Tiểu Thuyết Nguyễn Đình Tú Từ Góc Nhìn Phân Tâm Học

Tài liệu nghiên cứu Tiểu thuyết nguyễn đình tú từ góc nhìn phân tâm học, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Dương Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đức Hạnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
• Đề tài: Tiểu Thuyết Nguyễn Đình Tú Từ Góc Nhìn Phân Tâm Học
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tâm Học Nền Tảng Nghiên Cứu Văn Học

Phân tâm học, do Sigmund Freud sáng lập, là một trường phái tư tưởng có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực tâm lý học. Freud, được mệnh danh là "Newton của tâm hồn", đã tạo ra một cuộc cách mạng trong tư duy triết học hiện đại. Lý thuyết này tập trung vào vô thức, giấc mơ, và những ảnh hưởng của trauma thời thơ ấu đến hành vi con người. Phân tâm học không chỉ là một phương pháp điều trị tâm lý mà còn là một công cụ mạnh mẽ để giải mã văn bản và hiểu sâu hơn về ý nghĩa tiềm ẩn trong các tác phẩm nghệ thuật. Nó mở ra một cách tiếp cận mới để khám phá thế giới nội tâm phức tạp của con người, đặc biệt là trong văn học. Phân tâm học Freud nhấn mạnh rằng "Cái tôi không phải người chủ trong nhà của mình", cho thấy sự chi phối mạnh mẽ của vô thức đối với ý thức.

1.1. Phân Tâm Học Freud Cơ Sở Lý Thuyết và Ứng Dụng

Lý thuyết của Freud tập trung vào ba thành phần chính của tâm lý: id (bản năng), ego (bản ngã), và superego (siêu ngã). Id đại diện cho những ham muốn vô thức và nguyên thủy, ego là phần ý thức giúp điều hòa giữa id và thực tế, còn superego là lương tâm và các giá trị đạo đức. Sự tương tác giữa ba thành phần này định hình hành vi và cấu trúc tâm lý của mỗi cá nhân. Ứng dụng của phân tâm học Freud trong văn học giúp phân tích động cơ và mô thức hành vi của nhân vật, khám phá những xung đột nội tâm và mâu thuẫn sâu sắc trong tâm hồn họ.

1.2. Phân Tâm Học Jung Mở Rộng Khái Niệm Về Vô Thức Tập Thể

Carl Jung, một học trò của Freud, đã phát triển lý thuyết phân tâm học của riêng mình, nhấn mạnh vào khái niệm vô thức tập thể. Theo Jung, vô thức tập thể chứa đựng những biểu tượng và nguyên mẫu chung cho toàn nhân loại, ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành vi của mỗi cá nhân. Phân tích giấc mơ theo Jung tập trung vào việc giải mã những biểu tượng này để hiểu rõ hơn về bản sắc và sự phát triển tâm lý. Ứng dụng phân tâm học Jung trong văn học giúp khám phá những ý nghĩa sâu xa và tầng sâu tâm lý của nhân vật, liên kết chúng với những giá trị và văn hóa chung của nhân loại.

II. Phân Tâm Học Trong Nghiên Cứu Tiểu Thuyết Cách Tiếp Cận Mới

Phân tâm học cung cấp một lăng kính độc đáo để phân tích tiểu thuyết, cho phép nhà nghiên cứu khám phá những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật và cốt truyện. Bằng cách áp dụng các khái niệm như cơ chế phòng vệ, ám ảnh, và mặc cảm Oedipus, người đọc có thể hiểu rõ hơn về động cơ và hành vi của nhân vật, cũng như những xung đột và mâu thuẫn trong thế giới nội tâm của họ. Phân tâm học cũng giúp giải mã văn bản, khám phá những ẩn ức và trauma được biểu hiện qua ngôn ngữ và biểu tượng. Cách tiếp cận này đặc biệt hữu ích trong việc phân tích các tác phẩm văn học hiện đại và đương đại, nơi mà tâm lý nhân vật thường phức tạp và đa chiều.

2.1. Ứng Dụng Phân Tâm Học Phân Tích Tâm Lý Nhân Vật

Phân tâm học cho phép nhà nghiên cứu đi sâu vào phân tích tâm lý nhân vật, khám phá những động cơ ẩn giấu và những xung đột nội tâm chi phối hành vi của họ. Bằng cách xem xét tiểu sử, giấc mơ, và những ám ảnh của nhân vật, người đọc có thể hiểu rõ hơn về bản chất và sự hình thành nhân cách của họ. Phân tâm học cũng giúp nhận diện những cơ chế phòng vệ mà nhân vật sử dụng để đối phó với đau khổ và mất mát, cũng như những mô thức hành vi lặp đi lặp lại trong cuộc sống của họ.

2.2. Phân Tâm Học và Giải Mã Biểu Tượng Tìm Hiểu Ý Nghĩa Sâu Xa

Phân tâm học cung cấp một công cụ mạnh mẽ để giải mã biểu tượng trong văn học, khám phá những ý nghĩa sâu xa và ẩn dụ được biểu hiện qua hình ảnh, ngôn ngữ, và cốt truyện. Bằng cách liên hệ những biểu tượng này với những nguyên mẫu và khái niệm trong lý thuyết phân tâm học, người đọc có thể hiểu rõ hơn về thông điệp và giá trị mà tác giả muốn truyền tải. Phân tích giấc mơ cũng là một phần quan trọng trong việc giải mã biểu tượng, vì giấc mơ thường chứa đựng những ý nghĩa tiềm ẩn và những ước muốn vô thức của nhân vật.

III. Dấu Ấn Phân Tâm Học Trong Tiểu Thuyết Nguyễn Đình Tú Tổng Quan

Tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú thể hiện rõ dấu ấn của phân tâm học qua việc khai thác thế giới nội tâm phức tạp của nhân vật, đặc biệt là những ẩn ức, trauma, và xung đột trong vô thức. Các tác phẩm của ông thường khám phá những khía cạnh tối tăm của tâm lý tội phạm, những ám ảnh về tình dục và cái chết, cũng như những ảnh hưởng của chấn thương tâm lý đến hành vi con người. Nguyễn Đình Tú sử dụng biểu tượng, giấc mơ, và ngôn ngữ một cách tinh tế để thể hiện những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật, tạo nên một diễn ngôn độc đáo và đầy ám ảnh. Tác phẩm của ông phản ánh sự quan tâm sâu sắc đến bản chất con người và những mâu thuẫn trong xã hội hiện đại.

3.1. Khám Phá Vô Thức Ẩn Ức và Trauma Trong Tiểu Thuyết

Tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú thường tập trung vào việc khám phá vô thức của nhân vật, nơi chứa đựng những ẩn ức và trauma từ quá khứ. Những chấn thương tâm lý này thường ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi và mô thức hành vi của nhân vật, khiến họ phải đối mặt với những xung đột nội tâm và mâu thuẫn không ngừng. Nguyễn Đình Tú sử dụng phân tích giấc mơ và miêu tả nội tâm một cách tinh tế để thể hiện những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật, giúp người đọc hiểu rõ hơn về bản chất và sự hình thành nhân cách của họ.

3.2. Tình Dục và Cái Chết Ám Ảnh Trong Thế Giới Nội Tâm

Tình dục và cái chết là hai chủ đề ám ảnh thường xuyên xuất hiện trong tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú, thể hiện những xung đột và mâu thuẫn sâu sắc trong thế giới nội tâm của nhân vật. Nguyễn Đình Tú khám phá những khía cạnh tối tăm của tâm lý tội phạm, những ham muốn bản năng và những ám ảnh về bạo lực và sự tha hóa. Ông sử dụng ngôn ngữ và biểu tượng một cách táo bạo để thể hiện những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật, tạo nên một diễn ngôn đầy ám ảnh và thách thức.

IV. Phân Tích Tâm Lý Nhân Vật Trong Tiểu Thuyết Nguyễn Đình Tú

Một trong những điểm nổi bật trong tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú là khả năng phân tích tâm lý nhân vật một cách sâu sắc và tinh tế. Ông thường xây dựng những nhân vật phức tạp, đa chiều, với những xung đột nội tâm và mâu thuẫn không ngừng. Nguyễn Đình Tú khám phá những động cơ ẩn giấu và những mô thức hành vi lặp đi lặp lại của nhân vật, giúp người đọc hiểu rõ hơn về bản chất và sự hình thành nhân cách của họ. Ông cũng chú trọng đến việc miêu tả những cơ chế phòng vệ mà nhân vật sử dụng để đối phó với đau khổ và mất mát, cũng như những ảnh hưởng của trauma thời thơ ấu đến cuộc sống của họ.

4.1. Con Người Bản Năng Id Chi Phối Hành Vi Nhân Vật

Trong tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú, nhiều nhân vật bị chi phối mạnh mẽ bởi id, phần bản năng trong cấu trúc tâm lý theo Freud. Những nhân vật này thường hành động theo ham muốn và bản năng, không quan tâm đến giá trị đạo đức hay hậu quả của hành động. Nguyễn Đình Tú khám phá những khía cạnh tối tăm của bản chất con người, những xung đột giữa ham muốn và lương tâm, cũng như những ảnh hưởng của vô thức đến hành vi của nhân vật.

4.2. Con Người Mặc Cảm Ego và Superego Trong Xung Đột

Bên cạnh những nhân vật bị chi phối bởi id, tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú cũng có những nhân vật phải đối mặt với những mặc cảm và xung đột giữa ego và superego. Những nhân vật này thường cảm thấy cô đơn, mất mát, và tự hủy hoại, do không thể hòa giải giữa ham muốn và giá trị đạo đức. Nguyễn Đình Tú miêu tả những cơ chế phòng vệ mà nhân vật sử dụng để đối phó với những xung đột nội tâm này, cũng như những ảnh hưởng của xã hội và văn hóa đến sự hình thành nhân cách của họ.

V. Biểu Tượng Nghệ Thuật Mang Dấu Ấn Phân Tâm Học Phân Tích

Tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú sử dụng nhiều biểu tượng nghệ thuật mang dấu ấn của phân tâm học, giúp thể hiện những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật và cốt truyện. Giấc mơ, màu sắc, hình ảnh, và đồ vật thường được sử dụng như những biểu tượng để thể hiện những ước muốn vô thức, những ám ảnh, và những trauma từ quá khứ. Nguyễn Đình Tú sử dụng phân tích biểu tượng một cách tinh tế để tạo nên một diễn ngôn đa nghĩa và đầy ám ảnh, thách thức người đọc khám phá những ý nghĩa sâu xa và tầng sâu tâm lý của tác phẩm.

5.1. Giấc Mơ Cánh Cửa Vào Vô Thức Trong Tiểu Thuyết

Giấc mơ đóng vai trò quan trọng trong tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú, là cánh cửa để khám phá vô thức của nhân vật. Nguyễn Đình Tú sử dụng phân tích giấc mơ để thể hiện những ước muốn vô thức, những ám ảnh, và những trauma từ quá khứ của nhân vật. Biểu tượng trong giấc mơ thường mang những ý nghĩa tiềm ẩn, liên quan đến những xung đột nội tâm và mâu thuẫn trong thế giới nội tâm của nhân vật.

5.2. Màu Sắc và Hình Ảnh Biểu Tượng Của Cảm Xúc và Trạng Thái

Màu sắc và hình ảnh cũng được sử dụng như những biểu tượng để thể hiện cảm xúc và trạng thái của nhân vật trong tiểu thuyết của Nguyễn Đình Tú. Màu đỏ có thể biểu thị tình yêu, bạo lực, hoặc sự giận dữ, trong khi màu đen có thể biểu thị cái chết, mất mát, hoặc sự cô đơn. Hình ảnh của nước, lửa, và đất cũng thường mang những ý nghĩa tiềm ẩn, liên quan đến những nguyên tố cơ bản của cuộc sống và những xung đột trong thế giới nội tâm của nhân vật.

VI. Kết Luận Giá Trị và Hướng Đi Trong Nghiên Cứu Phân Tâm Học

Nghiên cứu phân tâm học trong tiểu thuyết Nguyễn Đình Tú mở ra một hướng tiếp cận mới, giúp hiểu sâu hơn về thế giới nội tâm phức tạp của nhân vật và những mâu thuẫn trong xã hội hiện đại. Nguyễn Đình Tú đã thành công trong việc sử dụng biểu tượng, giấc mơ, và ngôn ngữ để thể hiện những ý nghĩa tiềm ẩn và tầng sâu tâm lý của nhân vật, tạo nên một diễn ngôn độc đáo và đầy ám ảnh. Nghiên cứu này góp phần đánh giá cao những đóng góp của Nguyễn Đình Tú trong văn học Việt Nam đương đại và mở ra những hướng nghiên cứu mới về ứng dụng phân tâm học trong văn học.

6.1. Đóng Góp Của Nguyễn Đình Tú Cái Nhìn Độc Đáo Về Con Người

Nguyễn Đình Tú đã đóng góp một cái nhìn độc đáo về bản chất con người và những mâu thuẫn trong xã hội hiện đại thông qua việc khám phá thế giới nội tâm phức tạp của nhân vật. Ông đã thành công trong việc thể hiện những xung đột giữa ham muốn và giá trị đạo đức, những ảnh hưởng của trauma và ẩn ức đến hành vi con người, cũng như những cơ chế phòng vệ mà nhân vật sử dụng để đối phó với đau khổ và mất mát.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Mở Rộng Ứng Dụng Phân Tâm Học

Nghiên cứu phân tâm học trong tiểu thuyết Nguyễn Đình Tú mở ra những hướng nghiên cứu mới về ứng dụng phân tâm học trong văn học. Các nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc so sánh phân tâm học trong tiểu thuyết Nguyễn Đình Tú với các nhà văn khác, khám phá những ảnh hưởng của văn hóa và lịch sử đến tâm lý nhân vật, cũng như phát triển những phương pháp phân tích văn bản mới dựa trên lý thuyết phân tâm học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho thời kì quá độ từ chế độ phong kiến lên tư bản chủ nghĩa ở châu Âu gắn liền với lý tưởng đấu tranh cho con người được phát triển tự do, được tôn trọng, đề cao, được thoả mãn nhu cầu vật chất, tinh thần và con người cá nhân được giải phóng. Cuộc cách mạng công nghiệp cuối thế kỉ XIX cùng những phát minh mới về hình ảnh, các loại sách báo về tình dục đã làm thay đổi quan niệm của con người. Song song với sự phát triển của kinh tế cùng những khát vọng tự do cá nhân thì trong đời sống tinh thần xã hội tư bản cũng xuất hiện những mâu thuẫn hết sức gay gắt giữa một bên là những quan niệm truyền thống đã ăn sâu vào nếp nghĩ không thể xoá bỏ của loài người với một bên là những tư tưởng, quan niệm mới nhằm giải phóng con người. Vì lẽ đó, bản thân cá nhân luôn phải sống trong sự đấu tranh nội tâm giằng xé, dễ dẫn đến nảy sinh sự ức chế trong hoạt động tinh thần, đặc biệt lại là sự ức chế tình dục.

Cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX cũng 12 là thời kì bão táp của các cuộc cách mạng và chiến tranh thế giới, nước Áo- quê hương của Freud cũng bị cuốn vào vòng xoáy đó: cái chết, sự đói nghèo, đau khổ, mất mát đe doạ cuộc sống thể xác và tinh thần của mỗi con người, những căn bệnh tâm lý luôn có nguy cơ phát triển theo. Chính thực trạng này đã thúc đẩy những bác sĩ khoa học tâm thần đi tìm những phương pháp trị bệnh mới. Trong khi lúc bấy giờ, phương pháp thôi miên mà người ta sử dụng không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như mong muốn. Nhận thấy sự hạn chế này, Freud đã bỏ nhiều công sức nghiên cứu nhằm tìm ra phương pháp mới hiệu quả hơn.

Ông cho rằng những bệnh nhân bị nhiễm bệnh nhiễu tâm - chứng bệnh tâm thần do rối loạn nhân cách dẫn đến sống trong lo sợ, lo âu, thất vọng, cuồng loạn… xuất phát từ những gì trải qua ban đầu thuở ấu thơ, phát triển trong một thời gian dài và do bản năng tính dục mạnh mẽ ức chế không được giải toả. Freud thay thế phương pháp thôi miên bằng phương pháp liên tưởng tự do, cho phép bệnh nhân trình bày các ý nghĩa trong trạng thái thư giãn tỉnh táo và thông giải các ẩn ức thuở ấu thơ, các giấc mộng để giúp bệnh nhân nhận biết một cách có ý thức các tình huống bị quên lãng, từ đó bộc lộ nguyên nhân gây bệnh. Cả quá trình nghiên cứu tâm huyết và cũng khá nhiều nhà nghiên cứu bấy giờ ủng hộ. Freud đã lập ra học thuyết Phân tâm học với tư cách là một triết học về tâm lý và nhân cách con người mà chủ đạo là vô thức và tính dục.

Freud đã đưa ra triết học về thế giới tinh thần của con người với việc phát hiện ra “bộ máy tâm thần”. Ông viết: “Quá trình tâm lý chủ yếu là thuộc về tiềm thức, còn như quá trình tâm lý của ý thức chẳng qua chỉ là một động tác bộ phận được tách ra từ toàn bộ tâm linh. Chúng ta cần nhớ rằng trước nay người ta cho tâm lý là ý thức, ý thức dường như là đặc trưng của đời sống tâm lý, và tâm lý học được xem là khoa học nghiên cứu nội dung của ý thức. Cách nhìn này quá rõ ràng đến nỗi bất kì một sự phản đối nào cũng bị xem là gây rối.

Nhưng mà trái lại, Phân tâm học không đề kháng thành kiến này, không thể không phủ nhận lối nói tâm lý là ý thức. 13 Phân tâm học cho rằng tâm linh có bao hàm tác dụng của tình cảm, tư tưởng, dục vọng… mà tư tưởng và dục vọng đều có thể là tiềm thức” [98, tr. Nhà tâm lý học này đã nêu ra kết cấu 3 tầng của hoạt động tâm lý con người như sau: Hệ thống vô thức: là kho tàng của dục vọng bản năng sinh vật. Những bản năng và dục vọng này chất chứa những năng lượng tâm lý mạnh mẽ, phục tùng theo nguyên tắc khoái lạc và ra sức xâm lấn vào cõi ý thức để thoả mãn.

Hệ thống tiềm thức (tiền ý thức, hạ ý thức): được cấu thành bởi những kinh nghiệm, làm thành bộ phận trung gian giữa hệ thống ý thức và vô thức, trong đó cất giấu lương tâm và lý tưởng cá nhân được cấu thành bởi những chuẩn tắc, quy phạm và quan niệm về giá trị, về xã hội, luân lý tôn giáo… có nhiệm vụ ngăn không cho những bản năng mạnh mẽ xâm nhập vào ý thức. Hệ thống ý thức: phục tùng nguyên tắc hiện thực, loại bỏ những bản năng và dục vọng của con người, làm cho giữa cá nhân và xã hội thường xuyên trong trạng thái đối lập. Bản năng và dục vọng bị dồn nén sẽ chuyển dần vào lĩnh vực vô thức, để bảo toàn năng lượng tâm lý, cũng có khả năng chuyển hoá thành bệnh tâm thần nếu không có lối thoát, không đủ sức chịu đựng. Nó tìm cách giải thoát để được thoả mãn qua những giấc mơ và đặc biệt hơn là thăng hoa trong những phát minh khoa học hoặc sáng tạo nghệ thuật.Freud đã triển khai Phân tâm học vào nghiên cứu nhiều mảng đề tài khác nhau từ con người đến văn hoá.

Trong đó, tâm lý và nhân cách con người luôn là những vấn đề đáng quan tâm. Theo ông, nhân cách con người được xây dựng qua sự tương tác phức hợp giữa các xung năng với những kinh nghiệm thời niên thiếu của họ. Hành vi con người là kết quả của cách nuôi dạy, đối xử của bố mẹ khi còn ở thời tuổi nhỏ, đặc biệt trong năm năm đầu tiên của cuộc đời. Trong lý thuyết của ông, con người tiếp tục thoả mãn những mong muốn của họ theo cách mà họ tương tác với người khác trong quá khứ, hay cách mà họ thoả mãn mong muốn của mình thời thơ ấu.

Những 14 vấn đề quan trọng được họ đề cập tới trong lý thuyết của Freud đó là bản năng, vô thức và cấu trúc nhân cách của con người. Về bản năng, ông cho rằng con người được sinh ra với những bản năng thuộc về vô thức. Nó bao gồm các bản năng sống (Eros) và các bản năng chết (Thanatos). Bản năng sống: bao gồm tất cả những gì liên quan đến sự tồn tại của cá nhân và tập thể như: đói khát, tình dục.

Năng lượng của bản năng sống này được ghi vào libido - bản năng tình dục. Tình dục là bản năng sống mà Freud gắn vào tầm quan trọng nhất trong việc phát triển nhân cách. Nó là năng lượng của sự sống, năng lực làm chúng ta sống, hoạt động, hưởng thụ, tạo sự thăng bằng bên trong cơ thể chúng ta bằng cách làm cho con người tránh được những căng thẳng, đau đớn, thoả mãn nhu cầu của con người. Bản năng sống rất quan trọng để duy trì cuộc sống cá nhân cũng như sự tiếp tục của loài.

Bản năng chết: là hệ thống năng lượng của những sinh vật sống săn đuổi liên tục một trạng thái cân bằng và chỉ có thể đạt được thông qua cái chết. Fred chủ trương mục tiêu của toàn bộ cuộc sống là cái chết, cái không sinh sống có trước cái sinh sống. Bản năng chết thể hiện khuynh hướng bất khả kháng của mọi sinh vật sống là quay về trạng thái vô cơ. Biểu hiện của bản năng chết là lặp lại một trạng thái, nỗi buồn, nỗi đau có trước nào đó.

Bản năng chết còn được thể hiện ở bản năng gây gổ, bản năng huỷ diệt, đặc biệt là huỷ diệt chính bản thân mình. Bản năng chết được xem như là nền tảng của toàn bộ hành vi hiếu chiến và tàn sát như: sát nhân, tự tử, thù nghịch, tàn nhẫn, những lời thoá mạ, sự tấn công bằng vũ lực. Người có bản năng chết mạnh thường có xu hướng tự tử. Theo Freud, những tham vọng hiếu chiến, cội nguồn của những bản năng chết quan trọng ngang bằng với bản năng sống trong việc thúc đẩy hành vi con người.

Trong con người luôn tồn tại hai loại bản năng có sức mạnh ngang nhau và có xu hướng chống đối nhau, một loại thúc đẩy hành động sống và 15 chinh phục cuộc sống, một loại thúc đẩy sự buông xuôi, tan biến và dẫn đến cái chết. Sự tương tác của hai bản năng này dẫn đến tính chất lưỡng năng tình cảm trong cảm xúc con người. Về cấu trúc nhân cách, Freud cho rằng nó có ba cấu thành: cái nó (Id), cái tôi (Ego) và cái siêu tôi (Super Ego). Cái nó hoạt động theo nguyên tắc thoả mãn, gồm bản năng vô thức và thúc đẩy con người thoả mãn những mong muốn mà không tính tới các nguyên tác và các quy định của xã hội.

Cái tôi hoạt động và kiểm soát bằng thực tiễn thế giới xung quanh. Cái siêu tôi hoạt động theo nguyên tác kiểm duyệt, bao gồm ý thức và đạo đức trong mối quan hệ bên ngoài. Cả ba được quy định, ảnh hưởng lẫn nhau và có thể gây mâu thuẫn dễ làm cho con người rơi vào tình trạng căng thẳng nhưng chính Freud đã phát hiện ra giải pháp khắc phục là những cơ chế để tạo ra sự cân bằng trong tâm lý của con người. Tuy nhiên, trên thế giới, những ý kiến đánh giá đối với chủ nghĩa Freud rất phức tạp.

Nhà tâm lý học hành vi phương Tây B.Skinner đã kịch liệt lên án Phân tâm học, cho nó là một thứ huyền thoại siêu hình. Liên Xô cũng từng có xu hướng phủ định hoàn toàn Phân tâm học, cho nó là phản lý tính, phản nghệ thuật. Phương Đông cũng không tránh khỏi lên án Phân tâm học có lẽ do quá xa cách về truyền thống đạo đức. Ở Việt Nam, nhà phê bình Phương Lựu bên cạnh việc khẳng định sức mạnh của Freud cũng cho rằng tác giả đã “tuyệt đối hoá vô thức, đi đến chỗ phủ định vai trò chủ đạo của ý thức đối với hành động của con người trong đời sống hiện thực.

Hơn nữa, ông chỉ thừa nhận trong vô thức cái bản năng tính dục như là hạt nhân cơ bản mà không thấy những thuộc tính xã hội và văn hoá lịch sử của vô thức.276] Bên cạnh đó, nhân loại cũng ghi nhận những sức mạnh và đóng góp của học thuyết này. Phân tâm học với sự phát hiện thế giới vô thức của con người góp phần vạch ra ranh giới giữa tâm lý học hiện đại và tâm lý học cổ 16 điển. Trong khi đó, tâm lý học cấu tạo của W.Wande chỉ nghiên cứu nội dung tâm lý mà con người ý thức được, tâm lý học cơ năng của W.