Nghiên Cứu Phát Thải Thủy Ngân Tại Các Nhà Máy Nhiệt Điện Đốt Than Ở Việt Nam

Nghiên cứu phát thải thủy ngân tại các nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam, đánh giá tác động môi trường và giải pháp giảm thiểu.

• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Mạnh Khải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Phát Thải Thủy Ngân Tại Các Nhà Máy Nhiệt Điện Đốt Than Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phát Thải Thủy Ngân Nhiệt Điện Than

Nghiên cứu về phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Thủy ngân là một chất độc hại, có thể gây ra những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường. Các nhà máy nhiệt điện than là một trong những nguồn phát thải thủy ngân lớn nhất, do đó việc nghiên cứu và kiểm soát phát thải từ các nhà máy này là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiện trạng phát thải, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm. Theo nghiên cứu của Đào Thị Hiền, việc lấy mẫu và phân tích hàm lượng thủy ngân được thực hiện trong khuôn khổ các dự án hợp tác, đảm bảo tính chính xác và tin cậy của dữ liệu.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu phát thải thủy ngân

Việc nghiên cứu phát thải thủy ngân từ nhà máy nhiệt điện đốt than có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Thủy ngân là một chất độc hại, có thể gây ra các vấn đề về thần kinh, thận và tim mạch. Đặc biệt, trẻ em và phụ nữ mang thai là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và biện pháp kiểm soát phát thải hiệu quả, góp phần giảm thiểu ô nhiễm thủy ngân và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

1.2. Các nguồn phát thải thủy ngân chính tại Việt Nam

Ngoài nhà máy nhiệt điện đốt than, các nguồn phát thải thủy ngân khác tại Việt Nam bao gồm các hoạt động khai thác và chế biến khoáng sản, sản xuất xi măng và các ngành công nghiệp sử dụng thủy ngân trong quy trình sản xuất. Tuy nhiên, nhiệt điện than vẫn là một trong những nguồn phát thải lớn nhất. Việc xác định và đánh giá chính xác các nguồn phát thải này là rất quan trọng để có thể xây dựng các biện pháp kiểm soát ô nhiễm hiệu quả.

II. Thách Thức Kiểm Soát Ô Nhiễm Thủy Ngân Từ Nhiệt Điện Than

Việc kiểm soát phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là chi phí đầu tư và vận hành các công nghệ giảm phát thải. Nhiều nhà máy nhiệt điện than hiện tại chưa được trang bị các công nghệ xử lý khí thải hiện đại, dẫn đến lượng thủy ngân phát thải ra môi trường vượt quá tiêu chuẩn môi trường. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực quan trắc môi trường và xử lý khí thải cũng là một trở ngại lớn. Theo Đào Thị Hiền, việc phối hợp giữa các dự án nghiên cứu và các cơ quan quản lý nhà nước là cần thiết để giải quyết các thách thức này.

2.1. Chi phí đầu tư công nghệ giảm phát thải thủy ngân

Chi phí đầu tư và vận hành các công nghệ giảm phát thải thủy ngân có thể là một gánh nặng tài chính đối với các nhà máy nhiệt điện đốt than, đặc biệt là các nhà máy có quy mô nhỏ và vừa. Tuy nhiên, việc đầu tư vào các công nghệ này là cần thiết để đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chuyên môn về môi trường

Việc thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực quan trắc môi trường và xử lý khí thải là một thách thức lớn đối với việc kiểm soát phát thải thủy ngân. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật và quản lý trong lĩnh vực này.

2.3. Quy định pháp luật và tiêu chuẩn môi trường còn hạn chế

Hệ thống quy định pháp luật và tiêu chuẩn môi trường liên quan đến phát thải thủy ngân từ nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam vẫn còn một số hạn chế. Cần có sự rà soát, sửa đổi và bổ sung để đảm bảo tính hiệu lực và khả thi của các quy định này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phát Thải Thủy Ngân Hiệu Quả

Để nghiên cứu phát thải thủy ngân một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và tiên tiến. Việc lấy mẫu và phân tích mẫu khí thải, mẫu tro bay và mẫu nước thải là rất quan trọng để xác định hàm lượng thủy ngân và các dạng tồn tại của nó. Bên cạnh đó, cần sử dụng các mô hình toán học để dự báo tác động của thủy ngân đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Theo luận án của Đào Thị Hiền, việc sử dụng các phương pháp phân tích hiện đại và tuân thủ các quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.1. Lấy mẫu và phân tích mẫu khí thải tro bay nước thải

Việc lấy mẫu và phân tích mẫu khí thải, mẫu tro bay và mẫu nước thải cần được thực hiện theo các quy trình chuẩn và đảm bảo tính đại diện của mẫu. Các phương pháp phân tích hiện đại như phương pháp hấp thụ nguyên tử lạnh (CVAAS) và phương pháp khối phổ cảm ứng plasma (ICP-MS) có thể được sử dụng để xác định hàm lượng thủy ngân.

3.2. Sử dụng mô hình toán học dự báo tác động môi trường

Các mô hình toán học có thể được sử dụng để dự báo sự phát tán của thủy ngân trong môi trường và tác động của nó đến sức khỏe cộng đồng. Các mô hình này cần được xây dựng dựa trên các dữ liệu thực tế và được hiệu chỉnh để đảm bảo tính chính xác.

3.3. Đánh giá rủi ro và tác động sức khỏe cộng đồng

Việc đánh giá rủi ro và tác động sức khỏe cộng đồng là rất quan trọng để xác định mức độ nguy hiểm của ô nhiễm thủy ngân và đề xuất các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Phát Thải Thủy Ngân Từ Nhiệt Điện Than

Có nhiều giải pháp giảm thiểu phát thải thủy ngân từ các nhà máy nhiệt điện đốt than. Một trong những giải pháp hiệu quả nhất là sử dụng các công nghệ đốt than sạch, như công nghệ đốt tầng sôi tuần hoàn (CFB) và công nghệ khí hóa than (IGCC). Bên cạnh đó, việc áp dụng các công nghệ xử lý khí thải như lọc bụi tĩnh điện (ESP), hấp phụ than hoạt tính và xử lý khí thải bằng vôi cũng có thể giúp giảm đáng kể lượng thủy ngân phát thải ra môi trường. Theo kinh nghiệm quốc tế, việc kết hợp nhiều giải pháp khác nhau có thể mang lại hiệu quả cao nhất.

4.1. Áp dụng công nghệ đốt than sạch tiên tiến

Công nghệ đốt than sạch giúp giảm thiểu lượng thủy ngân có trong than và giảm phát thải các chất ô nhiễm khác. Việc đầu tư vào các công nghệ này là một giải pháp bền vững để giảm thiểu ô nhiễm từ nhiệt điện than.

4.2. Sử dụng hệ thống xử lý khí thải hiệu quả

Các hệ thống xử lý khí thải như lọc bụi tĩnh điện (ESP), hấp phụ than hoạt tính và xử lý khí thải bằng vôi có thể loại bỏ một lượng lớn thủy ngân khỏi khí thải. Việc lựa chọn và vận hành các hệ thống này cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo hiệu quả cao nhất.

4.3. Quản lý và xử lý tro xỉ thải đúng quy trình

Tro xỉ thải từ nhà máy nhiệt điện đốt than có thể chứa một lượng đáng kể thủy ngân. Việc quản lý và xử lý tro xỉ thải đúng quy trình là rất quan trọng để ngăn ngừa thủy ngân phát tán ra môi trường.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Đánh Giá Tác Động và Giải Pháp

Nghiên cứu về phát thải thủy ngân từ nhà máy nhiệt điện đốt than cần được ứng dụng vào thực tiễn để đánh giá tác động môi trường và đề xuất các giải pháp giảm thiểu phù hợp. Việc xây dựng các báo cáo môi trường chi tiết và thực hiện quan trắc môi trường định kỳ là rất quan trọng để theo dõi và kiểm soát ô nhiễm thủy ngân. Bên cạnh đó, cần có sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quá trình đánh giá tác động và xây dựng giải pháp.

5.1. Xây dựng báo cáo đánh giá tác động môi trường chi tiết

Báo cáo đánh giá tác động môi trường cần được xây dựng một cách chi tiết và toàn diện, bao gồm các thông tin về nguồn phát thải, đường đi của thủy ngân trong môi trường, tác động đến sức khỏe cộng đồng và các biện pháp giảm thiểu.

5.2. Thực hiện quan trắc môi trường định kỳ và liên tục

Việc quan trắc môi trường định kỳ và liên tục là rất quan trọng để theo dõi và kiểm soát ô nhiễm thủy ngân. Các kết quả quan trắc cần được công khai và minh bạch để người dân có thể tiếp cận và giám sát.

5.3. Tham vấn cộng đồng và các bên liên quan

Cần có sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quá trình đánh giá tác động và xây dựng giải pháp. Điều này giúp đảm bảo rằng các giải pháp được đề xuất là phù hợp và khả thi.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu và Kiểm Soát Phát Thải Thủy Ngân

Trong tương lai, nghiên cứu về phát thải thủy ngân từ nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam cần tập trung vào việc phát triển các công nghệ giảm phát thải mới và hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác quốc tế để trao đổi kinh nghiệm và học hỏi các công nghệ tiên tiến. Việc xây dựng một hệ thống chính sách môi trường đồng bộ và hiệu quả cũng là rất quan trọng để đảm bảo kiểm soát phát thải thủy ngân một cách bền vững. Theo các chuyên gia, việc kết hợp nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và xây dựng chính sách là chìa khóa để giải quyết vấn đề ô nhiễm thủy ngân.

6.1. Phát triển công nghệ giảm phát thải thủy ngân mới

Cần có các nghiên cứu và phát triển để tìm ra các công nghệ giảm phát thải thủy ngân mới, hiệu quả hơn và ít tốn kém hơn. Các công nghệ này có thể dựa trên các nguyên tắc vật lý, hóa học hoặc sinh học.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế về môi trường

Hợp tác quốc tế là rất quan trọng để trao đổi kinh nghiệm và học hỏi các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực kiểm soát phát thải thủy ngân. Việt Nam có thể học hỏi từ các quốc gia có kinh nghiệm trong việc quản lý và xử lý ô nhiễm thủy ngân.

6.3. Xây dựng chính sách môi trường đồng bộ và hiệu quả

Cần có một hệ thống chính sách môi trường đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo kiểm soát phát thải thủy ngân một cách bền vững. Các chính sách này cần bao gồm các quy định về tiêu chuẩn môi trường, quan trắc môi trường, xử lý vi phạm và khuyến khích đầu tư vào các công nghệ giảm phát thải.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Khoa học Môi trường (mã số: 9440301.01) của nghiên cứu sinh Đào Thị Hiền, thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Nguyễn Mạnh Khải tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội (năm 2020), tập trung vào đề tài: "Nghiên cứu phát thải thủy ngân tại một số nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam".

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Thủy ngân ($\text{Hg}$) là kim loại nặng tồn tại ở thể lỏng trong điều kiện thường, dễ bay hơi và có độc tính sinh học cao đối với con người cũng như hệ sinh thái. Quá trình phát tán thủy ngân vào khí quyển xuất phát từ các quá trình tự nhiên (như cháy rừng, hoạt động núi lửa) và phần lớn từ hoạt động nhân sinh, đặc biệt là quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch trong các ngành công nghiệp như sản xuất điện năng, xi măng và luyện kim.

Theo các số liệu thống kê quốc tế được ghi nhận trong luận án, hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch trong các nhà máy điện và lò hơi công nghiệp chiếm khoảng 46% tổng lượng phát thải thủy ngân toàn cầu; báo cáo năm 2018 ước tính lượng phát thải thủy ngân toàn cầu đạt trên 2,22 triệu tấn, trong đó đốt than sản xuất điện chiếm 21%. Tại Việt Nam, kết quả từ dự án "Kiểm kê thủy ngân quốc gia" năm 2015 chỉ ra rằng tiêu thụ năng lượng chiếm 13,3% tổng lượng phát thải thủy ngân, xếp thứ hai trong các nguồn phát thải được kiểm kê.

Việt Nam đã ký kết Công ước Minamata về thủy ngân vào ngày 11/10/2013 và phê chuẩn vào ngày 23/06/2017. Theo lộ trình cam kết quốc tế, việc thiết lập cơ sở dữ liệu định lượng về phát thải thủy ngân là yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, phần lớn các công trình nghiên cứu trên thế giới trước đây chủ yếu tập trung vào than bitum và than á bitum (phổ biến tại Hoa Kỳ, Châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản). Tài liệu và số liệu thực nghiệm liên quan đến hàm lượng thủy ngân trong than antraxit – loại nhiên liệu chiếm ưu thế trong các nhà máy nhiệt điện đốt than nội địa của Việt Nam – cũng như sự chuyển hóa và phát tán của thủy ngân qua các dòng thải (tro, xỉ, thạch cao, nước thải, khí thải) còn rất thiếu hụt và chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định 03 mục tiêu cụ thể:

1. Đánh giá hiện trạng thủy ngân trong: than nhiên liệu, các nguyên liệu đầu vào khác (đá vôi, nước biển), và các sản phẩm đầu ra của quá trình đốt than sản xuất điện tại các nhà máy nhiệt điện nghiên cứu ở Việt Nam.
2. Ước tính lượng thủy ngân trung bình đầu vào từ than nhiên liệu khi sản xuất một đơn vị điện năng ($01\text{ GWh}$) và lượng phát thải ra môi trường từ các dòng thải của các nhà máy nhiệt điện đốt than nghiên cứu.
3. Xác định mối tương quan lượng thủy ngân giữa nguyên liệu đầu vào và các sản phẩm đầu ra; đánh giá cân bằng vật chất thủy ngân trong quá trình than cháy để từ đó đề xuất các biện pháp quản lý, kiểm soát và giảm thiểu phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu:
  • Nhiên liệu đầu vào: than nội địa (than antraxit: than cám 5, than cám 6 theo tiêu chuẩn TCVN 8910:2015), than nhập khẩu (than bitum, á bitum theo tiêu chuẩn ASTM).
  • Nguyên phụ liệu xử lý khí thải: đá vôi, nước biển cấp cho hệ thống khử lưu huỳnh ($\text{SWFGD}$).
  • Các sản phẩm cháy và dòng thải đầu ra: tro bay ($\text{fly ash}$), xỉ đáy lò ($\text{bottom ash}$), thạch cao tổng hợp ($\text{synthetic gypsum}$), nước thải hệ thống $\text{SWFGD}$, bụi phát thải ($\text{PBM}$) và khí thải ($\text{GEM}$, $\text{GOM}$) tại ống khói.
• Phạm vi không gian: Thực hiện khảo sát, lấy mẫu và thu thập dữ liệu tại 16 nhà máy nhiệt điện đốt than (trong tổng số 24 nhà máy đang vận hành tại Việt Nam ở thời điểm thực hiện nghiên cứu), đại diện cho cả 2 loại công nghệ lò hơi phổ biến: lò than phun ($\text{PC}$) và lò tầng sôi tuần hoàn ($\text{CFB}$).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn khảo sát, quan trắc và lấy mẫu thực nghiệm diễn ra từ năm 2016 đến năm 2019; tính toán ước tính phát thải thủy ngân đầu vào dựa trên kế hoạch tiêu thụ than và sản lượng điện cho giai đoạn 2020–2022 và dự báo đến năm 2025.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây

Luận án đã tổng quan hệ thống nghiên cứu quốc tế và trong nước về sự phát tán, chuyển hóa và kiểm soát thủy ngân trong công nghiệp nhiệt điện đốt than:

Tác giả / Tổ chức	Năm công bố	Nội dung và phát hiện chính được trích dẫn
Ken Sakai, Michio Okabe et al.	1975	Nghiên cứu về bệnh Minamata và sự tích tụ thủy ngân trong mô tế bào người tại Nhật Bản.
Ruud Meij, Henk te Winkel et al.	2002, 2005	Nghiên cứu hành vi và cân bằng vật chất của thủy ngân trong các nhà máy nhiệt điện đốt than tại Hà Lan có trang bị $\text{ESP}$ và $\text{FGD}$.
Jessica Sanderson, Gary M. Blythe et al.	2008	Đánh giá sự tồn tại và phát tán của thủy ngân trong thạch cao tổng hợp từ hệ thống khử lưu huỳnh $\text{FGD}$.
Liang Zhang, Yuqun Zhuo et al.	2008	Khảo sát phát thải và phân bố các dạng thủy ngân tại 06 nhà máy nhiệt điện đốt than ở Trung Quốc.
Lesley Sloss (IEA Clean Coal Centre)	2012	Tổng hợp luật định, tiêu chuẩn phát thải và công nghệ kiểm soát thủy ngân từ quá trình đốt than.
UNEP (Chương trình Môi trường LHQ)	2010, 2013, 2015, 2019	Báo cáo đánh giá thủy ngân toàn cầu ($\text{Global Mercury Assessment}$) và hướng dẫn kỹ thuật tốt nhất hiện có ($\text{BAT/BEP}$) để kiểm soát thủy ngân.
Jinsong Zhou, Zhongyang Luo et al.	2013	Ước tính hệ số phát thải và nồng độ thủy ngân từ các tổ máy nhiệt điện đốt than tại Trung Quốc.
Kelin Wang, Weiping Pan et al.	2013	Nghiên cứu sự dịch chuyển của thủy ngân vào đất khi sử dụng thạch cao từ hệ thống $\text{FGD}$.
Naoki Noda, Shigeo Ito	2018	Khảo sát sự phân bố các pha thủy ngân trong các nhà máy nhiệt điện đốt than tại Nhật Bản.
Pensri Watchalayann et al. (UNEP)	2018	Báo cáo kiểm soát và giảm phát thải thủy ngân từ hoạt động đốt than trong ngành năng lượng tại Thái Lan.
Dự án UNEP / Bộ TN&MT	2015	Báo cáo "Kiểm kê thủy ngân quốc gia" bước đầu tại Việt Nam.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trên thế giới chủ yếu tập trung vào than bitum, á bitum hoặc lignite với đặc thù nhiệt trị, hàm lượng lưu huỳnh, clo và chất bốc khác biệt. Đối với than antraxit (loại than có độ biến chất cao, hàm lượng chất bốc thấp, khó cháy, đặc trưng cho vùng than Đông Bắc Việt Nam), các dữ liệu định lượng về hàm lượng thủy ngân trong than nguyên khai, sự phân bố vào tro bay, xỉ đáy lò, bùn thạch cao và tỷ lệ thoát ra theo khí thải chưa từng được khảo sát hệ thống ở quy mô 16 nhà máy nhiệt điện tại Việt Nam. Luận án giải quyết khoảng trống dữ liệu thực nghiệm này và xây dựng mô hình cân bằng vật chất thủy ngân cụ thể cho cấu hình công nghệ tại Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và quá trình chuyển hóa thủy ngân

Quá trình nhiệt phân than trong buồng đốt nhiệt độ cao ($>1000^\circ\text{C}$) chuyển hóa toàn bộ thủy ngân liên kết trong khoáng/chất hữu cơ thành dạng hơi thủy ngân nguyên tố ($\text{Hg}^0$ - $\text{GEM}$). Khi dòng khí khói nguội dần qua các bộ trao đổi nhiệt và thiết bị xử lý khí thải, thủy ngân chuyển hóa thành ba dạng chính:

• Thủy ngân nguyên tố dạng khí ($\text{Hg}^0$ hay $\text{GEM}$): Rất kém tan trong nước, khó bị giữ lại bởi các thiết bị xử lý khí thải thông thường.
• Thủy ngân oxy hóa dạng khí ($\text{Hg}^{2+}$ hay $\text{GOM}$): Dễ tan trong nước, dễ bị hấp thụ bởi các tháp hấp thụ $\text{FGD}$ hoặc hấp phụ lên bề mặt hạt tro.
• Thủy ngân liên kết hạt ($\text{Hg}_p$ hay $\text{PBM}$): Thủy ngân bám dính trên các hạt tro bay, có thể thu giữ hiệu quả thông qua lọc bụi tĩnh điện ($\text{ESP}$) hoặc lọc bụi tay áo ($\text{FF}$).

                             Than nhiên liệu (chứa Hg)
                                 [ Lò hơi đốt ] (Nhiệt độ > 1000°C)
               Xỉ đáy lò                           Dòng khí khói
            (Bottom ash - Hg)                 (Hg0 dạng hơi ban đầu)
                                                [ Giảm nhiệt độ dòng khói ]
                                    GEM                  GOM                  PBM
                                 (Hg0 khí)           (Hg2+ khí)          (Hg hạt tro)
                              (Thoát ra môi trường)

Phương pháp thực nghiệm và thu thập dữ liệu

Luận án kết hợp số liệu từ 02 dự án: "Đánh giá hiện trạng phát thải và đề xuất biện pháp quản lý thủy ngân từ hoạt động nhiệt điện, khai thác, chế biến khoáng sản" (Bộ Công Thương) và "Quản lý hóa chất có hại và POP của Việt Nam" (Bộ TN&MT), cùng các đợt quan trắc độc lập:

1. Lấy mẫu và phân tích mẫu rắn:
   • Đối tượng: Than nhiên liệu, đá vôi (nguyên liệu đầu vào); tro bay, xỉ đáy lò, thạch cao (chất thải đầu ra).
   • Quy trình: Lấy mẫu tại hiện trường theo tiêu chuẩn chuyên ngành; phân tích hàm lượng thủy ngân tổng số bằng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử bay hơi lạnh ($\text{CVAAS}$) hoặc phương pháp nhiệt phân tách thủy ngân trực tiếp kết hợp hỗn hống vàng và đo quang phổ kế.
2. Lấy mẫu và phân tích mẫu nước:
   • Đối tượng: Nước biển đầu vào tháp khử lưu huỳnh $\text{SWFGD}$, nước thải đầu ra của hệ thống $\text{SWFGD}$.
   • Phân tích nồng độ thủy ngân theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.
3. Lấy mẫu và phân tích mẫu khí thải và bụi tại ống khói:
   • Thiết kế vị trí lấy mẫu tại sàn thao tác ống khói theo tiêu chuẩn (điển hình tại NMNĐ Duyên Hải 3 mở rộng như thể hiện ở Phụ lục 2).
   • Sử dụng hệ thống lấy mẫu đẳng tốc để thu thập bụi mang thủy ngân ($\text{PBM}$) trên phin lọc và hơi thủy ngân ($\text{GEM}$, $\text{GOM}$) qua dãy bình hấp thụ chuyên dụng.
4. Phương pháp mô hình hóa phát tán khí:
   • Ứng dụng bộ mô hình $\text{AERMOD}$ của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ ($\text{US EPA}$), tích hợp mô đun địa hình $\text{AERMAP}$ và mô đun xử lý dữ liệu khí tượng $\text{AERMET}$.
   • Tính toán mô phỏng phát tán bụi và thủy ngân hạt ($\text{PBM}$), tính toán lắng đọng khô ($\text{Dry Deposition}$) và lắng đọng ướt ($\text{Wet Deposition}$) từ ống khói nhà máy nhiệt điện B1 theo 3 kịch bản vận hành (cao, trung bình, thấp), thực hiện đối chứng kiểm nghiệm với số liệu đo thực địa ngày 31/10/2019.
5. Phương pháp tính toán cân bằng vật chất:
   • Thiết lập phương trình cân bằng dòng vật chất thủy ngân tổng thể: $$\sum \text{Hg}{\text{đầu vào}} (\text{than} + \text{đá vôi} + \text{nước cấp}) = \sum \text{Hg}{\text{đầu ra}} (\text{tro bay} + \text{xỉ đáy} + \text{thạch cao} + \text{nước thải} + \text{khí/bụi ống khói})$$
   • Chuẩn hóa và quy đổi nồng độ thủy ngân trong các dòng thải rắn (tro, xỉ) tương quan với 01 đơn vị khối lượng than nhiên liệu tiêu thụ và tính toán phát thải trên $01\text{ GWh}$ điện sản xuất.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về nguồn phát thải, dạng tồn tại, độc tính của thủy ngân và đặc điểm công nghệ nhiệt điện:

• Nguồn gốc phát thải: Bảng 1.1 và Bảng 1.2 tổng hợp các nguồn phát thải nhân sinh và tự nhiên. Trên toàn cầu, các lò đốt nhiên liệu hóa thạch phục vụ sản xuất điện và nhiệt là nguồn đóng góp lớn nhất. Tại Việt Nam, ngành nhiệt điện đốt than tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2009–2019 để đáp ứng nhu cầu phụ tải điện quốc gia.
• Độc tính sinh học: Trình bày tác động của các dạng thủy ngân đối với sức khỏe con người, các con đường phơi nhiễm qua chuỗi thức ăn, bài học lịch sử từ thảm họa Minamata (Nhật Bản) và sự cố cháy nổ tại Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông (Hà Nội, 28/08/2019 thiêu rụi $6.000\text{ m}^2$ nhà xưởng).
• Cơ chế chuyển hóa trong lò hơi: Trình bày cấu trúc các loại than (lignite, bitum, antraxit, graphite), cơ chế cháy tầng sôi ($\text{CFB}$) và than phun ($\text{PC}$), sự bay hơi của thủy ngân ở nhiệt độ cao và động học phản ứng oxy hóa $\text{Hg}^0 \rightarrow \text{Hg}^{2+}$ phụ thuộc vào nồng độ clo, tro bay và nhiệt độ dòng khói.

Chương 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 mô tả chi tiết đối tượng khảo sát và quy trình thực nghiệm:

• Mạng lưới nhà máy khảo sát: Gồm 16 nhà máy nhiệt điện đốt than trên toàn quốc với sự phân bố đa dạng về công nghệ buồng đốt ($\text{PC}$ và $\text{CFB}$), nguồn nhiên liệu (than nội địa vùng Quảng Ninh và than bitum/á bitum nhập khẩu từ Indonesia, Úc), và hệ thống xử lý khí thải (chỉ có $\text{ESP}$, hoặc tổ hợp $\text{ESP} + \text{FGD} + \text{SCR}$).
• Quy trình thu thập và xử lý mẫu: Xác lập vị trí lấy mẫu đại diện cho than nguyên liệu, đá vôi, tro bay tại các phễu thu $\text{ESP}$, xỉ tại đáy lò, thạch cao tại bộ lọc chân không tháp $\text{FGD}$, nước làm mát/nước hấp thụ và nước thải sau xử lý.
• Mô hình hóa: Thiết lập lưới tính toán tọa độ, nạp số liệu khí tượng bề mặt và khí tượng trên cao cho mô hình $\text{AERMOD}$, cài đặt các thông số nguồn thải của ống khói NMNĐ B1 (chiều cao, đường kính, vận tốc thoát khói, nhiệt độ khí thải, nồng độ bụi).

Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Chương 3 trình bày các kết quả thực nghiệm và tính toán mô hình:

                  PHÂN BỐ THỦY NGÂN TẠI CÁC DÒNG VẬT CHẤT ĐẦU VÀO VÀ ĐẦU RA

1. Hiện trạng thủy ngân trong nguyên liệu đầu vào và chất thải đầu ra

• Than nhiên liệu: Hàm lượng thủy ngân trong than tại 16 nhà máy được phân tích chi tiết. Luận án đã so sánh sự khác biệt giữa các nhà máy sử dụng công nghệ lò $\text{PC}$ và lò $\text{CFB}$, cũng như giữa than nội địa và than nhập khẩu.
• Đá vôi và nước cấp: Đá vôi sử dụng trong 10 nhà máy có chứa lượng thủy ngân vết; nước biển cấp cho hệ thống $\text{SWFGD}$ có nồng độ thủy ngân thấp.
• Xỉ đáy lò và tro bay: Thủy ngân trong xỉ đáy lò chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với hàm lượng ban đầu trong than do nhiệt độ đáy buồng đốt cao làm thủy ngân bay hơi hầu như hoàn toàn vào pha khí. Ngược lại, tro bay tại hệ thống lọc bụi tĩnh điện $\text{ESP}$ giữ lại lượng lớn thủy ngân. Tỷ lệ thủy ngân trong tro bay/thủy ngân trong than cao hơn nhiều so với tỷ lệ tương ứng trong xỉ đáy lò.
• Thạch cao và nước thải tháp khử lưu huỳnh: Hệ thống $\text{FGD}$ ướt hấp thụ một phần $\text{Hg}^{2+}$, dẫn đến sự tích lũy thủy ngân trong sản phẩm thạch cao tổng hợp và nước thải hệ thống.

2. Phát tán bụi và thủy ngân ($\text{PBM}$) từ ống khói vào không khí

• Kết quả mô phỏng bằng mô hình $\text{AERMOD}$ tại nhà máy nhiệt điện B1 cho thấy phân bố nồng độ bụi và thủy ngân liên kết hạt ($\text{PBM}$) cực đại trên mặt đất theo các kịch bản phát thải cao, trung bình và thấp.
• Mô hình xác định vùng ảnh hưởng nồng độ cực đại cũng như trường lắng đọng khô ($\text{Dry Deposition}$) và lắng đọng ướt ($\text{Wet Deposition}$).
• Dữ liệu kiểm chứng thực tế ngày 31/10/2019 cho thấy sự phù hợp giữa vị trí nồng độ cực đại dự báo từ mô hình và số liệu đo đạc thực tế tại trạm quan trắc xung quanh nhà máy B1.

3. Tính toán cân bằng thủy ngân và hệ số phát thải theo điện năng

• Luận án xây dựng bảng cân bằng vật chất thủy ngân (sử dụng số liệu tham chiếu năm 2019) cho các nhà máy nghiên cứu. Kết quả chỉ ra rằng phần lớn thủy ngân đi vào tro bay, một phần vào bùn thạch cao/nước thải (nếu có $\text{FGD}$), và phần còn lại phát tán qua ống khói dưới dạng khí ($\text{GEM}$, $\text{GOM}$) và bụi ($\text{PBM}$). Luận án so sánh cân bằng này với các mô hình thực nghiệm tại Hà Lan và Thái Lan.
• Ước tính lượng thủy ngân đầu vào trên một đơn vị điện năng sản xuất ($01\text{ GWh}$) cho từng nhà máy trong các năm 2020, 2021, 2022 theo phương án huy động công suất cao, dựa trên dự báo nhu cầu than giai đoạn 2020–2025.
• So sánh các hệ số phát thải trên $01\text{ GWh}$ của các nhà máy nhiệt điện Việt Nam với tiêu chuẩn phát thải và số liệu của Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Châu Âu.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận và khoa học

1. Thiết lập bộ dữ liệu thực nghiệm hệ thống: Cung cấp số liệu đo đạc thực tế, toàn diện đầu tiên về hàm lượng thủy ngân trong than antraxit nội địa, phụ gia đá vôi, tro bay, xỉ đáy, thạch cao, nước thải $\text{FGD}$ và khí khói tại 16 nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam.
2. Làm rõ cơ chế phân bố thủy ngân theo loại công nghệ lò: Xác lập tương quan phân bố thủy ngân giữa tro bay và xỉ đáy lò đối với lò than phun ($\text{PC}$) và lò tầng sôi tuần hoàn ($\text{CFB}$), chứng minh sự lưu giữ thủy ngân chủ yếu tập trung ở pha tro bay sau lọc bụi tĩnh điện.
3. Xây dựng cân bằng vật chất và hệ số phát thải đặc trưng: Xác định lượng thủy ngân tiêu hao và phát thải tính trên $01\text{ GWh}$ điện sản xuất cho các nhà máy nhiệt điện đốt than tại Việt Nam, phục vụ trực tiếp cho công tác kiểm kê phát thải quốc gia.

Đóng góp thực tiễn và kiến nghị giải pháp

• Xác định đối tượng ưu tiên kiểm soát:
  • Nguồn nguyên liệu: Cần giám sát chặt chẽ hàm lượng thủy ngân trong than nguyên khai trước khi cấp vào lò đốt, đặc biệt là các lô than trộn hoặc than nhập khẩu có hàm lượng chất bốc và tạp chất biến đổi.
  • Dòng thải cần quản lý: Tro bay và bùn thạch cao từ hệ thống $\text{FGD}$ là nơi giữ phần lớn thủy ngân; do đó việc tái sử dụng các chất thải này làm vật liệu xây dựng (xi măng, gạch không nung, tấm thạch cao) cần được kiểm tra độ thôi nhiễm thủy ngân định kỳ.
• Biện pháp kỹ thuật và quản lý môi trường:
  • Nâng cao hiệu suất thu giữ của hệ thống lọc bụi tĩnh điện ($\text{ESP}$) và lọc bụi tay áo ($\text{FF}$) nhằm giữ tối đa thủy ngân liên kết hạt ($\text{PBM}$).
  • Tối ưu hóa vận hành hệ thống $\text{FGD}$ và $\text{SCR}$ để tăng cường quá trình oxy hóa $\text{Hg}^0$ thành $\text{Hg}^{2+}$, nâng cao hiệu quả hấp thụ thủy ngân vào dung dịch rửa và thạch cao.
  • Thiết lập quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giới hạn phát thải thủy ngân từ ống khói các nhà máy nhiệt điện đốt than nhằm thực thi cam kết theo Công ước Minamata.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Do điều kiện kỹ thuật và chi phí lấy mẫu phân tích dòng khí ở nhiệt độ cao phức tạp, việc đo đạc đồng thời các dạng tồn tại phân chia ($\text{speciation}$) của thủy ngân ($\text{GEM}$, $\text{GOM}$, $\text{PBM}$) tại ống khói mới chỉ thực hiện tại một số thời điểm và tập trung mô hình hóa chuyên sâu tại 01 nhà máy điển hình (nhà máy B1), chưa thể triển khai quan trắc online liên tục trên toàn bộ 16 nhà máy.
• Số liệu tính toán phát thải cho giai đoạn 2020–2025 mang tính dự báo dựa trên các kịch bản tiêu thụ than và huy động công suất điện tại thời điểm nghiên cứu (năm 2019–2020).

Hướng nghiên cứu tiếp theo

1. Mở rộng quan trắc, phân tích tỷ lệ thành phần các dạng thủy ngân ($\text{Hg}^0$, $\text{Hg}^{2+}$, $\text{Hg}_p$) trong khí thải ống khói tại nhiều nhà máy nhiệt điện sử dụng cấu hình công nghệ và nguồn than khác nhau.
2. Nghiên cứu đánh giá sự phát tán, tích lũy và chuyển hóa sinh học của thủy ngân trong môi trường đất, nước mặt, trầm tích và sinh vật xung quanh các trung tâm nhiệt điện lớn ở Việt Nam.
3. Đánh giá mức độ thôi nhiễm và rủi ro môi trường khi tái sử dụng tro bay, xỉ đáy lò và thạch cao $\text{FGD}$ chứa thủy ngân làm vật liệu xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị chuyên môn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ TN&MT, Bộ Công Thương): Cung cấp cơ sở khoa học và số liệu thực chứng để xây dựng chính sách kiểm soát hóa chất độc hại, xây dựng định mức phát thải thủy ngân, và phục vụ báo cáo quốc gia thực thi Công ước Minamata.
• Tập đoàn Điện lực Việt Nam ($\text{EVN}$) và các đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện: Cung cấp thông số kỹ thuật phục vụ việc kiểm toán dòng vật chất thủy ngân, đánh giá hiệu quả của hệ thống xử lý môi trường hiện hữu ($\text{ESP}$, $\text{FGD}$, $\text{SCR}$), và xây dựng kế hoạch quản lý tro xỉ, thạch cao an toàn.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Khoa học Môi trường, Kỹ thuật Môi trường: Cung cấp phương pháp luận chuẩn mực về lấy mẫu kim loại nặng dạng vết trong nền mẫu phức tạp (rắn, lỏng, khí), kỹ thuật mô hình hóa phát tán khí bằng $\text{AERMOD}$, và quy trình thiết lập cân bằng vật chất công nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát bao nhiêu nhà máy nhiệt điện đốt than và đại diện cho những công nghệ nào?

Luận án tiến hành khảo sát và phân tích thực nghiệm tại 16 nhà máy trong tổng số 24 nhà máy nhiệt điện đốt than đang vận hành tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Các nhà máy này đại diện cho 2 công nghệ đốt chính là lò than phun ($\text{PC}$) và lò tầng sôi tuần hoàn ($\text{CFB}$), sử dụng cả nguồn than antraxit nội địa và than bitum/á bitum nhập khẩu.

2. Thủy ngân trong quá trình cháy phân bố chủ yếu vào dòng thải nào?

Kết quả phân tích cho thấy thủy ngân hầu như bay hơi hoàn toàn khỏi xỉ đáy lò do nhiệt độ buồng đốt cao. Sau khi khói hạ nhiệt, thủy ngân chuyển hóa một phần sang dạng hạt bám trên tro bay. Do đó, tro bay thu hồi tại hệ thống lọc bụi tĩnh điện ($\text{ESP}$) là dòng thải rắn lưu giữ tỷ lệ thủy ngân cao nhất trong các sản phẩm thải rắn.

3. Mô hình nào được sử dụng để mô phỏng phát tán thủy ngân trong không khí?

Luận án sử dụng bộ mô hình $\text{AERMOD}$ của $\text{US EPA}$ (kết hợp công cụ địa hình $\text{AERMAP}$ và khí tượng $\text{AERMET}$) để mô phỏng phát tán bụi và thủy ngân liên kết hạt ($\text{PBM}$), tính toán lắng đọng khô và ướt từ ống khói nhà máy nhiệt điện B1 theo các kịch bản vận hành, đồng thời kiểm chứng độ chính xác với số liệu quan trắc thực địa ngày 31/10/2019.

4. Cơ sở nào để luận án tính toán phát thải thủy ngân theo đơn vị điện năng sản xuất?

Luận án căn cứ vào hàm lượng thủy ngân trung bình đo được trong than nhiên liệu của từng nhà máy, suất tiêu hao than để sản xuất $01\text{ kWh}$ điện, và sản lượng điện dự kiến (theo phương án huy động công suất cao) để tính toán tải lượng thủy ngân đầu vào và đầu ra trên $01\text{ GWh}$ điện cho từng nhà máy trong các năm 2020, 2021 và 2022.

---

Kết luận

Công trình của tác giả Đào Thị Hiền đã giải quyết một vấn đề môi trường cấp thiết thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu thực nghiệm toàn diện về phát thải thủy ngân tại 16 nhà máy nhiệt điện đốt than ở Việt Nam. Bằng phương pháp phân tích hóa học chuẩn xác kết hợp mô hình hóa $\text{AERMOD}$ và tính toán cân bằng vật chất, luận án đã làm rõ hiện trạng, cơ chế phân bố thủy ngân vào các dòng thải và xác lập hệ số phát thải trên một đơn vị điện năng. Các kết quả đạt được cung cấp luận cứ khoa học thực chứng quan trọng phục vụ công tác quản lý môi trường ngành năng lượng và hỗ trợ lộ trình thực hiện Công ước Minamata tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ N̟ỘI TRƯỜN̟G ĐẠI HỌC K̟H0A HỌC TỰ N̟HIÊN̟ ĐÀ0 THỊ HIỀN̟ N̟GHIÊN̟ CỨU PHÁT THẢI THỦY N̟GÂN̟ TẠI M̟ỘT SỐ N̟HÀ M̟ÁY N̟HIỆT ĐIỆN̟ ĐỐT THAN̟ Ở VIỆT N̟AM̟ LUẬN̟ ÁN̟ TIẾN̟ SĨ K̟H0A HỌC M̟ÔI TRƯỜN̟G Hà Nội - 2020 123doc Mang Luôn thay vì h■■ng l■im■i s■ cam tr■ h■u m■t k■t nghi■m t■im■t là s■ cáwebsite nhân mang kho m■ith■ kinh m■ l■i d■n ■■u vi■n nh■ng cho doanh kh■ng ng■■i quy■n chia t■ th■c dùng, l■ s■l■i v■i và hi■n t■t công h■n mua ngh■a nh■t 2.000 ngh■ báncho tài v■ hi■n ng■■i li■u c■a tài th■ hàng mình li■u ■■u ■ dùng. hi■n ■■i, thìt■t Khi s■p Vi■t c■ khách b■n t■i, l■nh Nam. ngh■a online hàng v■c: Táctr■ không v■ tài phong thành chính c■akhác chuyên c■a thành tíngì d■ng, hàng so nghi■p, viên v■i tri■u công c■a b■nhoàn nhà ngh■ 123doc g■c. bán h■o, ■■ thông Nhi■u event thú v■, event ki■m ti■n thi■t th■c.

123doc luôn luôn t■o c■ h■i gia t■ng thu nh■p online cho t■t c■ các thành viên c■a website. B■n và hàng n■p có tin, l■i cao th■ ti■n ngo■i chuy■n tính phóng vào ng■,.Khách trách tài giao to,kho■n nhi■m thu sang nh■■■i ■■n c■a hàng tùy123doc, v■i v■ ý. cót■ng qu■n th■b■n d■ ng■■i lýChào dàng■■■c s■ dùng. m■ng tra c■u M■c h■■ng b■n ■■n tàitiêu li■u v■i■■u nh■ng hàng m■t quy■n cách 123doc.

c■a chính l■i123doc.net sau xác,n■p nhanh ti■n tr■ chóng. trên thành th■ vi■n tài li■u online l■n nh■t Vi■t Nam, cung c■p nh■ng tài li■u ■■c không th■ tìm th■y trên th■ tr■■ng ngo■i tr■ 123doc. website Mangh■n Luôn Th■a Xu■t Sau Nhi■u 123doc Link khi h■■ng phát thu■n l■i event cam s■ nh■n xác m■t tr■ t■ h■u k■t s■ thú nghi■m t■i th■c ýxác n■m t■■ng m■t d■ng v■, là s■nh■n s■ ■■■c ■■i, website ra mang event kho m■i 1. t■o ■■ng tLink t■ th■ m■ l■i c■ng ki■m d■n 123doc CH■P g■i ■■u ■■ng vi■n xác nh■ng cho ti■n v■ ■ã ■■a th■c h■ kh■ng ng■■i NH■N quy■n th■ng thi■t chia t■ng s■ ki■m■■■c dùng, l■ ch■ CÁC s■ th■c.

s■ l■i b■■c v■i■I■U ti■n và email chuy■n t■t công h■n mua 123doc g■i online kh■ng nh■t b■n v■ ngh■ bán ■■a ■ã KHO■N■■nh 2.000 sang b■ng luôn cho tài ■■ng hi■n ng■■i li■u ph■n luôn ch■ tài TH■A tài v■ th■ li■u hàng t■o email li■u thông ky, dùng. ■■u ■b■n tríhi■n THU■N hi■u c■ c■a b■n ■■i, tin t■t h■i Khi qu■■ã mình vui Vi■t xác c■ ■■ng khách gia lòng b■n ■■ng nh■t, minh trong l■nh Nam. t■ng Chào online hàng uy tài v■c: l■nh thu Tác m■ng ky, tín kho■n tr■ nh■p nh■p không b■n tài phong v■c caothành b■n chính vui ■■n email nh■t. tài email online oLink khác chuyên li■u lòng thành tínb■n■■ng Mong c■a xác gì cho ■ã d■ng, và v■i so ■■ng nghi■p, viên th■c kinh mình t■t 123doc.net! v■i mu■n công nh■p c■a c■ doanh s■ b■n vàcác hoàn mang ngh■ 123doc click email ký g■c.

thành v■i h■o, Chúng vào l■i ■■ thông B■n g■i c■a và ■■a ■■n 123doc.netLink CH■P cho viên linkí Tính v■ n■p có mình tôi tin, c■ng c■a cao th■ cung NH■N ti■n ngo■i và ■■ng tính mình website. phóng ch■ th■i click vào c■pCÁC ■i■m ■I■U ng■,.Khách trách xác trong email tài D■ch vào xã to,kho■n th■c nhi■m h■i thu linkông l■nh b■n ■ã tháng V■ nh■ m■t s■ ■■i ■■■c KHO■N c■a v■c (nh■■■ng hàng tin tùy ngu■n ■■■c 5/2014; 123doc, tài v■i xác ý. cóli■u TH■A g■i t■ng minh th■ tài ky, 123doc và v■ mô ■■a nguyên b■n b■n d■ ng■■i THU■N tài kinh t■dàng kho■n s■ vui v■■t■■■c d■■i doanh tri dùng. ch■ lòng tra■ây) ■■ng th■c m■c email email c■u Chào online.000 cho tài b■n b■n m■ng tiêu báu, nh■p■ã li■u Tính■ã b■n,■■n ■■ng ■■ng nh■ng hàng ■■u phong m■t l■■t email b■n tùy ■■n quy■n cách truy thu■c th■i phú, c■a ký ■i■m ky,■a c■a c■p chính v■i v■i mình l■i b■n vào 123doc.netLink d■ng, 123doc.net!