mở đầu và kết thúc rõ ràng, mạch lạc, chính xác và sẽ đặt nhiều câu hỏi với các khách mời có mặt tại cuộc bầu cử quốc hội. Về người dẫn chương trình và khách mời của chương trình Người dẫn chương trình phần lớn là người nói giọng Nam Bộ, nhạy bén, có kiến thức, biết sẻ chia và cũng cần phải thông minh để dễ dàng xử lý tình huống khi khách mời không trả lời theo yêu cầu của nội dung chương trình. Khách mời là những đối tượng được lựa chọn trước cho phù hợp với yêu cầu khai thác và truyền tải thông điệp của chương trình đến khán giả. Ngôn ngữ truyền hình Khác với báo in và báo phát thanh (người đọc chỉ tiếp nhận bằng con đường thị giác hoặc thính giác), người xem truyền hình tiếp cận sự kiện bằng cả thị giác và thính giác.
Qua nghiên cứu, người ta thấy 70% lượng thông tin con người thu được là qua thị giác và 30% qua thính giác. Do vậy truyền hình trở thành một phương tiện cung cấp thông tin rất lớn, có độ tin cậy cao, có khả năng làm thay đổi nhận thức của con người trước sự kiện. Người ta thường nói một cách bóng bẩy rằng “ngôn ngữ truyền hình là ngôn ngữ hình ảnh và âm thanh”, nhưng nói chính xác thì ngôn ngữ truyền hình là dạng ngôn ngữ nói thành tiếng đi kèm với hình ảnh, thường gắn chặt với hình ảnh. Ngôn ngữ truyền hình có các đặc trưng sau: - Tính phổ thông: Ngôn ngữ truyền hình là ngôn ngữ của toàn dân, vì truyền hình không chỉ tập trung vào một đối tượng mà có rất nhiều đối tượng theo dõi, do vậy, ngôn ngữ truyền hình đòi hỏi phải có tính phổ thông.
- Tính chuẩn mực: Truyền hình có tác động dư luận rất mạnh mẽ, chính vì thế ngôn ngữ của truyền hình cần phải chuẩn mực vì chỉ một lời nói sai hay không rõ nghĩa sẽ dễ dàng làm sai lệch vấn đề. - Tính phổ biến: Do những ưu thế về hình ảnh và âm thanh, truyền hình có khả năng thu hút hàng tỷ người xem cùng một lúc. Cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ truyền hình ngày càng mở rộng phạm vi phủ sóng phục vụ được nhiều đối tượng người xem ở vùng sâu, vùng xa. Do các đặc trưng trên, ngôn ngữ truyền hình cần tránh những cấu trúc câu phức tạp hoặc sử dụng biệt ngữ sẽ khiến người xem không kịp hiểu.
Ngôn ngữ truyền hình nên rõ ràng, cụ thể, ngắn gọn, súc tích, hạn chế những từ thừa để không làm người nghe khó hiểu. Bên cạnh đó, cần phải cung cấp thông tin chính xác, gắn kết chặt chẽ giữa các phần, dùng dự báo thu hút để giúp người xem biết còn nhiều điều hay để tiếp tục theo dõi. Tạo sự mong đợi bằng những câu hỏi, nhằm khơi gợi sự tìm hiểu. Ngoài ra, cần lôi kéo khán giả tham gia vào câu chuyện, đưa người xem vào cuộc, đưa ra những bình luận gần giống khán giả để có thể nói thay khán giả, đồng thời chỉ ra được những khía cạnh độc đáo hơn, nâng tầm suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề của khán giả.
Do đó, tổ chức Southam đã đưa ra nguyên tắc "5 C" hướng dẫn cách viết cho 18 các phóng viên của mình như sau: Clear = rõ ràng; Correct = chính xác; Concise = súc tích; Comprehensive = dễ hiểu; Considerate = thận trọng. Người dẫn chương trình truyền hình và ngôn ngữ của người dẫn chương trình truyền hình 1. Người dẫn chương trình truyền hình 1. Khái niệm người dẫn chuơng trình truyền hình Người dẫn chương trình - hay còn gọi là MC (viết tắt từ chữ tiếng Anh: Master of Ceremonies).
Từ điển Bách khoa toàn thư Enciclopedia định nghĩa: MC là người có tính hoạt bát, tự tin trước công chúng, có kiến thức rộng, khôi hài, thanh lịch, duyên dáng, có uy tín với công chúng. MC có khả năng dẫn dắt chương trình như một cầu nối với khán giả, làm cho khán giả không chỉ say mê thích thú mà MC còn là một bộ phận không thể thiếu trong kết cấu chương trình. Chương trình có thành công hay không, hơn 50% là do tài năng của MC. Theo giáo trình của Khoa báo chí Đại học Lile (Pháp), những kỹ năng cần có của một MC gồm 6 điểm cơ bản: Đài từ - tiếng nói, âm vực sân khấu phải tròn, rõ, vang, chính xác; Nghệ thuật diễn cảm - biết diễn đạt cảm xúc theo vấn đề, có năng khiếu đạo diễn; Phong cách sân khấu - duyên dáng, thanh lịch, có cá tính riêng biệt; Nghệ thuật biên soạn lời dẫn - có kiến thức sâu rộng; Có khả năng của nhà biên kịch; Phương pháp phối hợp - kết hợp một cách thống nhất để tạo thành một sự nhất quán trước sau, có mở - đóng; … Trên thực tế, vẫn chưa có một định nghĩa rõ ràng nào về “người dẫn chương trình”.
Cho nên, chúng tôi tạm định nghĩa người dẫn chương trình và người dẫn chương trình tọa đàm truyền hình như sau: Người dẫn chương trình là người điều khiển, dẫn dắt chương trình, giữ chức năng nối kết giữa các tiết mục, các thành phần của chương trình, làm cho chương trình diễn ra liền mạch theo kế hoạch (thể hiện trong kịch bản). Người dẫn chương trình tọa đàm truyền hình là người điều khiển, dẫn dắt cuộc hội thoại (chủ yếu là giữa MC với khách mời, và có hướng đến người nghe là khán giả) được phát sóng trên đài truyền hình. Vai trò và trách nhiệm của người dẫn chương trình MC là người dẫn dắt khán giả, tạo nên sự kết nối xuyên suốt các tiết mục để đảm bảo sự liền mạch, nhất quán cho chương trình. Qua đó, gắn kết khán giả với chương trình, tạo sự hưng phấn, thích thú nơi khán giả.
Người dẫn chương trình muốn thành công, nhất định phải có sự nhạy cảm để dự báo tình huống và đưa đến những quyết định đúng đắn. MC có trong tay toàn bộ chương trình (các phần, các tiết mục theo thứ tự diễn tiến từ khai mạc cho đến bế mạc), từ đó giữ vai trò xuất hiện để giới thiệu từng tiết mục cho khán thính giả hoặc quần chúng tham dự. MC chịu trách nhiệm có tính quyết định về hiệu quả toàn bộ chương trình. MC có khả năng cân chỉnh bầu không khí cho toàn bộ chương trình bằng cách tạo ra các đột biến cao trào phấn khởi hay lắng đọng sâu xa nhằm thu hút, lôi cuốn mọi người theo tiết tấu có tính toán trước một cách khéo léo và chu đáo.
MC xuất hiện rất nhiều lần trong một chương trình, do vậy, cần có những nét mới, duyên dáng, hấp dẫn, lôi cuốn và gây được cảm xúc mới. Tiết mục của MC tuy ngắn ngủi nhưng lại có thể làm nổi bật hơn những tiết mục khác vừa diễn xong hoặc sắp diễn ra trong chương trình. MC trong các chương trình phát sóng trực tiếp cần phải căn cứ theo những kế hoạch sắp xếp của người tổ chức, căn cứ theo quy trình của chương trình truyền hình trực tiếp để dẫn chương trình theo đúng tiết tấu nhịp điệu một cách tự nhiên nhất. Làm MC cho một chương trình truyền hình không đơn thuần là phát thanh viên, chỉ cần truyền đạt sao cho đúng nội dung đã biên tập, mà cần phải làm việc mang tính sáng tạo và bao quát được toàn bộ chương trình.
Do đó, mỗi một MC cần phải tạo dựng phong cách riêng cho chương trình mà mình đảm nhận. Phong cách, hình ảnh đó phải vì đông đảo khán giả, đáp ứng được yêu cầu mang tính cộng đồng của xã hội, đồng thời cũng cần phải mang tính đặc trưng, riêng biệt, mới có thể tạo nên hiệu ứng tốt trong suốt quá trình dẫn. Dẫn chương trình không phải là hành vi cá nhân, vì thế MC không thể hành động theo chủ ý cá nhân. Mọi hoạt động của MC đều biểu hiện trực tiếp hoặc gián tiếp một ý thức xã hội nhất định.
Giá trị cuối cùng của MC chính là thành công của chương trình. MC là đại diện cho tiếng nói của công chúng và tượng trưng hình ảnh xã hội, nên MC phải luôn là cầu nối giữa khán giả và những nhân vật của chương trình, phải nắm bắt vấn đề để khai thác câu chuyện cho phù hợp. 20 MC phải chịu trách nhiệm trước khán giả của mình. MC không thể trình diễn với phong cách tùy tiện.
Trong nhiều trường hợp, MC cũng sẽ phải giúp khách mời, người được phỏng vấn kể cả khán giả tìm ra được lời thích hợp để diễn giải ý kiến của mình, làm cho tất cả những người tham gia có cảm giác là chương trình đang chạy tốt và rất thú vị. MC luôn xem việc dẫn chương trình là một vinh dự. Họ luôn làm việc đó với sự cẩn thận và tinh thần trách nhiệm để đem lại niềm vui cho khán giả, cho chính bản thân. Họ luôn nhìn thẳng vào khán giả khi nói cũng như chú ý lắng nghe những ý kiến phản hồi của khán giả.
Và cuối cùng, MC chính là người có thể tạo nên thành công nhưng cũng có thể làm cho chương trình đổ vỡ hoàn toàn. Ngày nay, dẫn chương trình được xem là một nghiệp vụ thuộc về lĩnh vực nghệ thuật. Vì thế người làm nghiệp vụ này cũng được xem là một nghệ sĩ. Cách thức dẫn chương trình: dẫn đơn và dẫn đôi Khi dẫn đơn, MC sẽ dễ dàng chủ động dẫn theo kịch bản hoặc những sáng tạo của chính MC.
Nhưng khi dẫn đôi, phải cần có sự ăn ý để hai MC đều có thể tung hứng hài hòa với nhau, tạo nên sự sinh động, lôi cuốn, hấp dẫn hơn cho chương trình. Tuy nhiên, nếu hai MC quá khập khiễng về kiến thức, lẫn tác phong sẽ dễ dàng làm cho chương trình giảm đi chất lượng. Khi dẫn đôi trong một chương trình, hai MC có thể là hai nữ, hai nam hoặc một nam và một nữ. Trong đó, các phối hợp của hai MC là điều kiện để quyết định chương trình diễn ra có suôn sẻ và thành công hay không.
Do vậy, vai trò và sự phối hợp giữa hai MC rất quan trọng, cả hai cần tạo cho mình phong cách phù hợp với chương trình, hòa quyện nhịp nhàng, biết cách đỡ lời cho nhau khi một trong hai người bị lúng túng, nói sai, quên kịch bản,. nhưng không có nghĩa là cướp lời của nhau. Hai MC một nam và một nữ sẽ làm chương trình hấp dẫn hơn bởi sự hài hòa về giới tính. Khi dẫn đôi, cả hai MC cần phải có cùng quan điểm, tôn nhau lên, không làm mờ nhau.
Điều quan trọng là hai người biết nhường nhau, nếu người trước nói hết ý, người sau sẽ không còn cơ hội nói nữa. Vì vậy, mỗi MC khi dẫn đôi chỉ nên nói nửa câu, nửa còn lại chuyển sang cho bạn dẫn.