Pháp Luật Về Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm Trong Hoạt Động Cho Vay Của Ngân Hàng TMCP Xăng Dầu Petrolimex

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và thực tiễn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Bích Hợp
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh Tú
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm Trong Hoạt Động Cho Vay Tại Ngân Hàng TMCP Xăng Dầu Petrolimex
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHAI QUÁT VỀ XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH
• 1.1. Khái niệm tài sản bảo đảm
• 1.2. Khái niệm pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3. Nội dung chủ yếu của pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP XĂNG DẦU PETROLIMEX
• 2.1. Thực trạng pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 2.2. Những hạn chế, bất cập của pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 2.3. Khái quát và thực tiễn áp dụng pháp luật xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN TẠI NGÂN HÀNG TMCP XĂNG DẦU PETROLIMEX (PG BANK)
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Pháp Luật Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm

Nghiên cứu pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay tại ngân hàng thương mại cổ phần Xăng Dầu Petrolimex (PG Bank) là một chủ đề quan trọng. Tài sản bảo đảm đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ quyền lợi của ngân hàng và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm sẽ giúp các ngân hàng thực hiện tốt hơn các hoạt động cho vay, đồng thời bảo vệ quyền lợi của cả bên cho vay và bên vay.

1.1. Khái Niệm Tài Sản Bảo Đảm Trong Cho Vay

Tài sản bảo đảm là các loại tài sản mà bên bảo đảm sử dụng để cầm cố, thế chấp nhằm bảo vệ nghĩa vụ trả nợ. Điều này giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cho vay.

1.2. Vai Trò Của Tài Sản Bảo Đảm Trong Ngân Hàng

Tài sản bảo đảm không chỉ là công cụ bảo vệ cho ngân hàng mà còn là yếu tố quyết định trong việc cấp tín dụng. Việc xử lý tài sản bảo đảm hiệu quả sẽ giúp ngân hàng thu hồi nợ xấu nhanh chóng.

II. Thách Thức Trong Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm Tại Ngân Hàng TMCP Petrolimex

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm, nhưng thực tiễn vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như quy trình xử lý phức tạp, thiếu minh bạch trong các quy định pháp luật, và sự không đồng nhất trong việc áp dụng pháp luật là những khó khăn lớn.

2.1. Những Hạn Chế Trong Quy Định Pháp Luật

Nhiều quy định pháp luật hiện hành còn thiếu rõ ràng, gây khó khăn trong việc áp dụng thực tiễn. Điều này dẫn đến việc xử lý tài sản bảo đảm không hiệu quả.

2.2. Vướng Mắc Trong Thực Tiễn Áp Dụng

Thực tiễn cho thấy, nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền xử lý tài sản bảo đảm do các tranh chấp pháp lý và sự không đồng thuận giữa các bên liên quan.

III. Phương Pháp Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm Hiệu Quả Tại PG Bank

Để nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm, PG Bank cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc cải tiến quy trình xử lý và tăng cường đào tạo nhân viên là rất cần thiết.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Xử Lý

Cần xây dựng quy trình xử lý tài sản bảo đảm rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện để giảm thiểu thời gian và chi phí cho ngân hàng.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Pháp Luật

Đào tạo nhân viên về các quy định pháp luật liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu sai sót trong quá trình thực hiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Pháp Luật Về Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm

Việc áp dụng pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm tại PG Bank đã cho thấy những kết quả tích cực. Ngân hàng đã thu hồi được nhiều khoản nợ xấu nhờ vào việc thực hiện đúng quy định pháp luật.

4.1. Kết Quả Thu Hồi Nợ Xấu

PG Bank đã thu hồi được một phần lớn nợ xấu nhờ vào việc xử lý tài sản bảo đảm hiệu quả, từ đó cải thiện tình hình tài chính của ngân hàng.

4.2. Tác Động Đến Hoạt Động Cho Vay

Việc xử lý tài sản bảo đảm thành công đã tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trong việc cấp tín dụng mới, từ đó thúc đẩy hoạt động cho vay.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Pháp Luật Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm

Nghiên cứu pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay tại PG Bank là một lĩnh vực quan trọng cần được chú trọng. Việc hoàn thiện quy định pháp luật sẽ giúp nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

5.1. Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Luật

Cần có những điều chỉnh, bổ sung quy định pháp luật để phù hợp với thực tiễn và nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm.

5.2. Tương Lai Của Xử Lý Tài Sản Bảo Đảm

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin vào xử lý tài sản bảo đảm sẽ là xu hướng tất yếu, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam từ năm 2022 đến nay chịu nhiều tác động phức tạp từ đại dịch Covid-19, cạnh tranh địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu, hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại (NHTM) gặp nhiều thách thức. Theo ước tính, tỷ lệ nợ xấu tại các NHTM có xu hướng gia tăng, gây áp lực lớn lên hệ thống tài chính. Tài sản bảo đảm (TSBĐ) trong hoạt động cho vay được xem là công cụ quan trọng giúp hạn chế rủi ro tín dụng, bảo vệ nguồn vốn của ngân hàng và thúc đẩy khả năng thu hồi nợ. Tuy nhiên, thực tiễn xử lý TSBĐ tại các NHTM còn nhiều khó khăn do quy định pháp luật chưa đồng bộ, mâu thuẫn và chưa sát với thực tế.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về xử lý TSBĐ trong hoạt động cho vay của NHTM, đặc biệt là thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) trong giai đoạn 2019-2022. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các quy định pháp luật hiện hành, đánh giá thực trạng vận dụng và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả xử lý TSBĐ, góp phần giảm thiểu nợ xấu và ổn định hoạt động tín dụng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật Việt Nam có liên quan như Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP, Nghị quyết số 42/2017/QH14 và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện khung pháp lý xử lý TSBĐ, đồng thời hỗ trợ các NHTM nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về giao dịch bảo đảm và lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng. Lý thuyết giao dịch bảo đảm tập trung vào các khái niệm như tài sản bảo đảm, quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ bảo đảm, các phương thức xử lý tài sản bảo đảm khi bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng cam kết. Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng nhấn mạnh vai trò của TSBĐ trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng, bảo vệ nguồn vốn ngân hàng và nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: tài sản bảo đảm, xử lý tài sản bảo đảm, nợ xấu, phương thức xử lý tài sản (bán tài sản, bán đấu giá, nhận chính tài sản), quyền sử dụng đất, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng, và các nguyên tắc xử lý tài sản bảo đảm (công khai minh bạch, dựa trên thỏa thuận, đảm bảo quyền lợi các bên).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp, bao gồm:

• Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp: So sánh các quy định pháp luật hiện hành, phân tích các điểm mạnh, hạn chế và tổng hợp thực trạng áp dụng pháp luật tại PG Bank.
• Phương pháp thống kê, thu thập và xử lý dữ liệu: Thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp về kết quả xử lý nợ xấu và TSBĐ tại PG Bank giai đoạn 2019-2022, phân tích số liệu để đánh giá hiệu quả thực tiễn.
• Phương pháp suy luận, logic: Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn suy luận các nguyên nhân tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả xử lý TSBĐ.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các hồ sơ xử lý TSBĐ và nợ xấu tại PG Bank trong giai đoạn nghiên cứu, được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất nhằm đảm bảo tính đại diện cho thực trạng hoạt động của ngân hàng. Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 2019 đến năm 2022, phù hợp với các thay đổi pháp luật và thực tiễn áp dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật về xử lý TSBĐ đã được hoàn thiện và chi tiết hơn: Hệ thống văn bản pháp luật như Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP, Nghị quyết số 42/2017/QH14 đã mở rộng phạm vi TSBĐ, quy định rõ ràng về chủ thể, nguyên tắc và phương thức xử lý. Ví dụ, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP mở rộng các loại tài sản bảo đảm bao gồm quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng, tài sản hình thành trong tương lai, quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên.

2. Thực tiễn xử lý TSBĐ tại PG Bank còn nhiều khó khăn: Theo số liệu thống kê, tỷ lệ nợ xấu có TSBĐ được xử lý thành công chỉ đạt khoảng 65% trong giai đoạn 2019-2022, thấp hơn so với mục tiêu ngành là 80%. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc pháp lý về thu giữ tài sản, thủ tục sang tên, và sự phối hợp chưa hiệu quả giữa các cơ quan liên quan.

3. Nguyên tắc xử lý TSBĐ chưa được áp dụng đồng bộ: Mặc dù pháp luật quy định nguyên tắc công khai minh bạch và dựa trên thỏa thuận, nhưng trên thực tế, nhiều trường hợp xử lý TSBĐ tại PG Bank chưa đảm bảo đầy đủ thủ tục thông báo, dẫn đến tranh chấp và khiếu kiện. Tỷ lệ tranh chấp liên quan đến xử lý TSBĐ chiếm khoảng 20% tổng số vụ việc xử lý tài sản.

4. Hạn chế về quyền thu giữ tài sản của NHTM: Bộ luật Dân sự 2015 không trao quyền thu giữ TSBĐ cho NHTM, gây khó khăn trong việc thu hồi nợ khi khách hàng không hợp tác. PG Bank phải mất trung bình 6-9 tháng để hoàn tất thủ tục thu giữ tài sản qua tòa án, làm tăng chi phí và rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ và thiếu cụ thể trong các quy định pháp luật, đặc biệt là về quyền thu giữ tài sản, thủ tục sang tên và nghĩa vụ thông báo. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã cập nhật các quy định mới nhất và phân tích sâu hơn về thực tiễn áp dụng tại PG Bank, cho thấy sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật để phù hợp với thực tế kinh doanh và bảo vệ quyền lợi các bên.

Việc thiếu quyền thu giữ tài sản trực tiếp cho NHTM làm tăng thời gian và chi phí xử lý nợ xấu, ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn và ổn định tài chính ngân hàng. Ngoài ra, các vướng mắc về thuế và phí khi xử lý TSBĐ cũng làm giảm số tiền thu hồi thực tế, gây thiệt hại cho ngân hàng và nền kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ xử lý thành công TSBĐ theo năm, bảng so sánh thời gian xử lý nợ xấu có và không có quyền thu giữ tài sản, cũng như biểu đồ phân bổ các nguyên nhân tranh chấp liên quan đến xử lý TSBĐ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về quyền thu giữ tài sản bảo đảm cho NHTM: Cần sửa đổi Bộ luật Dân sự và các văn bản liên quan để trao quyền thu giữ tài sản trực tiếp cho NHTM trong trường hợp khách hàng không hợp tác, nhằm rút ngắn thời gian xử lý nợ xấu. Thời gian thực hiện đề xuất này nên trong vòng 12 tháng, do Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với Ngân hàng Nhà nước.

2. Xây dựng hướng dẫn chi tiết về thủ tục sang tên tài sản bảo đảm: Ban hành các quy định cụ thể, thống nhất giữa các cơ quan công chứng, thuế và đăng ký đất đai để giảm thiểu vướng mắc trong thủ tục sang tên tài sản bảo đảm, đặc biệt là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Chủ thể thực hiện là Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong vòng 6-9 tháng.

3. Tăng cường trách nhiệm thông báo và minh bạch trong xử lý TSBĐ: Quy định rõ thời hạn và hình thức thông báo xử lý tài sản bảo đảm, đồng thời áp dụng chế tài đối với bên nhận bảo đảm không thực hiện đúng nghĩa vụ thông báo. Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tư pháp triển khai trong 6 tháng.

4. Giải quyết vướng mắc về thuế và phí liên quan đến xử lý TSBĐ: Cần có cơ chế ưu tiên thanh toán cho NHTM trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, giảm thiểu chi phí không cần thiết, nâng cao hiệu quả thu hồi nợ. Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu và đề xuất trong vòng 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về ngân hàng và pháp luật: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín dụng ngân hàng.

2. Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Các nhà quản lý và chuyên viên tín dụng có thể áp dụng các phân tích, giải pháp đề xuất để cải thiện quy trình xử lý tài sản bảo đảm, giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thu hồi nợ.

3. Luật sư, chuyên gia pháp lý và giảng viên đại học: Tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật xử lý tài sản bảo đảm, phù hợp làm tài liệu tham khảo, giảng dạy và tư vấn pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính.

4. Doanh nghiệp và khách hàng vay vốn: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ liên quan đến tài sản bảo đảm, từ đó nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật trong giao dịch tín dụng, giảm thiểu rủi ro tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài sản bảo đảm là gì và có những loại nào?
   Tài sản bảo đảm là tài sản mà bên bảo đảm dùng để bảo vệ việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ hoặc nghĩa vụ khác. Các loại gồm bất động sản, động sản, quyền sử dụng đất, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng, giấy tờ có giá, chứng khoán, số dư tiền gửi tại tổ chức tín dụng.

2. Phương thức xử lý tài sản bảo đảm phổ biến hiện nay?
   Bao gồm bán tài sản bảo đảm, bán đấu giá tài sản, bên nhận bảo đảm tự bán tài sản cho người thứ ba, nhận chính tài sản để thay thế nghĩa vụ, và các phương thức khác theo thỏa thuận.

3. Nguyên tắc xử lý tài sản bảo đảm được quy định như thế nào?
   Có ba nguyên tắc chính: công khai minh bạch trong quá trình xử lý; dựa trên sự thỏa thuận của các bên; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

4. Quyền thu giữ tài sản bảo đảm hiện nay của ngân hàng thương mại ra sao?
   Bộ luật Dân sự 2015 chưa trao quyền thu giữ tài sản trực tiếp cho NHTM, dẫn đến việc ngân hàng phải thông qua tòa án để thu giữ, gây kéo dài thời gian và tăng chi phí xử lý nợ.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm tại ngân hàng?
   Cần hoàn thiện pháp luật về quyền thu giữ tài sản, thống nhất thủ tục sang tên, tăng cường minh bạch thông báo, giải quyết vướng mắc về thuế phí và nâng cao phối hợp giữa các cơ quan liên quan.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, đồng thời phân tích thực trạng áp dụng tại PG Bank giai đoạn 2019-2022.
• Pháp luật đã có nhiều tiến bộ, mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm và quy định nguyên tắc xử lý, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, đặc biệt về quyền thu giữ tài sản và thủ tục hành chính.
• Thực tiễn tại PG Bank cho thấy hiệu quả xử lý TSBĐ chưa đạt kỳ vọng do vướng mắc pháp lý và khó khăn trong phối hợp các bên liên quan.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi, nhằm giảm thiểu nợ xấu, bảo vệ quyền lợi các bên và thúc đẩy phát triển tín dụng an toàn.
• Các bước tiếp theo bao gồm đề xuất sửa đổi văn bản pháp luật, xây dựng hướng dẫn chi tiết và tăng cường đào tạo, phổ biến pháp luật cho các chủ thể liên quan.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý, ngân hàng và chuyên gia pháp lý cần phối hợp triển khai các kiến nghị để nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm, góp phần ổn định và phát triển hệ thống tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khái quát về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và pháp luật điều chỉnh. - Chương 2: Thực trạng pháp luật về xử lý tài sản bảo đâm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và thực tiễn áp dụng tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex. - Chương 3: Phương hướng và kiến nghị hoàn thiện pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại và nâng cao hiệu quả thực hiện tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PG Bank). KHÁI QUÁT VE XU LÝ TÀI SAN BAO DAM TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ PHAP LUẬT DIEU CHỈNH 1.

Khái niệm tài sản bảo đảm Đối với hoạt động cho vay của các NHTM thì TSBĐ có nghĩa rất quan trọng, là cơ sở bảo đảm cho khoản nợ của khách hàng tại các ngân hàng khó trở thành khoản nợ xấu, từ đó dam bảo nguồn vốn lưu động của các ngân hàng luôn én định. Do đó, có thể hiểu TSBĐ là các loại tài sản mà bên bảo đảm dùng để cầm có, thế chấp, ký quỹ nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ hoặc nghĩa vụ khác của chính bên bao đảm và/hoặc bên khác với NHTM. Mặt khác, TSBD có thể hiểu là tài sản thuộc quyển sở hữu của bên bảo dam hoặc người thứ ba nếu bên bảo dam, bên nhận bảo đảm và người thứ ba có thỏa thuận và tài sản này phải được phép giao dịch mà không có tranh chấp. Từ điển Luật học cũng đưa ra khái niệm TSBD là “fai san được bên bảo dam ding dé bao dam thuc hién nghia vu đối với bên nhận bảo dam thông qua các biện pháp bao dam nh.

cầm cố, thé chấp, bao lãnh, kí cược, kí quỹ, đặt coc. vl Trước đây, hệ thống pháp luật dân sự ở đây là BLDS năm 2005 đã đưa ra cum từ “vật bảo đảm”, căn cứ quy định tại Điều 320 Bộ luật này đã nêu ra vật bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự: “phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo dam va được phép giao dich và là vật hiện có hoặc được hình thành trong tương lai”. Mặc dù, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có sự quan tâm hơn đối với các quy định liên quan đến tài san bảo dam bằng việc sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các văn bản quy phạm pháp luật cũ. Tuy nhiên, đối với khái niệm về TSBD thì pháp luật chưa đưa ra quy định cụ thể đối với thuật ngữ này mà chỉ quy định về những đặc điểm của TSBD tai Điều 295 BLDS năm 2015 dé nhận biết.

Như vậy, theo quan điểm của tác giả thì có thể hiểu tài san bảo dam “Ja các loại tài sản mà Bên bao dam ding dé cầm có, thé chấp, bao lãnh, kí cược, ki quỹ, 1 Bộ Tư pháp, Viện Khoa học pháp lý, Từ điển Luật học, NXB.Từ điển Bách khoa — Nxb. nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ trả no/nghia vụ khác của chính Bên bảo dam và/hoặc bên khác với Bên nhận bảo đảm”. Mô tả tai sản bảo dam: Tài san bao dam có thé được mô ta chung nhưng phải xác định được. Do tài sản đảm bảo luôn có sự thay đổi, biến động về số lượng, chúng loại và giá trị hàng hóa.

Đối với quy định về việc mô tả TSBĐ, BLDS năm 2015 đã tiếp cận theo hướng mở rộng cho phép khai thác tối đa các loại tài sản có thể được sử dụng làm đổi trong TSBD. Theo đó, TSBD có thé được mô ta chung, nhưng phải xác định được tài sản”. Tuy nhiên, BLDS năm 2015 chưa làm rõ tiêu chí “xác định được tài sản” ở đây là như thế nào? Do đó, để có thể làm rõ tiêu chí này thì quy định tại Điều 9 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP/2021/NĐ-CP đã được ban hành bằng cách liệt kê rất chi tiết, cụ thể các yêu cầu đặt ra để thoả mãn tiêu chí “nhưng phải xác định được tài sản” của BLDS năm 2015: - Một, nguyên tắc mô tả tài sản là sự thoả thuận của Bên bảo đảm và Bên nhận bảo đảm; - Hai, đối với TSBD là động san, bất động sản có đăng ký quyền sở hữu thì việc mô tả tài sản phải là các thông tin trên Giấy chứng nhận; - Ba, đối với TSBD là quyển tài sản thi mô ta tài sản phải thé hiện được tên, căn cứ pháp lý phát sinh quyên tai san nay; - Bốn, mô tả tài sản là vật mà vật này có vật phụ, vật đồng bộ, vat đặc định; - Năm, mô tả TSBD là giấy tờ có giá, chứng khoán, số dư tiền gửi. Điều 13 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP chỉ đưa ra nguyên tắc duy nhất là mô tả TSBD phải phi hợp các quy định pháp luật về giấy tờ có giá, chứng khoán, ngân hàng.

Đây là ba loại tài sản riêng biệt mà trong BLDS năm 2015 hiện hành không có quy định để làm cơ sở cho luật riêng quy định; - Sáu, dự án dau tư, tài sản thuộc dự án đầu tư với tư cách là TSBD cũng có các yêu cầu nhất định về sự mô tả. Tuy trong Điều 18 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP không có yêu cầu chỉ tiết về mô tả nhưng tại đoạn 3 của Điều luật nay khang ? Khoản 2 Điều 295 BLDS năm 2015. 10 định: Nếu dự án đầu tư là dự án nhà ở, dự án xây dựng công trình không phải là nhà ở, dự án khác thì khi là tài sản bảo đảm phải đảm bảo có Giấy chứng nhận, Quyết định của cơ quan nhà nước có thâm quyền hoặc căn cứ pháp lý khác và mô tả theo các thông tin trên giấy tờ nào; - Bảy, hàng hoá luân chuyên trong quá trình sản xuất, kinh doanh và kho hàng là tài sản bảo đảm. Theo đó, tại Điều 19 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP đưa ra các quy định riêng biệt về mô tả đối với loại tài sản này.

Đối với hàng hoá luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh khi mô tả thì hoặc theo giá trị tài sản hoặc theo loại hàng hoá. Như vậy, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP đã dành dung lượng nhất định hướng dẫn cho việc mô tả đối với nhiều loại tài sản bảo đảm trong quá trình các chủ thé thoả thuận về loại tài san này khi xác lập các giao dịch bảo đảm hoặc các biện pháp bảo đảm. Phân loại tài sản bảo đảm Căn cứ theo quy định pháp luật dân sự thì hiện nay TSBĐ bao gồm “vật, tiên, giấy tờ có giá và quyên tài sản, bất động sản và động sản. Trong đó bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai”.

Dựa theo quy định của BLDS năm 2015, thì Nghị định số 21/2021/NĐ-CP đã triển khai các quy định pháp luật với nội dung liệt kê chi tiết về các tài san dùng dé bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, cụ thể như sau: That nhất, TSBD là quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với dat’, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP đã quy định nhận các trường hop mà quyền sử dung đất, tài sản gắn liền với đất là TSBĐ, gồm có: Việc dùng quyền sử dụng đất để bảo đâm có thê không đồng thời với tài sản gắn liền với đất và ngược lại; Tài sản gắn liền với đất không phải đăng ý và cũng chưa được đăng ký theo yêu cầu sẽ thực hiện theo thỏa thuận trong Hợp đồng bao dam; Tài san gắn liền với đất là cây hàng năm, công trình tạm trở thành TSBĐ sẽ áp dụng quy định về động sản không phải là tàu bay, tàu biển; Quyển sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất đang là bất động sản hưởng quyển ? Điều 105 BLDS năm 2015. * Điều 10 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP. 11 bất động sản liền ké được dùng làm TSBD thì quyền đối với bất động sản liền kề vẫn có hiệu lực với mọi cá nhân, pháp nhân. Bên cạnh đó, có một nội dung đáng được lưu ý tại Khoản 4 Điều 10 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP là quyển sử đụng đất không được coi là tài sản hình thành trong tương lai dù có thể các chủ thể đang thực tế chiếm hữu, sử dụng một diện tích đất đai nhất định nhưng chưa được cấp giây chứng nhận quyển sử dụng đất.

Do đó, nếu chủ thé chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì không thé coi là có quyển sử dung đất để TSBD trong các biện pháp bảo dam. Thit hai, TSBD là tài sản được tạo lập từ quyên bê mặt, quyên hưởng dung. Điều 11 và Khoản 2 Điều 26 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP đã đưa ra quy định về những tài sản được tao lập từ quyền bé mặt, quyền hưởng dụng như thé nào mới trở thành TSBĐ. Từ những quy định này và căn cứ theo các cách nhìn khác nhau sẽ có từng cách hiểu đối với dạng TSBD nay.

Dưới cách nhìn của TSBD, những tài sản được tao lập trên cơ sở quyển bề mặt, quyền hưởng dụng hoàn toàn có thé là TSBĐ. Vi dụ, chủ thé có quyền bé mặt hoàn toàn có thể xây dung các công trình xây dung khác trong khoảng không gian minh được phép có quyển để khai thác, sử dụng. Tương tự, đối với quyền hưởng dung, chủ thé có quyển hoàn toàn có thể có các tài sản khác được tạo lập từ quyền này như cho thuê tài sản hưởng dụng mình có quyền. Còn dưới cách nhìn lý luận, các tài sản này được công nhận, nhưng thực tiễn thực hiện đang có vướng mắc trong quy trình, thủ tục thực hiện các tài sản này trở thành TSBĐ.

Ví dụ như chủ thể có quyền bé mặt muốn thé chấp tài sản được tạo lập từ quyển bề mặt của mình thi chủ thé này sẽ dùng giấy tờ nào dé chứng minh và giao cho bên nhận thé chấp. Vấn dé tương tự cũng gặp phải với tài sản được tao lập từ quyền hưởng đụng trong quá trình trở thành TSBĐ. Thứ ba, TSBĐ là giấy tờ có giá, chứng khoán, số dhe tiển gửi. Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP thì: Giấy tờ có giá, chứng khoán, số dư tiền gửi tại TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được dùng dé bảo dam thực hiện nghĩa vụ.

Bên cạnh đó, Nghị định số 21/2021/NĐ-CP cũng đặt ra yêu cầu về việc mô tả TSBĐ phải pha hợp với quy định của pháp luật về giấy tờ có giá, chứng 12 khoán, ngân hàng. Hơn nữa, Bên nhận bảo đảm xử lý TSBĐ là giấy tờ có giá, chứng khoản, số du tiền gửi tại TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo thỏa thuận hoặc theo quy định tại Điều 52 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP. Thit tư, TSBD là quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng.