Luận văn tốt nghiệp: Nghiên cứu nhân giống vô tính cây tre ngọt Dendrocalamus brandisii tại Phú Thọ

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu nhân giống vô tính cây tre ngọt dendrocalamus brandisii munro kurz, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Ma Thanh Thuyết
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Thu Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Nhân Giống Vô Tính Cây Tre Ngọt Dendrocalamus Brandisii Tại Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.1.1. Nghiên cứu nhân giống tre
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.1. Nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống tre
• 2.2.2. Nghiên cứu về cây Tre ngọt
• 2.3. Điều kiện cơ bản khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Vị trí địa lý
• 2.3.2. Địa hình, địa thế
• 2.3.3. Địa chất, thổ nhưỡng
• 2.3.4. Khí hậu, thủy văn
• 2.3.5. Hệ thực vật rừng
• 2.3.6. Điều kiện dân sinh - kinh tế - xã hội
• 2.3.7. Đánh giá về những thuận lợi và khó khăn
• 3. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Cách tiếp cận
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu nhân giống Tre ngọt
• 3.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống bằng chiết gốc cành
• 4.1.1. Thí nghiệm tạo cành chét
• 4.1.2. Ảnh hưởng của loại thuốc và nồng độ thuốc kích thích đến khả năng ra rễ của gốc cành chiết
• 4.1.3. Ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng ra rễ của chiết gốc cành Tre Ngọt
• 4.1.4. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến khả năng ra rễ của gốc cành chiết Tre Ngọt
• 4.2. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống bằng giâm hom gốc cành
• 4.2.1. Ảnh hưởng của loại thuốc kích thích sinh trưởng và nồng độ đến khả năng ra rễ của giâm hom gốc cành Tre Ngọt
• 4.2.2. Ảnh hưởng của mùa vụ đến khả năng ra rễ của giâm hom gốc cành Tre ngọt
• 4.3. Kỹ thuật nhân giống vô tính Tre ngọt bằng hom thân
• 4.3.1. Ảnh hưởng thuốc kích thích đến tỷ lệ sống và ra rễ của hom thân
• 4.3.2. Ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng ra rễ của giâm hom thân Tre Ngọt
• 4.4. Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống vô tính cây Tre ngọt
• 5. KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây tre ngọt Dendrocalamus brandisii

Cây tre ngọt Dendrocalamus brandisii (Munro) Kurz là một trong những loài tre có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Phú Thọ. Loài cây này không chỉ được biết đến với khả năng sinh trưởng nhanh mà còn cung cấp măng ngon, có giá trị dinh dưỡng cao. Măng tre ngọt có thể được chế biến thành nhiều món ăn và được ưa chuộng trong thị trường thực phẩm sạch. Việc nghiên cứu nhân giống vô tính cây tre ngọt là cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm từ tre, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng. Theo nghiên cứu của Choudhury và cộng sự (2012), măng tre ngọt chứa nhiều chất dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất, làm cho nó trở thành một lựa chọn thực phẩm lý tưởng cho sức khỏe.

II. Tình hình nghiên cứu nhân giống cây tre

Nghiên cứu về nhân giống cây tre đã được thực hiện rộng rãi trên thế giới, với nhiều phương pháp khác nhau được áp dụng. Theo A. Ramanatha (2000), nhân giống sinh dưỡng là phương pháp hiệu quả cho hầu hết các loài tre. Phương pháp giâm hom cành được đánh giá cao về tính thực tiễn và hiệu quả, đặc biệt trong các vườn ươm thương mại. Nghiên cứu của China National Bamboo Research Center (2001) cho thấy tỷ lệ sống của hom cành lớn đạt tới 83,75%, trong khi cành nhỏ chỉ đạt khoảng 10%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn đúng loại cành để nhân giống. Việc áp dụng các kỹ thuật hiện đại trong nhân giống cây tre ngọt sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

III. Kỹ thuật nhân giống vô tính cây tre ngọt

Kỹ thuật nhân giống vô tính cây tre ngọt bao gồm nhiều phương pháp như chiết cành, giâm hom gốc cành và giâm hom thân. Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng thuốc kích thích sinh trưởng như IAA, IBA và NAA có thể cải thiện tỷ lệ ra rễ của hom cành. Theo Razvi và cộng sự (2015), tỷ lệ ra rễ cao nhất đạt được khi sử dụng IBA 500 ppm trong mùa mưa. Điều này cho thấy sự quan trọng của việc lựa chọn thời vụ và loại thuốc kích thích phù hợp trong quá trình nhân giống. Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống vô tính cây tre ngọt sẽ giúp người dân địa phương có thể áp dụng hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm từ tre.

IV. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu về nhân giống cây tre ngọt không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình kỹ thuật nhân giống vô tính cây tre ngọt, từ đó giúp người dân địa phương áp dụng vào sản xuất. Việc phát triển kỹ thuật nhân giống sẽ góp phần bảo tồn giống cây quý, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Hơn nữa, việc áp dụng các kỹ thuật hiện đại trong nhân giống sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tre là nguồn tài nguyên lâm sản ngoài gỗ quan trọng, đặc biệt ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới, với nhiều ứng dụng trong xây dựng, chế biến giấy và thực phẩm sạch. Ở Việt Nam, tre ngọt (Dendrocalamus brandisii) là loài tre đa tác dụng, có giá trị kinh tế cao nhờ măng ăn ngon, giàu dinh dưỡng như protein, amino acid, vitamin C và E. Tuy nhiên, hiện nay việc nhân giống tre ngọt chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống, chưa có kỹ thuật nhân giống vô tính hiệu quả, dẫn đến năng suất thấp và khó đáp ứng nhu cầu nhân rộng.

Luận văn tập trung nghiên cứu kỹ thuật nhân giống vô tính cây tre ngọt tại Phú Thọ trong giai đoạn từ tháng 5/2019 đến tháng 8/2020, nhằm xác định các phương pháp nhân giống bằng chiết gốc cành, giâm hom gốc cành và hom thân phù hợp. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung cơ sở dữ liệu kỹ thuật nhân giống vô tính cho tre ngọt, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn giúp xây dựng quy trình nhân giống áp dụng trong sản xuất, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp tại các tỉnh miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình nhân giống vô tính trong lâm nghiệp, đặc biệt áp dụng các phương pháp chiết cành, giâm hom cành và hom thân. Các khái niệm chính bao gồm:

• Nhân giống vô tính: Phương pháp tạo cây con từ bộ phận sinh dưỡng của cây mẹ nhằm giữ nguyên đặc tính di truyền.
• Chiết gốc cành: Kỹ thuật kích thích ra rễ trên cành còn gắn với cây mẹ bằng cách bó bầu đất và xử lý thuốc kích thích.
• Giâm hom gốc cành và hom thân: Cắt đoạn cành hoặc thân cây có mắt ngủ, xử lý thuốc kích thích và giâm vào môi trường thích hợp để ra rễ và phát triển thành cây mới.
• Thuốc kích thích sinh trưởng: Các loại hormone như IBA (Indol butyric acid), NAA (Naphtalen acetic acid), IAA (Indole acetic acid) được sử dụng để tăng tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Vật liệu nghiên cứu là cây tre ngọt tại Trung tâm Khoa học Lâm nghiệp vùng Trung tâm Bắc Bộ, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ.
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn cây mẹ trên 3 năm tuổi, sinh trưởng tốt, không sâu bệnh; cành chiết và hom có đường kính ≥ 1 cm, tuổi từ 3-15 tháng.
• Phương pháp phân tích: Thí nghiệm được bố trí theo các công thức sử dụng thuốc kích thích với nhiều nồng độ khác nhau, thực hiện 3 lần lặp với 30 mẫu mỗi lần. Số liệu được thu thập định kỳ và xử lý bằng phần mềm SPSS với phân tích phương sai một và hai nhân tố, sử dụng các kiểm định Bonferroni, Duncan để đánh giá sự khác biệt.
• Timeline nghiên cứu: Thí nghiệm được tiến hành từ tháng 5/2019 đến tháng 8/2020, gồm các giai đoạn thử nghiệm chiết gốc cành, giâm hom gốc cành và hom thân vào các mùa vụ xuân và thu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của vị trí đốn ngọn đến tạo cành chét: Số lượng cành chính tạo ra dao động từ 3,87 đến 4,07 cành/cây mẹ, không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa các vị trí đốn ngọn (1/2, 2/3, 3/4 chiều cao thân khí sinh) và đối chứng không đốn ngọn. Tỷ lệ mắt ngủ ra cành chính giảm khi vị trí đốn ngọn cao hơn. Kết luận: không nên áp dụng đốn ngọn để tạo cành chét cho tre ngọt.

2. Ảnh hưởng của thuốc kích thích và nồng độ đến tỷ lệ ra rễ chiết gốc cành (vụ xuân):

   • Thời gian bắt đầu ra rễ từ 4 đến 7 ngày, nhanh nhất với IBA 1500 ppm (4 ngày).
   • Tỷ lệ ra rễ sau 28 ngày cao nhất đạt 97,8% với IBA 1500 ppm, thấp nhất 70% ở đối chứng.
   • IBA cho tỷ lệ ra rễ cao hơn IAA và NAA.
   • Số lượng chồi/gốc cành chiết cao nhất 3,61 chồi với IBA 1500 ppm.
   • Số rễ/gốc cành chiết cao nhất 20 rễ với IBA 1500 ppm.
   • Chiều dài rễ dài nhất 6,9 cm với IBA 1500 ppm.

3. Kết quả giâm hom gốc cành chiết tại vườn ươm (vụ xuân):

   • Tỷ lệ sống cao nhất đạt 92% với công thức IBA 1500 ppm.
   • Tỷ lệ sống thấp nhất 63,5% ở đối chứng không dùng thuốc.
   • Chất lượng rễ và số lượng rễ ảnh hưởng tích cực đến tỷ lệ sống hom.

4. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến khả năng ra rễ chiết gốc cành (vụ hè-thu):

   • Hỗn hợp đất tầng mặt trộn phân chuồng hoai (80% đất + 20% phân chuồng) cho tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ tốt nhất.
   • Tỷ lệ ra rễ đạt khoảng 85% sau 28 ngày, cao hơn so với hỗn hợp chỉ đất hoặc đất trộn rơm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy thuốc kích thích IBA ở nồng độ 1500 ppm là hiệu quả nhất trong việc thúc đẩy ra rễ và phát triển rễ khỏe mạnh cho gốc cành chiết tre ngọt, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về nhân giống tre. Thời gian ra rễ nhanh và tỷ lệ ra rễ cao giúp tăng năng suất nhân giống. Việc sử dụng hỗn hợp ruột bầu giàu dinh dưỡng và giữ ẩm tốt cũng góp phần nâng cao tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ, từ đó tăng tỷ lệ sống hom khi giâm tại vườn ươm.

Phương pháp đốn ngọn không làm tăng số lượng cành chét, do đặc điểm sinh trưởng của tre ngọt có số lượng cành chét ít và phân cành cao. Điều này phù hợp với đặc tính sinh học của loài và các nghiên cứu trước đây.

Các kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ ra rễ theo thời gian, bảng so sánh tỷ lệ sống hom và chất lượng rễ giữa các công thức thuốc kích thích, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của từng phương pháp và điều kiện thí nghiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng kỹ thuật chiết gốc cành với thuốc kích thích IBA 1500 ppm để nhân giống tre ngọt, nhằm đạt tỷ lệ ra rễ trên 95% và chất lượng rễ tốt, giúp tăng năng suất giống trong vòng 28 ngày. Thời gian thực hiện: ngay trong vụ xuân và hè-thu.

2. Sử dụng hỗn hợp ruột bầu gồm 80% đất tầng mặt và 20% phân chuồng hoai để bó bầu chiết, giúp giữ ẩm và cung cấp dinh dưỡng tối ưu cho sự phát triển rễ, nâng cao tỷ lệ sống hom khi giâm tại vườn ươm. Chủ thể thực hiện: các trung tâm giống và hộ nông dân.

3. Phát triển quy trình giâm hom gốc cành chiết tại vườn ươm với điều kiện tưới phun sương tự động và che lưới tán xạ, đảm bảo tỷ lệ sống hom đạt trên 90% sau 3 tháng, góp phần cung cấp giống chất lượng cho sản xuất. Thời gian áp dụng: liên tục trong năm.

4. Không khuyến khích áp dụng phương pháp đốn ngọn tạo cành chét do không làm tăng số lượng cành và không hiệu quả về mặt kinh tế kỹ thuật.

5. Tổ chức tập huấn kỹ thuật nhân giống vô tính tre ngọt cho người dân và cán bộ kỹ thuật tại các tỉnh miền núi phía Bắc, nhằm nâng cao trình độ kỹ thuật và mở rộng quy mô nhân giống, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Lâm nghiệp, Nông nghiệp: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học về kỹ thuật nhân giống vô tính tre ngọt, bổ sung kiến thức chuyên sâu về phương pháp chiết cành, giâm hom.

2. Trung tâm giống cây trồng và vườn ươm lâm nghiệp: Áp dụng quy trình nhân giống vô tính hiệu quả để sản xuất giống tre ngọt chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu nhân rộng mô hình trồng tre.

3. Người dân và hộ nông dân tại các tỉnh miền núi phía Bắc: Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống vô tính giúp nâng cao năng suất, chất lượng giống và thu nhập từ cây tre ngọt.

4. Các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách phát triển lâm nghiệp: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển nhân giống và trồng tre ngọt, góp phần bảo tồn nguồn gen và phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp nhân giống vô tính nào hiệu quả nhất cho tre ngọt?
   Kỹ thuật chiết gốc cành sử dụng thuốc kích thích IBA 1500 ppm cho tỷ lệ ra rễ cao nhất (97,8%) và chất lượng rễ tốt, được đánh giá là phương pháp hiệu quả nhất.

2. Thời điểm nào thích hợp để thực hiện nhân giống tre ngọt?
   Vụ xuân (tháng 3) và vụ hè-thu (tháng 6) là thời điểm thích hợp nhất do điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thuận lợi cho sự ra rễ và phát triển cây con.

3. Hỗn hợp ruột bầu nào phù hợp để bó bầu chiết?
   Hỗn hợp gồm 80% đất tầng mặt và 20% phân chuồng hoai giúp giữ ẩm tốt và cung cấp dinh dưỡng, nâng cao tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ.

4. Tỷ lệ sống hom giâm tại vườn ươm đạt bao nhiêu?
   Tỷ lệ sống hom giâm gốc cành chiết sau 3 tháng có thể đạt trên 90% khi sử dụng thuốc IBA 1500 ppm và điều kiện chăm sóc phù hợp.

5. Có nên áp dụng phương pháp đốn ngọn để tạo cành chét không?
   Không nên áp dụng vì nghiên cứu cho thấy đốn ngọn không làm tăng số lượng cành chét và không hiệu quả về mặt kỹ thuật.

Kết luận

• Kỹ thuật nhân giống vô tính bằng chiết gốc cành với thuốc kích thích IBA 1500 ppm là phương pháp hiệu quả nhất cho tre ngọt, đạt tỷ lệ ra rễ trên 97% và chất lượng rễ tốt.
• Hỗn hợp ruột bầu gồm đất tầng mặt trộn phân chuồng hoai giúp tăng tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ, hỗ trợ quá trình nhân giống.
• Giâm hom gốc cành chiết tại vườn ươm với điều kiện chăm sóc thích hợp đạt tỷ lệ sống trên 90%, đảm bảo cung cấp giống chất lượng.
• Phương pháp đốn ngọn không làm tăng số lượng cành chét, không được khuyến khích áp dụng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và kỹ thuật để xây dựng quy trình nhân giống vô tính tre ngọt, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp tại các tỉnh miền núi phía Bắc trong giai đoạn tiếp theo.

Áp dụng quy trình nhân giống đã nghiên cứu vào sản xuất thực tiễn, tổ chức đào tạo kỹ thuật cho người dân và cán bộ kỹ thuật, đồng thời mở rộng nghiên cứu để hoàn thiện quy trình nhân giống tre ngọt trên quy mô lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 1. Nghiên cứu nhân giống tre A. Ramanatha, (2000) cho biết nhân giống sinh dưỡng là phương pháp có hiệu quả với hầu hết các loài tre.

Nhân giống bằng giâm hom cành là một phương pháp có thể sử dụng được, có tính thực tiễn và hiệu quả cao, là một phương pháp tốt cho các vườn gieo ươm thương mại với quy mô lớn. Phương pháp này sử dụng cho các loài có rễ khí sinh tại gốc của các cành ngang. Nghiên cứu cũng đánh giá rằng các cành lớn có nhiều khả năng ra rễ hơn các cành nhỏ. Các rễ khí sinh thường ít, nhỏ, nhưng trái lại ở trong đất chúng lớn hơn và mọc thành cụm.

Khả năng ra rễ của các loài khác nhau là khác nhau và phụ thuộc vào kích thước của đoạn và độ dày của vách. Tre vách dày có khả năng ra rễ cao hơn vì có khả năng cấp dinh dưỡng nhiều hơn trong đoạn giâm hom. Tác giả nghiên cứu cho loài Bambusa vulgaris và đưa ra phương pháp nhân giống sinh dưỡng với quy mô lớn như sau: Hom cành 2-3 năm tuổi là nguồn cung cấp vật liệu tốt nhất. Hom bao gồm một mắt ngủ hoặc một đốt cành, cành được cắt sát ở cổ.

Cành cắt được cho vào túi bầu polyethene thích hợp bao gồm đất ở trên và xơ dừa vụn với tỷ lệ 1:5. Nước được tưới thường xuyên trong thời gian một tuần sau khi cho vào túi, khả năng ra chồi và ra rễ diễn ra trong khoảng thời gian 3-4 tuần sau đó. China National Bamboo Research Center, (2001) cho thấy: sử dụng hom cành to giâm hom cho tỷ lệ sống đạt tới 83,75%, sử dụng cành nhỏ tỷ lệ sống chỉ khoảng 10%. Cành sử dụng giâm hom là cành của cây 1 năm tuổi, có trên 2 mắt phía trên của cành, đường kính cành khoảng trên 1cm, chiều dài cành cắt khoảng 30cm và cắt vát ở phần trên với góc 45 độ, cành để lại 3-5 lá.

Nghiên cứu của Fu Maoyi và cộng sự, (2000) về giâm hom bằng cành cho thấy cành được chọn để giâm hom tốt nhất có độ tuổi 1-2 năm và lấy từ cây 3 năm tuổi. Cành cắt có độ dài 40-50 cm có từ 2 hoặc 3 đốt, cành nên được đặt nghiêng so với luống và lấp đất ở độ sâu 5-6 cm, để đầu trên của cành lên khỏi mặt đất. Luống giâm nên được che phủ bằng lá và tưới nước. Tác giả cho rằng, nhân giống bằng hom cành có nhiều thuận lợi, sẽ không hoặc có rất ít Luan van 5 tổn thương cho cây mẹ và khả năng ra măng của nó.

Nhân giống có thể thực hiện tốt vào tháng 2 đến tháng 9, tuy nhiên vào tháng 2-3 cho tỷ lệ sống cao hơn, cành sử dụng cho giâm hom có kích cỡ nhỏ nên dễ dàng tích trữ, xử lý, vận chuyển, có chi phí thấp về giá cả. Trồng cây giâm hom có sự phát triển tốt về hệ rễ và cho tỷ lệ sống cao. Nghiên cứu của China National Bamboo Reaserch Center, (2008) về giâm hom sử dụng cành cho thấy nên thực hiện vào mùa xuân tháng 3-4 vì nhiệt độ và độ ẩm tăng, thuận lợi cho tre nảy chồi và măng không mọc thời gian này, do đó cây giàu dinh dưỡng, ra rễ diễn ra trước tiên sau cắt hom vì vậy cho tỷ lệ sống cao. Vào mùa thu nhiệt độ quá cao và măng đã lên, chất dinh dưỡng kém.

Nếu sử dụng cành trong thời gian này sẽ dễ dàng mọc mầm nhưng không ra rễ, vì vậy tỷ lệ sống rất thấp. Giâm hom bằng cành nên chọn những cành chính tròn mập, mắt khoẻ từ 3 năm tuổi, đường kính lớn hơn 1cm ở lóng cành. Đoạn cành được ngâm trong nước hoặc ở nơi râm mát sau khi ngâm vào NAA (20-100 ppm) trong 12 giờ. Tạo rãnh 30cm và để cành theo khoảng cách 15-18 cm, sau đó phủ đất và chỉ để 3 đốt có lá ra ngoài.

Giẫm đất xung quanh và phủ rơm, tưới nước, mật độ giâm hom là 120.000 cành trên ha. Razvi và cộng sự, (2015) đã thí ngiệm giâm hom cành loài Dendrocalamus giganteus ở Ấn Độ với 3 loại thuốc kích IAA, IBA, NAA ở 3 nồng độ 100, 200 và 500 ppm ở 4 mùa (Xuân, Mùa mưa, mùa thu và mùa đông) cho thấy: Tỷ lệ ra rễ cao nhất ở công thức đối chứng ở mùa mưa đạt 63,3%, trong các loài thuốc sử dụng trong mùa này thì IBA 500ppm đạt tỷ lệ ra rễ cao nhất là 55,0%. Mùa có tỷ lệ ra rễ cao thứ 2 là mùa xuân với tỷ lệ ra rễ cao nhất ở công thức đối chứng đạt 55,83%, công thức IBA 500 ppm ở mùa này cao nhất đạt 50,83%. Ở mùa thu công thức IBA 200 ppm đạt tỷ lệ ra rễ cao nhất 54,5%, sau đến IBA 500ppm là 45%, công thức đối là 44,5, còn các công thức khác dưới 40%.

Ở mùa đông, không có công thức nào có hom cành ra rễ. Razvi và cộng sự, (2017) thí nghiệm hom cành 2 đốt loài Dendrocalamus gigantus dưới điều kiện tự nhiên bằng xử lý thuốc kích thích IAA, NAA, IBA với các nồng độ 100, 200 và 500 ppm trong thời gian 24 giờ cho thấy: tỷ lệ ra rễ cao nhất chỉ đạt 40,42% ở công thức đối chứng, sau đến công thức IBA 500 ppm là 37,71% và thấp nhất ở công thức NAA 500ppm là 28,12%. Hossain và cộng sự, (2018) đã thí nghiệm giâm hom cành loài Mạnh tông (D.asper ) ở Malysia bằng thuốc IBA nồng đồ 2000 ppm, 4000 Luan van 6 ppm, 8000 ppm trong thời gian 5 phút và công thức đối chứng cho thấy: Tỷ lệ ra rễ các công thức rất cao trên 80% ngay cả đối với công thức đối chứng, cao nhất ở công thức IBA 4000 ppm đạt 95,2% số hom ra rễ. Victor Cusack, (1997) đã nghiên cứu sử dụng hom thân kết quả cho thấy: tỷ lệ thành công khi nhân giống bằng hom thân là khác nhau giữa các loài tre và phụ thuộc vào kỹ thuật sử dụng, nhân giống tốt nhất nên vào mùa xuân.

Ở phương pháp này, chọn một cây trưởng thành khoảng 2-3 năm tuổi với các đoạn cắt ở chiều dài 1,5-2 m, cắt tất cả các cành và lá, có thể để một cành dài hơn ở một số đốt. Đoạn hom thân được giâm trong rãnh đất ở độ sâu 150mm, các cành dài để nhô ra khỏi mặt đất, nước nên được tưới hàng ngày trong tuần đầu, sau đó 2 lần một tuần trong khoảng 3 tuần tiếp theo, và thường xuyên giữ đất ẩm ở những tuần kế tiếp. Sau 4 tuần những cành và lá sẽ được phát triển từ các mắt, nếu gặp điều kiện thuận lợi rễ sẽ phát triển và tạo thân ngầm và măng mới. Tác giả đưa ra 2 loại hom có thể sử dụng là hom thân 1 đốt hoặc 2 đốt.

Ramanatha Rao, (2000) nghiên cứu về giâm hom sử dụng hom thân cũng cho rằng đây là một phương pháp có hiệu quả để nhân giống các loài tre có vách dày và kích thước lớn (8-12cm đường kính) như loài Bambusa blumeata. Những cây 1 năm tuổi sử dụng phù hợp cho giâm hom, cắt đoạn hom để 1 hoặc 2 đốt. Hom được cắm xuống với một góc 450 và độ sâu 20 cm trong môi trường ra rễ. Phần đốt được đặt trong các môi trường ra rễ với một mắt hở ở bên trên.

Thực hiện tưới nước 2 lần/ngày và chồi mới có thể mọc sau 2-4 tuần sau đó. Nước, thuốc chống nấm và thuốc trừ sâu thường xuyên được ứng dụng trong 6-12 tháng trước khi ra ngôi. Tuy nhiên, tác giả nhận định phương pháp này là không phổ biến vì có chi phí đắt, thêm vào có sự giới hạn trong sử dụng hom thân 1 năm tuổi, cần đưa thêm cách nhân giống khác. Nghiên cứu của Fu Maoyi và cộng tác viên, (2000) về nhân giống bằng hom thân 1 đốt cho thấy, cắt hom có thể thực hiện từ cây 1 hoặc 2 năm tuổi, cây được cắt khúc để lại 1-2 lóng.

Nếu cây mẹ có đường kính 4 cm, có thể cho ra 10 đốt dùng được và cây mẹ lớn hơn 6 cm có thể duy trì 15-20 đốt. Sau khi chuyên chở đến vườn ươm, đốt đơn được cắt cẩn thận không làm tổn thương tới mắt. Giữ ở vị trí từ mắt đốt tới bên phải và bên trái 6-9 cm và tưới nước sau khi phủ cỏ trên luống. Tác giả cho rằng nhân giống các loài tre có vách mỏng bằng cắt khúc thường kém thành công Luan van 7 và không hiệu quả vì vậy khó sử dụng trong mô hình nhân giống lớn.

Nó phù hợp với loại tre có vách dày và kích thước lớn. Mặc dù rất nhiều mắt đốt có thể nảy mầm nhưng chỉ khoảng 30% trong số mắt sống sót sau cùng. Cộng sự này còn đưa thêm một phương pháp nhân giống bằng hom thân có 2 đốt, Loại khúc cắt này được lấy và xử lý tương tự như khúc một đốt, nhưng nó bao gồm 2 đốt và được vùi trong đất với 2 mắt về bên trái và bên phải. Nhân giống với 2 đốt có thể làm tỷ lệ sống của cây cao hơn so với loại 1 đốt nhưng thấp hơn so với toàn bộ cây.

Trồng sử dụng đoạn cắt đơn hoặc 2 đốt có thể không được đưa vào với quy mô lớn vì hiệu quả lao động thấp. Singh và cộng sự, (2004) đã nghiên cứu nhân giống Dendrocalamus asper ở Ấn Độ bằng hom thân 1 đốt với các loại thuốc IBA, NAA, IAA với nồng độ 2 mM trong 24 giờ cho thấy: Loài thuốc NAA cho tỷ lệ rễ trung bình của 3 lần giâm hom tháng 4,5,6 là cao nhất (41,7%), sau đến IBA (34,4%), IAA (33,9%), và thấp nhất ngâm với nước (30,6%). Tỷ lệ ra rễ cao nhất vào tháng 5 đạt 93,3% với NAA và IAA, còn IBA (86,7%), công thức ngâm nước có tỷ lệ ra rễ cao hơn xử lý thuốc đạt 98,3% nhưng có số lượng rễ ít hơn hẳn xử lý thuốc kích thích ra rễ. Giâm hom thân vào tháng 4 có tỷ lệ ra rễ thấp nhất, cao nhất cũng chỉ đạt 33,3% đối với thuốc kích thích NAA và không ra rễ khi xử lý thuốc IAA và ngâm với nước.

Gulabrao và cộng sự, (2012) nghiên cứu ảnh hưởng thời vụ đến khả năng ra rễ của hom thân của 8 loài tre ở Ấn Độ cho thấy: thí nghiệm hom thân 2- 3 đốt, không sử dụng thuốc kích thích ra rễ thì tỷ lệ ra rễ cao nhất vào Tháng 3 (mùa xuân), sau đến tháng 6 (mùa hè), và thấp nhất tháng 8 (mùa mưa). Loài Dendrocalamus giganteus có tỷ lệ ra rễ vụ xuân (đạt 73,33%) cao hơn hẳn mùa hè (13,33%) và mùa mưa (13,33%).