Nghiên cứu kinh tế 444: Góc nhìn từ ban biên tập Trần Đình Thiên và các chuyên gia

"Nghiên cứu kinh tế 444 phân tích sâu sắc từ ban biên tập Trần Đình Thiên và các chuyên gia, cung cấp góc nhìn toàn diện về kinh tế hiện đại."

• Đề tài: Nghiên Cứu Kinh Tế 444: Phân Tích Từ Ban Biên Tập Trần Đình Thiên Và Các Chuyên Gia

Tóm tắt

I. Nghiên cứu kinh tế

Nghiên cứu kinh tế là một phần quan trọng trong việc đánh giá và phát triển các mô hình tăng trưởng. Bài viết này tập trung vào việc phân tích mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam từ năm 1990 đến 2013, với sự đóng góp của Trần Đình Thiên và các chuyên gia kinh tế. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Phân tích kinh tế

Phân tích kinh tế cho thấy, từ năm 1990 đến 1997, GDP của Việt Nam tăng trưởng trung bình 8% mỗi năm. Tuy nhiên, từ năm 1997 đến 1999, tăng trưởng GDP giảm do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Sau năm 2000, nền kinh tế phục hồi với tốc độ tăng trưởng trung bình 7%/năm trong giai đoạn 2000-2007. Điều này cho thấy sự phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào đầu tư và xuất khẩu.

1.2. Tư vấn kinh tế

Các chuyên gia kinh tế đã đưa ra nhiều khuyến nghị để cải thiện mô hình tăng trưởng. Họ nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và công nghệ, đồng thời khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

II. Chiến lược phát triển kinh tế

Chiến lược phát triển kinh tế là yếu tố then chốt để đảm bảo sự tăng trưởng bền vững. Bài viết đề cập đến các chiến lược được đề xuất bởi ban biên tập và các chuyên gia, bao gồm việc tăng cường đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng suất lao động.

2.1. Nghiên cứu thị trường

Nghiên cứu thị trường cho thấy, nền kinh tế Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, đặc biệt là các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp nhẹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc này cũng làm cho nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các biến động của thị trường quốc tế.

2.2. Phân tích dữ liệu

Phân tích dữ liệu từ các nguồn thống kê cho thấy, tỷ trọng đầu tư trong GDP đã tăng từ 25% năm 1995 lên gần 40% năm 2007. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư lại giảm dần, thể hiện qua chỉ số ICOR cao hơn mức trung bình của thế giới.

III. Đánh giá mô hình tăng trưởng

Đánh giá mô hình tăng trưởng là một phần quan trọng trong nghiên cứu này. Các chuyên gia đã chỉ ra rằng, mặc dù nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục.

3.1. Tăng trưởng và giảm nghèo

Tăng trưởng kinh tế đã góp phần giảm tỷ lệ nghèo từ 58% đầu những năm 1990 xuống còn 9,6% năm 2012. Tuy nhiên, sự bất bình đẳng trong thu nhập vẫn là một vấn đề lớn, đặc biệt là giữa khu vực thành thị và nông thôn.

3.2. Hiệu quả sử dụng vốn

Hiệu quả sử dụng vốn của Việt Nam đang giảm dần, thể hiện qua chỉ số ICOR tăng cao. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc cải thiện hiệu quả đầu tư và nâng cao năng suất lao động.

Nội dung chính

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC: ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM – THỰC TRẠNG NĂNG SUẤT, TÍCH LŨY VỐN VÀ ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN DÀI HẠN

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Đâu là những động lực thực sự dẫn dắt tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong suốt giai đoạn đổi mới (1990 – 2013), và tại sao nền kinh tế lại đối mặt với tình trạng suy giảm hiệu quả đầu tư, bất ổn vĩ mô kéo dài sau khi gia nhập WTO?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu tiên phong ước lượng chuỗi dữ liệu tổng tài sản cố định ($K$) của Việt Nam qua phương pháp kiểm kê thường xuyên (PIM), kết hợp thiết lập hàm sản xuất mở rộng tích hợp cơ chế "vừa học vừa làm" (Learning-by-doing) theo trường phái Kenneth Arrow và kỹ thuật hồi quy chuỗi thời gian Prais-Winsten AR(1).
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings):
  • Tăng trưởng kinh tế Việt Nam phụ thuộc nặng nề vào việc thâm dụng vốn đầu tư, trong khi hiệu quả sử dụng vốn sụt giảm nghiêm trọng (chỉ số ICOR luôn duy trì ở mức cao 6 – 8 điểm, gấp đôi mức chuẩn thế giới).
  • Đóng góp của Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) gần như mờ nhạt và mang giá trị âm trong giai đoạn 2007 – 2012.
  • Hiệu ứng học hỏi kinh nghiệm (Learning-by-doing) suy giảm dần về 0 khi thiếu tiến bộ công nghệ nội sinh.
  • Tỷ trọng cầu nội địa đối với hàng nội địa sụt giảm mạnh từ 65% xuống còn xấp xỉ 10%, khiến nền kinh tế tổn thương lớn trước các cú sốc bên ngoài.
• Hàm ý chính sách (Implications): Chấm dứt chính sách kích cầu ngắn hạn dễ gây rò rỉ nhập khẩu; chuyển trọng tâm sang chính sách thúc đẩy phía cung (Supply-side), tập trung làm chủ công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ để nâng cao giá trị gia tăng nội địa.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Trải qua gần ba thập kỷ Đổi mới kể từ cuối những năm 1980, Việt Nam đã đạt được những thành tựu kinh tế - xã hội vượt bậc. Từ một nền kinh tế khủng hoảng với lạm phát phi mã, Việt Nam đã vươn lên duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân ấn tượng 7 – 8%/năm trong giai đoạn 1990 – 2007. Đời sống người dân được nâng cao rõ rệt: tỷ lệ nghèo theo chuẩn quốc gia giảm mạnh từ 58% xuống còn 9,6%, chỉ số phát triển con người (HDI) tăng hơn 50,5% (dẫn đầu khối ASEAN), và tuổi thọ bình quân tăng từ 65,6 lên 75,4 tuổi.

       GIAI ĐOẠN 1990 - 2007                       GIAI ĐOẠN 2008 - 2013
+-----------------------------------+       +-----------------------------------+
|  Tăng trưởng GDP cao (~7-8%/năm)  |  -->  |  Tăng trưởng chững lại (~5-6%)    |
|  Tỷ lệ nghèo giảm: 58% -> 9.6%    |       |  ICOR tăng vọt (6 - 8 điểm)       |
|  Chuẩn bị & gia nhập WTO          |       |  Bong bóng BĐS, nợ xấu ngân hàng  |
|  Tích lũy vốn đầu tư tăng mạnh    |       |  Đóng góp TFP mang giá trị ÂM     |
+-----------------------------------+       +-----------------------------------+

Tuy nhiên, bước ngoặt gia nhập WTO (2007) cùng tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đã phơi bày những điểm nghẽn nghiêm trọng trong nội tại nền kinh tế. Sự phát triển quá nóng của hệ thống tín dụng, dòng vốn đầu cơ đổ dồn vào bất động sản và các dự án kém hiệu quả đã đẩy nền kinh tế vào vòng xoáy bất ổn vĩ mô, lạm phát tái diễn và nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap): Mặc dù có nhiều nhận định định tính về mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam theo chiều rộng, nhưng các nghiên cứu định lượng chuẩn tắc trước đây đều gặp trở ngại lớn: cơ quan thống kê chính thức chưa từng công bố chuỗi số liệu tổng vốn / tài sản cố định của nền kinh tế. Điều này dẫn đến việc đánh giá TFP và các hệ số đóng góp của các yếu tố sản xuất thường thiếu nhất quán.

Tính thời sự và tác động: Công trình nghiên cứu của nhóm tác giả (TS. Nguyễn Tú Anh, PGS.TS. Hồ Thúy Ngọc, PGS.TS. Nguyễn Thu Thủy) được tài trợ bởi Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED - Mã số II 4) và công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế (Số 444) mang tính thời sự đặc biệt. Báo cáo cung cấp cơ sở khoa học định lượng vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách nhận diện đúng căn bệnh cấu trúc và định hình lại chiến lược tái cơ cấu kinh tế trung và dài hạn.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Nghiên cứu áp dụng thiết kế định lượng thực nghiệm chặt chẽ, kết hợp lý thuyết tăng trưởng nội sinh hiện đại với phương pháp kinh tế lượng chuỗi thời gian nhằm phân rã các nguồn gốc của tăng trưởng kinh tế.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            QUY TRÌNH PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG                         |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Ước lượng chuỗi Vốn Cố định (K) bằng phương pháp Perpetual Inventory (PIM)     |
|    - Khấu hao bình quân tài sản cố định: delta = 6%/năm                           |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
                                         |
                                         v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 2. Thiết lập Hàm sản xuất biến thiên VES & Cobb-Douglas mở rộng                   |
|    - Tích hợp biến "Vừa học vừa làm" (Learning-by-doing: Arrow, Bairam)           |
|    - Y_t = A_0 * e^(lambda*t) * E_t^theta * K_t^alpha * L_t^(1-alpha)             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
                                         |
                                         v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 3. Hồi quy Chuỗi thời gian (Prais-Winsten Iterated AR(1) Regression)              |
|    - Khắc phục hiện tượng tự tương quan bậc 1                                     |
|    - Kiểm định 3 giả thuyết biến tích lũy kinh nghiệm E_t                         |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Phương pháp ước lượng tổng tài sản cố định ($K_t$)

Do Tổng cục Thống kê không công bố trực tiếp tổng tài sản, nhóm nghiên cứu đã áp dụng phương pháp kiểm kê thường xuyên (Perpetual Inventory Method - PIM) dựa trên số liệu tích lũy tài sản danh nghĩa, khấu hao và các chỉ số phát triển thế giới (WDI): $$K_t = K_{t-1} - D_t + I_t$$ Trong đó:

• $K_t$: Tổng tài sản cố định tại năm $t$.
• $D_t$: Mức khấu hao năm $t$ (với tỷ lệ khấu hao bình quân $\delta$ được ước lượng ở mức chuẩn hóa $6%$/năm, tương thích với các nghiên cứu của McQuinn & Whelan, 2007 và Yisheng Bu, 2006).
• $I_t$: Tổng mức tích lũy tài sản mới trong năm.

2. Mô hình hàm sản xuất và biến kinh nghiệm

Nhóm tác giả kiểm định dạng hàm sản xuất tổng quát VES (Variable Elasticity of Substitution) do Revankar (1971) và Bairam (1989) đề xuất: $$Y_t = A_t K_t^\alpha L_t^{1-\alpha} e^{\beta k_t}$$

Đặc biệt, nhằm đo lường tiến bộ kỹ thuật nội sinh, nghiên cứu kiểm định 3 giả thuyết về chỉ số kinh nghiệm $E_t$ (Learning-by-doing):

• Giả thuyết 1: $E_t = \sum_{i=0}^t I_i$ (theo Kenneth Arrow, 1962).
• Giả thuyết 2: $E_t = \sum_{i=0}^t Y_i$ (theo Bairam, 1987; Lucas & Stokey, 1989).
• Giả thuyết 3: $E_t = \sum_{i=0}^t \frac{I_i}{L_i}$ (kinh nghiệm đo bằng tích lũy đầu tư bình quân trên một lao động).

3. Dữ liệu và kỹ thuật ước lượng

• Nguồn dữ liệu: Chuỗi dữ liệu từ 1989 – 2012 từ Tổng cục Thống kê (GSO), hệ thống CEIC và World Bank. GDP và vốn được quy đổi đồng nhất về giá cố định năm 1994.
• Kỹ thuật xử lý: Mô hình hồi quy chuẩn Prais-Winsten AR(1) lặp (iterated estimates) được sử dụng để loại trừ triệt để hiện tượng tự tương quan chuỗi thời gian. Kết quả hồi quy xác nhận dạng hàm Cobb-Douglas mở rộng có biến kinh nghiệm $E_t = \sum (I_i/L_i)$ đạt độ tin cậy thống kê cao nhất với $\alpha = 0{,}677$ và $\theta = 0{,}09565$ ($F(2, 21) = 565{,}88$, $p < 0{,}0001$).

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Kết quả phân tích định lượng và hạch toán tăng trưởng (Growth Accounting) giai đoạn 1993 – 2012 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Năm	TFP (%)	Vốn (Capital) (%)	Lao động (Labor) (%)	Kinh nghiệm (Learning) (%)
1993	-0,45	2,97	0,76	3,89
1996	2,26	3,94	0,73	2,37
2000	-1,43	4,00	0,68	1,55
2004	0,33	5,35	0,94	0,99
2010	-1,27	6,20	0,88	0,97
2012	0,98	4,44	0,86	0,71

1. Mô hình tăng trưởng phụ thuộc áp đảo vào vốn nhưng hiệu quả sụt giảm

Vốn là yếu tố đóng góp lớn nhất vào tốc độ tăng GDP của Việt Nam (tăng từ 2,97 điểm % năm 1993 lên mức đỉnh 6,20 điểm % năm 2010). Tuy nhiên, nền kinh tế đang rơi vào quy luật lợi suất cận biên giảm dần. Chỉ số ICOR tăng vọt trong các thời kỳ phát triển (dao động ở mức 6 – 8, cao hơn nhiều so với chuẩn thế giới là ~4), phản ánh hiệu quả sử dụng vốn ngày càng thấp.

2. Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp mờ nhạt và mang giá trị âm

Trái ngược với kỳ vọng về sự bứt phá công nghệ sau mở cửa, TFP có mức đóng góp rất thấp trong suốt 20 năm. Đáng báo động nhất là trong giai đoạn suy thoái 2007 – 2012, TFP liên tục ghi nhận mức đóng góp âm (ví dụ: năm 2010 ghi nhận mức -1,27%). Điều này chứng minh sự tăng trưởng trong giai đoạn này chỉ là sự mở rộng quy mô vốn đơn thuần chứ không đi kèm hiệu quả phối hợp nguồn lực.

3. Động lực "Vừa học vừa làm" suy giảm dần về 0

Trong thập niên 1990, kinh nghiệm tích lũy từ quá trình làm quen máy móc đóng góp tới 3,89 điểm % vào tăng trưởng. Tuy nhiên, đóng góp này giảm liên tục xuống chỉ còn 0,71% vào năm 2012. Kết quả chứng minh rằng: nếu không có đổi mới công nghệ thực chất và tiếp nhận công nghệ cao, hiệu ứng tích lũy kỹ năng trên nền tảng máy móc cũ sẽ chạm trần và triệt tiêu hoàn toàn.

4. Sức cầu nội địa rò rỉ mạnh ra hàng nhập khẩu

Tỷ trọng cầu nội địa đối với hàng hóa sản xuất trong nước đã giảm thảm hại từ trên 65% (đầu thập niên 1990) xuống chỉ còn xấp xỉ 10%. Nền kinh tế vận hành dựa vào "một động cơ duy nhất" là xuất khẩu dựa trên gia công nhập khẩu. Do đó, các chính sách kích cầu ngắn hạn (như gói kích cầu 2009) không mang lại hiệu quả bền vững mà nhanh chóng bị rò rỉ ra nước ngoài qua nhập khẩu, để lại gánh nặng nợ công và lạm phát.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Nghiên cứu mang lại những giá trị học thuật và thực tiễn mang tính bước ngoặt:

• Về mặt lý luận: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị về mô hình tăng trưởng nội sinh tại một nền kinh tế chuyển đổi. Nghiên cứu đã chứng minh giả thuyết rằng đối với các quốc gia đang phát triển, hiệu ứng "học hỏi từ thực hành" có vai trò sống còn trong giai đoạn đầu công nghiệp hóa nhưng sẽ suy thoái nhanh chóng nếu không có sự chuyển giao công nghệ mới.
• Về mặt phương pháp luận:
  1. Xây dựng thành công chuỗi dữ liệu tổng tài sản cố định chuẩn mực cho kinh tế Việt Nam qua phương pháp PIM kết hợp chuẩn hóa dữ liệu vi mô - vĩ mô.
  2. Bổ sung biến kinh nghiệm chuẩn hóa theo tỷ lệ vốn/lao động $\sum (I_t/L_t)$ vào hàm hồi quy Prais-Winsten, giải quyết khiếm khuyết của các hàm Cobb-Douglas truyền thống.
• Về mặt chính sách thực tiễn:
  • Cung cấp bằng chứng định lượng bác bỏ chiến lược chạy theo tăng trưởng nóng bằng kích thích tổng cầu và mở rộng đầu tư công tràn lan.
  • Đặt nền tảng cho định hướng tái cơ cấu kinh tế: chuyển từ phát triển theo chiều rộng (vốn, lao động giá rẻ) sang chiều sâu (TFP, R&D, công nghiệp hỗ trợ).

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo đặc biệt giá trị cho nhiều nhóm đối tượng:

• Nhà nghiên cứu kinh tế & Giảng viên học thuật: Kế thừa bộ dữ liệu ước tính tổng vốn cố định ($K$), khung lý thuyết hàm sản xuất mở rộng và các chỉ số TFP phân rã để tiếp tục phát triển các mô hình kinh tế lượng vĩ mô chuyên sâu.
• Nhà hoạch định chính sách & Cơ quan quản lý nhà nước: (Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước): Nắm bắt nguyên nhân gốc rễ của hiệu số ICOR cao, rủi ro rò rỉ nhập khẩu để thiết kế các gói chính sách trung và dài hạn, tập trung phát triển đường tổng cung và công nghiệp phụ trợ.
• Chuyên gia phân tích thị trường & Doanh nghiệp: Hiểu rõ cơ cấu vĩ mô và sự chuyển dịch ngành nghề (công nghiệp chế biến công nghệ cao có năng suất vượt trội gấp 4 lần công nghệ thấp), từ đó xây dựng chiến lược đầu tư bài bản, tránh đầu cơ tài sản rủi ro.

---

FAQ – Các câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu là gì?

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam phụ thuộc tới hơn 70% vào gia tăng vốn đầu tư nhưng hiệu quả vốn suy giảm nghiêm trọng (ICOR cao). Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) gần như bằng 0 hoặc âm trong giai đoạn 2007 – 2012, cho thấy mô hình tăng trưởng chiều rộng đã hoàn toàn chạm trần.

2. Phương pháp ước lượng vốn trong bài viết có gì đặc biệt?

Tác giả đã giải quyết bài toán thiếu số liệu tổng tài sản cố định chính thức tại Việt Nam bằng phương pháp kiểm kê thường xuyên (PIM), tính toán dựa trên mức khấu hao chuẩn hóa 6%/năm theo kinh nghiệm các nước ASEAN và chuỗi số liệu tích lũy tài sản từ Tổng cục Thống kê và World Bank.

3. Tại sao chính sách kích thích tổng cầu lại kém hiệu quả tại Việt Nam?

Do tỷ trọng tiêu dùng nội địa dành cho hàng nội địa giảm xuống chỉ còn khoảng 10%, nên khi thực hiện kích cầu, dòng tiền phần lớn bị "rò rỉ" ra thị trường quốc tế qua con đường nhập khẩu nguyên phụ liệu và hàng hóa tiêu dùng, không tạo ra hệ số nhân chi tiêu nội địa bền vững.

4. Hiệu ứng "Vừa học vừa làm" (Learning-by-doing) có ý nghĩa như thế nào?

Trong giai đoạn đầu phát triển, việc tiếp cận máy móc giúp người lao động nâng cao năng suất qua kinh nghiệm. Tuy nhiên, hiệu ứng này sẽ tiệm cận về 0 nếu không có dòng vốn công nghệ mới hoặc đầu tư đổi mới sáng tạo R&D.

5. Giải pháp ưu tiên để chuyển đổi mô hình tăng trưởng là gì?

Cần chuyển từ can thiệp tổng cầu ngắn hạn sang chính sách dịch chuyển đường tổng cung: phát triển công nghiệp hỗ trợ để hạn chế nhập siêu đầu vào, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm chủ công nghệ cao.

---

Kết luận (150 từ)

Nghiên cứu của TS. Nguyễn Tú Anh và các cộng sự là công trình thực nghiệm mẫu mực, làm sáng tỏ toàn diện bức tranh động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong hơn hai thập kỷ Đổi mới. Kết quả định lượng đã đưa ra cảnh báo dứt khoát: mô hình tăng trưởng dựa vào thâm dụng vốn và gia công lắp ráp đã cạn kiệt dư địa, kéo theo hiệu quả TFP âm và rủi ro bất ổn vĩ mô kéo dài.

Để duy trì quỹ đạo phát triển bền vững và vượt qua bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam bắt buộc phải thực hiện cuộc cải cách thể chế kinh tế sâu rộng: chuyển trọng tâm từ mở rộng đầu tư sang nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, làm chủ công nghệ và phát triển chuỗi giá trị công nghiệp nội địa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

$05 (400 05-2015 § TU DIES ISSN 0866 7489 TONG QUAN KINH TE VIET NAM TU 1990 - 2013 Tang trưởng kinh tế và giảm nghèo 4a4—|PL58] {PL195 in TL i —Pror PI 29 : j py 1428) PI = Chi s6 nghéo sử L De Jatt De eS =.= 4a 1% l Đánh giá tô hình tăng tPưởng kinh tố Ulột Nam EVALUATING VIETNAM'S ECONOMIC GROWTH MODEL Khơi thông nguồn uán trên thị tường chứng khoán & a s, PROVIDING CAPITAL ON THE STOCK MARKET Biến động Hinh tế - wã hội đối uới ngữi nghò0 & - ~ & SOCIO—ECONOMIC FLUCTUATION WITH THE POOR Thi trudng ITC toan cau x ` a ITC GLOBAL MARKET Thuong mal blén gidi Viet Trung VIETNAM-CHINA BORDER TRADE qs VEN KINH en Tea nv JII (010.Ý | |3 EW @|290@[ñiÌêf) GỨU, 6 & (444) KiNH TE THANG 5 NAM 2015 TẠP CHI RA MOT THANG MOT KY NAM THU 55 Toa soan : Số 1B Đường Liễu Giai, Quận Ba Đình, Hà Nội Điện thoại : [phone]; Fax: [phone] E- Mail : [e-mail] TONG BIEN TAP PGS. TRAN DINH THIEN MUC LUC Tel: [phone] ae ø KINH TẾ VĨ MÔ PHO TONG BIEN TAP — —— TS. DANG THI PHUGNG HOA 3 NGUYEN TU ANH, HO THUY NGỌC, NGUYEN THU THUY: Đánh giá Tel: [phone] mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

13 NGUYỄN QUANG THÁI: Mấy vấn đề phát triển doanh nghiệp 15 năm (2000 - 2014) và giai đoạn 2011 - 2014 (iiếp theo và hết). HOT DONG BIEN Par ø TÀI CHÍNH - TIỀN TE GS. DO HOAI NAM OO TS. CHU VAN LAM 24 PHẠM HỮU HỒNG THÁI: Xác định tỷ suất sinh lợi của các cổ phiếu ` ` niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

HÀ HUY THANH _ PGS. NGUYỄN HỮU ĐAT 3 NGUYÊN THANH PHƯƠNG: Khơi thông nguồn vốn trên thị trường ~ a , 3 chứng khoán cho phát triển kinh tế Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. VỤ TUẦN ANH PGS. LÊ CAO ĐOÀN ø NÔNG NGHIỆP - NÔNG THÔN PGS.

TRAN BINH THIEN TRAN BINH THAO, NGUYEN THI MINH THU, NGUYEN THO QUANG ANH: PGS. BUI TAT THANG 43 Biến động kinh tế xã hội với người nghèo nông thôn: tác động và ứng GS. LÊ DU PHONG phó. VŨ TRỌNG KHÁI ø DÀNH CHO CÁC NHÀ DOANH NGHIỆP 59 PHẠM NGỌC LÃNG: Thị trường công nghệ thông tin và truyền thông Ì_ Chế Chế bảnhản điện điên tửtử tại tai phòng phe máy, 5 toàn cầu và hiện` tượngong HUAWEI.

Vién Kinh té Viét Nam 7 mina. 57 VU TRONG LAM: E kip lanh dao trong doanh nghiệp. Giấy phép xuất bản số 122/GP- „ BTTTT ngày 22/4/2013 của o KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG | Bộ Thông tin và Truyền thông. - - - - | TRƯƠNG ĐÔNG LỘC, NGUYÊN VĂN THÉP: Các yếu tố ảnh hưởng đến co Sa ‹ 61 rủi ro tín dụng của các quỹ tín dụng nhân dân ở khu vực Đồng bằng ¡In tại Công ty CP in Công đoàn sông Cửu Long.

| Việt Nam có 80 trang, khổ 20,5 X 29 cm ø KINH TẾ ĐỌI NGOẠI | | 71 VŨ HOÀNG LINH: Thương mại biên giới Việt - Trung: hạn chế của mô z hình hiện tại và những tác động đến nền kinh tế Việt Nam.000d : - - - 78 q TÓM TẮT MỘT SỐ BÀI CHÍNH BẰNG TIẾNG ANH GB) ECONORIG “studies A MONTHLY REVIEW «ss» 55 YEAR Editorial office : 1B Lieu Giai street, Ba Dinh District, Hanoi Tel : [phone]; Fax: [phone] E- Mail : [e-mail] EDITOR-IN-CHIEF TRAN DINH THIEN Tel: [phone] @ MACROECONOMICS NGUYEN TU ANH, HO THUY NGOC, NGUYEN THU THUY: Evaluating 3 Vietnam’s economic growth model. 13 NGUYEN QUANG THAI: Some issues on enterprise development in 15 DEP. EDITOR-IN-CHIEF years (2000-2014) and the period of 2011-2014 (continued and the end). DANG THI PHUONG HOA @ FINANCE-MONEY Tel: [phone] PHAM HUU HONG THAI: Identifying yielding of shares listed on Vietnam's stock market.

3 NGUYEN THANH PHUONG: Providing capital on the stock market for 3 Vietnam’s economic development in the current period. @ AGRICULTURE - RURAL AREA TRAN DINH THAO, NGUYEN THI MINH THU, NGUYEN THO QUANG ANH: EDITORIAL BOARD 43 Socio-economic fluctuation with the rural poor: the impacts and responses. DO HOAI NAM CHU VAN LAM @ FOR ENTREPRENEURS HA HUY THANH 2 PHAM NGOC LANG: Global information technology and NGUYEN HUU DAT 5 communications market and the Huawei phenomenon. VU TUAN ANH 57 VU TRONG LAM: Leadership team in a business.

LE CAO DOAN @ LOCAL ECONOMY TRUANHDINH HIEEN TRUONG DONG LOC, NGUYEN VAN THEP: Factors affecting the BUI TAT THANG 61 credit risk of people's credit funds in the Mekong Delta area. LE DU PHONG | @ FOREIGN ECONOMIC RELATIONS VU TRONG KHAI 1 VU HOANG LINH: Vietnam - China border trade: the limitation of the 7 current model and the impact on Vietnam economy. 78 @ SUMMARIES OF SOME MAIN ARTICLES IN ENGLISH ei Đónh giá mô hỉnh tăng trưởng kinh tế Việt Nam' NGUYÊN TÚ ANH HỒ THÚY NGỌC NGUYÊN THU THỦY hìn lại gần 30 năm đổi mới, có thể thấy những cải cách bình tế uĩ mô uà những thay đổi cơ bản trong thể chế binh tế ui mô đã thay đổi đáng kể nên binh tế uòè xã hội của Việt Nam. Bài uiết này đánh giá chất lượng mô hình tăng trưởng binh tế của Việt Nam trong thời gian qua, gợi mở phương hướng để Việt Nam dần cỏi thiện mô hình tăng trưởng bình tế trong giai đoạn tiếp theo.

Từ khóa: tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động, năng suất nhân tố tổng hợp, đầu tư, mô hình tăng trưởng. Tổng quan về kinh tế Việt Nam khoảng 8% trung bình mỗi năm. Tuy nhiên, Những cải cách kinh tế vĩ mô và những tốc độ tăng trưởng GDP đã đi xuống trong thay đổi cơ bản trong thể chế kinh tế vi mô những năm từ 1997 đến 1999, một phần do từ cuối những năm 1980 đã thay đổi đáng cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á, một kể bộ mặt của nền kinh tế và xã hội của phần là do các hiệu ứng cải cách đã suy Việt Nam. Năm 1989 lạm phát đã được giảm.

Sau đó, từ năm 2000, nền kinh tế kiểm soát và kể từ đó nó đã dân dần giữ ở lấy lại được tốc độ tăng trưởng khá cao, mức thấp. Từ năm 1990 đến năm 1997, tỷ trung bình đạt trên 27%/năm giai đoạn lệ tăng trưởng GDP được duy trì ở mức 2000-2007 (hình 1). HÌNH 1: Tổng quan kinh tế Việt Nam từ 1990-2013 Tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo 12 PI19,5 10 Pitas. 5 Ve 2 ° OD ~ c> » Ss > œ >> oySo >Ấ Oy SD > OF o> Or 2 2 os „9 2 DP Ghi chu: PI = Chi s6 nghéo.

Nguồn: Số liệu về tăng trưởng, lạm phát và nghèo đói do Tổng cục Thống kê cung cấp và đánh giá của Bộ Kế hoạch và đầu tư về quá trình cải cách. Nguyễn Tú Anh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương; Hồ Thúy Ngọc, Nguyễn Thu Thủy, Trường đại học Ngoại thương. Bài báo được hoàn thành nhờ sự hỗ trợ của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (Nafosted) trong để tài mã số II 4. Nghiên cúu Kinh tế số 444 - Tháng 5/2015 7 a4 ^ ` w 2 Đánh giá mô hình tăng trương.

Quá trình đổi mới thể chế mạnh mẽ sản xuất kinh doanh trở nên đắt đỏ va day trong giai đoạn chuẩn bị gia nhập WTO rủi ro. Nền kinh tế từng bước rơi vào trạng (2000-2007) đã mang lại những động lực thái bong bóng. Hậu quả là sự phát triển phát triển mới cho nền kinh tế. Nền kinh tế quá nóng của hệ thống tín dụng, thị trường tăng trưởng nhanh đã tạo ra nhu cầu về bất động sản khi bị tác động của khủng vốn, dẫn đến sự phát triển quá nhanh của hoảng kinh tế thế giới đã gây ra những bất hệ thống tài chính.

Các nguồn lực khan ổn nghiêm trọng cho nền kinh tế trong giai hiếm bị đầu cơ (đất đai, bất động sản) mà đoạn từ năm 2008 đến nay. Đặc trưng của chưa có những thể chế hữu hiệu để ngăn giai đoạn này là bất ổn vĩ mô và suy giảm ngừa và cảnh báo những tác động bất lợi tốc độ tăng trưởng; nguy cơ tụt hậu xa hơn của các hoạt động này đối với nền kinh tế. so với các nước trong khu vực tăng lên; làm Chi phi vốn và các nguồn lực khác (đất đai, xói mòn thành quả cải cách và phát triển nhà xưởng.) tăng cao làm cho hoạt động của 2ð năm qua. HÌNH 2: Tốc độ tăng trưởng kinh tế các khu vực (giai đoạn 2002-2012) 12 26 wl L0,5 10.

~ ~ eo” ——— 2 2 O 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 mm GDP None, lam nghiệp, thủy san omonen Cong nghiép, xây dựng Dich vu Nguồn: Niên giám thống kê các năm, tốc độ tăng trưởng từ năm 2005 trở đi tính theo giá năm 2010, còn trước đó thì tính theo gid nam 1994. Tăng trưởng kinh tế 25 năm qua (từ năm của cả nền kinh tế, đồng thời làm chậm quá 1989 đến nay) đã được dẫn dắt bởi ngành trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế. công nghiệp và dịch vụ. Tốc độ tăng trưởng Trong suốt gần 25 năm qua, tỷ trọng của của hai khu vực này luôn vượt trội so với ngành nông nghiệp đã liên tục giảm từ khu vực nông, lâm, ngư nghiệp (hình 2).

khoảng 40% GDP trong năm 1990 xuống Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng, kể từ năm chỉ còn gần 20% GDP trong năm 2015. Tuy 2005 trở lại đây, tốc độ tăng trưởng của nhiên từ năm 2005-2013, cơ cấu kinh tế khu vực công nghiệp và xây dựng giảm sút hầu như không thay đổi. Điều này là do hai so với khu vực dịch vụ, đặc biệt trong thời yếu tố: thứ nhất, tốc độ tăng trưởng của kỳ suy thoái thì khu vực dịch vụ vẫn có sức công nghiệp và dịch vụ suy giảm mạnh, đề kháng tốt hơn khu vực công nghiệp và trong khi tốc độ tăng trưởng của ngành xây dựng. Sự sụt giảm mạnh tốc độ tăng nông nghiệp bị ảnh hưởng không đáng kể; trưởng của khu vực công nghiệp và xây thứ hơi, do giá các sản phẩm nông nghiệp dựng đã kéo giảm tốc độ tăng trưởng chung tăng mạnh hơn nhiều so với giá các sản 4 Nghiên cúu Kinh tế số 444 - Tháng 5/2015 Đánh giá mô hình tăng trưửng.

phẩm công nghiệp và dịch vụ, do đó nếu chỉ kém tốc độ tăng trưởng của hai ngành còn xét về tốc độ tăng trưởng danh nghĩa thì lại và do đó cơ cấu (tính theo giá hiện ngành nông, lâm, ngư nghiệp không thua hành) không thay đổi.