Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường: Quản lý hành chính nhà nước về môi trường ở Việt Nam hiện nay

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường về quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam hiện nay, phân tích thực trạng và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Thị Hiển
• Người hướng dẫn: Trần Thị Hiển
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• Đề tài: Quản lý hành chính nhà nước về môi trường tại Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: đề tài khoa học cấp trường
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
• 2. PHẦN THỨ HAI: BÁO CÁO TỔNG THUẬT
• 2.1. Một số vấn đề lí luận về quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 2.2. Lí thuyết chung về môi trường và chức năng xã hội của nhà nước về quản lí môi trường
• 2.3. Lí luận chung về quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 2.4. Thực trạng quản lý hành chính nhà nước về môi trường và một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
• 2.5. Đánh giá tổng quan về thực trạng quản lí hành chính nhà nước về môi trường
• 2.6. Thông tin về quản lí và pháp luật bảo vệ môi trường của Nhật Bản và kinh nghiệm với Việt Nam
• 2.7. Kết luận và kiến nghị
• 2.8. Một số kiến giải chung nhằm nâng cao hiệu quả quản lí hành chính nhà nước về môi trường
• 2.9. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ môi trường
• 3. PHẦN THỨ BA: CÁC CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Chuyên đề 1: Quản lý hành chính nhà nước về môi trường - nhìn từ góc độ chức năng xã hội của nhà nước
• 3.2. Chuyên đề 2: Nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.3. Chuyên đề 3: Phương pháp, hình thức quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.4. Chuyên đề 4: Nội dung quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.5. Chuyên đề 5: Công cụ quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.6. Chuyên đề 6: Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.7. Chuyên đề 7: Phân cấp trong quản lý hành chính nhà nước về môi trường và thực tiễn ở Việt Nam
• 3.8. Chuyên đề 8: Thiết chế quản lý hành chính nhà nước về môi trường ở Việt Nam hiện nay
• 3.9. Chuyên đề 9: Thanh tra, kiểm tra và xử lí vi phạm hành chính trong quản lý hành chính nhà nước về môi trường
• 3.10. Chuyên đề 10: Quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực môi trường của Nhật Bản và kinh nghiệm với Việt Nam
• DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN

Tóm tắt

I. Quản lý hành chính nhà nước về môi trường tại Việt Nam

Quản lý hành chính nhà nước về môi trường là một trong những chức năng xã hội quan trọng của nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh môi trường tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm, biến đổi khí hậu và suy thoái tài nguyên. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý môi trường, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Hành chính nhà nước về môi trường không chỉ là việc thực thi pháp luật mà còn bao gồm các hoạt động quản lý, kiểm soát và bảo vệ môi trường một cách bền vững.

1.1. Lý thuyết chung về quản lý môi trường

Lý thuyết về quản lý môi trường được xây dựng dựa trên các nguyên tắc cơ bản của hành chính nhà nước, bao gồm việc xác định các chức năng xã hội của nhà nước trong việc bảo vệ môi trường. Môi trường được hiểu là tổng hợp các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có ảnh hưởng đến đời sống con người và sinh vật. Quản lý nhà nước về môi trường đòi hỏi sự kết hợp giữa pháp luật, chính sách và các công cụ quản lý hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Thực trạng quản lý môi trường tại Việt Nam

Hiện trạng môi trường Việt Nam đang đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng như ô nhiễm không khí, nước thải công nghiệp và suy thoái đa dạng sinh học. Pháp luật môi trường hiện hành tuy đã có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn những hạn chế trong việc thực thi và kiểm soát. Các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cần phải cải thiện hiệu quả hoạt động, đặc biệt là trong việc áp dụng các giải pháp quản lý môi trường hiện đại và bền vững.

II. Chính sách và pháp luật về môi trường

Chính sách môi trường và pháp luật môi trường là hai công cụ chính trong quản lý nhà nước về môi trường. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của các chính sách và pháp luật hiện hành, đồng thời đề xuất các cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Quản lý môi trường bền vững đòi hỏi sự kết hợp giữa các quy định pháp lý và các biện pháp thực tiễn, đặc biệt là trong việc quản lý chất thải và bảo tồn đa dạng sinh học.

2.1. Pháp luật môi trường hiện hành

Pháp luật môi trường tại Việt Nam hiện nay bao gồm các quy định về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải và bảo tồn tài nguyên. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế trong việc thực thi và kiểm soát, đặc biệt là trong các lĩnh vực như quản lý chất thải nguy hại và bảo vệ đa dạng sinh học. Cần có sự cải tiến trong hệ thống pháp luật để đáp ứng các yêu cầu của quản lý môi trường hiện nay.

2.2. Chính sách môi trường và phát triển bền vững

Chính sách môi trường cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các chính sách này cần được áp dụng một cách đồng bộ và hiệu quả, đặc biệt là trong việc quản lý các khu đô thị và nông thôn. Quản lý môi trường đô thị và quản lý môi trường nông thôn đòi hỏi các giải pháp cụ thể và phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực.

III. Thách thức và giải pháp quản lý môi trường

Thách thức quản lý môi trường tại Việt Nam bao gồm sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật, hạn chế trong nguồn lực và nhận thức của cộng đồng. Nghiên cứu này đề xuất các giải pháp quản lý môi trường nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bao gồm việc hoàn thiện pháp luật, tăng cường nguồn lực và nâng cao nhận thức cộng đồng. Quản lý môi trường bền vững đòi hỏi sự tham gia tích cực của các bên liên quan, từ nhà nước đến doanh nghiệp và người dân.

3.1. Thách thức trong quản lý môi trường

Các thách thức quản lý môi trường tại Việt Nam bao gồm sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật, hạn chế trong nguồn lực và nhận thức của cộng đồng. Đặc biệt, việc quản lý chất thải và bảo vệ đa dạng sinh học đang là những vấn đề cấp bách cần được giải quyết. Quản lý môi trường hiện nay đòi hỏi sự kết hợp giữa các biện pháp pháp lý và thực tiễn để đạt được hiệu quả cao nhất.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý

Các giải pháp quản lý môi trường được đề xuất bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường nguồn lực và nâng cao nhận thức cộng đồng. Đặc biệt, cần có sự tham gia tích cực của các bên liên quan, từ nhà nước đến doanh nghiệp và người dân. Quản lý môi trường bền vững đòi hỏi sự kết hợp giữa các biện pháp pháp lý và thực tiễn để đạt được hiệu quả cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Ề TÀI KHOA HỌC CẤP TR¯ỜNG QUAN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ N¯ỚC VỀ MOI TR¯ỜNG Ủ VIỆT NAM HIEN NAY MA SO: LH 2010-11/DHL-HN Chủ nhiệm ề tài : TS. Tran Thi Hién Th° ký ề tài : TS. Nguyên Thị Thủy TRUNG TÂM THÔNG TIN TH¯ VỊÊ TR¯ỜNG ẠI HOC LUẬT HÀ NỘI PHÒNG Ọc_ ⁄Í7⁄⁄_ _ HÀ NỘI - 2011 MỤC LỤC Trang Phan thứ nhất MO DAU Phan thứ hai: BAO CAO TONG THUAT Một số van ề lí luận về quan lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng Lí thuyết chung về môi tr°ờng và chức nng xã hội của nhà n°ớc về quản lí môi tr°ờng m¬aÌỉ Lí luận chung về quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng Thực trạng quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng và một a9 số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ánh giá tong quan về thực trạng quan lí hành chính nhà n°ớc 39 về môi tr°ờng H. Thông tin về quản lí và pháp luật bảo vệ môi tr°ờng của Nhật 63 Bản và kinh nghiệm với Việt Nam Kết luận và kiến nghị 68 Một số kiến giải chung nhằm nâng cao hiệu quả quản lí hành 68 chính nhà n°ớc về môi tr°ờng Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo vệ 70 môi tr°ờng Phần thứ ba: CÁC CHUYÊN È NGHIÊN CỨU Va Chuyên dé 1: Quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng - 72 nhìn từ góc ộ chức nng xã hội của nhà n°ớc Chuyên dé 2: Nguyên tắc quản lý hành chính nhà n°ớc về môi 90 tr°ờng Chuyên dé 3: Ph°¡ng pháp, hình thức quản lý hành chính nhà 106 n°ớc về môi tr°ờng Chuyên dé 4: Nội dung quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng 116 DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN 1.

Trần Thị Hiển - Chủ nhiệm ề tài 2. Nguyễn Thị Thủy - Th° ký dé tài 3. Nguyễn Ngọc Bích 4. Phan Lan H°¡ng 5.

Ta Quang Ngoc 6. Bùi Xuân Phái 7. Phạm Hồng Quang 8. Vi Thị Duyên Thủy Chuyên ề 5: Công cụ quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng 135 Chuyên dé 6: Những yếu tô ảnh h°ởng ến quản lý hành chính 148 nhà n°ớc về môi tr°ờng Chuyên dé 7: Phân cấp trong quan lý hành chính nhà n°ớc về 162 môi tr°ờng và thực tiễn ở Việt Nam Chuyên ề 8: Thiết chế quản lý hành chính nhà n°ớc về môi 174 tr°ờng ở Việt Nam hiện nay Chuyên ề 9: Thanh tra, kiểm tra và xử lí vi phạm hành chính 187 trong quản lý hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng Chuyên ề 10: Quản lý hành chính nhà n°ớc trong l)nh vực 204 môi tr°ờng của Nhật bản và kinh nghiệm với Việt Nam PHAN THỨ NHẬT MỞ DAU I.

Tinh cấp thiết của ề tài Biến ổi khí hậu ang trở thành mối quan tâm hàng ầu của mọi quốc gia trên toàn thế giới. Liên hợp quốc ã liên tục tổ chức các Hội nghị bàn về các giải pháp nhằm ứng phó với tình trạng biến ổi khí hậu gây ảnh h°ởng trực tiếp ến sự tồn tại của thé hệ hiện tại và t°¡ng lai. Tại các Hội nghị Th°ợng ỉnh của Liên hợp quốc tai Rio DeJanneiro (Braxin) nm 1992 và Hội nghị Th°ợng ỉnh thế giới nm 2002 tại Johannesburg (Nam phi) các n°ớc tham dự ã nhất trí cho rằng phát triển bền vững là xu thé tất yêu mà cộng ồng Quốc tế cần h°ớng ến. Từ 07 ến 18 tháng 12 Nm 2009 Hội nghị Biến ổi khí hậu diễn ra tai Copenhagen Dan Mạch ã nỗ lực thảo luận về các biện pháp giảm thiêu biến ổi khí hậu.

Tiếp ó, Hội nghị Th°ợng ỉnh Liên hợp quốc diễn ra tại Cancun, vùng biển Caribe của Mexico (khai mạc ngày 29 tháng 12 nm 2010) với gần 200 quốc gia tham dự ã nói lại các cuộc àm phán tại hội nghị th°ợng ỉnh Copenhagen nhm tìm ra các giải pháp giảm tình trạng tng nhiệt toàn cầu!. Việt Nam là n°ớc chịu ảnh h°ởng nặng né của hiện t°ợng biến ổi khí hậu nên chúng ta cần óng góp vào nỗ lực chung của thé giới bằng các chính sách nhằm giảm thiểu tác ộng và thích ứng với biển ổi khí hậu. ồng thời, cần phải cố gắng h¡n nữa dé cải thiện môi tr°ờng, nhất là trong các l)nh vực lập kế hoạch, tng c°ờng khả nng thích ứng của cộng ồng. Phát triển bền vững °ợc ặt ra nh° là một yêu cầu tất yếu tr°ớc tình hình suy thoái môi tr°ờng thé giới hiện nay.

Dé có thé phát triển bền vững òi hỏi quản lí nhà n°ớc phải ồng bộ và hiệu quả trên tất cả các mặt kinh tế, xã hội và môi tr°ờng. Song, từ thực trạng môi tr°ờng và chính sách pháp luật về bảo vệ môi tr°ờng hiện nay, cho thây quản lí hành chính nhà n°ớc vê môi 1. VTV ài truyền hình Việt Nam http://vtv.vn/Home/Index tr°ờng ch°a thực sự hiệu quả. Pháp luật về môi tr°ờng hiện nay chủ yếu thiên về kiểm soát, xử lí vi phạm, ch°a ủ sức chủ ộng cải thiện, và ảm bảo một môi tr°ờng theo chuẩn của phát triển bền vững.

Các c¡ quan trong bộ máy quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng còn có những nội dung ch°a rành mạch về nhiệm vụ, quyền hạn; nội dung một số luật chuyên ngành có liên quan ến quản lí về môi tr°ờng ch°a thông nhất với Luật Bảo vệ môi tr°ờng, nh°: Luật Qui hoạch ô thị. Luật ầu t°, Luật Xây dựng; Luật Tài nguyên n°ớc. ặc biệt là các vấn ề quản lí chất thải, quản lí l°u vực sông và quản lí bảo tồn a dạng sinh học. Công tác truyền thông về bảo vệ môi tr°ờng ch°a thực sự phát huy vai trò, nâng cao ý thức của ông ảo các tầng lớp trong xã hội về bảo vệ môi tr°ờng, do ó ch°a thúc ây tiến trình xã hội hóa công tác bảo vệ môi tr°ờng.

Có rất nhiều nội dung cần giải quyết cả trong pháp luật và trong thực tiễn quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng. Hoạt ộng quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng cần có sự ổi mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lí, mà tr°ớc hết là cần hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi tr°ờng. Với mong muốn, thông qua việc nghiên cứu ề tài "Quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng ở Việt Nam hiện nay" từ góc ộ lí luận và thực tiễn, nhóm tác giả chúng tôi có thể tìm ra những iểm mạnh, iểm bất cập trong quản lí hành chính nhà n°ớc, góp phần hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lí về môi tr°ờng ể giảm thiểu tác ộng làm suy thoái môi tr°ờng và thích ứng với biến ổi khí hậu. Tình hình nghiên cứu Bảo vệ môi tr°ờng °ợc xác ịnh là yếu tố gn liền với phát triển bền vững.

Khái niệm phát triển bền vững không còn xa lạ với những ng°ời quản lí và trong tầng lớp trí thức. Tuy nhiên, van dé phát triển bền vững ang hầu nh° còn nằm ngoài nhận thức của ông ảo dân chúng. iều này, tr°ớc hết trách nhiệm thuộc về Nhà n°ớc mà chủ yếu thuộc hệ thống hành pháp trong công tác quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng. Phần khác, do các công trình nghiên cứu về tác ộng của môi tr°ờng ối với phát triển bền vững, nghiên cứu về quản lí nhà n°ớc về bảo vệ môi tr°ờng ch°a nhiêu, ch°a ủ sức ể làm tài liệu truyền thông, nâng cáo ý thức cộng ồng về bảo vệ môi tr°ờng.

Một số công trình nghiên cứu về quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng, có thể liệt kể, nh°: Nguyễn Quang Vi, Quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng - thực trạng và giải pháp, Luận vn thạc s), ại học Quốc gia Hà Nội, 2006, Tuy nhiên luận vn này ch°a giải quyết °ợc các vấn dé về lí luận quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng. Nội dung luận vn chủ yếu khái quát thực trạng quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng thời kỳ tr°ớc nm 2005. Phan Thị Tổ Uyên, Pháp luật về xử phat vi phạm hành chính trong l)nh vực bảo vệ bảo vệ môi tr°ờng, Luận vn Thạc s) luật học, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội, 2011. ây là luận vn có số liệu t°¡ng ối phong phú về thực trạng vi phạm pháp luật và xử li vi phạm pháp luật bảo vệ môi tr°ờng.

Một số vấn dé yếu kém trong pháp luật hành chính về xử phạt vi phạm trong l)nh vực môi tr°ờng cing °ợc tác giả Phan Thị Tố Uyên chỉ ra trong trong luận vn. Tuy nhiên ây không phải là một luận vn nghiên cứu về quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng. Nguồn thông tin, t° liệu nghiên cứu và các số liệu rất cụ thể rất cần thiết về công tác quản lí hành chính nhà n°ớc về môi tr°ờng tập trung nhiều trong các Ki yếu Hội nghị Môi tr°ờng toàn quốc lần thứ 1, 2, 3 do Bộ Tài nguyên và Môi tr°ờng tổ chức. Ở từng góc ộ của quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng có thé kể ến các công trình nghiên cứu nh°: TS.

Hoàng Thế Liên (Chủ biên), Những nội dung cấm vi phạm theo qui ịnh của pháp luật bảo vệ môi tr°ờng, Hà Nội, 2002. Trong công trình nghiên cứu này, các tác giả ã có cách nhìn tổng quát ể phân tích k) về vai trò của pháp luật nhằm kiểm soát hành vi vi phạm pháp luật trong l)nh vực bảo vệ môi tr°ờng thông qua những nội dung cắm vi phạm theo qui ịnh của pháp luật bảo vệ môi tr°ờng. Một số bài viết bàn về các vấn ề xung quanh pháp luật bảo vệ môi tr°ờng và phát triển bền vững, nh°: Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi tr°ờng Việt Nam (2004), Việt Nam Môi tr°ờng và cuộc sống, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS. Phạm Khôi Nguyên, Bảo vệ, cải thiện môi tr°ờng vì sự nghiệp phát triển bên vững, tham luận tại ại hội ại biểu toàn quốc lần thứ X của ảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2006; Hoàng kim Qué, Vai trò của cộng dong trong việc bảo vệ môi tr°ờng thông qua h°¡ng °ớc, luật tục ở Việt Nam, Báo cáo tông hợp tại Hội nghị Môi tr°ờng lần 2.

ặc biệt, các bài viết °ợc tập hợp trong Ki yếu Hội nghị Môi tr°ờng toàn quốc lần thứ III tại Hà Nội nm 2010 ã có sự phân tích về những khó khn v°ớng mắc trong công tác quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng ở các nội dung c¡ bản nh°: Van dé ánh giá qui hoạch rừng ặc dung ở Việt Nam; hiện trạng và diễn biến suy thoái a dạng sinh học ở Việt Nam; ánh giá hiện trạng công nghệ xử li chất thải bao gồm cả n°ớc thải, chất thải ran thông th°ờng, chat thải nguy hại ở Việt Nam. ây là nguồn tài liệu dé có thể tổng hợp, nghiên cứu về thực trạng quản lí nhà n°ớc về môi tr°ờng ở Việt Nam hiện nay.