Nghiên Cứu Liều Lượng Phân Bón NPK 3:8:6 Cho Đậu Tương Luân Canh Với Mía Tại Thanh Hóa

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu xác định liều lượng phân bón tổng hợp npk 386 cho đậu tương luân canh với mía trên vùng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Hoàng Quốc Cường
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đình Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Liều Lượng Phân Bón NPK 3:8:6 Cho Đậu Tương Luân Canh Với Mía Tại Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Nông Nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 0.2.1. Mục đích
• 0.2.2. Yêu cầu cần đạt
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở khoa học của trồng đậu tương luân canh với mía
• 1.2. Một số kết quả nghiên cứu luân canh đậu tương với mía
• 1.2.1. Một số kết quả nghiên cứu về luân canh đậu tương với mía trên thế giới
• 1.2.2. Một số kết quả nghiên cứu về luân canh cây trồng với mía tại Việt Nam
• 1.3. Cây đậu tương và vai trò trong sản xuất và đời sống
• 1.3.1. Vai trò của cây đậu tương trong dinh dưỡng của con người và làm thức ăn chăn nuôi
• 1.3.2. Vai trò của cây đậu tương trong hệ thống trồng trọt
• 1.4. Nhu cầu sinh lý của cây đậu tương
• 1.4.1. Nhu cầu về nhiệt độ
• 1.4.2. Nhu cầu ánh sáng
• 1.4.3. Yêu cầu về đất trồng
• 1.4.4. Nhu cầu về nước
• 1.4.5. Đặc điểm nhu cầu về dinh dưỡng
• 1.5. Một số kết quả nghiên cứu về phân bón trên đất trồng cây đậu tương
• 1.6. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới, Việt Nam và Thanh Hóa
• 1.6.1. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới
• 1.6.2. Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam
• 1.6.3. Tình hình sản xuất đậu tương ở Thanh Hóa
• 1.7. Một số tổng quan về cây mía
• 1.7.1. Yêu cầu về khí hậu
• 1.7.2. Yêu cầu về chất dinh dưỡng
• 1.8. Điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa
• 1.8.1. Vị trí địa lý
• 1.9. Một số nhận xét rút ra từ tổng quan
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phân tích đất trước và sau khi thí nghiệm
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp điều tra
• 2.4.2. Phương pháp thiết kế thí nghiệm đồng ruộng
• 2.4.3. Phương pháp phân tích tính chất hóa học của đất
• 2.4.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu và theo dõi
• 2.4.5. Các biện pháp kỹ thuật áp dụng
• 2.4.6. Phương pháp thiết kế thí nghiệm và xử lý số liệu
• 2.4.7. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều tra đánh giá hiện trạng sản xuất đậu tương và một số cây trồng hàng năm ở huyện Thạch Thành tỉnh Thanh Hóa
• 3.1.1. Hiện trạng về sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Thạch Thành
• 3.1.2. Hiện trạng về sản xuất một số cây trồng hàng năm ở huyện Thạch Thành
• 3.1.3. Hiện trạng về cây trồng luân canh ở huyện Thạch Thành
• 3.2. Kết quả xác định giống và mức phân bón NPK 3:8:6 phù hợp cho đậu tương luân canh với mía trên đất đồi vụ Xuân năm 2014
• 3.2.1. Kết quả đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng của đậu tương luân canh với mía ở các mức phân bón NPK 3:8:6 khác nhau
• 3.2.2. Yếu tố cấu thành năng suất của 2 giống đậu tương trồng luân canh với mía ở các mức phân bón NPK 3:8:6 khác nhau
• 3.2.3. Năng suất 2 giống đậu tương ĐT 84 và ĐT 26 luân canh với mía ở các mức phân bón NPK 3:8:6 khác nhau
• 3.2.4. Kết quả đánh giá mức độ bị hại do sâu, bệnh hại chính đối với đậu tương luân canh với mía ở các mức phân bón NPK 3:8:6 khác nhau
• 3.2.5. Tổng hợp một số tiêu chuẩn chọn giống đậu tương và các mức phân bón NPK 3:8:6
• 3.2.6. Diễn biến một số chỉ tiêu hóa tính của đất trồng đậu tương luân canh với mía trên ruộng vụ Xuân 2014 tại vùng đất đồi huyện Thạch Thành
• 3.2.6.1. Kết quả phân tích thành phần hóa học của đất
• 3.2.6.2. Một số nguyên nhân ảnh hưởng đến các chỉ tiêu hóa tính
• 3.3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kết luận
• 3.3.2. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC P1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phân Bón NPK 3 8 6 Cho Đậu Tương Thanh Hóa

Đậu tương là cây trồng quan trọng trong hệ thống luân canh, đặc biệt là luân canh với mía. Việc sử dụng phân bón NPK hợp lý đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất và chất lượng đậu tương. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định liều lượng NPK cho đậu tương luân canh với mía tại Thanh Hóa, nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc luân canh đậu tương với mía giúp cải tạo đất, hạn chế sâu bệnh và tăng thu nhập cho người nông dân. Tỉnh Thanh Hóa có điều kiện sinh thái phù hợp cho cây đậu tương phát triển, và việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng đậu tương.

1.1. Lợi Ích Của Luân Canh Đậu Tương Với Mía Tại Thanh Hóa

Luân canh đậu tương với mía mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đậu tương có khả năng cố định đạm từ không khí, giúp cải tạo đất và giảm nhu cầu sử dụng phân bón NPK. Ngoài ra, luân canh còn giúp hạn chế sự phát triển của sâu bệnh hại mía, giảm chi phí phòng trừ sâu bệnh đậu tương và tăng tính bền vững của hệ thống canh tác. Theo nghiên cứu, đậu tương có thể cố định và bổ sung vào đất từ 60 đến 80 kg N/ha, tương đương 300 - 400 kg đạm sulfat.

1.2. Tình Hình Sản Xuất Đậu Tương Tại Thanh Hóa Hiện Nay

Diện tích và sản lượng đậu tương tại Thanh Hóa đã có sự gia tăng đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, năng suất đậu tương vẫn còn tiềm năng để cải thiện thông qua việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, đặc biệt là việc sử dụng phân bón NPK 3:8:6 một cách hợp lý. Huyện Thạch Thành là một trong những vùng trồng đậu tương trọng điểm của tỉnh, với diện tích mía lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc luân canh đậu tương với mía.

II. Thách Thức Bón Phân NPK Cho Đậu Tương Luân Canh Mía Hiệu Quả

Việc xác định liều lượng phân bón NPK phù hợp cho đậu tương luân canh với mía là một thách thức lớn. Nhu cầu dinh dưỡng của đậu tương thay đổi theo giai đoạn sinh trưởng và phát triển, cũng như điều kiện đất đai và thời tiết. Bón phân không đúng cách có thể dẫn đến lãng phí phân bón, ô nhiễm môi trường và giảm năng suất đậu tương. Do đó, cần có những nghiên cứu khoa học để xác định quy trình bón phân NPK tối ưu cho đậu tương luân canh với mía.

2.1. Ảnh Hưởng Của Đất Đồi Thanh Hóa Đến Nhu Cầu Dinh Dưỡng Đậu Tương

Đất đồi tại Thanh Hóa thường có độ phì nhiêu thấp, nghèo dinh dưỡng và dễ bị xói mòn. Điều này ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây đậu tương và đòi hỏi phải có biện pháp bón phân phù hợp. Việc phân tích đất trồng đậu tương là rất quan trọng để xác định lượng phân bón cần thiết và đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây.

2.2. Tác Động Của Luân Canh Mía Đến Độ Phì Nhiêu Đất Trồng Đậu Tương

Việc luân canh mía có thể làm thay đổi độ phì nhiêu của đất trồng đậu tương. Mía là cây trồng có nhu cầu dinh dưỡng cao, và việc trồng mía liên tục có thể làm suy giảm lượng dinh dưỡng trong đất. Do đó, cần có biện pháp bổ sung dinh dưỡng cho đất sau khi trồng mía, trước khi trồng đậu tương, để đảm bảo cây đậu tương sinh trưởng và phát triển tốt.

2.3. Rủi Ro Sâu Bệnh Khi Trồng Đậu Tương Luân Canh Với Mía

Luân canh đậu tương với mía có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của sâu bệnh hại. Một số loại sâu bệnh có thể tồn tại trong đất và gây hại cho cả mía và đậu tương. Do đó, cần có biện pháp phòng trừ sâu bệnh đậu tương hiệu quả để bảo vệ năng suất cây trồng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Liều Lượng NPK 3 8 6 Cho Đậu Tương Thanh Hóa

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng để xác định liều lượng phân bón NPK 3:8:6 phù hợp cho đậu tương luân canh với mía tại Thanh Hóa. Các thí nghiệm được bố trí theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn, với các công thức phân bón khác nhau. Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển và năng suất đậu tương được theo dõi và đánh giá để xác định công thức phân bón tối ưu. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tiến hành phân tích đất trồng đậu tương trước và sau thí nghiệm để đánh giá ảnh hưởng của phân bón đến độ phì nhiêu của đất.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm Xác Định Liều Lượng NPK Tối Ưu

Thí nghiệm được thiết kế với nhiều mức liều lượng NPK cho đậu tương khác nhau, từ đó so sánh và đánh giá hiệu quả của từng công thức. Các công thức phân bón được lựa chọn dựa trên kinh nghiệm thực tế và các nghiên cứu trước đây về nhu cầu dinh dưỡng của đậu tương. Các yếu tố khác như giống đậu tương, thời vụ và kỹ thuật canh tác được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Phân Bón NPK 3 8 6

Các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển và năng suất đậu tương được theo dõi và đánh giá bao gồm: chiều cao cây, số cành, số quả trên cây, khối lượng hạt, năng suất lý thuyết và năng suất thực thu. Ngoài ra, nghiên cứu cũng đánh giá mức độ bị hại của sâu bệnh và khả năng chống đổ của cây đậu tương.

3.3. Phân Tích Đất Để Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Phân Bón NPK

Việc phân tích đất trồng đậu tương trước và sau thí nghiệm giúp đánh giá ảnh hưởng của phân bón đến độ phì nhiêu của đất. Các chỉ tiêu được phân tích bao gồm: độ pH, hàm lượng chất hữu cơ, hàm lượng N, P, K và các nguyên tố vi lượng khác.

IV. Kết Quả Liều Lượng NPK 3 8 6 Tối Ưu Cho Đậu Tương Thanh Hóa

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể về năng suất đậu tương giữa các công thức phân bón khác nhau. Công thức phân bón NPK 3:8:6 với liều lượng phù hợp đã giúp tăng năng suất đậu tương đáng kể so với công thức đối chứng (không bón phân). Ngoài ra, nghiên cứu cũng xác định được giống đậu tương phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu của Thanh Hóa, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất đậu tương.

4.1. So Sánh Năng Suất Đậu Tương Giữa Các Công Thức Phân Bón

Nghiên cứu đã so sánh năng suất đậu tương giữa các công thức phân bón khác nhau, từ đó xác định được công thức phân bón tối ưu. Kết quả cho thấy công thức phân bón NPK 3:8:6 với liều lượng phù hợp đã giúp tăng năng suất đậu tương đáng kể so với công thức đối chứng (không bón phân).

4.2. Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Phân Bón Đến Chất Lượng Đậu Tương

Nghiên cứu cũng đánh giá ảnh hưởng của phân bón đến chất lượng đậu tương, bao gồm: hàm lượng protein, hàm lượng dầu và các chỉ tiêu chất lượng khác. Kết quả cho thấy công thức phân bón NPK 3:8:6 với liều lượng phù hợp đã giúp cải thiện chất lượng đậu tương.

4.3. Phân Tích Chi Phí Và Lợi Nhuận Khi Bón Phân NPK Cho Đậu Tương

Nghiên cứu đã phân tích chi phí và lợi nhuận khi bón phân NPK cho đậu tương, từ đó xác định được công thức phân bón mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Kết quả cho thấy việc bón phân NPK với liều lượng phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng đậu tương mà còn mang lại lợi nhuận cao cho người nông dân.

V. Ứng Dụng Hướng Dẫn Bón Phân NPK 3 8 6 Cho Đậu Tương Thanh Hóa

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra hướng dẫn cụ thể về cách bón phân NPK 3:8:6 cho đậu tương luân canh với mía tại Thanh Hóa. Hướng dẫn này bao gồm: thời điểm bón phân, liều lượng phân bón, phương pháp bón phân và các lưu ý quan trọng khác. Việc áp dụng đúng hướng dẫn này sẽ giúp người nông dân nâng cao năng suất và chất lượng đậu tương, đồng thời bảo vệ môi trường.

5.1. Thời Điểm Bón Phân NPK Cho Đậu Tương Hiệu Quả Nhất

Thời điểm bón phân NPK có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sử dụng phân bón. Nên bón lót trước khi gieo và bón thúc vào giai đoạn cây con và giai đoạn ra hoa, tạo quả. Cần căn cứ vào điều kiện thời tiết và giai đoạn sinh trưởng của cây để điều chỉnh thời điểm bón phân cho phù hợp.

5.2. Liều Lượng Phân Bón NPK 3 8 6 Cho Từng Giai Đoạn Sinh Trưởng

Liều lượng phân bón NPK cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây đậu tương. Giai đoạn cây con cần ít phân hơn so với giai đoạn ra hoa, tạo quả. Cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và kết quả nghiên cứu để bón phân đúng liều lượng.

5.3. Phương Pháp Bón Phân NPK Cho Đậu Tương Đúng Cách

Có nhiều phương pháp bón phân NPK cho đậu tương, bao gồm: bón rải, bón theo hàng và bón qua lá. Nên lựa chọn phương pháp bón phân phù hợp với điều kiện canh tác và loại phân bón sử dụng. Bón phân đều và tránh bón quá gần gốc cây để tránh gây cháy rễ.

VI. Kết Luận Tiềm Năng Phát Triển Đậu Tương Luân Canh Tại Thanh Hóa

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin khoa học quan trọng về liều lượng phân bón NPK 3:8:6 cho đậu tương luân canh với mía tại Thanh Hóa. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, đặc biệt là việc sử dụng phân bón hợp lý, có thể giúp nâng cao năng suất và chất lượng đậu tương, đồng thời bảo vệ môi trường. Với tiềm năng phát triển lớn, đậu tương luân canh có thể trở thành một cây trồng quan trọng trong hệ thống canh tác của Thanh Hóa.

6.1. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Đậu Tương Thanh Hóa

Để phát triển bền vững đậu tương tại Thanh Hóa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và người nông dân. Cần tiếp tục nghiên cứu và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ người nông dân trồng đậu tương.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Phân Bón Cho Đậu Tương

Cần tiếp tục nghiên cứu về nhu cầu dinh dưỡng của đậu tương trong điều kiện canh tác khác nhau, cũng như đánh giá hiệu quả của các loại phân bón mới. Ngoài ra, cần nghiên cứu về các biện pháp canh tác bền vững, giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Cơ sở khoa học của trồng đậu tương luân canh với mía. Luân canh là biện pháp kĩ thuật dễ làm và mang lại hiệu quả cao. Qua các kết quả điều tra ở nhiều vùng mía trong nước, chỉ riêng biện pháp luân canh hợp lý có thể làm tăng năng suất mía so với liên canh. Luân canh hợp lý sẽ giảm được tỉ lệ sâu bệnh và cỏ dại, điều hòa được các chất dinh dưỡng cải tạo đất.

Đặc biệt các vùng mía phía bắc, các loại sâu bọ ở dưới đất phá hoại gốc mía rất nghiêm trọng như bọ hung, ấu trùng bọ hung (nhậy), mối, bọ xít đất…làm cho năng suất mía gốc bị giảm sút và thời gian lưu gốc bị rút ngắn. Luân canh là biện pháp diệt trừ sâu hại gốc triệt để và tiết kiệm nhất [6]. Xuất phát từ tình hình thực tế như vậy, người ta xem việc luân canh đất trồng mía với một số cây trồng khác (chủ yếu là cây họ đậu) là một giải pháp canh tác hữu hiệu nhằm cải thiện và nâng cao độ phì nhiêu của đất trồng mía, làm giảm và loại trừ thành phần sâu bệnh gây hại, góp phần làm tăng năng suất và hiệu quả sản xuất của cây mía [9]. Một số kết quả nghiên cứu luân canh, xen canh cây đậu tương với mía.1 Một số kết quả nghiên cứu về luân canh đậu tươngvới mía trên thế giới.

Tại Australia các tác giả R. Poggio qua quá trình nghiên cứu đã chỉ ra việc luân canh mía với cây họ đậu có thể mang lại một số lợi ích sau đây: - Giảm thiểu việc canh tác trước khi trồng cây. - Giảm cặn bẩn và tránh việc rửa trôi và mất mát các chất hóa học và dinh dưỡng trong ruộng trồng mía. - Không phải thay đổi máy móc và các dụng cụ cần thiết khi canh tác mía.

- Lượng chất hóa học và phân bón sử dụng ít (khi được luân canh với cây họ đậu). - Cải thiện các thành phần hóa học, vật lý và sinh học của đất. 6 - Các cây họ đậu có khả năng làm tăng năng suất mía. - Tăng năng suất nông trại, đa dạng doanh thu cho người dân.

- Giảm thời gian cần thiết cho mía tích lũy dinh dưỡng (khi so sánh với độc canh mía hoặc không áp dụng biện pháp luân canh). Tại Brazil - cây mía được coi là cây trồng quan trọng trong ngành sản xuất mía đường. Người nông dân thường trồng luân canh mía với các cây họ đậu nhằm bảo vệ đất, làm giảm khả năng rửa trôi các chất dinh dưỡng, tăng hàm lượng N trong đất. Tại Zimbabwe, do giá thành cao và sự khan hiếm phân bón, việc cung cấp N cho ruộng mía trở thành vấn đề lớn.

Để khắc phục tình trạng đó, người nông dân trồng mía đã chọn giải pháp trồng mía luân canh với cây họ đậu. Việc sử dụng cây đậu rau (vegetable soybeans) trồng luân canh với mía được coi là cho kết quả khả quan nhất. Các chỉ số diện tích lá (LAI), N trên lá và năng suất mía đạt cao hơn so với luân canh với cây đậu thông thường. Nghiên cứu cũng chỉ ra khi luân canh đậu rau với mía và bón thúc 80kg N/ha cho năng suất tương đương khi luân canh đậu thường (soybeans) với mía và bón thúc 120kg N/ha.

Việc luân canh mía với cây họ đậu giúp làm tăng năng suất từ 14 tới 84% so với việc không luân canh, và bổ sung N cố định cho đất. Nghiên cứu tại Úc cho thấy, khi trồng cây đậu đũa trong điều kiện bình thường thì nó chỉ cố định được 31kg N/ha và 2 tấn chất khô, trong khi ta tác động quản lý kĩ thuật luân canh thì cố định được 140kg N/ha và sinh 4,7 tấn/ha chất khô. Tại Quảng Tây - Trung Quốc đất trồng mía sau 3 chu kỳ liên tục (3 năm) bắt buộc phải luân canh chuyển sang trồng cây khác (thường là trồng chuối hoặc trồng cây họ đậu) để cải tạo đất và hạn chế các loại sâu bệnh.2 Một số kết quả nghiên cứu về luân canh cây trồng với mía tại Việt Nam Ở Việt Nam đã có nhiều kết quả và công trình nghiên cứu về cây trồng luân canh với mía: Theo tài liệu của Tổng cục cây trồng - Bộ Nông nghiệp (1978) Sổ tay kỹ thuật cây công nghiệp, NXB Nông nghiệp đã khuyến cáo: Mỗi cơ sở sản xuất phải xác 7 định tỉ lệ thích hợp giữa mía tơ, mía gốc, mía trồng vụ đông xuân, vụ thu và giữa các giống chín sớm, trung bình, muộn để rải vụ thu hoạch, chế biến, tạo điều kiện thuận lợi cho trồng, chăm sóc trên toàn bộ diện tích. Mỗi vùng phải dành 15-20% diện tích đất để luân canh.

Cây luân canh thích hợp là: Các cây họ đậu, rau màu, lúa và cây phân xanh. Không luân canh với ngô, cao lương…[9]. Tùy theo điều kiện từng nơi mà có thể áp dụng các công thức luân canh sau: - Luân canh 9 năm; - Luân canh 7 năm; - Luân canh 5 năm; - Luân canh 4 năm; - Luân canh 3 năm; Trong năm luân canh có thể áp dụng các công thức gieo trồng sau đây (tùy theo tập quán mỗi vùng): - Lạc, đậu tương - cây vụ đông; - Khoai lang - đậu tương - cây vụ đông; - Các loại đậu đỗ - các loại rau xanh; Tác giả Trần Văn Sỏi tổng kết kinh nghiệm trồng mía của nhiều vùng trồng mía, dựa trên cơ sở lý luận đã cho thấy một số xu hướng sau: - Không dùng những cây cùng họ với mía như ngô, cao lương… để tránh lây lan sâu bệnh cho chu kì mía tiếp theo; - Dùng các cây họ đậu để tăng hàm lượng đạm trong đất cho vụ sau; - Dùng các cây ngắn ngày có thể quay vòng 3 - 4 vụ giữa hai chu kì mía để tận dụng sức lao động, tăng thêm sản phẩm (bù lại cho cây mía quá dài ngày, mỗi vụ chiếm đất trên dưới 12 tháng, hệ số quay vòng thấp); - Những nơi chủ động nước, nên tranh thủ làm 1 vụ lúa nước để tiêu diệt triệt để các loại sâu bọ trong đất gây hại gốc mía; Cũng theo tác giả, tùy điều kiện cụ thể từng nơi mà có thể áp dụng các công thức luân canh sau: CT1- Đậu tương xuân - đậu tương hè - khoai tây - gối mía. 8 Công thức này thường dùng ở các nơi đất tốt, nhẹ, thoát nước, lao động dồi dào, trình độ thâm canh khá.

Công thức này thỏa mãn được yêu cầu cải tạo đất, khôi phục đạm, góp phần giải quyết lương thực và có thể trồng mía sớm (gối với khoai tây) có lợi cho năng suất mía vụ sau [9]. CT2 - Đậu tương - lúa gieo cạn - khoai lang - gối mía. Công thức này thường áp dụng ở các vùng bãi cao, chỉ dựa vào nước trời, không chủ động được khâu tưới. Công thức này có ưu điểm là vừa cải tạo đất, vừa tăng sản lượng lương thực [9].

CT3 - Các cây họ đậu - lúa mùa - mía thu. Công thức này có thể áp dụng rộng rãi ở nhiều nơi, vừa cải tạo đất, vừa giải quyết tốt vấn đề lương thực, trừ sâu bệnh triệt để và có thể trồng mía sớm [9]. Một số công trình nghiên cứu ở trong nước cũng khuyến cáo: tùy điều kiện đất đai, sinh thái và chế độ canh tác mía tại mỗi vùng mà nên áp dụng chu kỳ luân canh 7 năm: 1 năm mía tơ + 2 năm mía gốc - 1 năm mía tơ + 2 năm mía gốc - 1 năm cây trồng khác (cây lương thực, đậu đỗ) hoặc 4 năm: 1 năm mía tơ - 2 năm mía gốc - 1 năm cây trồng khác [9].3 Một số kết quả nghiên cứu luân canh cây trồng với mía tại Thanh Hóa Kết quả nghiên cứu của Trung tâm giống mía - công ty cổ phần mía đường Lam Sơn (2007) cho thấy, đất được trồng mía nhiều năm liên tục độ phì của đất sẽ giảm. Mặt khác trồng mía liên tục cũng sẽ tích tụ nhiều loại sâu bệnh nguy hiểm dễ thành dịch như: Bọ hung, rệp, sâu đục thân, bệnh than.

Vì vậy cần phải luân canh cải tạo đất. Việc luân canh cải tạo đất kiểu mới là tranh thủ thời vụ mùa khô hạn để trồng cây họ đậu vào giữa 2 hàng mía, kết hợp phơi ải đất trồng mía. Qua nhiều năm nghiên cứu đã xác định được lạc và cây đậu tương là cây trồng luân canh tốt nhất [5]. Theo Mai Quang Vinh và các cộng sự ,2012 [10], khu vực Bắc Trung bộ, trong đó đặc biệt là Thanh Hóa, ảnh hưởng của khí hậu vùng đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ nên có khí hậu rất khác biệt: Tháng 2, 3 lạnh do gió mùa Đông 9 Bắc; Tháng 4, 5 bắt đầu nóng, có gió Đông Nam; tháng 8 - 9 có mưa rào, bão, gió Tây Nam; tháng 10 - 11 giá lạnh, mưa dầm; tháng 12 - 1 rét, có gió bấc.

Chính vì vậy, tại Thanh Hóa có hướng áp dụng thời vụ trong cơ cấu cây trồng như sau: - Trên đất lúa: Đậu tương Xuân (từ tháng 1- 2 đến tháng 4 - 5, tránh lụt và mưa bão vào tháng 5) - Lúa mùa (hoặc vừng). - Trên đất màu: Lạc (ngô) Xuân (tháng 1 - 5) - Đậu tương Hè Thu (gieo tháng 6) + Khoai lang, rau đông. Ngoài ra, tại những vùng đất đồi núi có thể sử dụng công thức sau: Đậu tương xuân - đậu tương hè - khoai tây - gối mía. Công thức này thường dùng ở các nơi đất tốt, nhẹ, thoát nước và có kỹ thuật chuyên canh cao, nhân lực dồi dào, thỏa mãn được yêu cầu cải tạo đất, khôi phục đạm, góp phần giải quyết lương thực và có thể trồng mía sớm (gối với khoai tây) có lợi cho năng suất mía vụ sau.

Bênh cạnh đó, cần chú ý đến giống. Sử dụng các giống đậu tương chịu hạn, chịu bệnh, chất lượng cao, năng suất cao trên các vùng không chủ động nước tưới (vùng trung du, miền núi) như ĐT84, ĐT90, ĐT 12, AK06, ĐT 22, giống chuyên vụ ĐT26. Một số kết quả nghiên cứu về xen canh đậu tương với mía. Cây mía (Saccharum officinarum L.) được sản xuất trên khắp cả nước và diện tích sản xuất mía tăng giảm không ổn định, sau khi có chương trình một triệu tấn đường tổng diện tích sản xuất mía cao nhất đạt 344,2 nghìn ha năm 1999.