ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÁP TRƯỜNG LOI SONG THEO PHÁP LUAT TRONG DIEU KIEN XAY DUNG NHA NUOC PHAP QUYEN VIET NAM NHUNG NGUOI THUC HIEN DE TAI 1. VU KIM DUNG PGS. NGUYEN MINH DOAN SeBos TS. BUI THỊ ĐÀO TS.
LE VUONG LONG ThS. NGUYEN VAN NAM ThS. BUI XUAN PHAI TS. NGUYEN THANH THAP ThS.
PHI THỊ THANH TUYEN TRUNG TAM THONG Ti N TRU VIEN | TRUONG ĐẠ I HOC LUAT HÀ NỘI PHONG ĐỌ C ____ MO BAU |. Tính cấp thiết của đề tài Lối sống của con người là kết quả hoạt động và tổ chức của cộng đồng hoặc cá nhân con người trong quá trình thích nghi và biến đổi cho phù hợp với hoàn cảnh sống, mà con người vừa là sản phẩm của hoàn cảnh, vừa là chủ thể sáng tạo ra hoàn cảnh sêng của chính mình. Việt Nam đang trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyér, thực hiện công nghiệp hoá, hiện dai hoa đất nước để chuyên đổi từ một xã hội nông nghiệp lạc hậu sang một xã hội công nghiệp, hiện đại, văn minh, đáp ứng nhu cầu, đòi hỏi của sự phát triển đất nước và hoà nhập với cộng đồng quốc tế. Tat cả những sự thay đổi đó đòi hỏi phải có sự chuyển hoá trong lối sống của các tang lớp dân cr mà đặc biệt là của đội ngũ cán bộ công chức nhà nước, những người đã từ lâu gắn bó với xã hội lạc hậu, chậm phát triển để nhanh chóng xây dựng và phát triển lối sông mới, lối sống theo pháp luật văn minh, hiện dai, để khẩu hiệu “Sống và làm việc theo hién pháp và pháp luật” thực sự là thói quen thường nhật của các tổ chức và cá nhân.
[io vậy, việc nghiên cứu dé củng có, phát triển lối sống theo pháp luật ở nước ta trong đều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền là van dé cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Dé tài được nghiên cứu thành công sẽ góp phan rất lớn vào việc nhận thức lý luận về lỗi sing theo pháp luật và hoàn thiện các hoạt động thực tiễn dé xây dựng và phát triển lố sống theo pháp luật ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, mở cửa, hội nhập quốc tế +. Tình hình nghiên cứu Lối sống và lối sống theo pháp luật là vấn đề đã được nhiều học giá trong và ngoài nước nghiên cứu từ lâu ở các cấp độ và khía cạnh khác nhau và được thê hiện ở nhiều càng trình khác nhau. Có thê kể đến một số công trình tiêu biểu như: Sách tham khảo “Yăn hoá xã hội chủ nghĩa”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1993, trong đó đề cập tới văn hoá nói chung và văn hoá xã hội chủ nghĩa; sách tham khảo “Tìm hiểu đường ối văn hoá của Đảng cộng sản Việt Nam”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2008, tong đó giới thiệu những quan điểm quan trọng có tính chiến lược để chỉ đạo lĩnh vự văn hoá, hoạt động văn hoá được Đảng cộng sản Việt Nam nêu ra và hoàn thiện gia các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam; sách tham khảo “Lối sống xã hội :hủ nghĩa”, Nxb Sự thật, Hà Nội 1980, trong đó đề cập tới lối sống xã hội chủ nghĩa và các đặc trưng của lối sống xã hội chủ nghĩa; sách tham khảo “Phát triển văn hoá git gìn và phát huy bản sắc dân tộc kết hợp với tinh hoa nhân loại”, Nxb Khoa học xã hội,Hà Nội 1996 của tác giả Pham Minh Hac trong đó tác giả nhắn mạnh đến việc phải giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc Việt Nam trong văn hoá, đồng thời cần có sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại trong tiến trình phát triển của đất nước; sách tham khảo “Một số van dé về lối sống, đạo đức, chuẩn giá trị xã hội”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2001, trong đó các tác giả đề cập tới đạo đức, chuẩn giá trị xã hội trên các phương diện và lối sống cần phát huy trong xã hội Việt Nam; sách chuyên khảo “Các yếu tô ảnh hưởng tới lối sống, đạo đức của thanh niên” của tác giả Hoàng Mạnh Doan đề cập tới các yêu tố như truyền thống, kinh tế, giáo dục, hệ thống truyền thông.
có ảnh hưởng tới lỗi sống, đạo đức của thanh niên trong giai đoạn hiện nay; sách tham khảo “Lối sống đô thị miền trung- mấy van dé lý luận và thực tiễn”, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội của tác giả Lê Nhu Hoa bàn về lối sống của các đô thị miền trung Việt Nam; Đề tài khoa học KX.06-13 “Văn hoá lối sống và môi trường do Chu Khắc Thuật làm chủ nhiệm bàn về ảnh hưởng của môi trường sống đến văn hoá lối sống của các thành viên trong xã hội; bài viết “Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật” của Nguyễn Khắc Bộ đề cập tới sự cần thiết phải xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật trong xã hội ta hiện nay; bài viết “Xây dựng lối sống theo pháp luật- những vấn đề cần quan tâm” của Lê Vương Long đề cập tới những van dé cần quan tâm của Dang, Nhà nước va các tô chức, cá nhân trong việc xây dựng lối sống theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay; luận văn thạc sĩ luật học “Lối sống theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay” của Phí Thị Thanh Tuyền nghiên cứu lý luận, thực trạng và giải pháp đây nhanh quá trình xây dựng lối sống theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay; Kỷ yếu hội thảo khoa học: “Văn hoá pháp luật Việt Nam” của Khoa Hành Chính- Nhà nước Đại học Luật Hà Nội 2007 đưa ra những góc nhìn khác nhau về văn hoá pháp luật Việt Nam. Vấn đề lối sống theo pháp luật cũng được các tác giả nước ngoài quan tâm nghiên cứu. Chang hạn, sách tham khảo “Lối sống- khái niệm, hiện thực, các vấn đề” Nxb Matsxcơva 1997 của V.Tolstukl (tiếng Nga) bàn về khái niệm lối sống và các biểu hiện cụ thé của lối sống trong đời sống hiện thực cùng các van dé đặt ra cần nghiên cứu giải quyết; sách tham khảo “Lối sống xã hội chủ nghĩa- Những vấn đề nhà nước pháp luật” Nxb Văn hoá pháp lý, Matsxcơva 1980 (tiếng Nga) đề cập tới lỗi sống xã hội chủ nghĩa và ảnh hưởng của nhà nước và pháp luật tới lối sống và nhiều công trình khác nữa. Các công trình nói trên đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau của lối sống nói chung, trong đó có lối sống theo pháp luật, song chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ, toàn điện về lối sống theo pháp luật ở Việt Nam.
Do vậy, việc nghiên cứu lối sống theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện về lý luận cũng như về thực tiễn một cách toàn diện và đây đủ hơn. Phương pháp nghiên cứu Đề tài được triển khai nghiên cứu trên cơ sở chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về lối sống và lối sống theo pháp luật. Lý luận và thực tiễn xây dựng lối sống theo pháp luật trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đặc biệt là thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế, trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường và xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Các phương pháp nghiên cứu được chú ý hơn là: Phương pháp phân tích được dùng để ngiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến lỗi sống theo pháp luật như quan niệm lối sống theo pháp luật, đặc điểm, nội dung.
của lối sống theo pháp luật; phương pháp tổng hợp, phương pháp xã hội học dùng để khảo sát, đánh giá thực trạng lối sống theo pháp luật của một số đối tượng va dé xuất các giải pháp xây dưng, hoàn thiện lối song theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay. Mục đích nghiên cứu của đề tài Mục đích nghiên cứu của dé tài là làm rõ quan niệm, đặc điểm, nội dung của lối sống theo pháp luật. Những nhân tố ảnh hưởng tới lối sống theo pháp luật. Tìm hiểu khái quát thực trạng, những ưu điểm, hạn chế của lối sống theo pháp luật ở Việt Nam hiện nay.
Từ đó đề xuất những giải pháp để xây dựng và phát triển lối sống theo pháp luật ở Việt Nam trong điều kiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá, mở cửa, hội nhập, xây dựng nên kinh tế thị trường và xây dựng nhà nước pháp quyên hiện nay. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần hoàn thiện và phát triển hơn lý luận về lối song theo pháp luật, giúp cho việc giảng dạy về lối sông theo pháp luật ở Việt Nam được chính xác và khoa học, đầy đủ hơn. Dong thời kết quả nghiên cứu còn có tác dụng góp phần xây dựng và hình thành lối sống theo pháp luật ở cán bộ, nhân dân Việt Nam trong quá trình xây dựng, bảo vệ đất nước, đặc biệt là trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền, mở cửa, hội nhập quốc tế trên các lĩnh vực khác nhau. Phạm vi nghiên cứu đề tài - Phân tích làm rõ quan niệm, đặc điểm, nội dung của lối sống theo pháp luật nói chung, lỗi sống theo pháp luật ở Việt Nam nói riêng: những nhân tố có ảnh hưởng tới lối sống theo pháp luật; - Tìm hiểu khái quát thực trạng lối sống theo pháp luật ở Việt Nam, trong đó di sâu tìm hiểu lối sống theo pháp luật của đối tượng cán bộ, công chức nhà nước trong giai đoạn hiện nay; - Đề xuất những giải pháp cần thiết, có tính khả thi để xây dựng và hoàn thiện lối sống theo pháp luật ở Việt Nam trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền hiện nay.
TONG QUAN DE TÀI KHIOA HOC LOI SONG THEO PHAP LUAT TRONG DIEU KIEN XAY DUNG NHA NƯỚC PHAP QUYEN VIET NAM XÃ HỘI CHU NGHĨA 2 1. Quan niệm, đặc điểm của lối sống theo pháp luật Về mặt ngữ nghĩa trong tiếng Việt, lỗi sống là một danh từ ghép gồm “lối” và “sông”: Lối là lề lối, thể thức, kiểu cách, phương thức; sống là sinh hoạt, là quá trình hoạt động sinh vật và xã hội của mỗi con người và xã hội loài người '.