Luận án chuẩn hóa quy trình quản lý trường hợp NKT thành 5 nhóm nhiệm vụ chính: (1) Thu thập thông tin; (2) Đánh giá nhu cầu; (3) Xây dựng kế hoạch trợ giúp; (4) Thực hiện kế hoạch trợ giúp; (5) Theo dõi, đánh giá và kết thúc quản lý trường hợp.

2. Dữ liệu thực trạng tại thành phố Đà Nẵng được thu thập từ những khách thể nào?

Khách thể nghiên cứu chính thức gồm 167 cán bộ quản lý trường hợp tại các xã, phường và trung tâm CTXH trên toàn thành phố Đà Nẵng. Khách thể bổ trợ gồm 14 gia đình/người chăm sóc NKT và 8 người khuyết tật. Ngoài ra, 30 cán bộ QLTH tại quận Hải Châu tham gia vào chương trình can thiệp thực nghiệm.

3. Cơ cấu chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý trường hợp tại Đà Nẵng có đặc điểm gì nổi bật?

Khảo sát 167 cán bộ QLTH cho thấy tỷ lệ cán bộ được đào tạo đúng chuyên ngành Công tác xã hội chỉ chiếm 20,4% (34 người). Các ngành khác gồm Giáo dục chiếm 25,7% (43 người), các ngành khác chiếm 23,9% (40 người) và nhóm còn lại chiếm 30,0% (50 người). Về trình độ: Đại học chiếm 51,5%, Cao đẳng chiếm 26,3%. Phần lớn cán bộ làm công tác QLTH theo cơ chế kiêm nhiệm.

4. Hệ số độ tin cậy Cronbach's Alpha của các thang đo nhiệm vụ trong luận án đạt kết quả ra sao?

Kết quả kiểm định trên phần mềm SPSS cho thấy cả 5 tiểu thang đo đều đạt độ tin cậy thống kê: Thang đo Thu thập thông tin đạt 0,621; Đánh giá nhu cầu đạt 0,744; Lập kế hoạch trợ giúp đạt 0,947; Thực hiện kế hoạch đạt 0,708; Theo dõi, đánh giá và kết thúc đạt 0,752.

5. Nội dung chương trình thực nghiệm nâng cao năng lực cho cán bộ tại quận Hải Châu tập trung vào những kỹ năng nào?

Chương trình thực nghiệm trên 30 cán bộ tập trung vào 3 kỹ năng cốt lõi: Kỹ năng đánh giá nhu cầu toàn diện (theo mô hình sinh thái và tâm lý xã hội), Kỹ năng huy động nguồn lực (vận động cộng đồng, tổ chức xã hội, doanh nghiệp) và Kỹ năng chuyển tuyến, kết nối dịch vụ (y tế, giáo dục, việc làm).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đỗ Nghiêm Thanh Phương đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và phương pháp luận về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật, đồng thời phân tích thực chứng việc thực hiện các nhiệm vụ quản lý ca của 167 cán bộ tại thành phố Đà Nẵng trong khuôn khổ thực thi Thông tư 01/2015/TT-BLĐTBXH. Kết quả nghiên cứu chỉ ra những thành tựu bước đầu của mạng lưới cơ sở cũng như những bất cập về cơ cấu chuyên môn đào tạo, chế độ đãi ngộ và cơ chế kết nối dịch vụ liên ngành. Thông qua việc thực nghiệm thành công chương trình tập huấn nâng cao kỹ năng cho cán bộ tại quận Hải Châu, luận án đã cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp thực tiễn nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý trường hợp, nâng cao chất lượng an sinh xã hội cho người khuyết tật tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới về khoa học của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ TRƢỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƢỜI KHUYẾT TẬT.

Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật. Hướng nghiên cứu về nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật.

Những công trình nghiên cứu ở Việt Nam. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp. Hướng nghiên cứu về quản lý trường hợp đối với người khuyết tật. Đánh giá chung tình hình nghiên cứu.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TRƢỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƢỜI KHUYẾT TẬT. Khái niệm và phân loại về người khuyết tật. Khái niệm người khuyết tật. Phân loại người khuyết tật.

Khó khăn của người khuyết tật. Khái quát chung về quản lý trường hợp và quản lý trường hợp người khuyết tật. Khái niệm quản lý trường hợp. Quản lý trường hợp người khuyết tật.

Nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật. Nhiệm vụ thu thập thông tin về người khuyết tật. Nhiệm vụ đánh giá nhu cầu người khuyết tật. Nhiệm vụ xây dựng kế hoạch trợ giúp người khuyết tật.

Nhiệm vụ thực hiện kế hoạch trợ giúp người khuyết tật. Theo dõi, đánh giá và kết thúc quản lý trường hợp với người khuyết tật .77 Tiểu kết chương 2. THỰC TRẠNG NHIỆM VỤ QUẢN LÝ TRƢỜNG HỢP NGƢỜI KHUYẾT TẬT TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG. Thực trạng nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp.

Đánh giá chung về các nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật. Thực trạng nhiệm vụ thu thập thông tin của cán bộ quản lý trường hợp. Thực trạng nhiệm vụ đánh giá nhu cầu người khuyết tật. Thực trạng nhiệm vụ lập kế hoạch can thiệp.

Thực trạng nhiệm vụ thực hiện kế hoạch. Thực trang nhiệm vụ theo dõi, lượng giá và kết thúc quản lý trường hợp. Thực trạng một số yếu tố tác động đến nhiệm vụ quản lý trường hợp đối với người khuyết tật tại thành phố Đà Nẵng. Thực trạng về kiến thức, kỹ năng, thái độ của cán bộ quản lý trường hợp.

Thực trạng chế độ chính sách đối với người khuyết tật và cán bộ quản lý trường hợp. Thực trạng nguồn lực và dịch vụ trợ giúp tại địa phương .126 Tiểu kết chương 3. THỰC NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƢỜNG HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ QUẢN LÝ TRƢỜNG HỢP ĐỐI VỚI NGƢỜI KHUYẾT TẬT. Diễn giải quy trình và phương pháp thực hiện.

Cơ sở thực nghiệm. Diễn giải phương pháp thực nghiệm. Kế hoạch, nội dung và phương pháp tập huấn. Kết quả thực nghiệm tác động nhằm nâng cao kỹ năng quản lý trường hợp đối với người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp.

Thực trạng kỹ năng quản lý trường hợp của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau thực nghiệm. Kết quả đánh giá kỹ năng đánh giá nhu cầu của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn. Kết quả đánh giá kỹ năng huy động nguồn lực của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn. Kết quả đánh giá kỹ năng chuyển tuyến và kết nối của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau tập huấn.

Kết quả thực nghiệm quản lý trường hợp người khuyết tật của cán bộ quản lý trường hợp. Thông tin chung về CBQLTH và NKT. Kết quả thực nghiệm .169 Tiểu kết chương 4.173 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .175 TÀI LIỆU THAM KHẢO .177 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Mức độ thực hiện các nhiệm vụ quản lý trường hợp.

Mức độ thực hiện các nhiệm vụ thu thập thông tin. Nhiệm vụ đánh giá nhu cầu người khuyết tật. Mức độ thực hiện nhiệm vụ lập kế hoạch. Mức độ thực hiện nhiệm vụ thực hiện kế hoạch trợ giúp.

Nhiệm vụ lượng giá và kết thúc trường hợp. Kiến thức chuyên môn được đào tạo của cán bộ quản lý trường hợp. Thực trạng kỹ năng của cán bộ quản lý trường hợp. Thực trạng thái độ của cán bộ quản lý trường hợp.

Chính sách dành cho người khuyết tật. Chế độ chính sách dành cho cán bộ quản lý trường hợp. Nguồn lực và dịch vụ dành cho người khuyết tật tại Đà Nẵng. Nhu cầu tập huấn về kiến thức và kỹ năng trong quản lý trường hợp đối với NKT của cán bộ quản lý trường hợp.

Mức độ thực hiện kỹ năng của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau thực nghiệm. Kiểm định giá trị trung bình về kỹ năng của cán bộ quản lý trường hợp trước và sau thực nghiệm.156 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Thực trạng nhiệm vụ quản lý trường hợp (điểm trung bình). Mức độ thực hiện các nhiệm vụ thu thập thông tin (điểm trung bình) .3 Mức độ thực hiện đánh giá nhu cầu người khuyết tật (điểm trung bình) 101 Biểu đồ 3.

Mức độ thực hiện nhiệm vụ lập kế hoạch (điểm trung bình). Mức độ thực hiện nhiệm vụ thực hiện kế hoạch (điểm trung bình). Mức độ thực hiện lượng giá, kết thúc trường hợp (ĐTB) .Mức độ kỹ năng đánh giá nhu cầu của CBQLTH trước và sau thực nghiệm. Error! Bookmark not defined.2 Mức độ kỹ năng huy động nguồn lực của CBQLTH trước và sau thực nghiệm.

Mức độ kỹ năng chuyển tuyến và kết nối của CBQLTH trước và sau thực nghiệm. Tính cấp thiết của đề tài Người khuyết tật là đối tượng được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước ta, chiếm vị trí trọng tâm trong hệ thống phúc lợi xã hội quốc gia. Trong những năm qua, nhà nước đã rất chú trọng tới việc chăm sóc, hỗ trợ người khuyết tật một cách toàn diện, từ các chính sách giáo dục, y tế…cho đến những chính sách về bảo trợ và hòa nhập xã hội.cụ thể là Luật người khuyết tật Việt Nam được ban hành và hiện thực hoá thành những hoạt động trợ giúp người khuyết tật và có đã có những kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, trợ giúp người khuyết tật là một hoạt động rất cần sự phối hợp và nỗ lực của các Ban, Ngành, đoàn thể, các cơ quan, tổ chức và của của toàn xã hội.

Trong bối cảnh đó, công tác xã hội, với những đặc trưng của mình, có một vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy sự phối hợp toàn diện trong quá trình trợ giúp người khuyết tật. Việc tìm ra một phương pháp công tác xã hội phù hợp đối với người khuyết tật sẽ giúp rất nhiều vào hoạt động trợ giúp người khuyết tật ở nước ta. Quản lý trường hợp là một phương pháp trong thực hành công tác xã hội, trong tiếng Anh được gọi là Case Management, phương pháp này được áp dụng phổ biến trong ngành công tác xã hội ở trên thế giới để trợ giúp các đối tượng yếu thế, tuy nhiên đây là vấn đề mới đối với Việt Nam, về cả lý luận và thực tiễn. Về lý luận, chưa có nhiều nghiên cứu ở nước ta về vấn đề này ở quy mô lớn như luận án hay đề tài cấp bộ, cấp nhà nước mà chỉ có những nghiên cứu trong phạm vi hẹp như QLTH tại một trung tâm, một xã…Về thực tiễn, công tác triển khai thực hiện QLTH cũng chưa thực sự diễn ra tại địa phương, tại cơ quan nào một cách có hệ thống và mang đúng tính chất của QLTH, QLTH đối với NKT cũng nằm trong thực trạng chung đó.

Chính vì vậy, việc làm rõ các vấn đề lý luận về Quản lý trường hợp như mục đích, triết lý, quy trình…là một yêu cầu cấp thiết của ngành công tác xã hội. Mặt khác, những vấn đề mang tính chất thực hành của Quản lý trường hợp như phương pháp tổ chức, kỹ thuật thực hiện, vai trò của nhân viên công tác xã hội trong công tác này khi trợ giúp các đối tượng yếu thế, đặc biệt là NKT ở Việt Nam như thế nào cũng là vấn đề rất cần được nghiên cứu, tìm hiểu. 1 Nằm trong khuôn khổ của của Đề án phát triển nghề Công tác xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2010-2020, ngày 6 tháng 1 năm 2015, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã ra Thông tư Số 01/2015/TT-BLĐTBXH Hướng dẫn về quản lý trường hợp người khuyết tật và có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 2 năm 2015. Thông tư đã đưa ra những hướng dẫn khá cụ thể về những vấn đề liên quan đến Quản lý trường hợp người khuyết tật như định nghĩa, quy trình, nhiệm vụ cũng như cách thức tổ chức, trách nhiệm của các cơ quan, các dịch vụ trong quản lý trường hợp người khuyết tật.

Đây là một thông tư có ý nghĩa to lớn trong việc trợ giúp Người khuyết tật tại nước ta, nếu được thực hiện tốt, một mặt, nó sẽ giúp cho người khuyết tật được trợ giúp một cách toàn diện và có hệ thống, được cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tốt nhất có thể; mặt khác, việc thực hiện thông tư này cũng sẽ đảm bảo một cơ chế phối hợp thống nhất giữa những đơn vị chịu trách nhiệm hỗ trợ người khuyết tật của các ngành như y tế, giáo dục, lao động và các ban ngành đoàn thể khác trong xã hội. Tuy nhiên, việc thực tế triển khai Quản lý trường hợp người khuyết tật tại từng địa phương ra sao, có những thuận lợi, khó khăn hay vướng mắc gì, các dịch vụ, nguồn nhân lực thực hiện và hỗ trợ công tác Quản lý trường hợp người khuyết tật đáp ứng như thế nào cũng cần có một đánh giá tổng thể để đưa ra những điều chỉnh hợp lý. Đà Nẵng là một địa phương đi đầu trong cả nước về một số lĩnh vực, đặc biệt là các lĩnh vực về xã hội, vấn đề phát triển công tác xã hội và trợ giúp người khuyết tật cũng được chú trọng và quan tâm, bước đầu đã đạt được những thành tựu đáng kể. Từ đầu năm 2014, thành phố Đà Nẵng đã thành lập mạng lưới quản lý trường hợp/giám sát trợ giúp người khuyết tật tại 56 xã, phường với sự tham gia của gần 200 cán bộ của 3 ngành Lao động- TBXH, Y tế, Giáo dục và Đào tạo.