Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường về tư pháp quốc tế: Lý luận và thực tiễn

Bài viết phân tích đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường về tư pháp quốc tế, tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn nổi bật.

• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Hồng Bắc
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Tư pháp quốc tế
• Đề tài: Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn
• Loại tài liệu: Nghiên cứu khoa học cấp trường
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu đề tài
• 1.4. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu đề tài
• 1.6. Nội dung nghiên cứu
• 2. PHẦN II: BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế
• 2.1.1. Một số vấn đề pháp lý cơ bản của Hội nghị
• 2.1.2. Thành viên và cơ cấu, tổ chức
• 2.1.3. Chi phí hoạt động của Hội nghị
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Hội nghị
• 2.3. Một số lĩnh vực hợp tác trong khuôn khổ Hội nghị
• 2.3.1. Hợp tác giữa các nước trong lĩnh vực pháp luật
• 2.3.2. Trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em, ly hôn và ly thân
• 2.3.3. Trong lĩnh vực cấp dưỡng
• 2.3.4. Trong lĩnh vực mua bán hàng hóa quốc tế
• 2.3.5. Hợp tác giữa các nước trong lĩnh vực tố tụng
• 2.3.6. Trong lĩnh vực thỏa thuận lựa chọn tòa án
• 2.3.7. Trong lĩnh vực miễn hợp pháp hóa
• 2.3.8. Trong lĩnh vực ủy thác tư pháp quốc tế
• 2.4. Việt Nam với việc thực hiện quyền và nghĩa vụ thành viên Hội nghị
• 2.4.1. Ý nghĩa của việc Việt Nam gia nhập Hội nghị
• 2.4.2. Kế hoạch thực hiện quyền và nghĩa vụ thành viên của Việt Nam
• 2.5. Kinh nghiệm gia nhập và thực thi quyền và nghĩa vụ thành viên Hội nghị của một số nước
• 2.5.1. Đối với Công ước La Hay năm 1965
• 2.5.2. Đối với Công ước Apostille
• 2.5.3. Đối với Công ước La Hay năm 1980 về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em
• 3. PHẦN III: CÁC CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Chuyên đề 1: Lịch sử hình thành và phát triển của Hội nghị
• 3.2. Chuyên đề 2: Những vấn đề pháp lý cơ bản của Hội nghị
• 3.3. Chuyên đề 3: Quá trình tham gia của Việt Nam vào Hội nghị
• 3.4. Chuyên đề 4: Vấn đề bảo vệ trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế
• 3.5. Chuyên đề 5: Vấn đề công nhận ly hôn và ly thân
• 3.6. Chuyên đề 6: Pháp luật áp dụng đối với các nghĩa vụ cấp dưỡng
• 3.7. Chuyên đề 7: Pháp luật áp dụng đối với hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
• 3.8. Chuyên đề 8: Vấn đề công nhận thỏa thuận lựa chọn tòa án trong giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài
• 3.9. Chuyên đề 9: Vấn đề bãi bỏ hợp pháp hóa tài liệu công nước ngoài
• 3.10. Chuyên đề 10: Vấn đề công nhận và thi hành bản án dân sự và thương mại của nước ngoài
• 3.11. Chuyên đề 11: Vấn đề thu thập chứng cứ ở nước ngoài trong lĩnh vực dân sự và thương mại
• 3.12. Chuyên đề 12: Vấn đề tống đạt ra nước ngoài giấy tờ tư pháp và ngoài tư pháp trong lĩnh vực dân sự hoặc thương mại
• 3.13. Chuyên đề 13: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công ước về tống đạt ra nước ngoài giấy tờ tư pháp và ngoài tư pháp trong lĩnh vực dân sự hoặc thương mại
• 3.14. Chuyên đề 14: Kinh nghiệm về thực hiện nghĩa vụ và Công ước trong khuôn khổ Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế của Liên minh Châu Âu
• 3.15. Chuyên đề 15: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công ước La Hay về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em

Tóm tắt

I. Tổng quan về Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế

Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế (Hague Conference on Private International Law) là một tổ chức quốc tế liên chính phủ được thành lập năm 1893. Mục tiêu chính của Hội nghị là thúc đẩy sự thống nhất các quy tắc tư pháp quốc tế, đảm bảo an toàn pháp lý cho cá nhân và tổ chức trong bối cảnh toàn cầu. Hội nghị đã đóng góp đáng kể vào việc xây dựng và phát triển hệ thống điều ước quốc tế về tư pháp quốc tế, mở rộng ảnh hưởng ra toàn thế giới.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển

Hội nghị La Hay được thành lập dựa trên sáng kiến của nhà luật học Tobias Asser. Từ khi ra đời, Hội nghị đã tập trung vào việc giải quyết các xung đột pháp lý quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực dân sự và thương mại. Trải qua hơn 120 năm, Hội nghị đã soạn thảo hơn 40 công ước quốc tế, góp phần quan trọng vào việc thống nhất các quy tắc pháp lý toàn cầu.

1.2. Mục đích và chức năng

Mục đích chính của Hội nghị là thúc đẩy sự thống nhất các quy tắc tư pháp quốc tế, đảm bảo an toàn pháp lý cho các cá nhân và tổ chức. Hội nghị cũng có chức năng hỗ trợ kỹ thuật và cung cấp dịch vụ pháp lý cho các quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực như bảo vệ trẻ em, hôn nhân gia đình, và tố tụng dân sự quốc tế.

II. Các vấn đề pháp lý cơ bản của Hội nghị

Hội nghị La Hay tập trung vào việc giải quyết các vấn đề pháp lý quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực dân sự, thương mại, và bảo vệ quyền con người. Các công ước của Hội nghị đã trở thành công cụ pháp lý quan trọng trong việc điều chỉnh các mối quan hệ quốc tế.

2.1. Bảo vệ trẻ em và hợp tác quốc tế

Một trong những lĩnh vực trọng tâm của Hội nghị là bảo vệ trẻ em, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến nuôi con nuôi quốc tế và bắt cóc trẻ em. Công ước La Hay 1980 về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em là một ví dụ điển hình, giúp giải quyết các tranh chấp liên quan đến quyền nuôi con và bảo vệ trẻ em.

2.2. Giải quyết tranh chấp dân sự và thương mại

Hội nghị cũng tập trung vào việc giải quyết các tranh chấp dân sự và thương mại quốc tế. Các công ước về công nhận và thi hành bản án dân sự, thỏa thuận lựa chọn tòa án, và tống đạt giấy tờ tư pháp đã góp phần quan trọng vào việc tạo ra một hệ thống pháp lý thống nhất và hiệu quả.

III. Việt Nam và Hội nghị La Hay

Việt Nam chính thức gia nhập Hội nghị La Hay vào năm 2013, trở thành thành viên thứ 73. Việc gia nhập Hội nghị mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam, đặc biệt trong việc hội nhập sâu rộng vào hệ thống pháp luật quốc tế và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp.

3.1. Quá trình tham gia của Việt Nam

Việt Nam đã nộp đơn xin gia nhập Hội nghị La Hay vào năm 2012 và chính thức trở thành thành viên vào năm 2013. Việc gia nhập Hội nghị giúp Việt Nam có cơ hội tham gia vào quá trình xây dựng các công ước quốc tế và hưởng các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật từ Hội nghị.

3.2. Kế hoạch thực hiện quyền và nghĩa vụ thành viên

Việt Nam đã xây dựng kế hoạch thực hiện quyền và nghĩa vụ thành viên, bao gồm việc chỉ định cơ quan đầu mối liên lạc với Hội nghị, cử đại diện tham gia các hoạt động của Hội nghị, và đóng góp niên liễm hàng năm. Kế hoạch này nhằm đảm bảo Việt Nam thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế.

IV. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam

Việc nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia thành viên khác, đặc biệt là Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ, đã giúp Việt Nam rút ra nhiều bài học quý giá trong việc thực hiện các công ước của Hội nghị La Hay.

4.1. Kinh nghiệm từ Liên minh Châu Âu

Liên minh Châu Âu (EU) là một trong những thành viên tích cực của Hội nghị La Hay. EU đã thực hiện hiệu quả các công ước về tố tụng dân sự và bảo vệ trẻ em, đặc biệt trong việc công nhận và thi hành bản án dân sự giữa các quốc gia thành viên. Kinh nghiệm của EU là nguồn tham khảo quý giá cho Việt Nam trong việc hội nhập sâu rộng vào hệ thống pháp luật quốc tế.

4.2. Kinh nghiệm từ Hoa Kỳ

Hoa Kỳ đã thực hiện hiệu quả Công ước La Hay 1980 về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ trong việc xây dựng cơ chế pháp lý và hợp tác quốc tế để giải quyết các tranh chấp liên quan đến trẻ em là bài học quan trọng cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ T¯ PHÁP TRUONG DAI HỌC LUẬT HA NOI DE TÀI NGHIÊN CUU KHOA HOC CAP TR¯ỜNG HỘI NGHỊ LA HAY VE TU PHÁP QUỐC TE MOT SO VAN DE LY LUAN VA THUC TIEN Mã số: LH - 2015 - 416/DHL - HN CHỦ NHIỆM DE TÀI: TS. NGUYEN HONG BAC TH¯ KÝ È TÀI: GV. NGÔ THỊ NGỌC ÁNH ¡ TRUNG TÂM THONS TIN THU VIỆN i TRUONG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI {PHONG aoc 3219. HÀ NỘI, THANG 1/ 2016 DANH MỤC CÁC CHUYEN DE TRONG DE TÀI Chuyên ề 1: Lịch sử hình thành và phát triển của Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế Chuyển ề 2: Những vấn ề pháp lý clin của Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế Chuyên ề 3: Quá trình tham gia của VIỆUNam vàö##@†nphi1% Hay Và T° pháp quốc a Chuyên dé 4: Vấn dé bảo vệ trẻ em va hợp tac trong l)nh vực nuôi c¡n nuôi quốc tế Chuyên ề 5: Van dé công nhận ly hôn và ly thân Chuyên ề 6: Pháp luật áp dụng ối với các ngh)a vụ cấp d°ỡng Chuyên ề 7: Pháp luật áp dụng ối với hợp ồng mua bán hàng hoá quốc tế Chuyên dé 8: Vân dé công nhận thỏa thuận lựa chon tòa án trong giải quyét vụ việc dân sự có yêu tô n°ớc ngoàải Chuyên ề 9: Vấn ề bãi bỏ hợp pháp hoá tài liệu công n°ớc ngoài Chuyên dé 10: Vân dé công nhận và thi hành bản án dân sự và th°¡ng mại của n°ớc ngoài Chuyên ề 11: Van dé thu thập chứng cứ ở n°ớc ngoài trong l)nh vực dân sự và th°¡ng mại Chuyên ề 12: Vẫn ề tống ạt ra n°ớc ngoài giấy tờ t° pháp và ngoài t° pháp trong l)nh vực dân sự hoặc th°¡ng mại Chuyên ề 13: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công °ớc vẻ tống dat ra n°ớc ngoài giấy tờ t° pháp và ngoài t° pháp trong l)nh vực dân sự hoặc th°¡ng mai Chuyên ề 14: Kinh nghiệm về thực hiện ngh)a vụ và Công °ớc trong khuôn khổ Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế của Liên minh Châu Âu Chuyên ề 15: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công °ớc La Hay về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN ST j=.

HQ VA TEN DON VI CHUYEN DE T | Ẳ THAM GIA |_| PGS. Nguyễn Thị Thuan | Khoa Pháp higt'Quoc tê yw TIT 2. Nguyễn Hong Bắc Khoa Pháp We Quốc CP Ty VL, XI 3. Tran Thúy Hang | Khoa Pháp luật QuốStế b VIII 4.

Pham Hồng Hanh | Khoa Pháp luật Quốc tế XIV 5 | Th§. Nguyễn Thu Thủy Khoa Pháp luật Quốc tế | VI,VI 6. Ngô Thị Ngọc Ánh Khoa Pháp luật Th°¡ng mại Quốc tế Il, X 7.ThS Nguyễn Thái Nhạn | Học viện Chính sách và Phát triển » it 8 |. Nguyễn Tiến ạt Học viện Chính sách và Phát triển | 9.

Phạm Hồ H°¡ng Bộ T° pháp XII 10. | Cử nhân luật Tran Van Hanh | Bộ T° pháp XV DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT ASEAN Hiệp hội các quốc gia ông Nam Á BLDS Bộ luật dân sự BLTTDS Bộ luật tố tụng dan sự CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ ngh)a HDTTTP Hiép dinh tuong tro tu phap TPQT T° pháp quốc tế WTO Tổ chức Th°¡ng mại Thế giới UNCITRAL Ủy ban về Luật Th°¡ng mại quốc tế ¯NIDROIT Viện quốc tế về thống nhất Luật t° MỤC LỤC PHAN I: TONG QUAN VE È TÀI NGHIÊN CỨU. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu ề tài. Tình hình nghiên cứu dé tài.

- án nề HT TH TT HT HH rệt 3 3. Ph°¡ng pháp nghiên cứu dé tài. Mục ích nghiên cứu của ề tài. ác cà cv S TT He nkg 4 5.

Phạm vi nghiên cứu ể tài. Nội dung nghiên CỨU. uc c S20 111912 111111 01111 11 1 1g v1 ng TH kg 5 PHAN II: BAO CAO TONG HỢP KET QUÁ NGHIÊN CỨU. Tong quan Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế (HecH).

Một số van ề pháp lý c¡ bản của Hội nghị. cà cece 6 Pepe Chi Ve) CITE ANG, Tìm Y0. Thành viên và c¡ cấu, tổ chức. Về chi phí hoạt ộng của Hội nghị.- - - HH Hy 13 II.

Lịch sử hình thành và phát triển của Hội nghị. Tiền ể và bối cảnh ra ời. Sự phát triển của Hội CS) lkuululfSosxtrittauEouiliggilSiSGii0i80nNỂn tröfbalgti30ngriiidïìxsmzing 15 B. Một số l)nh vực hợp tác trong khuôn khổ Hội nghị.

Hop tac giữa các n°ớc trong l)nh vực pháp luật 0. Trong l)nh vực bảo vệ trẻ em, ly hôn va ly thân. Trong l)nh vực cấp d°ỡng. cee cọ 2n sài 25 3.

Trong l)nh vực mua bán hàng hóa quốc tế. Hợp tác giữa các n°ớc trong l)nh vực tỖ tụng. Trong l)nh vực thoa thuận lựa chọn tòa án. Trong l)nh vực miễn hợp pháp hóa.

Trong l)nh vực ủy thác t° pháp quốc tẾ. Việt Nam với việc thực hiện quyền và ngh)a vụ thành viên Hội nghị.43 L Ý ngh)a của việc Việt Nam gia nhập Hội nghị. 43 II Kế hoạch thực hiện quyên và ngh)a vụ thành viên của Việt Nam. Kinh nghiệm gia nhập, thực thi quyén và ngh)a vụ theo các Công °ớc La Hay của một số n°ớc thành viên Hội nghị có giá trị tham khảo cho Việt /Ndm.

angen see cee ee ky ke ky sen key xxxsvcccc 4S 1. ối với Công °ớc La Hay nm 1965. ối với Công °ớc Apostill€. ối với Công °ớc La Hay nm 1980 về các khía cạnh dân sự của hành vi bat cóc trẻ em ee ee 49 PHAN III: CAC CHUYEN DE NGHIÊN CỨU.---5+:s5s+- s2 Chuyên dé 1: Lịch sử hình thành và phát triển của Hội nghị .- 52 Chuyên dé 2: Những van ề pháp lý c¡ bản của Hội nghị.

68 Chuyên ề 3: Quá trình tham gia của Việt Nam vào Hội nghị. 81 Chuyén dé 4: Van dé bao vé tré em va hop tac trong linh vuc nudi con nudi quôc TT 96 Chuyên dé 5: Van ề công nhận ly hôn và ly thân .---cc sec: 115 Chuyên dé 6: Pháp luật áp dụng ối với các ngh)a vụ cấp d°ỡng. 134 Chuyên ề 7: Pháp luật áp dụng ối với hợp ồng mua bán hàng hoá quốc tế Chuyên dé 8: Van dé công nhận thỏa thuận lựa chon tòa án trong giải quyết vụ việc dân sự có yêu tO n°ớc ngOàiI.--c cv 11H ng net 164 Chuyên dé 9: Van ề bãi bỏ hợp pháp hoá tài liệu công n°ớc ngoài. 182 Chuyên dé 10: Van ề công nhận và thi hành ban án dân sự và th°¡ng mại của N¯ỚC TBOÀI.

ST TH TH ng TH kg HH 30 203 Chuyên ể 1]: Vẫn ề thu thập chứng cứ ở n°ớc ngoài trong l)nh vực dân sự "G8077. 225 Chuyên dé 12: Vẫn ề tống dat ra n°ớc ngoài giấy tờ t° pháp và ngoài t° pháp trong l)nh vực dân sự hoặc th°¡ng mại Chuyên ề 13: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công °ớc về tống ạt ra n°ớc ngoài giấy tờ t° pháp và ngoài t° pháp trong l)nh vực dân sự eR THÍ aeet reese Tre 261 Chuyên dé 14: Kinh nghiệm về thực hiện ngh)a vụ và Công °ớc trong khuôn khổ Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế của Liên minh Châu Âu. 274 Chuyên ề 15: Kinh nghiệm quốc tế về gia nhập và thực hiện Công °ớc La Hay về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt cóc trẻ em. ee v8 TT Ene Oa) ene eer OT ee eee 309 PO Dia 538 gest isis nels ốc cố.

ag 313 PHẢN I TONG QUAN VE DE TÀI NGHIÊN CUU I. Tính cip thiết của việc nghiên cứu Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế (Hague Conference on Private International Law) là một tổ chức quốc tế liên Chính phủ °ợc thành lập từ nm 1893, theo sáng kiến của nhà luật học T. Ngay từ khi thành lập, Hội nghị La Hay về T° pháp quốc tế (sau ây gọi là Hội nghị) ã xác ịnh tầm nhìn trong khuôn khổ hoạt ộng của mình là: hành ộng vì một thế giới trong ó các cá nhân, tổ chức thuộc các n°ớc khác nhau °ợc h°ởng mức ộ an toàn pháp lý cao; thúc ây việc giải quyết tranh chấp một cách có trật tự và hiệu quả, quản trị tốt và pháp quyền, trong khi vẫn tôn trọng sự a dạng của các truyền thống pháp luật. iểm lại 120 nm hoạt ộng, có thé thấy Hội nghị ã có những óng góp rất áng kế vàô việc xây dựng và phát triển một hệ thống iều °ớc quốc tế về T° pháp quốc tế (TPQT), mở rộng tầm ảnh h°ởng không chỉ trong phạm vi Châu Âu mà sang tat cả các khu vực khác trên thé giới.

ối vớ: Việt Nam, TPQT là l)nh vực t°¡ng ối mới mẻ. Việt Nam ch°a ký kết °ợc nhiều iều °ớc quốc tế song ph°¡ng và cing ch°a gia nhập nhiều iều °ớc quốc tế a ph°¡ng, nhất là trong l)nh vực t°¡ng trợ t° pháp quốc tế. Trên thực tiễn, các quar hệ TPQT phát sinh ngày càng nhiều khi Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Ngày 17 tháng 9 nm 2012 Chính phủ ã ban hành Nghị quyết số 58/NQ-CP về việc gia nhập Hội nghị.

Nsày 28/9/2012, Việt Nam nôp ¡n xin gia rhập Hội nghị và chính thức trở thành thành viên ầy ủ thứ 73 của Tổ chức này tế từ ngày 10/4/2013. Trở thành thành viên của Hội nghị, Việt Nam có các quyền và ngh)a vụ c¡ bản sau: về quyền: °ợc tham gia quyết ịnh chính sách, xây dựng các công °ớc hợp tác về các van dé TPQT và ph°¡ng h°ớng t°¡ng lai của Hội nghị; có quyển bỏ phiếu hang nm trong Hội ồng Th°ờng vụ và chính sách của Hội nghị; °ợc mời tham dự mọi hoạt ộng, Phiên họp ngoại giao, Ủy ban ặc biệt; °ợc nhận thông tin cập nhật về tất cả các công việc ang diễn ra tại Hội nghị; °ợc h°ởng các dich vụ hậu gia nhập bao gồm: hé trợ va xây dựng mạng l°ới quốc tế các c¡ quan trung °¡ng, h°ởng hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia thành viên, h°ởng các dịch vụ ào tạo và hỗ trợ của Trung tâm quốc tế về nghiên cứu t° pháp và hỗ trợ kỹ thuật (do Hội nghị thành lập). Về ngh)a vụ: Việt Nam phải chỉ ịnh C¡ quan quốc gia làm ầu mối liên lạc với Hội nghị và Ban Th°ờng trực của Hội nghị; cử ại diện tham gia các hoạt ộng của Hội nghị; có ngh)a vụ óng góp niên liễm cho Hội nghị khoảng 6.000 Euro/nm; tự chi trả các chi phí i lại và n ở cho các ại biểu tham gia các hoạt ộng của Hội nghi’. Dé thực hiện tốt Quy chế thành viên Hội nghị sau khi chính thức trở thành viên của Hội nghị và mang lại lợi ích thiết thực cho Việt Nam, Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện quyền và ngh)a vụ thành viên Hội nghị của Việt Nam.