Luận văn thạc sĩ về kỹ thuật trồng cây găng néo Manilkara hexandra phục vụ bảo tồn tại VQG Côn Đảo

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu lâm nghiệp nghiên cứu kỹ thuật trồng cây găng néo manilkara hexandra dula phục vụ công tác bảo tồn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Phạm Thành Đúng
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thế Đồi
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Kỹ Thuật Trồng Cây Găng Néo Manilkara Hexandra Tại VQG Côn Đảo
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu của đề tài
• Ý nghĩa của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nhân tố ảnh hưởng tới sinh trưởng cây con giai đoạn vườn ươm
• 1.2. Những loài cây bản địa chủ yếu được gây trồng
• 1.3. Những nghiên cứu liên quan về gieo ươm và trồng rừng tại nước ta
• 1.4. Thảo luận chung về một số kết quả nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng và giới hạn của đề tài
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.2.1. Xác định phân bố loài Găng néo trong rừng tự nhiên
• 2.5.2.2. Chọn cây mẹ lấy hạt giống
• 2.5.2.3. Bố trí thí nghiệm gieo ươm
• 2.5.2.4. Bố trí thí nghiệm trồng rừng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm lâm học của lâm phần và kết quả chọn cây mẹ Găng néo tại rừng tự nhiên ở VQG Côn Đảo
• 3.1.1. Đặc điểm tổ thành loài
• 3.1.2. Một số đặc điểm sinh trưởng của lâm phần
• 3.1.2.1. Đặc điểm sinh trưởng theo từng khu vực
• 3.1.2.2. Đặc điểm sinh trưởng theo trạng thái rừng
• 3.1.3. Đặc điểm cấu trúc số cây
• 3.1.4. Kết quả tuyển chọn cây mẹ Găng néo
• 3.1.4.1. Thông tin về cây mẹ Găng néo tại các địa điểm
• 3.2. Ảnh hưởng của nhân tố sinh thái tới khả năng nảy mầm của hạt và sinh trưởng của cây con giai đoạn vườn ươm
• 3.2.1. Ảnh hưởng của cách bảo quản tới khả năng nảy mầm
• 3.2.2. Ảnh hưởng của chế độ che sáng trong giai đoạn vườn ươm
• 3.2.2.1. Sinh trưởng số lá của cây con qua các tháng
• 3.2.2.2. Thảo luận chung
• 3.2.3. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu trong giai đoạn vườn ươm
• 3.2.3.1. Sinh trưởng đường kính cổ rễ (D0, mm) qua các tháng
• 3.2.3.2. Sinh trưởng chiều cao vút ngọn (Hvn, cm) qua các tháng
• 3.2.3.3. Sinh trưởng số lá của cây con Găng néo qua các tháng
• 3.3. Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tới tỷ lệ cây sống và sinh trưởng cây con giai đoạn trồng rừng
• 3.3.1. Ảnh hưởng của công thức trồng tới tỷ lệ sống của cây trồng
• 3.3.2. Ảnh hưởng của công thức trồng đến sinh trưởng của cây con
• 3.3.3. Ảnh hưởng của công thức trồng đến chất lượng sinh trưởng cây con
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việc nghiên cứu kỹ thuật trồng cây Găng néo (Manilkara hexandra) tại VQG Côn Đảo là rất cần thiết. Cây Găng néo là loài cây bản địa, có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái và kinh tế địa phương. Tuy nhiên, diện tích rừng tự nhiên đang bị thu hẹp, đòi hỏi phải có các biện pháp bảo tồn và phát triển. Đề tài này không chỉ giúp bảo tồn loài cây này mà còn cung cấp thông tin về đặc điểm sinh thái, từ đó tìm ra biện pháp trồng và chăm sóc hợp lý. Việc nghiên cứu này cũng góp phần vào công tác bảo tồn thực vật và phát triển bền vững tại VQG Côn Đảo.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của đề tài là tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây Găng néo trong giai đoạn vườn ươm. Đề tài sẽ xác định các điều kiện sinh thái tối ưu cho cây con, từ đó đề xuất các biện pháp kỹ thuật nông nghiệp phù hợp. Việc này không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ sống của cây trồng mà còn đảm bảo chất lượng cây con trước khi đưa vào trồng rừng. Đặc biệt, nghiên cứu sẽ tập trung vào việc chọn cây mẹ có đặc điểm tốt nhất để thu hái hạt giống, phục vụ cho công tác nhân giống và trồng rừng.

III. Các nhân tố ảnh hưởng tới sinh trưởng cây con giai đoạn vườn ươm

Trong giai đoạn vườn ươm, nhiều yếu tố như ánh sáng, chế độ tưới nước, và dinh dưỡng ảnh hưởng đến sự phát triển của cây Găng néo. Ánh sáng là yếu tố quyết định quá trình quang hợp, trong khi dinh dưỡng từ phân bón giúp cây phát triển mạnh mẽ. Nghiên cứu cho thấy, việc điều chỉnh chế độ che sáng và bón phân hợp lý có thể nâng cao hiệu quả sinh trưởng của cây con. Cần thiết phải nghiên cứu sâu hơn về các loại phân bón và cách thức bón để tối ưu hóa sự phát triển của cây Găng néo trong giai đoạn này.

IV. Đặc điểm lâm học của cây Găng néo tại VQG Côn Đảo

Cây Găng néo có đặc điểm sinh thái phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai tại VQG Côn Đảo. Loài cây này thường phân bố rải rác trong các kiểu rừng khác nhau, nhưng tập trung nhiều nhất tại núi Con Ngựa. Găng néo không chỉ có giá trị kinh tế mà còn có vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ sinh thái Côn Đảo. Việc nghiên cứu đặc điểm lâm học của loài cây này sẽ giúp xác định các biện pháp bảo tồn và phát triển bền vững cho loài cây này trong tương lai.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu về kỹ thuật trồng cây Găng néo tại VQG Côn Đảo đã chỉ ra tầm quan trọng của việc bảo tồn loài cây này. Đề tài không chỉ cung cấp thông tin về đặc điểm sinh thái mà còn đề xuất các biện pháp trồng và chăm sóc hợp lý. Cần thiết phải tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố sinh thái ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây Găng néo, từ đó có thể áp dụng vào thực tiễn trồng rừng tại VQG Côn Đảo. Việc này sẽ góp phần vào công tác bảo tồn và phát triển bền vững các loài cây bản địa tại khu vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vườn quốc gia Côn Đảo sở hữu hệ sinh thái rừng hải đảo độc động với tổng diện tích tự nhiên rộng lớn, trong đó các trạng thái rừng phục hồi và rừng nghèo chiếm ưu thế với trữ lượng gỗ dao động từ 49 mét khối trên một hecta đến 70 mét khối trên một hecta. Trong quần thể thực vật bản địa, cây Găng néo (Manilkara hexandra Dub.) thuộc họ Sến (Sapotaceae) giữ vai trò then chốt về mặt cân bằng sinh thái vùng ven biển chịu hạn và mang giá trị kinh tế, văn hóa đặc sắc qua các sản phẩm thủ công truyền thống như gậy Đầu Rồng Côn Đảo. Dù có ý nghĩa quan trọng, nguồn tài nguyên Găng néo tự nhiên đang đối mặt với nguy cơ suy thoái do điều kiện lập địa khắc nghiệt và thiếu hụt các nghiên cứu chuyên sâu về kỹ thuật nhân giống, gây trồng phục vụ bảo tồn.

Nghiên cứu của tác giả Phạm Thành Đúng dưới sự hướng dẫn của Phó Giáo sư Tiến sĩ Bùi Thế Đồi tại Trường Đại học Lâm nghiệp đã xác lập cơ sở khoa học lâm sinh toàn diện cho loài cây này. Mục tiêu cụ thể của đề tài tập trung vào việc đánh giá đặc điểm lâm học của quần thể Găng néo tự nhiên, tuyển chọn cây mẹ ưu việt lấy giống, đồng thời xác định các thông số kỹ thuật tối ưu trong bảo quản hạt giống, chế độ che sáng, thành phần ruột bầu và mật độ trồng rừng phục hồi.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực địa tại 3 khu vực trọng điểm gồm tiểu khu Hòn Bảy Cạnh (diện tích 566 hecta), tiểu khu Hòn Bà (diện tích 461 hecta) và tiểu khu 55B núi Con Ngựa (diện tích 623 hecta) thuộc Vườn quốc gia Côn Đảo trong giai đoạn 2014 đến 2016. Kết quả luận văn cung cấp hệ thống dữ liệu lâm sinh học thực nghiệm chuẩn xác, hỗ trợ nâng cao tỷ lệ sống của cây con vườn ươm lên trên 55% và tỷ lệ nảy mầm hạt giống sau 9 tháng cất trữ đạt 30%, đóng góp thiết thực cho chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển rừng phòng hộ hải đảo bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên ba trụ cột lý thuyết lâm sinh học hiện đại:

1. Lý thuyết diễn thế sinh thái rừng nhiệt đới hải đảo: Phân tích quy luật tương tác giữa thảm thực vật cây gỗ với điều kiện thổ nhưỡng núi đá nghèo dinh dưỡng và khí hậu gió biển khắc nghiệt. Khung lý thuyết này định hình cách tiếp cận cấu trúc tổ thành loài và ưu hợp thực vật trong các trạng thái rừng phục hồi (IIA-IIB) và rừng gỗ nghèo (IIIA1).
2. Quy luật sinh thái giới hạn: Ứng dụng nguyên lý giới hạn sinh thái để phân tích ngưỡng chịu đựng của cây con Găng néo giai đoạn vườn ươm dưới tác động của các nhân tố ánh sáng, độ ẩm và nguồn dinh dưỡng khoáng từ giá thể ruột bầu.
3. Lý thuyết chọn giống cây rừng: Áp dụng phương pháp tuyển chọn cây mẹ ưu việt (Plus Tree Selection) dựa trên tổ hợp các tính trạng vượt trội về sinh trưởng và hình thái thân cây.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: Tổ thành loài, Giá trị quan trọng của loài (chiếm 9,52% cơ cấu lâm phần), Đường kính thân ngang ngực (D1,3), Chiều cao vút ngọn (Hvn), Chiều cao dưới cành (Hdc) và Đường kính cổ rễ (Dcr).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu ngoại nghiệp được thu thập thông qua hệ thống 9 ô tiêu chuẩn điển hình có diện tích 2.500 mét vuông mỗi ô (3 ô trên mỗi tiểu khu khảo sát) kết hợp 45 ô dạng bản diện tích 100 mét vuông nhằm điều tra cây tái sinh. Cỡ mẫu điều tra lâm phần ghi nhận tổng cộng 1.318 cá thể cây gỗ, trong đó có 116 cá thể cây Găng néo trưởng thành. Việc lựa chọn kích thước ô tiêu chuẩn lớn 2.500 mét vuông xuất phát từ đặc thù phân bố rải rác của loài nhằm đảm bảo mỗi ô đạt tối thiểu trên 30 cá thể phục vụ xử lý thống kê.

Phương pháp bố trí thí nghiệm áp dụng thiết kế khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD):

• Thí nghiệm bảo quản hạt giống: Gồm 3 nghiệm thức (tủ lạnh 5 độ C, túi vải thoáng khí 28 độ C, cát ẩm 30 độ C) với 4 lần lặp lại, quy mô 100 hạt cho mỗi nghiệm thức, theo dõi định kỳ 30 ngày một lần suốt 9 tháng.
• Thí nghiệm che sáng vườn ươm: Gồm 3 cấp độ (25%, 50%, 75% ánh sáng tự nhiên) với 3 lần lặp lại, quy mô 50 cây mỗi nghiệm thức.
• Thí nghiệm trồng rừng thử nghiệm: Quy mô 1,5 hecta chia thành 3 công thức mật độ (1.111 cây/ha, 1.250 cây/ha, 1.666 cây/ha) với 3 lần lặp lại trên lập địa rừng tự nhiên nhiều đá lộ đầu tại tiểu khu 60 Đá Trắng.

Dữ liệu được xử lý thống kê toán học bằng phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) một nhân tố và trắc nghiệm Duncan, trắc nghiệm LSD trên phần mềm Statgraphics 15.1 và Microsoft Excel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận những kết quả định lượng cụ thể qua các giai đoạn khảo nghiệm:

• Cấu trúc tổ thành và phân bố tự nhiên: Trong 26 loài cây gỗ xuất hiện tại khu vực nghiên cứu, Găng néo là loài ưu thế đứng thứ 3 với tỷ lệ tổ thành bình quân đạt 9,52%, chỉ xếp sau loài Trường (11,8%) và loài Thị (10,5%). Mật độ lâm phần dao động từ 531 đến 549 cây trên một hecta. Phân bố số cây theo đường kính (N-D) và chiều cao (N-H) đều tuân theo dạng đường cong một đỉnh lệch trái rõ rệt, tập trung chủ yếu ở cấp đường kính 25 cm (chiếm trên 30% số cây) và cấp chiều cao 5 đến 7 mét (chiếm gần 40% số cây). Cá thể Găng néo lớn nhất đạt đường kính lên tới 85 cm và chiều cao vút ngọn đạt 17 mét.
• Tuyển chọn cây mẹ lấy giống: Từ 52 cá thể khảo sát sơ bộ, đề tài đã sàng lọc được 7 cây mẹ ưu tú nhất (Phương án 2) đạt điểm tuyệt đối loại A về độ tròn thân, độ thẳng và khả năng kháng sâu bệnh. Nhóm cây mẹ này sở hữu đường kính D1,3 vượt trội từ 55,0 cm đến 73,5 cm (cao gấp 1,5 lần so với trung bình quần thể), chiều cao vút ngọn đạt từ 10,0 đến 14,0 mét và chiều cao dưới cành từ 5,0 đến 6,5 mét.
• Hiệu quả bảo quản hạt giống: Phương pháp bảo quản hạt trong túi vải thoáng khí ở nhiệt độ phòng 28 độ C mang lại hiệu quả vượt trội với tỷ lệ nảy mầm trung bình đạt 55,4% (F = 60,5; P = 0,000). Sau 9 tháng bảo quản, tỷ lệ nảy mầm của nghiệm thức túi vải vẫn duy trì ở mức 30,0%, cao hơn 1,67 lần so với bảo quản trong tủ lạnh 5 độ C (đạt 18,0%) và cao hơn bảo quản cát ẩm (đạt 21,0%).
• Ảnh hưởng của chế độ che sáng: Cây con 8 tháng tuổi trong vườn ươm sinh trưởng tốt nhất dưới chế độ che sáng 50%, đạt đường kính cổ rễ trung bình 3,58 mm, sai khác có ý nghĩa thống kê (P = 0,000) so với chế độ che sáng 25% (3,40 mm) và che sáng 75% (3,43 mm).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh quy luật thích nghi hình thái sâu sắc của loài Găng néo trước điều kiện sinh thái biển đảo. Chiều cao vút ngọn bình quân của lâm phần Côn Đảo chỉ đạt từ 6,5 mét đến 7,6 mét, thấp hơn đáng kể so với các lâm phần rừng phục hồi trên đất liền như tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Vĩnh Cửu (chiều cao đạt 13,0 mét). Sự chênh lệch này giải thích cho dạng thân to bè, phân cành thấp nhằm tăng cường khả năng chống chịu gió bão mạnh và phát triển trên tầng đất mặt mỏng lẫn nhiều đá mẹ lộ đầu.

Kết quả thí nghiệm hạt giống chứng minh hạt Găng néo có lớp vỏ thịt bao bọc mỏng, sau khi làm sạch cần môi trường thoáng khí để duy trì hoạt động hô hấp hiếu khí nhẹ. Bảo quản nhiệt độ quá thấp (5 độ C) gây sốc nhiệt ức chế phôi hạt, trong khi vùi cát ẩm dễ làm hạt mất cân bằng ẩm hoặc nhiễm nấm mốc. Trên đồ thị diễn tiến nảy mầm theo thời gian, chất lượng hạt giống giảm dần đều nhưng vẫn duy trì tỷ lệ nảy mầm trên 50% trong suốt 5 tháng đầu, xác lập khung thời gian vàng cho công tác nhân giống lâm nghiệp tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả bảo tồn và phát triển loài cây Găng néo tại Côn Đảo, các giải pháp kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ:

1. Ứng dụng quy trình bảo quản hạt giống thoáng khí: Ban quản lý Vườn quốc gia và các trạm kiểm lâm cần thu hái quả chín sinh lý từ 7 cây mẹ đã được tuyển chọn, tiến hành chà xát bỏ lớp thịt quả và hong khô trong bóng râm. Bảo quản hạt trong túi vải cotton tại phòng thoáng mát ở nhiệt độ khoảng 28 độ C, đảm bảo gieo ươm trong thời hạn dưới 5 tháng để đạt tỷ lệ nảy mầm tối thiểu 50,0%.
2. Chuẩn hóa kỹ thuật sản xuất cây con vườn ươm: Thiết lập hệ thống giàn che lưới nylon duy trì độ che sáng cố định 50% trong suốt giai đoạn vườn ươm 8 tháng. Hỗn hợp ruột bầu cần phối trộn theo tỷ lệ 90% đất mặt tầng 0-30 cm kết hợp 10% phân hữu cơ hoai mục hoặc 10% phân supe lân nhằm cung cấp dinh dưỡng khoáng cân đối, giúp cây con đạt chiều cao xuất vườn trên 45 cm và đường kính cổ rễ trên 3,5 mm.
3. Áp dụng mật độ và phương thức trồng rừng thích hợp: Trồng phục hồi Găng néo trên các diện tích đất rừng trạng thái IC và IIB nhiều đá lộ đầu theo phương thức rạch băng đồng mức rộng 5 mét. Bố trí mật độ trồng từ 1.111 cây đến 1.250 cây trên một hecta (cự ly hàng cách hàng 2 mét, cây cách cây 3 đến 4 mét) để tối ưu hóa không gian dinh dưỡng và giảm áp lực cạnh tranh ánh sáng giai đoạn rừng non.
4. Xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa nguồn gen: Chi cục Kiểm lâm và Vườn quốc gia Côn Đảo cần ứng dụng định vị GPS để cắm biển bảo vệ nghiêm ngặt 7 cây mẹ ưu tú tại tiểu khu Hòn Bà và tiểu khu 55B núi Con Ngựa, hoàn thiện hồ sơ theo dõi vật mẫu phục vụ công tác thu hái hạt giống liên tục giai đoạn 2025-2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban quản lý các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên ven biển: Nắm bắt cơ sở khoa học và quy trình kỹ thuật để nhân giống, gây trồng phục hồi các loài cây gỗ bản địa chịu hạn, phòng hộ chắn gió bão tại hệ thống đảo và dải cát duyên hải.
• Các nhà nghiên cứu lâm học và sinh thái rừng: Sử dụng khung phương pháp luận điều tra ô tiêu chuẩn lớn 2.500 mét vuông, mô hình thống kê phân tích cấu trúc lâm phần và trắc nghiệm Duncan để nghiên cứu các quần thể thực vật nguy cấp, quý hiếm.
• Kỹ sư lâm sinh và cán bộ kỹ thuật vườn ươm giống: Ứng dụng trực tiếp thông số về tỷ lệ giá thể ruột bầu, chế độ che sáng 50% và kỹ thuật bảo quản hạt bằng túi vải thoáng khí để nâng cao năng suất gieo ươm giống cây rừng.
• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Tham khảo số liệu hiện trạng tổ thành và trữ lượng lâm phần để xây dựng quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học và các chương trình phục hồi rừng ngập mặn, rừng hải đảo tại khu vực Nam Bộ.

Câu hỏi thường gặp

Cây Găng néo có vai trò gì đặc biệt trong hệ sinh thái Vườn quốc gia Côn Đảo?

Găng néo là loài cây gỗ lớn bản địa chiếm 9,52% tổ thành ưu thế, có khả năng sinh trưởng bền bỉ trên đất đá khô hạn. Quả của cây là nguồn thức ăn tự nhiên quan trọng thu hút chim và thú rừng, trong khi gỗ có vân thớ đẹp, gắn liền với sản phẩm mỹ nghệ truyền thống địa phương.

Tại sao bảo quản hạt trong túi vải thoáng khí lại cho tỷ lệ nảy mầm cao nhất?

Túi vải duy trì sự trao đổi khí hiếu khí nhẹ vừa đủ ở nhiệt độ phòng khoảng 28 độ C, hạn chế quá trình phân giải chất dự trữ mà không làm hạt bị sốc nhiệt như môi trường tủ lạnh 5 độ C hoặc mất cân bằng ẩm dẫn đến thối hỏng như vùi cát ẩm.

Chế độ che sáng nào giúp cây con Găng néo sinh trưởng tối ưu ở vườn ươm?

Chế độ che sáng 50% bằng lưới nylon là tối ưu nhất, giúp cây con 8 tháng tuổi đạt đường kính cổ rễ trung bình 3,58 mm và bộ lá phát triển cân đối, vượt trội hơn rõ rệt so với che sáng 25% (3,40 mm) hoặc che sáng 75% (3,43 mm).

Tiêu chuẩn tuyển chọn cây mẹ Găng néo lấy giống được xác định như thế nào?

Cây mẹ đạt chuẩn phải đạt điểm tối đa loại A về độ tròn, độ thẳng thân và sạch sâu bệnh; đường kính ngang ngực D1,3 từ 55 cm trở lên, chiều cao vút ngọn đạt tối thiểu 10 mét và chiều cao dưới cành đạt từ 5 mét trở lên.

Điều kiện tự nhiên Côn Đảo ảnh hưởng như thế nào đến hình thái cây Găng néo?

Địa hình đồi núi dốc, tầng đất mặt mỏng nhiều đá lộ đầu cùng gió biển quanh năm khiến cây Găng néo thích nghi bằng dạng hình thái thân to bè, chiều cao vút ngọn bình quân chỉ đạt 6,5 đến 8,9 mét, thấp hơn nhiều so với cây gỗ cùng trạng thái trên đất liền.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập đầy đủ đặc điểm lâm học của loài Găng néo tại Côn Đảo với tỷ lệ tổ thành 9,52%, mật độ 531 đến 549 cây/ha và trữ lượng lâm phần từ 49 đến 70 mét khối/ha.
• Tuyển chọn thành công 7 cây mẹ ưu việt tuyệt đối tại tiểu khu Hòn Bà và núi Con Ngựa với đường kính D1,3 từ 55,0 đến 73,5 cm, chiều cao trên 10 mét phục vụ cung ứng hạt giống chuẩn.
• Khẳng định phương pháp bảo quản hạt giống trong túi vải thoáng khí ở nhiệt độ 28 độ C duy trì tỷ lệ nảy mầm 30% sau 9 tháng, cùng chế độ che sáng 50% trong vườn ươm giúp cây đạt đường kính cổ rễ 3,58 mm.
• Đề xuất công thức trồng rừng phục hồi ở mật độ 1.111 đến 1.250 cây/ha theo băng đồng mức rộng 5 mét trên lập địa đất cát pha đá nghèo kiệt.
• Các đơn vị quản lý tài nguyên và nghiên cứu lâm nghiệp cần tiếp tục mở rộng quan trắc sinh trưởng rừng trồng giai đoạn 12 đến 24 tháng để hoàn thiện quy trình công nghệ phục hồi rừng bản địa toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

2 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Các nhân tố ảnh hưởng tới sinh trưởng cây con giai đoạn vườn ươm. Những loài cây bản địa chủ yếu được gây trồng. Những nghiên cứu liên quan về gieo ươm và trồng rừng tại nước ta.

Thảo luận chung về một số kết quả nghiên cứu. 7 Chƣơng 2 MỤC TIÊU N I DUNG V PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa của nghiên cứu.

Đối tượng và giới hạn của đề tài. Nội dung nghiên cứu. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Xác định phân bố loài Găng néo trong rừng tự nhiên. Chọn cây mẹ lấy hạt giống. Bố trí thí nghiệm gieo ươm.

Bố trí thí nghiệm trồng rừng.19 Chƣơng 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU V THẢO LUẬN. Đặc điểm lâm học của lâm phần và kết quả chọn cây mẹ Găng néo tại rừng tự nhiên ở VQG Côn Đảo. Đặc điểm tổ thành loài. Một số đặc điểm sinh trưởng của lâm phần.

Đặc điểm sinh trưởng theo từng khu vực. Đặc điểm sinh trưởng theo trạng thái rừng. Đặc điểm cấu trúc số cây. Kết quả tuyển chọn cây mẹ Găng néo.

Thông tin về cây mẹ Găng néo tại các địa điểm. Ảnh hưởng của nhân tố sinh thái tới khả năng nảy mầm của hạt và sinh trưởng của cây con giai đoạn vườn ươm. Ảnh hưởng của cách bảo quản tới khả năng nảy mầm. Ảnh hưởng của chế độ che sáng trong giai đoạn vườn ươm .3 Sinh trưởng số lá của cây con qua các tháng.

Thảo luận chung. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu trong giai đoạn vườn ươm. Sinh trưởng đường kính cổ rễ (D0, mm) qua các tháng. Sinh trưởng chiều cao vút ngọn (Hvn, cm) qua các tháng.

Sinh trưởng số lá của cây con Găng néo qua các tháng. Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tới tỷ lệ cây sống và sinh trưởng cây con giai đoạn trồng rừng. Ảnh hưởng của công thức trồng tới tỷ lệ sống của cây trồng. Ảnh hưởng của công thức trồng đến sinh trưởng của cây con.

Ảnh hưởng của công thức trồng đến chất lượng sinh trưởng cây con. 66 Chƣơng 4 KẾT LUẬN V KIẾN NGHỊ. 73 Tài liệu tham khảo. 76 v DANH SÁCH CÁC BẢNG Bảng .1a Tổ thành của nhóm loài cây ưu thế tại tiểu khu Bảy Cạnh .1b Tổ thành của nhóm loài cây ưu thế tại tiểu khu Hòn Bà .1c Tổ thành của nhóm loài cây ưu thế tại tiểu khu 55B .2a Đặc điểm của các lâm phần rừng theo địa điểm nghiên cứu .2b Đặc điểm của quần thể Găng néo theo địa điểm nghiên cứu .3a Đặc điểm của các lâm phầnphân theo trạng thái rừng .3b Đặc điểm của quần thể Găng néo phân theo trạng thái rừng.

So sánh một số giá trị mẫu của lâm phần giữa hai khu vực. Thông tin về cây mẹ Găng néo qua điều tra tại các địa điểm. Giá trị trung bình các chỉ tiêu đo đếm từ 52 cây Găng néo .8a Thông tin cây mẹ Găng néo qua tuyển chọn tại các địa điểm .8b Thông tin cây mẹ Găng néo qua tuyển chọn tại các địa điểm. Kết quả về tỷ lệ nảy mầm ở các cách bảo quản khác nhau .10a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan TL (theo nghiệm thức) .10b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan TL (theothời gian) .11a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Dcr (theo nghiệm thức) .11b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Dcr (theothời gian) .12a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Hvn (theo nghiệm thức) .12b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Hvn (theothời gian) .13a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan SL (theo nghiệm thức) .13b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan SL (theothời gian) .14a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Dcr (theo nghiệm thức) .14b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Dcr (theothời gian) .15a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Hvn (theo nghiệm thức) .15b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan Hvn (theothời gian) .16a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan SL (theo nghiệm thức) .16b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm Duncan SL (theothời gian).

Kết quả về tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức trồng khác nhau. Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD đếnTL (theo nghiệm thức). Kết quả về tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức trồng khác nhau. Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD đếnTL (theo nghiệm thức).

Kết quả tính toán đặc trưng sinh trưởng của D0 và H sau 2 tháng .22a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD với Dk (theo nghiệm thức) .22b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD với Hvn (theo nghiệm thức). Kết quả tính toán đặc trưng sinh trưởng của D0 và H sau 2 tháng .24a Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD với Dk (theo nghiệm thức) .24b Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD với Hvn (theo nghiệm thức). Kết quả về tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức trồng khác nhau. Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD đến CLct (theo nghiệm thức).

Kết quả về tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức trồng khác nhau. Kết quả ANOVA và trắc nghiệm LSD đến CLct (theo nghiệm thức). 69 vii DANH SÁCH CÁC HÌNH Hình.1 Giá trị quan trọng của 3 loài cây ưu thế nhất tại các địa điểm .2a Các chỉ tiêu đo của rừng và quần thể Găng néo ở Bảy Cạnh .2b Các chỉ tiêu đo của rừng và quần thể Găng néo ở Hòn Bà.2c Các chỉ tiêu đo của rừng và quần thể Găng néo ở TK55B .3 So sánh các chỉ tiêu đo giữa trạng thái IIA-IIB và IIIA1 .4a Biểu đồ phân bố số cây theo D và H tại hòn Bảy Cạnh .4b Biểu đồ phân bố số cây theo D và H tại địa điểm Hòn Bà .5 Biểu đồ phân bố số cây theo D và H giữa hai trạng thái rừng .6 Biểu đồ phân bố số cây theo D, H của 52cây mẹ Găng néo .7 Kết quả tỷ lệ nảy mầm hạt ở các cách bảo quản khác nhau .8 Diễn biến sinh trưởng D cổ rể qua các tháng thí nghiệm .9 Diễn biến sinh trưởng chiều cao qua các tháng thí nghiệm .10 Diễn biến sinh trưởng số lá cây qua các tháng thí nghiệm .11 Diễn biến sinh trưởng D cổ rể qua các tháng thí nghiệm .12 Diễn biến sinh trưởng chiều cao qua các tháng thí nghiệm .13 Diễn biến sinh trưởng số lá qua các tháng thí nghiệm.14 Tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức (NT) sau 2 tháng trồng .15 Tỷ lệ cây sống ở các nghiệm thức (NT) sau 8 tháng trồng .16 Sinh trưởng của D0 và Hvn cây Găng néo sau 2 tháng trồng .17 Sinh trưởng của D0 và Hvn cây Găng néo sau 8 tháng trồng .18 Tỷ lệ cây tốt (%) ở các nghiệm thức (NT) sau 2 tháng trồng .19 Tỷ lệ cây tốt (%) ở các nghiệm thức (NT) sau 8 tháng trồng. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay, hầu hết các VQG và Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) của Việt Nam đều thực hiện nhiệm vụ bảo tồn nguồn tài nguyên động v t, thực v t hiện có.

Đối với công tác bảo tồn đa dạng thực v t, các diện tích đất trống, rừng khoanh nuôi sẽ được đưa vào trồng mới và bổ trồng sung. Trước tình trạng diện tích rừng ngày càng bị thu hẹp, ngành lâm nghiệp nước ta cũng đã xác định các loài cây trồng rừng chủ yếu cho các vùng sinh thái, lên danh mục các loài thực v t rừng bản địa để bảo tồn nguồn gen cây rừng. Đối với rừng tự nhiên tại Vườn quốc gia (VQG) Côn Đảo, loài cây Găng néo (Manilkara hexandra Dub.) thuộc họ Sến (Sapotaceae) là cây gỗ bản địa đặc trưng, đã và đang có yêu cầu được bảo tồn và phát triển tại nơi sinh sống tự nhiên của chúng. Cây Găng néo là loài cây bản địa của vùng, được biết đến là một trong số loài cây gỗ tồn tại trên l p địa khô hạn, nghèo kiệt và khó khăn.

Tuy nhiên, đây là loài cây có biên độ sinh thái đặc trưng của vùng đất cát ven biển. Tại VQG Côn Đảo, cây Găng néo phân bố rải rác trên nhiều kiểu rừng, nhưng t p trung nhiều nhất tại núi Con Ngựa, thuộc tiểu khu 55B. Cây Găng néo loài cây gỗ lớn, tán đẹp thường xanh, quả Găng néo thu hút nhiều loài chim thú rừng về ăn quả theo mùa vụ, sản phẩm gỗ Găng néo được người dân Côn Đảo sử dụng làm trang trí nội thất, đặc biệt là các mặt hàng dùng cho trang xuất mỹ nghệ như g y Đầu Rồng là sản phẩm truyền thống của người dân Côn Đảo. Hiện tại, VQG Côn Đảo đã thực hiện nhiều chương trình bảo tồn động thực v t, nhưng vẫn chưa đạt đến mức cần thiết về mức độ phong phú loài cây trồng.

Với ý nghĩa thực tế đó, việc nghiên cứu kỹ thu t trồng cây Găng néo (Manilkara hexandra Dula) phục vụ công tác bảo tồn loài cây này tại VQG Côn Đảo là hết sức cần thiết, có vai trò quan trọng trong hiện tại và tương lai. Để làm được việc đó, bước đầu nhất thiết phải nghiên cứu các đặc điểm lâm học của loài cây và chọn ra được cây mẹ có đặc điểm tốt nhất để thu hái hạt, phục vụ cho công tác nhân giống 2 và trồng rừng. Việc gieo ươm thành công cây con Găng néo, quan trọng là phải có những hiểu biết đầy đủ về những nhân tố sinh thái có ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây con trong giai đoạn vườn ươm. Chất lượng cây con đem trồng rừng phụ thuộc vào chất lượng hạt giống và kỹ thu t chăm sóc cây con, trong đó chế độ che sáng và bón phân là một trong những nhân tố quyết định.

Tuy v y, hiện nay chưa có tài liệu nghiên cứu một cách bài bản về nhân giống và gây trồng loài cây Găng néo. Vì v y, việc thực hiện đề tài: Nghiên cứu kỹ thuật trồng cây Găng néo (Manilkara hexandra Dula.) phục vụ công tác bảo tồn tại VQG Côn Đảo” là cần thiết. Đây là một trong những tiếp c n nghiên cứu góp phần thiết thực vào việc bổ sung và cung cấp những thông tin mới về đặc điểm phân bố, hạt giống, đặc điểm v t h u, tái sinh tự nhiên về loài cây Găng néo. Mục đích đề tài Đề tài Nghiên cứu kỹ thu t trồng cây Găng néo (Manilkara hexandra Dula.