Chương I: Tổng quan về chỉ phí, lợi ích môi trường, ~ Chương 2: Tính toán chi phi, lợi ích môi trường của tat cả các yếu tổ động bởi dự án thủy điện sông Tranh 2 = Chương 3: Phân tích hiệu quả kinh tế và xác định giá điện của dự án thuỷ điện Sông Tranh 2 khi có đẩy đủ chi phí, lợi ích môi trường. Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc SĨ Ngành: Kinh Tế TNTN & MT Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc Sĩ l Ngành: Kinh Tế TNTN & MT CHUONG |: TONG QUAN VE CHI PHÍ, LỢI ÍCH MOI TRUONG, HIEU QUA KINH TE 1.1 Tong quan về định giá, chi phí sản xuất, phân tích chỉ phí - lợi ich 1-1-1 Định giá “Trong tài chính, định giá là quá trình ước tính giá trị mà một cải gì đó có. Các thứ thường được định giá là các tài sản hoặc trách nhiệm tài chính. Định giá có thể được thực hiện trên tải sản (ví dụ, các đầu tư trên các chứng khoán thị trường như cổ phiếu, tùy chọn, doanh nghiệp kinh doanh, hoặc tài sản vô hình chẳng hạn như bằng 1g chế và thương hiệu) hoặc trách nhiệm pháp lý.
wv dụ, trái phiểu được phát hành bởi một công ty). Xác định giá trị là cần thiết vì nhiều lý do như phân tích đầu tư, lập ngân sách vén, sáp nhập và mua lại giao dịch, báo cáo tài chính, các sự kiện chịu thuế để xác định đúng trách nhiệm thuế, và trong tranh chấp. Dinh giá được thực hiện bằng cách sử dung một hoặc nhiễu loại mô hình: Các mô hình giá trị tuyệt đối xác định giá trị hiện tại của dòng chảy của. một tài sản tiền mat dự kiến trong tương lai.
Các loại mô hình này có hai hình thức chung: các mô hình đa giai đoạn như mô hình dỏng tiền chiết khấu. Những mô hình nảy dra vào toán học hơn là quan sit giá. Các mô hình giá tri tương đổi xác định giá ti dựa trên quan sit giá thị trường của tài sản tương tu. Mô hình tính giá tủy chọn được sử dụng cho một số loại tài sản tải chính.
Các tity chọn mô hình định giá phổ biến nhất là các mô hình Black-Scholes- Merton và mô hình mang tinh thé Các thuật ngữ phô biển đối với giá trị của một tai sản hay trách nhiệm là giá. trị thị trường công bằng, giá trị công bằng, giá trị nội tại. thuật ngữ này khác nhau. Hơn nữa, giá tri nội tại của một tài sản có thể là ý kiến cá nhân và khác nhau giữa các nhà phân tích.
Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc Si Ngành: lạnh Tế TNTN & MT 1.2 Khái niệm chỉ phí sản xuất Chi phí sản xuất là số tiền mà một nhà sản xuất hay doanh nghiệp phải chỉ để mua các yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình sản xuất hàng hóa nhằm. mục đích thu lợi nhuận. Trong nền kinh tế hàng hóa, bat cứ một doanh nghiệp. nào cũng phải quan tâm đến chỉ phí sản xuất.
Việc giám chỉ phí sản xuất đồng nghĩa với việc tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, chỉ phí sản xuất chỉ là một phần của chi phí sản phẩm. thành giá của một sản phẩm, phải xem xét toàn bộ chỉ phí, không thể chỉ nhìn + Lao động trực tiếp: + Chỉ phi sản xuất chung: “Trong kinh tế học vi mô, chỉ phí sản xuất chiếm một vị trí quan trọng và có quan hệ với nhiều vấn để khác nhau của một doanh nghiệp cũng như của xã hội. Chí phí sản xuất không chỉ là mỗi quan tâm của doanh nghiệp, của nhà sản xuất mà còn là mỗi quan tâm của người tiêu dùng và của xã hội.
Giảm chỉ phí sản xuất làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp, tăng tính cạnh tranh của hàng hóa, đồng thời cũng làm tăng lợi ich cho người tiêu dùng. + Chỉ phí trực tiếp: là những chi phí có thé dé dàng nhận ra và hạch toán một cách trực tiếp vào quá trình sản xuất ra sản phẩm hay cung cắp dịch vụ. Chi phí trực tiếp là chỉ phi bắt buộc phải ghi nhận. + Chỉ phí gián tiếp: là những chỉ phí có liên quan đến quá trình sản.
xuất, cung cấp dịch vụ. Các chỉ phí gián tiếp có thể phân bổ tùy mức độ nhận. thức và cách hoạch định của mỗi doanh nghiệp. Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc Si Ngành: lạnh Tế TNTN & MT 1.3 Phân tích chỉ phí lợi ích, xác định giá điện Phuong pháp “phan tích chi phí và lợi giúp các nhà đầu tư ra quyết định hợp lý về sử dụng và khai thác tai nguyên, quyết định lựa chọn quy mô các dự án đầu tư.
Phân tích chi phí lợi ích là kỹ thuật phân tích kinh tế, so sánh những lợi ích thu được đo thực hiện các hoạt động phát triển đem lại với những chỉ phí và tổn thất do việc thực hiện dự án gây ra, trên cơ sở sử dụng các kết quả. phân tích đánh giá thông qua hang loạt các chỉ tiêu kinh tế: NPV, IRR, B/C, Phân tích kinh tế của dự án đầu tư lã so sánh lợi ich được dự án tạo ra với cái giá mà xã hội phải trả để sử dụng tài nguyên có hiệu quả nhất đối với nền kinh tế. và toàn xã hội. Do đó phân tích kinh tế, đặc biệt khi xem xét đến các yếu tổ phi kinh tế còn được gọi là phân tích chỉ phí lợi ích mở rộng.
Phân tích kinh tế là phương pháp đang được áp dụng rộng rãi ở nước ta khi đánh giá một dự án đầu tư. Hai phương pháp phân tích kinh tế đang được áp dung trong tính toán so chọn phương én: > Phân tích kinh tế dựa trên các chỉ tiêu kinh tế: Là phân tích kinh tế dựa trên các chỉ u kinh tế - tài chính như NPV, IRR, B/C,. còn được gọi là phân tích hiệu quả kinh tế đơn chiều. Đơn chiều ở đây dùng với ý nghĩa quá trình tinh toán và phân tích kinh tế chủ yếu dựa trên các chi phí, thu nhập,.
có thé lượng hóa được và quy đổi được ra đơn vị tiền tệ, > Phan tích kinh tế dựa trên các chỉ tiêu kinh t hop với các chỉ tiêu mở rong khác: Là phân tích hiệu quả kinh tế dựa trên các chỉ u kinh tế NPV, IRR, BIC,.két hợp với các chỉ tu mở rộng phản ánh các mục tiêu khác của dự án như sự phủ hợp của dự án đối với mục tiêu phát triển kinh tế, sự ảnh hường dây truyền đối với sự phát triển các ngành khác (những, cái không định lượng được) cũng như có những cái định lượng được là: sử dụng lao động, tăng thu ngân sách nhà nước. còn gọi là phân tích hiệu Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc Si Ngành: lạnh Tế TNTN & MT qua kinh tế đa chiều. Kỹ thuật phân tích hiệu quả kinh tế đa chiều thường, được áp dụng trong các mô hình đa mục tiêu. Ngoài mục tiêu hiệu quả kinh tế, còn có những mục tiêu khác rất quan trọng đối với dự án thủy lợi — thủy điện như sau: — Mục tiêu tăng trưởng nền kinh tế quốc dan.
~_ Myc tiêu tăng trưởng kinh tế vùng. Mục tiêu ôn định và phát triển kinh tế xã hội khu vực. — Mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng trong khu vực ảnh. hướng của dự án — Me tiêu giữ gin và bảo vệ môi trường sinh thái.
Các mục tiêu trên thường rất khó định lượng chính xác và cũng rất khó quy đổi sang đơn vị tiên tệ, Do đó người ta thường đưa các chỉ tiêu đại diện cho các mục tiêu như vậy ra ngoài dòng tiền tệ. Sau đó xây dựng cách tính. điểm cho mỗi mục tiêu và xây dựng thang trọng số cho các mục tiêu đó để xếp hạng thứ tự tu tiên các dự án theo mục tiêu riêng biệt, rồi phân tích tổng hợp dé lựa chọn dự án có điểm tổng hợp từ tắt cả. các mục tiêu là cao nhất (PGS.TS Ngô Thị Thanh Vân.
Phuong pháp phân tích chi phí ~ lợi ích là phương pháp rit phù hợp với các nước đang phát triển, bởi vì sử dụng và khai thác tài nguyên thiên nhiên, trong đó có tai nguyên nước là biện pháp quan trọng, phô biến để phát triển kinh tế xã hội tại các nước đó. Bản chất của phương pháp phân tích hiệu ích- chi phí là so sánh chỉ phí kinh tế cho dự án và hiệu ích của dự án mang lại cho kinhtế, có xét đi giá trị thời gian của tiễn tệ thông qua tỷ lệ chiết khấu chuẩn (là thông số phản ánh chi phí cơ hội của nguồn vốn trong nền kinh tế). Hoàng Dinh Ding, 2003) Học viên: Nguyễn Thị Hoa Lớp: CHIZKT Luận văn Thạc Sĩ 5 Ngành: Kinh Tế TNTN & MT Chỉ phí kinh t là toàn bộ chỉ phí cho chuẩn bị, tiến hành đầu tư và vận. hành công trình.
Chỉ phí này không bao gồm các khoản chuyển giao nội bộ như thuế, các chỉ phí tải chính. Hiệu ích kinh tế bao gồm giá trị kinh tế của. năng lượng nhà máy cấp cho hệ thống điện và các hiệu ích kh trình, "Trong quá tình phân tích lợi ích - chỉ phí cẳn lưu ý: ~ Cần kể đến những yếu tổ quan trọng nhất đ với một dự án như: năng lực. sản xuất của dự án, số lượng lao động mà dự án huy động được, s vốn cần huy động để đầu tư, —_ Chú ý tới tính đối xứng tương đối của chỉ phí va lợi ich: Tức là khi một lợi ích bị bỏ qua thì đó chính là chỉ phí của dự án và ngược lại nếu tránh được.
một lợi ích. Do đó phải chú ý đến khía cạnh lợi ích và chi phí của bat cứ hành động nào. ~_ Nên tiến hành phân tích lợi ích- chỉ phi với cả hai trường hợp: có dự án và không có dự án, sau đó mới so sánh các loại hoặc quy mô mỗi phương án của dự án với nhau. —_ Mọi giả thiết phải đưa ra một cách rõ rằng, có lô gic và phải được áp dụng thống nhất trong quá trình phân tích mọi phương án của dự án.
— Khi không sử dụng được giá cả trực tiếp của thị trường thì có thé sử dụng, giá cả tương đương dé phân ti h Phuong pháp phân tích kinh tế tai chính với kỹ thuật phân tích lợi ích — chỉ phí được quốc tế, các ngân hang và tỏ chức tải chính công nhận. Do đó đối với một dự án đầu tư quốc tế nhất thiết phải sử dụng kỹ thuật và phương, pháp phân tích này.