Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu Mở và Kết Thoại trong Bối Cảnh Văn Phòng qua Phim Mỹ và Việt

Nghiên cứu về cách mở và kết thúc cuộc trò chuyện trong môi trường văn phòng qua phim Mỹ và Việt Nam. Phân tích sâu sắc và so sánh văn hóa.

• Tác giả: Hoang Tra My
• Người hướng dẫn: Prof. Hoang Van Van
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Conversational Openings And Closings In Office Settings: A Study Based On American And Vietnamese Movies
• Loại tài liệu: dissertation
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. Aims and research questions of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Significance of the study
• 1.4. Organization of the study
• 2. CHAPTER II: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Introduction
• 2.2. The concept of conversation
• 2.3. Mundane and institutional conversations
• 2.4. Conversations in office settings
• 2.5. Conversational opening and closing
• 2.5.1. The concept of conversational opening
• 2.5.2. The concept of conversational closing
• 2.5.3. Opening and closing sequences
• 2.5.4. The concept of phatic communion
• 2.5.5. Phatic communion in office settings
• 2.5.6. Phatic communion in conversational opening and closing
• 2.6. Cross-cultural pragmatics
• 2.7. Pragmatics and politeness theory
• 2.7.1. The concepts of face and politeness
• 2.7.2. Politeness theory in conversational opening and closing
• 2.8. Review of related studies
• 2.8.1. Previous studies on conversational opening
• 2.8.1.1. Telephone conversational opening
• 2.8.1.2. Opening of different types of conversations
• 2.8.2. Previous studies on conversational closing
• 2.8.2.1. Closing of different types of conversation
• 2.8.2.2. Face-to-face conversational closing
• 2.8.3. Previous studies on conversational opening and closing
• 2.8.3.1. Openings and closings of different types of conversation
• 2.8.3.2. Openings and closings of face-to-face conversations
• 2.9. Theoretical framework: concept-driven categories
• 2.9.1. Conversational opening sequences and strategies
• 2.9.2. Conversational closing sequences and strategies
• 3. CHAPTER III: METHODOLOGY
• 3.1. Introduction
• 3.2. Review of data collection methods
• 3.3. Justification for collection of scripted conversations
• 3.4. Justification for collection of data in office settings
• 3.5. Data selection criteria
• 3.6. Data collection procedures
• 3.7. Phases of content analysis
• 3.8. Qualitative content analysis
• 3.9. Coding with concept-driven categories
• 3.10. Coding with data-driven categories
• 4. CHAPTER IV: ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONAL OPENINGS IN OFFICE SETTINGS
• 4.1. Introduction
• 4.2. English and Vietnamese opening structures in office settings
• 4.3. English and Vietnamese opening sequences in office settings
• 4.4. English and Vietnamese opening structures formed with sequences
• 4.5. English and Vietnamese one-sequence opening structure
• 4.6. English and Vietnamese two-sequence opening structure
• 4.7. English and Vietnamese three-sequence opening structure
• 4.8. English and Vietnamese four-sequence opening structure
• 4.9. The disorder of English and Vietnamese opening sequences
• 4.10. English and Vietnamese opening strategies in office settings
• 4.10.1. English and Vietnamese summons-answer strategies
• 4.10.2. English and Vietnamese greeting strategies
• 4.10.3. English and Vietnamese phatic communion strategies
• 4.10.4. English and Vietnamese topic initiation strategies
• 5. CHAPTER V: ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONAL CLOSING IN OFFICE SETTINGS
• 5.1. Introduction
• 5.2. English and Vietnamese closing structures in office settings
• 5.3. English and Vietnamese closing sequences in office settings
• 5.4. English and Vietnamese closing structures formed with sequences
• 5.5. English and Vietnamese one-sequence closing structure
• 5.6. English and Vietnamese two-sequence closing structure
• 5.7. English and Vietnamese three-sequence closing structure
• 5.8. English and Vietnamese closing strategies in office settings
• 5.8.1. English and Vietnamese topic termination strategies
• 5.8.2. English and Vietnamese pre-closing strategies
• 5.8.3. English and Vietnamese terminal exchange strategies
• 6. CHAPTER VI: CONCLUSIONS
• 6.1. Limitations and suggestions for further research
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Mở và Kết Thoại trong Bối Cảnh Văn Phòng

Nghiên cứu về Mở và Kết Thoại trong bối cảnh văn phòng là một lĩnh vực quan trọng trong ngôn ngữ học và giao tiếp. Bài viết này sẽ khám phá cách mà người Mỹ và người Việt mở và kết thúc cuộc trò chuyện trong môi trường làm việc. Qua việc phân tích các bộ phim, nghiên cứu sẽ chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thức giao tiếp của hai nền văn hóa này.

1.1. Ý nghĩa của Nghiên cứu Mở và Kết Thoại

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tương tác trong văn phòng mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà văn hóa ảnh hưởng đến giao tiếp. Việc hiểu rõ các quy tắc mở và kết thúc cuộc trò chuyện có thể cải thiện khả năng giao tiếp của người học ngôn ngữ.

1.2. Phương pháp Nghiên cứu và Dữ liệu Sử dụng

Dữ liệu được thu thập từ các bộ phim Mỹ và Việt, cho phép phân tích các cấu trúc mở và kết thúc cuộc trò chuyện. Phương pháp định tính và định lượng sẽ được áp dụng để so sánh các chiến lược giao tiếp giữa hai nền văn hóa.

II. Vấn đề và Thách thức trong Giao tiếp Văn Phòng

Giao tiếp trong văn phòng thường gặp nhiều thách thức, đặc biệt là khi có sự khác biệt về văn hóa. Những vấn đề này có thể dẫn đến hiểu lầm và xung đột trong môi trường làm việc. Việc nhận thức được các thách thức giao tiếp này là rất quan trọng để cải thiện mối quan hệ công việc.

2.1. Những Khó Khăn trong Giao tiếp Liên Văn Hóa

Người giao tiếp từ các nền văn hóa khác nhau có thể gặp khó khăn trong việc hiểu và áp dụng các quy tắc mở và kết thúc cuộc trò chuyện. Điều này có thể dẫn đến những hiểu lầm không đáng có trong môi trường làm việc.

2.2. Ảnh hưởng của Văn Hóa đến Giao tiếp

Văn hóa có thể ảnh hưởng đến cách mà người ta mở và kết thúc cuộc trò chuyện. Một số nền văn hóa có thể coi việc mở đầu và kết thúc một cuộc trò chuyện là rất quan trọng, trong khi những nền văn hóa khác có thể không coi trọng điều này.

III. Phương pháp Nghiên cứu Mở và Kết Thoại trong Phim

Nghiên cứu này sử dụng các bộ phim Mỹ và Việt để phân tích các cấu trúc mở và kết thúc cuộc trò chuyện. Phương pháp này cho phép thu thập dữ liệu thực tế về cách mà các nhân vật giao tiếp trong các tình huống văn phòng.

3.1. Phân Tích Cấu Trúc Mở và Kết Thúc

Cấu trúc mở và kết thúc trong các bộ phim sẽ được phân tích để xác định các chiến lược giao tiếp khác nhau. Điều này sẽ giúp làm rõ cách mà các nhân vật tương tác với nhau trong bối cảnh văn phòng.

3.2. Chiến Lược Giao tiếp trong Các Tình Huống Khác Nhau

Nghiên cứu sẽ xem xét các chiến lược giao tiếp khác nhau được sử dụng trong các tình huống văn phòng khác nhau, từ đó rút ra những kết luận về sự khác biệt trong cách giao tiếp giữa người Mỹ và người Việt.

IV. Ứng dụng Thực tiễn của Nghiên cứu

Kết quả của nghiên cứu này có thể được áp dụng trong việc cải thiện kỹ năng giao tiếp cho người học ngôn ngữ. Việc hiểu rõ các quy tắc mở và kết thúc cuộc trò chuyện sẽ giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn trong môi trường làm việc.

4.1. Cải thiện Kỹ năng Giao tiếp cho Người Học

Nghiên cứu cung cấp những kiến thức cần thiết để người học có thể mở và kết thúc cuộc trò chuyện một cách tự tin và hiệu quả. Điều này sẽ giúp họ xây dựng mối quan hệ tốt hơn trong công việc.

4.2. Đề xuất cho Giáo dục và Đào tạo

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các chương trình đào tạo giao tiếp cho người học ngôn ngữ, giúp họ nắm vững các quy tắc giao tiếp trong môi trường văn phòng.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiên cứu

Nghiên cứu về Mở và Kết Thoại trong bối cảnh văn phòng là một lĩnh vực quan trọng và cần được tiếp tục khai thác. Những phát hiện từ nghiên cứu này sẽ mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực giao tiếp liên văn hóa.

5.1. Tóm tắt Kết quả Nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách mà người Mỹ và người Việt mở và kết thúc cuộc trò chuyện. Những phát hiện này có thể giúp cải thiện khả năng giao tiếp của người học ngôn ngữ.

5.2. Hướng Nghiên cứu Tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về giao tiếp trong các bối cảnh khác nhau để hiểu rõ hơn về sự ảnh hưởng của văn hóa đến giao tiếp. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng giao tiếp của người học ngôn ngữ trong môi trường đa văn hóa.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu về nghi thức tương tác tại nơi làm việc đóng vai trò then chốt trong việc giải mã mối quan hệ giữa ngôn ngữ, quyền lực và văn hóa. Luận án tiến sĩ "Conversational Openings and Closings in Office Settings: A Study Based on American and Vietnamese Movies" (Mở thoại và kết thoại trong bối cảnh văn phòng: Nghiên cứu trên cứ liệu phim Mỹ và phim Việt) của tác giả Hoàng Trà My, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Hoàng Văn Vân tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (Mã số chuyên ngành: 9220201.01), là một công trình tiên phong giải quyết khoảng trống học thuật về giao tiếp thể chế (institutional talk).

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) nổi bật trong ngôn ngữ học đối chiếu là phần lớn các công trình trước đây tập trung áp đảo vào hội thoại qua điện thoại (Schegloff, 1968, 1986; Halmari, 1993; Pavlidou, 1994; Trần, 2009; Nguyễn, 2012) hoặc các tương tác đời thường (mundane conversations). Nghiên cứu về mở thoại và kết thoại trực tiếp (face-to-face) trong môi trường thể chế công sở (office settings)—đặc biệt giữa hai chủ thể có quan hệ quyền lực bất đối xứng là nhân viên và nhà quản lý (staff-manager)—hầu như chưa được khảo sát thấu đáo tại Việt Nam, ngoại trừ các khảo sát ban đầu của Nguyễn Quỳnh Giao (2017) và Nguyễn (2002).

Luận án thiết lập 4 câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Các phần mở thoại trong hội thoại nhân viên - quản lý bằng tiếng Anh và tiếng Việt được cấu trúc như thế nào trong bối cảnh văn phòng?
2. Những chiến lược nào được sử dụng trong các phần mở thoại của hội thoại nhân viên - quản lý bằng tiếng Anh và tiếng Việt?
3. Các phần kết thoại trong hội thoại nhân viên - quản lý bằng tiếng Anh và tiếng Việt được cấu trúc như thế nào?
4. Những chiến lược nào được triển khai trong các phần kết thoại của hội thoại nhân viên - quản lý bằng tiếng Anh và tiếng Việt?

Nền tảng lý thuyết của luận án tích hợp Ngữ dụng học đối chiếu văn hóa (Cross-cultural Pragmatics), Thuyết lịch sự và thể diện (Politeness Theory & Face Wants) của Goffman (1967) và Brown & Levinson (1987), Khái niệm giao tiếp duy trì quan hệ (Phatic Communion) của Malinowski (1923) và Holmes (2000), cùng Khung phân tích cấu trúc chuỗi hội thoại (Conversation Analysis) của Schegloff & Sacks (1973). Công trình đạt được đột phá khi lượng hóa và định danh toàn diện 26 chiến lược mở thoại và 22 chiến lược kết thoại, làm sáng tỏ cách thức mà các chiều kích văn hóa chi phối trực tiếp hành vi ngôn từ nơi công sở.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu chỉ ra ba dòng nghiên cứu chính:

Dòng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào cấu trúc hội thoại kinh điển. Schegloff (1968, 1986) thiết lập mô hình mở thoại điện thoại gồm 4 chuỗi quy chuẩn: Summons-Answer (Gọi - Đáp), Identification-Recognition (Nhận diện), Greeting (Chào hỏi), và How-are-you (Thăm hỏi). Schegloff & Sacks (1973, p. 289) khẳng định một cuộc hội thoại "does not simply end, but is brought to a close" thông qua các bước thương lượng tiền kết thoại (pre-closings) và trao đổi kết thúc (terminal exchanges). Tuy nhiên, Hopper et al. (1990) đã phản biện mô hình 4 chuỗi này khi chứng minh tính bất khả thi của cấu trúc kinh điển trong các tương tác giữa người lạ và người thân mật, cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc vào bối cảnh.

Dòng nghiên cứu thứ hai liên quan đến giao tiếp duy trì quan hệ xã hội (phatic communion / small talk). Malinowski (1923, p. 315) định nghĩa phatic communion là "a type of speech in which ties of union are created by a mere exchange of words". Janet Holmes (2000, 2015) mở rộng khái niệm này qua mô hình liên tục (continuum) từ hội thoại công việc thuần túy (core business talk), hội thoại liên quan công việc (work-related talk), hội thoại xã hội (social talk) đến phatic communion. Holmes nhấn mạnh phatic talk hoạt động như một cơ chế "oiling the social wheels", giúp kết nối và củng cố sự hòa hợp (collegiality) nơi công sở (Holmes & Stubbe, 2015, p. 1).

Dòng nghiên cứu thứ ba tập trung vào các chiều kích văn hóa. Edward T. Hall (1976) phân định văn hóa ngữ cảnh cao (High-Context) và văn hóa ngữ cảnh thấp (Low-Context). Hofstede (2001, 2010) thiết lập các chỉ số khoảng cách quyền lực (Power Distance Index - PDI), trong đó Hoa Kỳ đạt mức điểm thấp (PDI = 40), đặc trưng bởi tính bình đẳng và phong cách giao dịch thực dụng (pragmatic/work-based); ngược lại, Việt Nam có chỉ số PDI cao (PDI = 70), phản ánh trật tự tôn ti tôn trọng thứ bậc và quan hệ mang tính bảo trợ tình cảm (paternalistic/moral bond).

So sánh với các nghiên cứu quốc tế:

• So với công trình của Pillet-Shore (2012) về nghi thức chào hỏi trực tiếp bằng phân tích ngữ điệu (prosodic analysis) tại nơi làm việc của người Mỹ, luận án này mở rộng phạm vi sang tính tương phản xuyên văn hóa Anh - Việt.
• So với nghiên cứu của Omar (1991, 1992, 1993) trên tiếng Kiswahili chỉ ra người bản ngữ có cấu trúc mở thoại và kết thoại kéo dài nhiều lượt lời hơn người học ngoại ngữ, luận án của Hoàng Trà My cung cấp hệ thống mã hóa chiến lược chi tiết hơn trong bối cảnh thể chế công sở.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Thuyết Lịch sự của Brown & Levinson (1987) bằng cách chứng minh mở thoại và kết thoại không chỉ là các hành vi đe dọa thể diện tiềm tàng (Face-Threatening Acts - FTAs) đối với thể diện tiêu cực (áp đặt sự tự do) và thể diện tích cực (nguy cơ bị từ chối) theo nhận định của Goffman (1967) và Coppock (2005), mà còn là một không gian nghi thức (ritual bracket) bắt buộc để thương lượng quyền lực và duy trì trật tự xã hội.

graph TD
    subgraph Opening_Structure ["Cấu trúc Mở thoại (Opening Structure)"]
        O1["1. Summons-Answer (Gọi - Đáp)<br/>3 chiến lược"] --> O2["2. Greeting (Chào hỏi)<br/>4 chiến lược"]
        O2 --> O3["3. Phatic Communion (Duy trì quan hệ)<br/>15 chiến lược"]
        O3 --> O4["4. Topic Initiation (Khởi xướng chủ đề)<br/>4 chiến lược"]
    end

    subgraph Closing_Structure ["Cấu trúc Kết thoại (Closing Structure)"]
        C1["1. Topic Termination (Chấm dứt chủ đề)<br/>4 chiến lược"] --> C2["2. Pre-closing (Tiền kết thoại)<br/>15 chiến lược"]
        C2 --> C3["3. Terminal Exchange (Trao đổi kết thúc)<br/>3 chiến lược"]
    end

Mô hình lý thuyết của luận án xác lập các mệnh đề sau:

• Mệnh đề 1: Phần mở thoại và kết thoại nơi công sở được cấu trúc hoàn chỉnh bằng các chuỗi kế tiếp (sequential organization), trong đó phatic talk chiếm vị trí hạt nhân về mặt tần suất và biến thể chiến lược.
• Mệnh đề 2: Khoảng cách quyền lực (PDI) và ngữ cảnh văn hóa (High/Low Context) điều tiết trực tiếp việc lựa chọn chiến lược mở/kết thoại của cấp trên (manager) và cấp dưới (staff).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích tích hợp ba trục lý thuyết chính:

1. Trục Cấu trúc Chuỗi (Sequential Axis): Dựa trên cặp tương ứng thoại (adjacency pairs) và tổ chức chuỗi của Schegloff & Sacks (1973) cùng khái niệm dẫn nhập chủ đề (topic initial elicitors) của Liddicoat (2007, p. 271): "topic initial elicitors explicitly provide a space for launching any mentionables which have not yet been included in the conversation".
2. Trục Ngữ dụng - Thể diện (Pragmatic-Face Axis): Tích hợp khái niệm Face-work (Goffman, 1967) và Politeness Strategies (Brown & Levinson, 1987) để giải mã động cơ ngôn từ.
3. Trục Văn hóa Xã hội (Socio-cultural Axis): Kết hợp phân loại High/Low Context của Hall (1976) và các chiều kích văn hóa (Power Distance, Individualism vs. Collectivism) của Hofstede et al. (2010).

Điều kiện biên (boundary conditions): Khung phân tích áp dụng chuyên biệt cho tương tác song phương (two-party interaction) có quan hệ quyền lực bất đối xứng giữa nhân viên và quản lý trong môi trường thể chế văn phòng kín, loại trừ các cuộc thoại có mặt bên thứ ba (third-party presence) để bảo đảm tính đồng nhất về mặt hành vi lịch sự theo Goffman (1966) và Phạm (2014).

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận hành theo lập trường nhận thức luận diễn giải (interpretivism) kết hợp phân tích định lượng mô tả, áp dụng thiết kế nghiên cứu phương pháp kết hợp (mixed methods):

• Phân tích định tính (Qualitative Content Analysis): Sử dụng kỹ thuật mã hóa kép (dual-coding) gồm các danh mục dựa trên khái niệm lý thuyết (concept-driven categories) và các danh mục phát sinh từ ngữ liệu thực tế (data-driven categories).
• Phân tích định lượng (Quantitative Frequency Analysis): Đo lường tần suất xuất hiện và tỷ lệ phần trăm của các cấu trúc chuỗi và chiến lược ngôn từ nhằm phục vụ quá trình so sánh đối chiếu liên ngôn ngữ.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Nguồn ngữ liệu: Ngữ liệu gồm các trích đoạn hội thoại nhân viên - quản lý diễn ra trong không gian văn phòng, được trích xuất từ các bộ phim điện ảnh và truyền hình tiêu biểu của Mỹ và Việt Nam. Cứ liệu kịch bản phim (scripted dialogues) được lựa chọn dựa trên cơ sở tính tương đồng cao với ngôn ngữ tự nhiên, tính sẵn có của văn bản phụ đề chuẩn xác và khả năng quan sát đầy đủ các yếu tố cận ngôn ngữ (paralinguistic) như gõ cửa, tư thế, ánh mắt.
• Quy trình thu thập và mã hóa: Dữ liệu được trích xuất thủ công, trải qua ba giai đoạn phân tích nội dung chuẩn mực: Giai đoạn Chuẩn bị (Preparation), Giai đoạn Tổ chức (Organization) và Giai đoạn Báo cáo kết quả (Resulting).
• Độ tin cậy và giá trị (Validity & Reliability): Nghiên cứu thiết lập tính giá trị cấu trúc (construct validity) thông qua việc đối chiếu khung mã hóa với các nghiên cứu kinh điển (Button, 1987; Knapp et al., 1973; Albert & Kessler, 1976, 1978; Holmes, 2000).

flowchart LR
    A["Ngữ liệu phim Mỹ & Việt<br/>(Scripted Dialogues)"] --> B["Trích xuất đoạn thoại<br/>Staff - Manager"]
    B --> C["Mã hóa Định tính (Qualitative)<br/>Concept-driven & Data-driven"]
    C --> D["Đo lường Định lượng (Quantitative)<br/>Tần suất & Tỷ lệ %"]
    D --> E["Giải mã Đối chiếu Văn hóa<br/>(Hall, Hofstede, Brown & Levinson)"]

Data và phân tích

Phân tích toàn diện hệ thống mã hóa phân loại:

• Cấu trúc mở thoại: 4 chuỗi tuần tự gồm: (1) Chuỗi Gọi - Đáp (Summons-Answer), (2) Chuỗi Chào hỏi (Greeting), (3) Chuỗi Giao tiếp duy trì quan hệ (Phatic Communion), và (4) Chuỗi Khởi xướng chủ đề (Topic Initiation).
• Chiến lược mở thoại (26 chiến lược):
  • 3 chiến lược Gọi - Đáp: Gõ cửa (Knocking on the door), Gọi danh xưng (Calling the other's address term), Dùng tín hiệu thu hút chú ý (Attention-getting tokens).
  • 4 chiến lược Chào hỏi: Dùng động từ chào (Using greeting verb), Gọi danh xưng (Calling address term), Chào theo thời gian (Time-bound greeting), Chào nghi thức chuẩn (Greeting proper).
  • 15 chiến lược Giao tiếp duy trì quan hệ (Phatic strategies): Thăm hỏi tình trạng đối phương, Đề cập tình hình/công việc hiện tại, Đề cập nhiệm vụ trước đó, Hỏi câu xác nhận, Mời ngồi, Đề cập trạng thái bản thân, Đề cập đời sống cá nhân tại nhà, Mời vào, Đề cập hoàn cảnh/vật thể bên ngoài, Bày tỏ vui mừng/xin lỗi/cảm ơn, Kiểm tra sự sẵn sàng trò chuyện của đối phương...
  • 4 chiến lược Dẫn nhập chủ đề: Hỏi lý do gặp, Nêu lý do gặp, Dùng quán ngữ chuyển ý (disjunct markers), Dùng phương tiện dẫn nhập chủ đề (topic initiation devices).
• Cấu trúc kết thoại: 3 chuỗi tuần tự gồm: (1) Chuỗi Chấm dứt chủ đề (Topic Termination), (2) Chuỗi Tiền kết thoại (Pre-closing), và (3) Chuỗi Trao đổi kết thúc (Terminal Exchange).
• Chiến lược kết thoại (22 chiến lược):
  • 4 chiến lược Chấm dứt chủ đề: Dùng tín hiệu đồng thuận (agreement tokens), Dùng từ chuyển ý (disjunct markers), Hỏi có chủ đề phát sinh không, Tuyên bố kết thúc tương tác.
  • 15 chiến lược Tiền kết thoại (Pre-closing strategies): Tóm tắt kết quả tiếp xúc, Đề cập tương tác/hành động tương lai, Bày tỏ lòng biết ơn/cảm ơn/công nhận, Thông báo lý do/nhu cầu rời đi, Đề cập hoàn cảnh ngoại cảnh, Đưa ra lời chúc, Đề cập trạng thái đối phương/bản thân, Giao nhiệm vụ, Cho phép/yêu cầu cấp dưới rời đi, Khen ngợi, Trấn an, Động viên...
  • 3 chiến lược Trao đổi kết thúc: Xin phép rời đi, Thông báo rời đi, Chào tạm biệt chuẩn.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự chiếm ưu thế tuyệt đối của Phatic Talk: Trong cả tiếng Anh và tiếng Việt, phatic talk chiếm tỷ trọng lớn nhất với 15 chiến lược mở và 15 chiến lược tiền kết thoại. Phát hiện này củng cố luận điểm của Goffman (1971, pp. 62-94) rằng mở và kết thoại là các "maintenance rituals serving to support social relationships".
2. Tính bất đối xứng quyền lực trong cấu trúc chuỗi:
   • Trong hội thoại tiếng Việt (văn hóa PDI = 70, khoảng cách quyền lực lớn), sự bất đối xứng thể hiện rõ rệt: nhân viên Việt Nam bắt buộc phải mở đầu bằng chuỗi Gọi - Đáp (gõ cửa, gọi danh xưng kèm kính ngữ) và kết thúc bằng chuỗi Trao đổi kết thúc có xin phép/thông báo rời đi trang trọng.
   • Ngược lại, trong tiếng Anh (PDI = 40), nhân viên và quản lý Mỹ tiếp cận bình đẳng hơn, chuỗi mở thoại có xu hướng ngắn gọn, trực diện, đi thẳng vào khởi xướng chủ đề hoặc dùng các câu chào phi thời gian (Greeting proper: Hi, Hey).
3. Chiến lược định hướng nhiệm vụ đối lập định hướng quan hệ: Người Mỹ thể hiện phong cách văn hóa cá nhân chủ nghĩa (Individualism) và ngữ cảnh thấp (Low-context), tập trung vào nhiệm vụ (task-oriented), sử dụng các chiến lược tiền kết thoại mang tính hành động như tóm tắt kết quả (summaries) và sắp xếp kế hoạch tương lai (future arrangements). Ngược lại, người Việt mang tính văn hóa tập thể (Collectivism) và ngữ cảnh cao (High-context), ưu tiên các chiến lược duy trì hòa khí, thăm hỏi đời sống cá nhân, biểu thị sự tôn trọng và cảm thông.
4. Hiện tượng xáo trộn trật tự chuỗi (Disorder of Sequences): Nghiên cứu phát hiện thứ tự các chuỗi mở thoại và kết thoại không cố định tuyệt đối mà có sự linh hoạt cao trong hội thoại đời thực, phụ thuộc vào mức độ cấp bách của công việc và mức độ thân mật giữa cấp trên và cấp dưới.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định ngôn ngữ nơi làm việc không đơn thuần là trao đổi giao dịch (transactional) mà là sự đan bện chặt chẽ với mục tiêu tương tác (interactional), mở rộng hiểu biết về ranh giới giữa ngôn ngữ thể chế và ngôn ngữ đời thường.
• Về mặt phương pháp luận: Khẳng định giá trị của việc khai thác ngữ liệu kịch bản phim có đối chiếu xuyên văn hóa trong nghiên cứu ngữ dụng học thực nghiệm, mở ra quy trình mã hóa kết hợp chuẩn xác cho các nghiên cứu giao tiếp chuyên ngành.
• Về mặt ứng dụng thực tiễn: Cung cấp hướng dẫn hành vi giao tiếp cụ thể cho nhân sự làm việc trong môi trường đa quốc gia. Giúp các nhà quản lý phương Tây hiểu được nhu cầu bảo vệ thể diện và phong cách gián tiếp của nhân viên Việt Nam; đồng thời giúp người đi làm Việt Nam thích ứng với phong cách giao tiếp trực diện, tôn trọng thời gian của đối tác Mỹ.
• Về mặt sư phạm giảng dạy ngoại ngữ: Cung cấp ngữ liệu thực tế để biên soạn tài liệu giảng dạy tiếng Anh giao tiếp công sở (English for Occupational Purposes - EOP), khắc phục tình trạng sách giáo khoa hiện hành chỉ dạy các mẫu câu cứng nhắc, thiếu tính tương tác thực tế (Bardovi-Harlig et al., 1991).

---

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn chỉ ra các giới hạn nghiên cứu:

1. Giới hạn nguồn dữ liệu: Cứ liệu dựa trên hội thoại kịch bản phim (scripted dialogues). Mặc dù kịch bản phản ánh chân thực các chuẩn mực xã hội hóa, chúng vẫn thiếu vắng một số đặc trưng tự nhiên của ngôn ngữ nói tự phát (naturally occurring talk) như ngập ngừng thực tế, sửa lỗi tức thì (self-repairs), hay chồng lấn lời nói phức tạp.
2. Giới hạn không gian tương tác: Nghiên cứu tập trung duy nhất vào văn phòng kín với cấu trúc hai người (dyadic staff-manager interaction), chưa khảo sát các không gian mở như hành lang, căn tin hoặc phòng họp đa bên.
3. Giới hạn kênh giao tiếp: Chưa tích hợp các phương thức giao tiếp số đang chiếm ưu thế hiện nay như email công việc, tin nhắn tức thời (instant messaging) hay họp trực tuyến qua video.

Định hướng nghiên cứu tương lai:

• Mở rộng thu thập ngữ liệu ghi âm/ghi hình tự nhiên tại các doanh nghiệp thực tế.
• Khảo sát ảnh hưởng của biến số giới tính (gender) và độ tuổi (age) đến việc lựa chọn chiến lược mở/kết thoại.
• Nghiên cứu mở và kết thoại trong môi trường làm việc từ xa (remote/hybrid working) và giao tiếp qua trung gian máy tính (CMC).

---

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Đóng góp bộ khung mã hóa 48 chiến lược (26 mở + 22 kết), tạo lập tiền đề và chuẩn đối sánh cho các nghiên cứu ngôn ngữ học xã hội và ngữ dụng học đối chiếu tại khu vực Đông Nam Á.
• Tác động doanh nghiệp: Ứng dụng trực tiếp vào các chương trình đào tạo văn hóa doanh nghiệp và kỹ năng đàm phán xuyên văn hóa, giảm thiểu xung đột giao tiếp trong các tập đoàn đa quốc gia (MNCs).
• Tác động giáo dục: Đổi mới giáo trình giảng dạy kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chuyên ngành tại các trường đại học tại Việt Nam, chuyển trọng tâm từ năng lực ngữ pháp sang năng lực ngữ dụng thực tế (pragmatic competence).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Giảng viên Ngôn ngữ học: Tiếp cận khung phân tích chuẩn mực về phân tích hội thoại (Conversation Analysis) và ngữ dụng học đối chiếu.
• Người học tiếng Anh và tiếng Việt như một ngoại ngữ: Nắm bắt chính xác các quy tắc ngầm định (covert norms) về cách bắt đầu và kết thúc một cuộc trao đổi công việc chuyên nghiệp và lịch sự.
• Chuyên viên Nhân sự & Lãnh đạo Doanh nghiệp Đa quốc gia: Sở hữu cẩm nang thấu hiểu sự khác biệt về quyền lực và phong cách giao tiếp giữa nhân viên bản xứ và chuyên gia quốc tế.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Thuyết Lịch sự của Brown & Levinson (1987) và Khái niệm Phatic Communion của Holmes (2000) vào bối cảnh thể chế có khoảng cách quyền lực. Luận án chứng minh rằng phatic talk trong mở/kết thoại công sở không phải là những lời nói rỗng (idle talk) mà là công cụ kiểm soát quyền lực và bảo vệ thể diện chiến lược giữa cấp trên và cấp dưới.

2. Điểm mới về phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì?

So với các nghiên cứu chỉ dùng phương pháp điều tra bảng hỏi DCT (như Shleykina, 2016; Eidizadeha et al., 2014) hoặc chỉ phân tích định tính hội thoại điện thoại (Schegloff, 1986), luận án đã kết hợp phân tích nội dung định tính (mã hóa concept-driven và data-driven) với đo lường tần suất định lượng trên ngữ liệu đối chiếu Anh - Việt trong môi trường thể chế mặt đối mặt.

3. Phát hiện bất ngờ nhất (counter-intuitive) có dữ liệu minh chứng là gì?

Mặc dù môi trường văn phòng đòi hỏi tính hiệu quả và tiết kiệm thời gian (đặc biệt trong văn hóa Mỹ "time is money"), dữ liệu cho thấy cả hai nền văn hóa đều dành phần lớn dung lượng mở và kết thoại cho các chiến lược phatic communion (15 chiến lược mở và 15 chiến lược tiền kết) thay vì đi thẳng vào công việc.

4. Giao thức tái lập nghiên cứu (replication protocol) có được cung cấp rõ ràng không?

Có. Luận án cung cấp hệ thống tiêu chí chọn mẫu cụ thể (bối cảnh văn phòng, tương tác 2 người, quan hệ nhân viên - quản lý) cùng bảng mã hóa danh mục chi tiết với định nghĩa thao tác và ví dụ minh họa rõ ràng.

5. Lộ trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào?

Mở rộng từ hội thoại trực tiếp sang phân tích hội thoại đa phương thức (multimodal analysis) trong môi trường số, tích hợp phân tích cử chỉ, ánh mắt và tương tác ngôn từ trong các nền tảng cộng tác trực tuyến hiện đại.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Hoàng Trà My (2019) xác lập các đóng góp cốt lõi:

1. Xác lập hệ thống cấu trúc chuỗi hoàn chỉnh: Định hình cấu trúc 4 chuỗi cho mở thoại (Summons-Answer $\rightarrow$ Greeting $\rightarrow$ Phatic Communion $\rightarrow$ Topic Initiation) và 3 chuỗi cho kết thoại (Topic Termination $\rightarrow$ Pre-closing $\rightarrow$ Terminal Exchange).
2. Lượng hóa chi tiết hệ thống chiến lược: Phân loại và định danh 26 chiến lược mở thoại và 22 chiến lược kết thoại chuyên biệt trong môi trường công sở.
3. Làm sáng tỏ cơ chế chi phối của văn hóa: Chứng minh mối quan hệ hữu cơ giữa chỉ số khoảng cách quyền lực (PDI), phong cách ngữ cảnh (High/Low Context) với hành vi ngôn từ của nhân viên và quản lý.
4. Tiên phong về mảng đề tài tại Việt Nam: Lấp đầy khoảng trống nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ học thể chế Anh - Việt.
5. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành: Kết nối ngôn ngữ học ứng dụng, văn hóa học đường và giao tiếp quản trị doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES ***** HOANG TRA MY CONVERSATIONAL OPENINGS AND CLOSINGS IN OFFICE SETTINGS: A STUDY BASED ON AMERICAN AND VIETNAMESE MOVIES (Mở thoại và kết thoại trong bối cảnh văn phòng: Nghiên cứu trên cứ liệu phim Mỹ và phim Việt) A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Linguistics HANOI – 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES ***** HOANG TRA MY CONVERSATIONAL OPENINGS AND CLOSINGS IN OFFICE SETTINGS: A STUDY BASED ON AMERICAN AND VIETNAMESE MOVIES (Mở thoại và kết thoại trong bối cảnh văn phòng: Nghiên cứu trên cứ liệu phim Mỹ và phim Việt) MAJOR: ENGLISH LINGUISTICS CODE: 9220201.01 A dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Linguistics Supervisor: Prof. Hoang Van Van HANOI – 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] STATEMENT OF AUTHORSHIP I certify my authority of the dissertation submitted entitled CONVERSATIONAL OPENINGS AND CLOSINGS IN OFFICE SETTINGS: A STUDY BASED ON AMERICAN AND VIETNAMESE MOVIES In fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Linguistics at Vietnam National University, Hanoi Except where the reference is indicated, no other person’s work has been used without due acknowledgement in the text of the dissertation. Hoang Tra My HANOI, 2019 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGMENTS I would like to express my deep gratefulness and my sincere gratitude to many people without whose help the present dissertation could not have been completed. First and foremost, I am greatly indebted to my supervisor, Prof.

Hoang Van Van, for his invaluable guidance, insightful comments, endless support and conscientious supervision. Throughout the course of this work, I wish to express my deep indebtedness to him for his kindness of giving me useful feedback and advice regarding the dissertation as well as his constant encouragement to help me to overcome obstacles in accomplishing my dissertation. I am also extremely thankful to Dr. Huynh Anh Tuan, the Dean of Faculty of Postgraduate Studies for his knowledgeable suggestions, support, understanding and kindness.

My gratitude also goes to all the lecturers and examiners for their value support and scholar knowledge that I benefited from their teachings and lectures at all levels of the research project. I particularly extend my warm thanks to Prof. Nguyen Hoa, Prof. Nguyen Quang, and Assoc.

Le Hung Tien for their insightful comments and suggestions to my dissertation. My sincere gratitude also goes to the personnel departments, administrators and language and informatics center of Mien Trung University of Civil Engineering for their generosity of creating all favourable conditions including time, financial supports, and permission for me to conduct the research. Also, I am indebted to my friends and colleagues who have encouraged me to finish this study. Lastly, I wish to express my sincere gratitude and appreciation to my parents, my husband and my son for their support to help me overcome the obstacles and challenges during the process of accomplishing this study.

Also, I would like to extend my sincerest thanks to my husband for his tolerance, endurance, patience, and supports for me as well as his devoted care for our little son when I am busy with this dissertation. Without his immense help, love, encouragement and sacrifice, this work could not have been completed. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Under the cross-cultural pragmatic perspective, this study aims at yielding insights into the way Americans and Vietnamese open and close a conversation in office settings. Specifically, the purpose of this study is to identify opening and closing structures formed with sequences as well as verbal strategies employed in each sequence.

In addition, the justification and interpretation of conversational opening and closing processes are primarily grounded on the cultural background of the two languages. Methodologically, the data are staff-manager conversations occurring in office settings and gathered in American and Vietnamese movies. Qualitative and quantitative methods are applied in the present study. The data are coded qualitatively and manually based on the concept-driven categories and data-driven categories.

Then, the recurrent patterns of conversational opening and closing sequences and strategies are quantified to assist the process of comparison and contrast between the two languages. The dissertation discloses meaningful and practical findings. Regarding the structures, conversational opening and closing sections in both languages are complete discourse structures. Sequentially, opening sections are constructed with four sequences including summons-answer, greeting, phatic communion and topic initiation whilst closing sections are formed with three sequences namely topic termination, pre-closing and terminal exchange.

In terms of strategies, opening and closing strategies are analyzed in each sequence. Totally, there are 26 opening strategies including three summons-answer strategies, four greeting strategies, 15 phatic communion strategies and four topic initiation strategies whilst there are 22 closing strategies including four topic termination strategies, 15 pre-closing strategies and three terminal exchange strategies. These findings indicate that the main part of English and Vietnamese opening and closing sections is phatic talk, functioning to assist the transition to and from a conversation smoothly and politely. In summary, from the findings of the study, significant applications and suggestions are given.

The close-knit relationship between language and culture as well as between language and power proved in the study suggests that language users need to acquire both linguistic and pragmatic input to master a target language. The findings of the study are beneficial to Vietnamese learners and users of English, learners of Vietnamese as a foreign language and teachers because they serve as guidance for teaching and learning English as a foreign language in Vietnam. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS Statement of authorship. iii Table of contents.

iv List of figures. ix List of tables. ix CHAPTER I: INTRODUCTION 1. Aims and research questions of the study.

Scope of the study. Significance of the study. Organization of the study. 6 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW Introduction.

The concept of conversation. Mundane and institutional conversations. Conversations in office settings. Conversational opening and closing.

The concept of conversational opening. The concept of conversational closing. Opening and closing sequences. The concept of phatic communion.

Phatic communion in office settings. Phatic communion in conversational opening and closing. Cross-cultural pragmatics. Pragmatics and politeness theory.

The concepts of face and politeness. Politeness theory in conversational opening and closing. 20 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. low context cultures.

Review of related studies. Previous studies on conversational opening. Telephone conversational opening. Opening of different types of conversations.

Previous studies on conversational closing. Closing of different types of conversation. Face-to-face conversational closing. Previous studies on conversational opening and closing.

Openings and closings of different types of conversation. Openings and closings of face-to-face conversations. Theoretical framework: concept-driven categories. Conversational opening sequences and strategies.

Conversational closing sequences and strategies. 51 CHAPTER III: METHODOLOGY Introduction. Review of data collection methods. Justification for collection of scripted conversations.

Justification for collection of data in office settings. Data selection criteria. Data collection procedures. Phases of content analysis.

64 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Qualitative content analysis. Coding with concept-driven categories. Coding with data-driven categories.

70 CHAPTER IV: ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONAL OPENINGS IN OFFICE SETTINGS Introduction. English and Vietnamese opening structures in office settings. English and Vietnamese opening sequences in office settings. English and Vietnamese opening structures formed with sequences.

English and Vietnamese one-sequence opening structure. English and Vietnamese two-sequence opening structure. English and Vietnamese three-sequence opening structure. English and Vietnamese four-sequence opening structure.

The disorder of English and Vietnamese opening sequences. English and Vietnamese opening strategies in office settings. English and Vietnamese summons-answer strategies. Knocking on the door.

Calling the other‟s address term. Using attention-getting tokens. English and Vietnamese greeting strategies. Using greeting verb.

Calling the other‟s address term. Using time-bound greeting. Using greeting proper. English and Vietnamese phatic communion strategies.

Referring to the other's state. Referring to the current situation/ work. Referring to previous task/ action. 117 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Asking confirmation question. Inviting the other to sit down. Referring to oneself‟s state. Referring to personal life at home.

Inviting the other to come in. Referring to external circumstances/ objects. Expressing pleasure, expressing apology and expressing thanks. Asking/ checking for the other‟s availability for talking.

English and Vietnamese topic initiation strategies. Asking for the reason of the talk. Telling the reason of the talk. Using disjunct markers.

Using topic initiation devices. 133 CHAPTER V: ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONAL CLOSING IN OFFICE SETTINGS Introduction. English and Vietnamese closing structures in office settings. English and Vietnamese closing sequences in office settings.

English and Vietnamese closing structures formed with sequences. English and Vietnamese one-sequence closing structure. English and Vietnamese two-sequence closing structure. English and Vietnamese three-sequence closing structure.

English and Vietnamese closing strategies in office settings. English and Vietnamese topic termination strategies. Using agreement tokens. Using disjunct markers.

Asking for any further topic. Informing the ending of the conversation. 150 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. English and Vietnamese pre-closing strategies.

Giving summaries/ results of the contact. Referring to future contact/ actions. Expressing gratitude/ thanks/ acknowledgement. Informing the other of the need to leave (reasons/ excuses).

Referring to external circumstances/ objects. Giving wish expressions. Referring to the other‟s state. Referring to oneself‟s state.

Assigning the other tasks/ actions. Allowing/ asking the other to leave. Paying the other a compliment. Reassuring the other.

Encouraging the other. English and Vietnamese terminal exchange strategies. Asking the other‟s permission for leaving. Informing the other of the leaving.

172 CHAPTER VI: CONCLUSIONS 6. Limitations and suggestions for further research. 201 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1.1: Locating small talk on the continuum.1: Preparation, organization and resulting phases in the content analysis process .1: English and Vietnamese conversational opening sequences .2: English and Vietnamese conversational opening structures .3: English and Vietnamese one-sequence opening structure .4: English and Vietnamese two-sequence opening structure .5: English and Vietnamese three-sequence opening structure .6: English and Vietnamese summons-answer strategies .7: English and Vietnamese greeting strategies .8: English and Vietnamese phatic strategies .9: English and Vietnamese topic initiation strategies .1: English and Vietnamese conversational closing sequences .2: English and Vietnamese conversational closing structures .3: English and Vietnamese one-sequence closing structure .4: English and Vietnamese two-sequence closing structure .5: English and Vietnamese topic termination strategies .6: English and Vietnamese pre-closing strategies .7: English and Vietnamese terminal exchange strategies .169 LIST OF TABLES Table 1.1: Conversational opening sequences .2: Conversational closing sequences .3: Verbal pre-closing strategies .1: Number of selected extracts in the American movies .2: Number of selected extracts in the Vietnamese movies.3: Coding category of conversational opening structure .4: Coding category of conversational closing structure .5: Coding category of conversational closing strategies .1: English and Vietnamese opening strategies .1: English and Vietnamese closing strategies .146 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER I: INTRODUCTION 1. Rationale In the process of teaching English for learners of different abilities, I have realized that the ways English and Vietnamese speakers communicate are different, especially the processes of opening and closing a conversation.

This stimulates my curiosity to know more about the ways English and Vietnamese speakers initiate and terminate a conversation.