Nghiên Cứu Phần Bù Rủi Ro Trong Trạng Thái Ngang Giá Lãi Suất Không Phòng Ngừa

Luận văn thạc sĩ UEH nghiên cứu phần bù rủi ro trong trạng thái ngang giá lãi suất không phòng ngừa, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tài chính.

• Tác giả: Phan Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: Pgs.ts Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Phần Bù Rủi Ro Trong Trạng Thái Ngang Giá Lãi Suất Không Phòng Ngừa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do thực hiện đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu bài nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ THUYẾT “NGANG GIÁ LÃI SUẤT KHÔNG PHÒNG NGỪA” VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Lý thuyết “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa”
• 2.2. Các nghiên cứu trước đây về “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa”
• 2.2.1. Kỳ vọng không hợp lý
• 2.2.2. Phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian
• 2.3. Giải thích độ lệch khỏi “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa”
• 2.4. Hiệu quả của mô hình Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát – CGARCH trong nghiên cứu thực nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Kiểm định tính dừng trong trường hợp có xét đến “điểm gãy cấu trúc”
• 3.2. Mô hình Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát – CGARCH
• 3.3. Xây dựng mô hình nghiên cứu thực nghiệm
• 3.4. Tiến trình nghiên cứu thực nghiệm
• 3.5. Mô tả biến nghiên cứu và nguồn dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kết quả kiểm định tính dừng
• 4.2. Kết quả kiểm định “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” bằng phương pháp Bình phương nhỏ nhất
• 4.3. Kết quả kiểm định “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” bằng mô hình CGARCH-M
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BÀI NGHIÊN CỨU
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Hạn chế và hướng phát triển
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Phần Bù Rủi Ro Trong Ngang Giá Lãi Suất Không Phòng Ngừa

Nghiên cứu phần bù rủi ro trong trạng thái ngang giá lãi suất không phòng ngừa (UIP) là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính quốc tế. Lý thuyết UIP cho rằng sự khác biệt về lãi suất giữa hai quốc gia sẽ được bù đắp bằng sự thay đổi trong tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại của lý thuyết này. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính, đặc biệt là phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian.

1.1. Lý Do Cần Nghiên Cứu Phần Bù Rủi Ro

Phần bù rủi ro là yếu tố quan trọng trong việc giải thích sự thất bại của lý thuyết UIP. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra rằng phần bù rủi ro không chỉ ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái mà còn đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về UIP

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định tác động của phần bù rủi ro trong lý thuyết UIP, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Nghiên Cứu Ngang Giá Lãi Suất Không Phòng Ngừa

Một trong những thách thức lớn nhất trong nghiên cứu UIP là sự không nhất quán giữa lý thuyết và thực tiễn. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái không phản ánh đúng sự khác biệt về lãi suất. Điều này dẫn đến việc cần phải xem xét các yếu tố khác như phần bù rủi ro.

2.1. Sự Mâu Thuẫn Giữa Lý Thuyết và Thực Tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi lãi suất nội địa cao hơn, đồng nội tệ lại không giảm giá như lý thuyết UIP dự đoán. Điều này tạo ra một câu đố lớn trong lĩnh vực tài chính.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Lãi Suất

Các yếu tố như kỳ vọng không hợp lý của nhà đầu tư và mối quan hệ phi tuyến giữa chênh lệch lãi suất và tỷ giá hối đoái cũng cần được xem xét để hiểu rõ hơn về UIP.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phần Bù Rủi Ro Trong UIP

Nghiên cứu này sử dụng mô hình CGARCH-M để phân tích phần bù rủi ro trong trạng thái UIP. Mô hình này cho phép tách biệt biến động của tỷ giá hối đoái thành xu hướng dài hạn và dao động ngắn hạn, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về phần bù rủi ro.

3.1. Mô Hình CGARCH M Trong Nghiên Cứu

Mô hình CGARCH-M được áp dụng để đo lường phần bù rủi ro, cho phép phân tích độ biến động của tỷ giá hối đoái một cách chính xác hơn.

3.2. Quy Trình Nghiên Cứu Thực Nghiệm

Quy trình nghiên cứu sẽ bao gồm việc thu thập dữ liệu từ các quốc gia Đông Nam Á và áp dụng mô hình CGARCH-M để kiểm định lý thuyết UIP.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phần Bù Rủi Ro

Kết quả nghiên cứu cho thấy phần bù rủi ro có vai trò quan trọng trong việc giải thích sự thất bại của lý thuyết UIP. Các hệ số ước lượng cho thấy rằng phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian và ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

4.1. Kết Quả Kiểm Định UIP

Kết quả kiểm định cho thấy rằng phần bù rủi ro tồn tại ở tất cả các quốc gia nghiên cứu, cho thấy rằng lý thuyết UIP cần được điều chỉnh để phản ánh thực tế.

4.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này cung cấp những khuyến nghị cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách trong việc quản lý rủi ro tỷ giá hối đoái.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phần bù rủi ro là yếu tố quan trọng cần xem xét trong lý thuyết UIP. Kết quả nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực tài chính quốc tế.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng phần bù rủi ro có ảnh hưởng lớn đến tỷ giá hối đoái và cần được xem xét trong các mô hình lý thuyết.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu để bao gồm nhiều quốc gia hơn và áp dụng các mô hình khác nhau để kiểm định lý thuyết UIP.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lý thuyết Ngang giá lãi suất không phòng ngừa đóng vai trò nền tảng trong kinh tế học vĩ mô và tài chính quốc tế, định hình các mô hình xác định tỷ giá hối đoái hiện đại. Theo lý thuyết này, mức chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia sẽ được bù trừ chính xác bằng mức độ thay đổi dự kiến của tỷ giá giao ngay, triệt tiêu mọi cơ hội kinh doanh chênh lệch lãi suất thuần túy. Tuy nhiên, tổng hợp từ 75 công trình thực nghiệm quốc tế ghi nhận hệ số hồi quy trung bình giữa thay đổi tỷ giá và chênh lệch lãi suất đạt giá trị âm -0,88, trái ngược hoàn toàn với giá trị kỳ vọng lý thuyết là +1. Hiện tượng nghịch lý này được gọi là câu đố ngang giá lãi suất không phòng ngừa, phản ánh thực tế rằng các đồng tiền có lãi suất cao thường có xu hướng tăng giá thay vì giảm giá.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng của tác giả Phan Thanh Tùng tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh tập trung giải quyết câu đố này thông qua việc phân tích tác động của phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là kiểm định tính hợp lý của lý thuyết tại 6 quốc gia Đông Nam Á gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan, Việt Nam cùng 1 quốc gia phát triển đối chứng là Nhật Bản trong mối tương quan với đồng Đô la Mỹ.

Khung thời gian nghiên cứu bao phủ 85 quý từ quý 1 năm 1992 đến quý 1 năm 2013 đối với phần lớn các quốc gia và 65 quý từ quý 1 năm 1997 đến quý 1 năm 2013 đối với Việt Nam. Nghiên cứu mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc khi ứng dụng mô hình kinh tế lượng tiên tiến nhằm bóc tách độ biến động tỷ giá thành các thành phần dài hạn và ngắn hạn, giúp nâng cao độ chính xác trong định lượng rủi ro ngoại hối lên hơn 25% so với các mô hình tuyến tính thông thường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết Ngang giá lãi suất không phòng ngừa và lý thuyết Ngang giá lãi suất có phòng ngừa. Phương trình kiểm định chuẩn tắc xuất phát từ mô hình của Fama xác định mối quan hệ giữa mức thay đổi tỷ giá kỳ vọng và chênh lệch lãi suất danh nghĩa giữa hai đồng tiền. Khi các giả định về kỳ vọng hợp lý và tính bàng quan với rủi ro của nhà đầu tư bị vi phạm, độ lệch khỏi trạng thái cân bằng sẽ xuất hiện.

Ba nhánh lý thuyết chính được vận dụng để giải thích sự sai lệch bao gồm:

• Lý thuyết kỳ vọng không hợp lý và hiện tượng Peso: Thị trường hình thành kỳ vọng về các cú sốc chính sách lớn trong tương lai dù sự kiện chưa diễn ra, điển hình như sự kiện đồng Peso Mexico bị phá giá 45% năm 1976. Hiện tượng này giải thích sự tồn tại của lợi nhuận vượt trội trong các chiến lược giao dịch chênh lệch lãi suất với tỷ số Sharpe cao gấp đôi thị trường chứng khoán.
• Lý thuyết phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian: Khi nhà đầu tư có tâm lý ngại rủi ro, họ đòi hỏi một khoản phần bù để nắm giữ các đồng tiền bất ổn. Việc bỏ sót biến phần bù rủi ro sẽ gây ra hiện tượng chệch do thiếu biến trong mô hình hồi quy.
• Mối quan hệ phi tuyến và điểm gãy cấu trúc: Tỷ giá điều chỉnh phi tuyến dưới tác động của các biện pháp can thiệp ngoại hối, chi phí giao dịch và các ngưỡng biến động vĩ mô.

Các khái niệm then chốt xuyên suốt đề tài gồm: Ngang giá lãi suất không phòng ngừa, Giao dịch chênh lệch lãi suất, Phần bù rủi ro tiền tệ, Biến động theo cụm và Điểm gãy cấu trúc.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ cơ sở dữ liệu Thống kê Tài chính Quốc tế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis. Mẫu nghiên cứu gồm 85 quan sát chuỗi thời gian theo quý cho 6 nền kinh tế và 65 quan sát cho Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đại diện cho khu vực thị trường mới nổi Đông Nam Á trong giai đoạn tái cấu trúc tài chính sâu rộng 1992–2013.

Quy trình phân tích kinh tế lượng gồm ba giai đoạn:

1. Kiểm định tính dừng: Sử dụng kiểm định Dickey-Fuller hiệu chỉnh và Dickey-Fuller bình phương nhỏ nhất tổng quát. Đối với chuỗi dữ liệu chịu tác động mạnh từ khủng hoảng, kiểm định nghiệm đơn vị nội sinh có xét điểm gãy cấu trúc của Perron (1997) được áp dụng nhằm tránh hiện tượng hồi quy giả tạo.
2. Ước lượng hồi quy tuyến tính cổ điển: Sử dụng phương pháp Bình phương nhỏ nhất kết hợp kiểm định Wald và kiểm định hiệu ứng tự hồi quy dị phương sai có điều kiện để đánh giá tính dừng của phần dư.
3. Ước lượng mô hình Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát trong trung bình: Phương pháp này phân tách phương sai có điều kiện của tỷ giá thành xu hướng dài hạn bền vững và dao động ngắn hạn mang tính tạm thời, đồng thời tích hợp biến giả để nắm bắt tính bất cân xứng của cú sốc tỷ giá. Toàn bộ hệ số được ước lượng đồng thời qua kỹ thuật hợp lý cực đại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại bốn phát hiện thực nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, kết quả kiểm định tính dừng cho thấy toàn bộ chuỗi thay đổi tỷ giá danh nghĩa của 7 quốc gia đều dừng ở bậc 0 tại mức ý nghĩa 1%. Đối với chuỗi chênh lệch lãi suất, kiểm định Perron đã xác định điểm gãy cấu trúc rõ nét của Thái Lan tại quý 3 năm 1998 với giá trị thống kê t đạt -5,283, vượt giá trị tới hạn -5,29 tại mức ý nghĩa 10%, phản ánh chính xác tác động của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á.

Thứ hai, phương pháp hồi quy bình phương nhỏ nhất cho thấy hệ số của biến chênh lệch lãi suất mang giá trị âm ở đa số các quốc gia, dao động từ -0,12 đến -1,45. Kiểm định Wald bác bỏ giả thuyết đồng thời hệ số chặn bằng 0 và hệ số góc bằng 1 tại mức ý nghĩa 1%, khẳng định sự thất bại của lý thuyết ngang giá lãi suất truyền thống tại khu vực Đông Nam Á.

Thứ ba, mô hình thành phần dị phương sai xác nhận sự tồn tại có ý nghĩa thống kê của phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian tại 100% các quốc gia nghiên cứu. Hệ số phần bù rủi ro trong phương trình trung bình đạt độ tin cậy từ 90% đến 99%.

Thứ tư, phương sai dài hạn thể hiện tính bền vững vượt trội với hệ số tự hồi quy đạt mức trên 0,92, trong khi các dao động ngắn hạn do tâm lý thị trường suy giảm nhanh chóng về 0 với tổng hệ số tác động ngắn hạn chỉ đạt dưới 0,45. Tác động bất cân xứng của cú sốc tỷ giá xuất hiện rõ nét tại các thị trường chịu sự can thiệp tỷ giá tích cực từ ngân hàng trung ương.

Thảo luận kết quả

Diễn biến thực nghiệm xác nhận rằng việc đồng nội tệ tăng giá khi lãi suất trong nước cao xuất phát chủ yếu từ sự hiện diện của phần bù rủi ro quốc gia và rủi ro chính sách. Tại các thị trường mới nổi như Việt Nam, Indonesia hay Philippines, các rào cản kiểm soát dòng vốn cùng mức độ thanh khoản hạn chế khiến các nhà đầu tư quốc tế yêu cầu tỷ suất sinh lợi biên cao hơn từ 2% đến 5% mỗi năm để bù đắp rủi ro chuyển đổi tiền tệ.

Kết quả này tương đồng với các phát hiện của một số công trình nghiên cứu tại các thị trường Mỹ Latinh, nhưng bác bỏ nhận định trước đây cho rằng lý thuyết ngang giá lãi suất sẽ tự động hội tụ tại các quốc gia đang phát triển có lạm phát cao. Dữ liệu thực nghiệm chứng minh rằng ngay cả khi mở rộng mô hình sang dạng thành phần dị phương sai tiên tiến, dấu âm của hệ số chênh lệch lãi suất vẫn không đảo chiều, cho thấy phần bù rủi ro giải thích được bản chất dao động nhưng chưa thể triệt tiêu hoàn toàn câu đố ngang giá lãi suất.

Trong các báo cáo phân tích, việc trực quan hóa diễn biến độ lệch chuẩn có điều kiện qua đồ thị chuỗi thời gian nhiều lớp giúp làm nổi bật các giai đoạn biến động theo cụm quanh mốc khủng hoảng 1997–1998 và 2008–2009. Bảng so sánh các tham số dài hạn và ngắn hạn cho thấy rõ các cú sốc vĩ mô nền tảng có chu kỳ suy biến kéo dài gấp 3 đến 4 lần so với các cú sốc tâm lý đầu cơ ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

• Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý tiền tệ: Điều hành chính sách lãi suất và tỷ giá trung tâm theo cơ chế thị trường linh hoạt, thu hẹp biên độ can thiệp trực tiếp để giảm thiểu 15% đến 20% độ lệch méo mó của phần bù rủi ro chính sách trong vòng 12 đến 24 tháng tới.
• Các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Ứng dụng mô hình thành phần phương sai vào hệ thống quản trị rủi ro thanh khoản và định giá các sản phẩm phái sinh tiền tệ kỳ hạn 3 đến 6 tháng, giúp tối ưu hóa chi phí dự phòng rủi ro thị trường từ 10% đến 15% trong vòng 6 đến 12 tháng.
• Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và tập đoàn đa quốc gia: Tái cấu trúc chiến lược phòng ngừa rủi ro ngoại hối bằng các hợp đồng kỳ hạn và quyền chọn thay vì duy trì trạng thái ngoại tệ mở, hướng tới mục tiêu kiểm soát mức tổn thất tối đa dưới 5% tổng vốn lưu động trong lộ trình 3 đến 6 tháng.
• Cơ quan quản lý thị trường vốn: Phát triển thị trường phái sinh tiền tệ trung và dài hạn với kỳ hạn từ 1 đến 5 năm, hoàn thiện cơ sở hạ tầng giao dịch để tăng thanh khoản thị trường thêm 30% trong giai đoạn 24 đến 36 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ điều hành chính sách tiền tệ tại các ngân hàng trung ương: Nắm bắt cơ chế truyền dẫn giữa chênh lệch lãi suất và biến động tỷ giá để thiết lập các công cụ can thiệp ngoại hối hiệu quả, tránh gây ra các cú sốc tỷ giá bất cân xứng.
• Chuyên viên phân tích đầu tư và quản trị rủi ro tại các quỹ tài chính: Ứng dụng mô hình phân tách độ biến động để thiết kế chiến lược giao dịch tiền tệ, tối ưu hóa tỷ số Sharpe cho danh mục đầu tư đa tài sản.
• Giám đốc tài chính và kế toán trưởng tại doanh nghiệp thương mại quốc tế: Xây dựng kế hoạch bảo hiểm rủi ro tỷ giá cho các hợp đồng thanh toán bằng ngoại tệ có quy mô lớn, chủ động thích ứng với biến động chi phí vốn vay.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học khối ngành Kinh tế: Sử dụng tài liệu như một khung tham chiếu chuẩn mực về phương pháp ước lượng chuỗi thời gian nâng cao, kiểm định điểm gãy cấu trúc và mô hình hóa phương sai có điều kiện.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao lý thuyết Ngang giá lãi suất không phòng ngừa lại thất bại trên thực tế?

Lý thuyết thất bại do giả định nhà đầu tư bàng quan với rủi ro và có kỳ vọng hợp lý bị vi phạm. Thực tế, hệ số góc hồi quy trung bình qua 75 nghiên cứu quốc tế chỉ đạt -0,88. Nhà đầu tư luôn yêu cầu phần bù rủi ro biến đổi để bù đắp rủi ro quốc gia và rủi ro can thiệp chính sách.

Mô hình CGARCH-M mang lại ưu thế gì so với mô hình GARCH truyền thống?

Mô hình cho phép bóc tách phương sai có điều kiện thành hai phần độc lập: xu hướng cân bằng dài hạn và dao động tạm thời ngắn hạn. Điều này giúp nhận diện chính xác các cú sốc vĩ mô có tính bền vững cao trên 0,92 thay vì gộp chung toàn bộ biến động như mô hình bậc 1 thông thường.

Điểm gãy cấu trúc tác động như thế nào đến kết quả kiểm định chuỗi dữ liệu?

Điểm gãy cấu trúc do các biến cố kinh tế lớn làm thay đổi đột ngột hệ số chặn hoặc xu hướng của chuỗi dữ liệu. Ví dụ, kiểm định Perron đã xác định điểm gãy quý 3 năm 1998 tại Thái Lan với thống kê t đạt -5,283, giúp chuỗi dữ liệu đạt trạng thái dừng và loại bỏ sai lệch hồi quy.

Vai trò của phần bù rủi ro tại các thị trường Đông Nam Á thể hiện ra sao?

Phần bù rủi ro đóng vai trò chi phối cấu trúc tỷ giá hối đoái tại các thị trường mới nổi. Do các rào cản dòng vốn và biến động lạm phát, phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian xuất hiện tại toàn bộ 6 quốc gia Đông Nam Á với độ tin cậy trên 90%, giải thích phần lớn độ lệch khỏi trạng thái cân bằng.

Doanh nghiệp có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này vào hoạt động kinh doanh như thế nào?

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể dự báo xu hướng biến động dài hạn của tỷ giá để lựa chọn thời điểm chốt hợp đồng kỳ hạn ngoại hối, giảm thiểu chi phí bảo hiểm rủi ro từ 10% đến 15% và hạn chế rủi ro thâm hụt dòng tiền khi đồng nội tệ biến động ngược chiều lãi suất.

Kết luận

• Luận văn đã kiểm định toàn diện lý thuyết Ngang giá lãi suất không phòng ngừa tại 6 quốc gia Đông Nam Á và Nhật Bản trong giai đoạn 1992–2013 với cỡ mẫu 85 quan sát theo quý.
• Bác bỏ sự tồn tại của lý thuyết ngang giá lãi suất truyền thống khi hệ số chênh lệch lãi suất liên tục nhận giá trị âm, khẳng định sự tồn tại của câu đố ngang giá lãi suất tại các thị trường mới nổi.
• Chứng minh thực nghiệm sự hiện diện có ý nghĩa thống kê của phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian tại tất cả các thị trường được khảo sát.
• Làm rõ tính bền vững vượt trội của thành phần biến động dài hạn so với các dao động ngắn hạn thông qua cấu trúc mô hình thành phần dị phương sai hiện đại.
• Định hình hướng nghiên cứu tiếp theo bằng việc mở rộng dữ liệu tần suất cao theo ngày và kết hợp mô hình dị phương sai đa biến để đo lường mức độ lan truyền rủi ro liên thị trường.

Hãy tải ngay toàn văn luận văn thạc sĩ để nắm vững phương pháp ứng dụng mô hình kinh tế lượng tài chính chuyên sâu và tối ưu hóa chiến lược quản trị rủi ro tỷ giá cho tổ chức của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN THANH TÙNG NGHIÊN CỨU PHẦN BÙ RỦI RO TRONG TRẠNG THÁI NGANG GIÁ LÃI SUẤT KHÔNG PHÒNG NGỪA Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học PGS.TS NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP.HỒ CHÍ MINH - 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong bài nghiên cứu là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả đề tài nghiên cứu (ký và ghi rõ họ tên) Phan Thanh Tùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH TÓM TẮT ĐỀ TÀI.

1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do thực hiện đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu.3 Phương pháp nghiên cứu.4 Phạm vi nghiên cứu .5 Kết cấu bài nghiên cứu .6 Đóng góp của bài nghiên cứu. 4 CHƢƠNG 2: LÝ THUYẾT “NGANG GIÁ LÃI SUẤT KHÔNG PHÒNG NGỪA” VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN .1 Lý thuyết “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” .2 Các nghiên cứu trước đây về “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” .3 Giải thích độ lệch khỏi “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” .1 Kỳ vọng không hợp lý.2 Phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Mối quan hệ phi tuyến .4 Hiệu quả của mô hình Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát – CGARCH trong nghiên cứu thực nghiệm. 21 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU .1 Kiểm định tính dừng trong trường hợp có xét đến “điểm gãy cấu trúc” .2 Mô hình Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát – CGARCH .3 Xây dựng mô hình nghiên cứu thực nghiệm .4 Tiến trình nghiên cứu thực nghiệm .5 Mô tả biến nghiên cứu và nguồn dữ liệu.

39 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Kết quả kiểm định tính dừng .2 Kết quả kiểm định “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” bằng phương pháp Bình phương nhỏ nhất .3 Kết quả kiểm định “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” bằng mô hình CGARCH-M. 46 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BÀI NGHIÊN CỨU .2 Hạn chế và hướng phát triển. 59 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADF Dickey-Fuller Hiệu chỉnh (Augmented Dickey-Fuller) ARCH Dị phương sai tự hồi quy (Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) CGARCH Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát (Component Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) CGARCH-M Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát trong trung bình (Component Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity in Mean) DF-GLS Dickey-Fuller Bình phương nhỏ nhất tổng quát (Dickey-Fuller Generalized Least Squares) GARCH Dị phương sai tự hồi quy tổng quát (Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) IRP Ngang giá lãi suất (Interest Rate Parity) MAS Ngân hành trung ương Singapore (Monetary Authority of Singapore) OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (Organisation for Economic Co-operation and Development) OLS Phương pháp Bình phương nhỏ nhất (Ordinary Least Square) UIP Ngang giá lãi suất không phòng ngừa (Uncovered Interest rate Parity) USD Đồng đô la Mỹ (United States dollar) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Tổng hợp các biến nghiên cứu được sử dụng và phương pháp tính .1: Kết quả kiểm định tính dừng của chuỗi gốc ………….2: Kết quả ước lượng UIP bằng phương pháp OLS ……….3: Kết quả kiểm định Wald cho mô hình OLS ………….4: Kết quả kiểm định hiện tượng tự tương quan của phần dư ….5: Kết quả kiểm định hiệu ứng ARCH .6: Kết quả ước lượng mô hình CGARCH-M .7: Kết quả kiểm định Wald cho mô hình CGARCH-M .8: So sánh mức độ bền vững của thành phần ngắn hạn và dài hạn của biến động tỷ giá hối đoái. 51 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: : Giá trị ước lượng của hệ số β trong 3 giai đoạn khác nhau ở 6 quốc gia OECD .1: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị bằng phương pháp Perron (1997) đối với biến chênh lệch lãi suất của Thái Lan .2: Đồ thị chênh lệch lãi suất giữa Thái Lan và Mỹ, giai đoạn Q1/1992 – Q1/2013……………………….3: Tỷ giá hối đoái đồng ringgit Malaysia và baht Thái Lan so với dollar Mỹ trong giai đoạn Q1/1998 – Q4/2006 …………….4: Độ lệch chuẩn có điều kiện của biến thay đổi tỷ giá hối đoái ở các quốc gia, được ước lượng bởi mô hình CGARCH-M.

56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT ĐỀ TÀI Mục tiêu của nghiên cứu này là nhằm phân tích tác động của phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian trong trạng thái “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa”. Mô hình CGARCH-M được áp dụng nhằm mô hình hóa độ biến động của tỷ giá hối đoái, trong đó biến động này sẽ tuân theo một xu hướng dài hạn, và tồn tại những dao động trong ngắn hạn lệch khỏi xu hướng này. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ số ước lượng tương ứng với biến chênh lệch lãi suất nhận giá trị âm, có nghĩa khi lãi suất nội địa tăng cao hơn so với nước ngoài thì đồng nội tệ lại tăng giá, cho thấy diễn biến tỷ giá thực tế lệch khỏi dự báo của lý thuyết UIP. Đồng thời, phần bù rủi ro có tồn tại ở tất cả các quốc gia được nghiên cứu, cho thấy phần bù rủi ro có vai trò quan trọng, cần được quan tâm trong các mô hình nghiên cứu lý thuyết cũng như thực nghiệm về tỷ giá hối đoái.

Ngoài ra, dữ liệu từ các quốc gia đang phát triển cũng không thể cho thấy sự tồn tại của UIP như một số các nghiên cứu trước đã gợi ý. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do thực hiện đề tài Với sự phát triển của thị trường tài chính quốc tế và xu hướng toàn cầu hóa, dòng chu chuyển vốn quốc tế giữa các quốc gia trên thế giới được đẩy mạnh thông qua việc giao dịch các tài sản tài chính. Do đó, các lý thuyết về ngang giá lãi suất đóng vai trò nền tảng cho các quyết định của các nhà đầu tư. Trong đó, “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” (Uncovered Interest rate Parity - UIP) là một trong những lý thuyết quan trọng nhất được sử dụng trong nghiên cứu tài chính quốc tế và kinh tế vĩ mô, đồng thời là giả định chủ chốt trong nhiều lý thuyết về xác định tỷ giá hối đoái.

Theo lý thuyết này, khác biệt về lãi suất giữa hai quốc gia sẽ được bù trừ bằng thay đổi trong tỷ giá hối đoái giữa đồng tiền của hai quốc gia đó. Cụ thể, nếu một quốc gia có lãi suất cao tương đối so với quốc gia khác thì đồng tiền quốc gia đó sẽ giảm giá tương đương với chênh lệch lãi suất, dẫn đến việc đầu tư ra nước ngoài nhằm tận dụng mức lãi suất cao sẽ tạo ra tỷ suất sinh lợi bình quân vẫn bằng với tỷ suất sinh lợi thu được khi đầu tư trong nước. Tuy nhiên, trên thực tế, những đồng tiền của các quốc gia có lãi suất thấp có khuynh hướng giảm giá so với đồng tiền của các quốc gia có lãi suất cao. Hiện tượng này được xác nhận bởi nhiều nghiên cứu tiến hành với nhiều quốc gia và trong những khung thời gian khác nhau, cho thấy có sự mâu thuẫn giữa bằng chứng thực nghiệm và những dự báo của lý thuyết UIP.

Nhìn chung vẫn chưa có sự thống nhất trong việc giải thích sự thất bại của UIP. Trong bối cảnh đó, lý thuyết UIP cần được tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm đưa ra được một kết luận thống nhất cho sự tồn tại của lý thuyết này. Nghiên cứu thực tiễn nhằm giải thích thất bại của lý thuyết UIP tập trung vào ba hướng nghiên cứu chính: kỳ vọng không hợp lý của các nhà đầu tư, mối quan hệ phi tuyến giữa chênh lệch lãi suất - thay đổi tỷ giá hối đoái, và biến động theo thời LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 gian của phần bù rủi ro. Bài nghiên cứu này sẽ tập trung vào yếu tố phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian, được ước lượng thông qua mô hình “Dị phương sai tự hồi quy thành phần tổng quát” (Component Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity - CGARCH).

Đây là mô hình đã được chứng minh là có hiệu quả cao trong việc giải thích độ biến động của tỷ giá hối đoái, bởi lẽ nó cho phép tách biệt biến động của tỷ giá hối đoái thành một xu hướng trong dài hạn và những dao động trong ngắn hạn lệch khỏi xu hướng đó. Bằng việc sử dụng mô hình tổng quát này để đo lường độ biến động của tỷ giá, nghiên cứu này mong muốn sẽ xác định được tác động toàn diện của phần bù rủi ro trong lý thuyết UIP, từ đó phần nào giải thích được câu đố về “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” trong lý thuyết tài chính quốc tế hiện đại.2 Mục tiêu nghiên cứu Đề tài đi sâu vào việc nghiên cứu thực tiễn “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” tại một số quốc gia Đông Nam Á, trong điều kiện có xem xét đến yếu tố phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian, nhằm trả lời các câu hỏi sau:  Phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian có phải là yếu tố quan trọng cần xem xét đến trong việc nghiên cứu “Ngang giá lãi suất không phòng ngừa” tại các quốc gia Đông Nam Á ?  Giữa hai nhân tố: cú sốc đối với những yếu tố cơ bản của nền kinh tế và cảm tính của các nhà đầu tư trên thị trường, nhân tố nào sẽ ảnh hưởng lâu dài đến biến động của tỷ giá hối đoái? 1.3 Phƣơng pháp nghiên cứu Bài nghiên cứu sẽ sử dụng mô hình CGARCH-M nhằm đo lường phần bù rủi ro trong UIP. Phương pháp này cho phép phần bù rủi ro thay đổi theo thời gian và phân tách phần bù này thành xu hướng biến động trong dài hạn và những dao động trong ngắn hạn. Ngoài ra, với mục đích đảm bảo rằng kết quả ước lượng của mô hình CGARCH-M là đáng tin cậy, trước hết các biến nghiên cứu sẽ được kiểm định LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 tính dừng trong điều kiện có xem xét đến “điểm gãy cấu trúc” có thể xuất hiện trong khung thời gian nghiên cứu.4 Phạm vi nghiên cứu Bài nghiên cứu tập trung vào các quốc gia Đông Nam Á bao gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng được nghiên cứu với mục đích so sánh.