phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia thành 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý điểm đến du lịch Chƣơng 2. Thực trạng hoạt động quản lý điểm đến du lịch tỉnh Ninh Bình Chƣơng 3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý điểm đến du lịch tỉnh Ninh Bình.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH 1. Điểm đến du lịch 1. Khái niệm về điểm đến du lịch Điểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan của khách du lịch. [5] Điểm đến du lịch là những điểm có tài nguyên du lịch nổi trội, có khả năng hấp dẫn du khách, hoạt động kinh doanh có hiệu quả và đảm bảo phát triển bền vững.
“ Điểm đến du lịch là một không gian vật chất mà du khách ở lại ít nhất là một đêm. Nó bao gồm các sản phẩm du lịch như các dịch vụ hỗ trợ, các điểm đến và tuyến điểm du lịch trong thời gian một ngày. Nó có các giới hạn vật chất và quản lý giới hạn hình ảnh, sự quản lý xác định tính cạnh tranh trong thị trường. Các điểm đến du lịch địa phương thường bao gồm nhiều bên hữu quan như một cộng đồng tổ chức và có thể kết nối lại với nhau để tạo thành một điểm đến du lịch lớn hơn”.
Vị trí và vai trò của điểm đến du lịch trong phát triển du lịch 1.Vị trí của điểm đến du lịch Hoạt động du lịch muốn tồn tại và phát triển không thể tách rời điểm đến du lịch. Sự xuất hiện của các điểm đến hấp dẫn sẽ làm gia tăng sự thu hút du khách, đồng thời tạo cơ hội phát triển toàn diện cho hoạt động du lịch ở địa phương đó. Mỗi điểm đến du lịch có một vị trí nhất định đối với vùng hay quốc gia tùy thuộc vào quy mô và mức độ phát triển. Tuy nhiên các điểm đến đều hướng tới sự hấp dẫn, khả năng cạnh tranh và tạo ra những lợi ích cho cộng đồng địa phương, khách du lịch và xã hội nói chung.
Xác định đúng vị trí của điểm đến thì các địa phương và quốc gia sẽ có các chính sách đúng đắn để khuyến khích tạo sự phát triển toàn diện cho điểm đến đó. Các chính sách này sẽ là động lực để các điểm đến tận dụng được các thế mạnh, phát triển một cách độc đáo, tránh sự trùng lặp giữa các điểm đến với nhau trong quá trình cạnh tranh. Vai trò của điểm đến du lịch 11 z Điểm đến và sự phát triển của điểm đến có vai trò to lớn đối với các địa phương và quốc gia kinh doanh du lịch. Vai trò của các điểm đến thể hiện ở các mặt kinh tế, xã hội và môi trường tạo ra tính bền vững tại những khu vực này.
Trước hết, các điểm đến du lịch có vai trò thu hút khách du lịch tới tham quan và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ở đây. Thông qua quá trình thu hút khách, điểm đến sẽ thỏa mãn được sự quan tâm và các nhu cầu của du khách. Đây cũng là một vai trò mang tính xã hội của điểm đến du lịch nói riêng và hoạt động du lịch nói chung. Từ việc phục vụ du khách, các điểm đến du lịch cũng thu được nhiều nguồn lợi để củng cố nền kinh tế địa phương, cải thiện chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.
Nguồn lợi về kinh tế có thể được tạo ra từ việc bán vé, các dịch vụ mà cộng đồng địa phương tham gia như: chèo đò, hướng dẫn, bán hàng…Sự đóng góp về kinh tế có thể giúp nâng cấp, cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng địa phương, nâng cao dân trí hoặc nâng cao thu nhập cho cộng đồng. Các điểm đến du lịch nếu được phát triển đúng mức sẽ có đóng góp cho vấn đề bảo vệ tài nguyên du lịch và môi trường. Với các chính sách phát triển bền vững, các điểm đến đều chú trọng vào việc trùng tu, tôn tạo các tài nguyên du lịch, bảo vệ các giá trị nguyên bản của tài nguyên và môi trường sinh thái. Kết hợp với các hoạt động quy hoạch là hoạt động tuyên truyền, giáo dục để các thành phần tham gia du lịch đểu có ý thức ứng xử với môi trường.
Đây là vai trò phổ biến và cũng trở thành cấp thiết với mọi điểm đến du lịch trong hiện tại và tương lai. Các yếu tố cấu thành điểm đến du lịch Một điểm đến du lịch không tồn tại một cách độc lập mà nó được kết hợp và cấu thành từ nhiều yếu tố khác nhau như: điểm hấp dẫn du lịch, giao thông đi lại, nơi ăn nghỉ, các tiện nghi và dịch vụ hỗ trợ, các hoạt động bổ sung. Điểm hấp dẫn du lịch: Là những điểm có tài nguyên nổi trội, có sự hấp dẫn khách du lịch. Những điểm hấp dẫn của một nơi đến dù mang đặc điểm tự nhiên hay nhân tạo, hoặc là các sự kiện thì cũng tạo ra động lực ban đầu cho sự viếng thăm của du khách.
Các điểm 12 z hấp dẫn thường là lĩnh vực bị lãng quên của ngành du lịch bởi tính đa dạng và hình thức sở hữu phân tán của chúng. Giao thông đi lại Giao thông đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển du lịch của một vùng, địa phương. Sự kết nối và hiện đại của mạng lưới giao thông sẽ tạo thuận lợi cho sự di chuyển của du khách khi tham gia chuyến đi của mình. Bên cạnh đó, giao thông có hiệu quả sẽ gắn kết nguồn khách với điểm đến du lịch một cách bền vững.
Dịch vụ lƣu trú và ăn uống Dịch vụ lưu trú và ăn uống của điểm đến du lịch không chỉ cung cấp nơi ăn nghỉ mang tính vật chất mà còn tạo được cảm giác chung về sự tiếp đãi nồng nhiệt, lưu lại ấn tượng khó quên về các món ăn và đặc sản địa phương. Trong xã hội hiện đại, khách du lịch ngày càng đề cao sự hưởng thụ. Vì vậy các dịch vụ lưu trú và ăn uống càng trở thành một yếu tố cần thiết của điểm đến du lịch. Các tiện nghi và dịch vụ hỗ trợ Trong chuyến hành trình, du khách đòi hỏi rất nhiều các tiện nghi và dịch vụ hỗ trợ tại điểm đến du lịch.
Khả năng cung cấp tiện nghi và các dịch vụ hỗ trợ thể hiện bản chất đa ngành của yếu tố cung trong du lịch và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các lĩnh vực kinh doanh trong ngành du lịch. Bên cạnh đó, các điểm đến còn cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho cả du khách và ngành du lịch thông qua các tổ chức (cơ quan) du lịch địa phương. Những dịch vụ này bao gồm: quảng bá cho nơi đến; lãnh đạo, phối hợp và kiểm soát sự phát triển của điểm đến; tư vấn và phối hợp với các doanh nghiệp khác ở địa phương; cung cấp một số tiện nghi nhất định (giải trí, thể thao…) Các hoạt động bổ sung Các hoạt động bổ sung được tạo ra để giúp du khách sẽ có “một cái gì đó để làm khi chẳng thể làm gì”. Nhu cầu của du khách ngày càng đa dạng và phức tạp đòi hỏi sự gia tăng và hấp dẫn của các dịch vụ bổ sung, đặc biệt là nhu cầu vui chơi, giải trí và sức khỏe.
Một điểm đến du lịch muốn níu chân khách và có khả năng cạnh tranh với các điểm du lịch khác thì cần phải đầu tư mạnh mẽ cho các dịch vụ bổ sung này. 13 z Như vậy, các điểm hấp dẫn, giao thông đi lại , nơi ăn nghỉ, tiện nghi và dịch vụ hỗ trợ, các hoạt động bổ sung là những tiêu chuẩn cho sự tồn tại của điểm đến du lịch. Tùy thuộc vào mỗi cá nhân, các yếu tố này có thể có nhiều cách kết hợp khác nhau ở các mức độ khác nhau. Sự quyến rũ của điểm đến du lịch mang lại tính chất chủ quan của sự thăm viếng.
Những gì khiến du khách này thích thú có thể trở thành mối quan tâm của du khách khác. Vì vây cần phải đầu tư, kết hợp một cách khéo léo và hiệu quả những yếu tố trên trong một điểm đến du lịch để thu hút du khách. Phân loại các điểm đến du lịch Điểm đến du lịch được phân loại theo nhiều cách khác nhau dựa trên các tiêu chí khác nhau: - Căn cứ vào hình thức sở hữu: Có điểm đến thuộc sở hữu nhà nước và điểm đến thuộc sở hữu tư nhân. - Căn cứ vào địa hình: Có điểm đến vùng biển hay vùng núi.
- Căn cứ vào vị trí quy hoạch: Có điểm đến thuộc trung tâm du lịch của vùng hay những điểm đến phụ cận. - Căn cứ vào giá trị tài nguyên du lịch: Có điểm đến có giá trị tài nguyên tự nhiên hay nhân văn. - Căn cứ vào phạm vi và quy mô địa lý: + Điểm đến cấp quốc tế: Khu vực bao gồm nhiều hoặc một số quốc gia (ASEAN, Châu Á Thái Bình Dương, Đông Dương…) + Điểm đến cấp quốc gia: Việt Nam, Thái lan, Pháp, Đức… + Điểm đến cấp vùng: Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nam Bộ… + Điểm đến cấp địa phương hoặc đơn vị hành chính cá biệt: Hà Nội, Ninh Bình, Nha Trang… 1. Quản lý điểm đến du lịch 1.
Khái niệm quản lý điểm đến du lịch Cho đến nay, các nhà nghiên cứu du lịch chưa đưa ra một khái niệm thống nhất về quản lý điểm đến du lịch. 14 z Thuật ngữ Quản lý điểm đến được hiểu là quản lý chiến lược và tiếp thị/ xúc tiến các điểm đến du lịch. Trong ngữ cảnh này, điểm đến được xem như một đơn vị riêng biệt có cạnh tranh thị trường cũng như cạnh tranh với các điểm đến khác. Quản lý điểm đến du lịch cần có sự kết hợp của nhiều tổ chức tham gia và lợi ích làm việc của họ đều phải hướng tới một mục tiêu chung.
Nhiệm vụ của công tác quản lý điểm đến là thông qua hợp tác giữa các nhà cung ứng dịch vụ, để đảm bảo cung cấp chuỗi dịch vụ liên tục tại điểm đến và cho hoạt động tiếp thị (ví dụ như dịch vụ lưu trú, giải trí cũng như hoạt động tham quan tại một số điểm du lịch trong vùng). Quản lý điểm đến nên được tiến hành như mô hình một hình tam giác bền vững, hài hòa giữa 3 yếu tố: môi trường sinh thái, kinh tế và các chỉ tiêu xã hội. Quản lý điểm đến cũng cần được thực hiện ở các cấp độ phân cấp khác nhau: Từ cấp độ địa phương / cộng đồng trực tiếp với các nhà cung cấp dịch vụ đến cấp độ vùng / tỉnh hoặc cấp độ quốc gia (do Tổng cục Du lịch Việt Nam – TCDL quản lý).