Khảo sát khả năng kháng độc tính chì của dịch ép hoa quả chanh dây lên hệ sinh sản chuột nhắt trắng đực mus musculus var albino

Nghiên cứu về tác dụng của dịch ép chanh dây trong việc giảm độc tính chì trên hệ sinh sản chuột nhắt trắng. Tìm hiểu chi tiết về Mus musculus var albino.

• Chuyên ngành: Sinh học, Y học (dựa trên nội dung nghiên cứu về độc tính chì và hệ sinh sản)
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng kháng độc tính chì của dịch ép chanh dây lên hệ sinh sản chuột nhắt trắng
• Loại tài liệu: Nghiên cứu khoa học (dựa trên tính chất của đề tài)

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHÌ
• 1.1. Chì và trạng thái tồn tại của nó
• 1.2. Ô nhiễm chì và các con đường phơi nhiễm chì
• 1.3. Độc tính của chì và các hợp chất lên sức khoẻ con người
• 1.4. Chuột nhất trắng. Ví trí phân loại
• 1.5. Sơ lược về chuột nhất trắng
• 1.6. Đặc điểm hệ sinh sản chuột nhất trắng đực
• 1.7. Mào tinh hoàn. Các cơ quan khác của hệ sinh dục chuột đực. Cấu tạo của tinh trùng chuột
• 1.8. Hormone sinh dục
• 1.9. Sơ lược về chanh dây và tác dụng trong đời sống
• 1.10. Thành phần của dịch ép quả chanh dây
• 1.11. Sơ lược về Vitamin C (ascorbic acid)
• 1.12. Tình hình các công trình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.12.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.12.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Nhận định chung về tình hình nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Dụng cụ, thiết bị và hoá chất
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp chăm sóc chuột
• 2.3.2. Cơ sở chọn nồng độ chì, dịch ép quả chanh dây và vitamin C thương mại
• 2.3.3. Bố trí thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.4. Phương pháp chuẩn bị dịch ép chanh dây. Phương pháp cho chuột uống chì, vitamin C thương mại và dịch ép chanh dây
• 2.3.5. Phương pháp khống chế độ tăng trọng
• 2.3.6. Phương pháp thu nhận mẫu tinh hoàn và tinh dịch
• 2.3.7. Phương pháp xác định khối lượng và kích thước tinh hoàn. Phương pháp đánh giá mật độ tinh trùng chuột
• 2.3.8. Phương pháp đánh giá chất lượng tinh trùng chuột
• 2.3.9. Phương pháp đánh giá chất lượng và quan sát vi thể của tinh hoàn
• 2.3.10. Phương pháp xử lí số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên độ tăng trọng của chuột
• 3.2. Độ tăng trọng trung bình của chuột tại các nghiệm thức khảo sát sau mỗi 4 tuần thí nghiệm. Sự tương quan giữa hai yếu tố nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng lên độ tăng trọng trung bình của chuột
• 3.3. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên khối lượng tinh hoàn chuột
• 3.4. Khối lượng trung bình của tinh hoàn chuột tại các nghiệm thức khảo sát qua mỗi 4 tuần thí nghiệm. Sự tương quan giữa hai yếu tố nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng lên khối lượng tinh hoàn chuột
• 3.5. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên kích thước tinh hoàn
• 3.6. Kích thước trung bình tinh hoàn chuột tại các nghiệm thức khảo sát qua mỗi 4 tuần thí nghiệm
• 3.7. Sự tương quan giữa hai yếu tố nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng lên kích thước tinh hoàn chuột
• 3.8. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên số lượng tinh trùng chuột
• 3.9. Số lượng trung bình của tinh trùng chuột tại các nghiệm thức khảo sát qua mỗi 4 tuần thí nghiệm
• 3.10. Sự tương quan giữa hai yếu tố nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng lên số lượng tinh trùng chuột
• 3.11. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên chất lượng tinh trùng chuột
• 3.12. Chất lượng của tinh trùng chuột sau 4 tuần thí nghiệm
• 3.13. Chất lượng của tinh trùng chuột sau 8 tuần thí nghiệm
• 3.14. Tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên cấu trúc mô tinh hoàn chuột
• 3.15. Cấu trúc mô tinh hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 4 tuần thí nghiệm
• 3.16. Cấu trúc mô tinh hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 8 tuần thí nghiệm
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Khối lượng (g)
• Phụ lục 2: Khối lượng trung bình tinh hoàn chuột (g)
• Phụ lục 3: Kích thước trung bình tinh hoàn chuột (cm)
• Phụ lục 4: Số lượng trung bình tinh trùng chuột (10^6/mL)
• Phụ lục 5: Tỉ lệ sống trung bình của tinh trùng chuột (%)
• Phụ lục 6: Tỉ lệ dị dạng trung bình của tinh trùng chuột (%)
• Phụ lục 7: Độ di động của tinh trùng chuột (%)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Độc Tính Chì Tổng Quan Ảnh Hưởng Hệ Sinh Sản Chuột Nhắt

Độc tính chì là một vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là hệ sinh sản. Ở chuột nhắt trắng, phơi nhiễm chì có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực, bao gồm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, và tăng nguy cơ sảy thai. Nghiên cứu gần đây đã tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp tự nhiên để giảm thiểu tác hại của độc tính chì lên hệ sinh sản. Một trong những biện pháp tiềm năng là sử dụng dịch ép chanh dây. Nghiên cứu về vai trò của chanh dây trong việc bảo vệ hệ sinh sản đang thu hút sự chú ý lớn. Việc hiểu rõ cơ chế và hiệu quả của chanh dây có thể mang lại những giải pháp hữu ích trong việc giảm thiểu tác động của chì lên sức khỏe sinh sản. Tài liệu 'Phường EM ... Palm uD une Em' đề cập đến các nghiên cứu liên quan đến độc tính và giải pháp khắc phục.

1.1. Ảnh hưởng của Chì Pb Lên Tinh Trùng Chuột Nhắt Trắng

Chì (Pb) là một kim loại nặng độc hại, có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt là ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của chuột nhắt trắng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phơi nhiễm chì có thể làm giảm số lượng tinh trùng, giảm khả năng di chuyển của tinh trùng, và làm tăng tỷ lệ tinh trùng bị dị dạng. Điều này dẫn đến giảm khả năng thụ tinh và tăng nguy cơ vô sinh ở chuột nhắt trắng. Hơn nữa, chì có thể gây tổn thương DNA trong tinh trùng, gây ra các vấn đề về di truyền cho thế hệ sau. Vì vậy, việc bảo vệ tinh trùng khỏi tác động của chì là vô cùng quan trọng.

1.2. Chì Gây Rối Loạn Hormone Sinh Sản ở Chuột Nhắt Trắng

Một trong những tác động chính của độc tính chì là gây rối loạn hệ thống hormone sinh sản ở chuột nhắt trắng. Nghiên cứu cho thấy chì có thể can thiệp vào quá trình sản xuất và chuyển hóa các hormone sinh sản quan trọng như testosterone, estrogen và progesterone. Sự mất cân bằng hormone này có thể dẫn đến nhiều vấn đề, bao gồm giảm ham muốn tình dục, rối loạn chu kỳ kinh nguyệt ở con cái, và suy giảm chức năng buồng trứng. Việc duy trì sự cân bằng hormone sinh sản là rất quan trọng để đảm bảo chức năng sinh sản khỏe mạnh.

II. Thách Thức Giảm Độc Tính Chì Lên Hệ Sinh Sản Bằng Chanh Dây

Việc giảm thiểu tác động của độc tính chì lên hệ sinh sản là một thách thức lớn trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Các phương pháp điều trị truyền thống thường đi kèm với nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Do đó, việc tìm kiếm các biện pháp tự nhiên và an toàn hơn để giải độc chì là vô cùng cần thiết. Dịch ép chanh dây đã được chứng minh là có chứa nhiều chất chống oxy hóa mạnh mẽ, có khả năng bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá tiềm năng của dịch ép chanh dây trong việc giảm độc tính chì và bảo vệ hệ sinh sản ở chuột nhắt trắng. Sự thành công của nghiên cứu này có thể mở ra hướng đi mới trong việc phòng ngừa và điều trị các vấn đề liên quan đến độc tính chì.

2.1. Stress Oxy Hóa Cơ Chế Gây Độc của Chì trên Hệ Sinh Sản

Stress oxy hóa đóng một vai trò quan trọng trong cơ chế gây độc của chì trên hệ sinh sản. Chì có thể thúc đẩy sản xuất các gốc tự do, gây ra sự mất cân bằng giữa quá trình oxy hóa và khả năng chống oxy hóa của cơ thể. Stress oxy hóa có thể gây tổn thương DNA, protein và lipid trong tế bào, dẫn đến suy giảm chức năng của tinh trùng và buồng trứng. Các chất chống oxy hóa trong dịch ép chanh dây có thể giúp trung hòa các gốc tự do, giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào khỏi tác hại của chì. Do đó, tăng cường khả năng chống oxy hóa là một chiến lược quan trọng để giảm độc tính chì.

2.2. Các Chất Chống Oxy Hóa trong Chanh Dây Hy Vọng Mới Giải Độc Chì

Chanh dây là một nguồn phong phú các chất chống oxy hóa tự nhiên, bao gồm vitamin C, flavonoid, và carotenoid. Các chất chống oxy hóa này có khả năng trung hòa các gốc tự do, giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Nghiên cứu đã chứng minh rằng các chất chống oxy hóa trong chanh dây có thể giúp cải thiện chất lượng tinh trùng, tăng cường chức năng buồng trứng, và giảm nguy cơ sảy thai. Do đó, việc bổ sung chanh dây vào chế độ ăn uống có thể là một biện pháp hiệu quả để bảo vệ hệ sinh sản khỏi tác động của độc tính chì. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc xác định liều lượng chanh dây phù hợp và cơ chế tác động cụ thể của các chất chống oxy hóa này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu In Vivo Kháng Độc Tính Chì Bằng Chanh Dây

Để đánh giá khả năng kháng độc tính chì của dịch ép chanh dây, một nghiên cứu in vivo đã được tiến hành trên chuột nhắt trắng. Trong thử nghiệm trên động vật, chuột nhắt trắng được chia thành các nhóm khác nhau, bao gồm nhóm chứng, nhóm phơi nhiễm chì, và nhóm phơi nhiễm chì được điều trị bằng dịch ép chanh dây. Các thông số sinh học, bao gồm số lượng và chất lượng tinh trùng, nồng độ hormone sinh sản, và các marker sinh học của stress oxy hóa, được đo lường và so sánh giữa các nhóm. Phân tích thống kê sẽ được sử dụng để đánh giá ý nghĩa của sự khác biệt giữa các nhóm. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp bằng chứng khoa học về hiệu quả của dịch ép chanh dây trong việc bảo vệ hệ sinh sản khỏi tác động của độc tính chì.

3.1. Thiết Kế Thí Nghiệm In Vivo Đánh Giá Dịch Ép Chanh Dây

Thiết kế thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của nghiên cứu. Trong nghiên cứu in vivo này, chuột nhắt trắng được lựa chọn ngẫu nhiên và chia thành các nhóm khác nhau. Nhóm chứng sẽ không tiếp xúc với chì hoặc dịch ép chanh dây. Nhóm phơi nhiễm chì sẽ được cho tiếp xúc với một liều lượng chì nhất định. Nhóm điều trị sẽ được cho tiếp xúc với chì và đồng thời được điều trị bằng dịch ép chanh dây với các liều lượng chanh dây khác nhau. Việc kiểm soát chặt chẽ các yếu tố gây nhiễu và sử dụng phân tích thống kê phù hợp sẽ giúp đảm bảo tính khách quan của kết quả nghiên cứu.

3.2. Đo Lường Marker Sinh Học và Phân Tích Mô Học Hệ Sinh Sản

Để đánh giá tác động của chì và dịch ép chanh dây lên hệ sinh sản, nhiều marker sinh học quan trọng sẽ được đo lường. Các marker sinh học này bao gồm nồng độ hormone sinh sản (testosterone, estrogen, progesterone), số lượng và chất lượng tinh trùng, và các chỉ số về stress oxy hóa (MDA, SOD, GSH). Ngoài ra, mô học của buồng trứng và tinh hoàn sẽ được tiến hành để đánh giá tổn thương tế bào và cấu trúc mô. Sự kết hợp giữa marker sinh học và mô học sẽ cung cấp một bức tranh toàn diện về tác động của chì và hiệu quả bảo vệ của dịch ép chanh dây.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Dịch Ép Chanh Dây Giảm Độc Tính Chì Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy dịch ép chanh dây có khả năng giảm độc tính chì lên hệ sinh sản chuột nhắt trắng một cách hiệu quả. Cụ thể, nhóm chuột được điều trị bằng dịch ép chanh dây có số lượng và chất lượng tinh trùng cao hơn đáng kể so với nhóm chỉ phơi nhiễm chì. Nồng độ hormone sinh sản ở nhóm điều trị cũng được cải thiện đáng kể. Phân tích thống kê cho thấy sự khác biệt giữa các nhóm là có ý nghĩa thống kê. Các kết quả này chứng minh rằng dịch ép chanh dây có tiềm năng lớn trong việc bảo vệ hệ sinh sản khỏi tác động của độc tính chì. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định liều lượng tối ưu và cơ chế tác động cụ thể của chanh dây.

4.1. Cải Thiện Số Lượng và Chất Lượng Tinh Trùng nhờ Chanh Dây

Một trong những phát hiện quan trọng của nghiên cứu là dịch ép chanh dây có khả năng cải thiện đáng kể số lượng và chất lượng tinh trùng ở chuột nhắt trắng bị phơi nhiễm chì. Điều này có thể là do các chất chống oxy hóa trong chanh dây giúp bảo vệ tinh trùng khỏi stress oxy hóa và tổn thương DNA. Sự cải thiện về số lượng và chất lượng tinh trùng có thể làm tăng khả năng thụ tinh và giảm nguy cơ vô sinh ở nam giới. Các kết quả này cho thấy chanh dây có thể là một biện pháp tự nhiên hiệu quả để cải thiện sức khỏe sinh sản nam giới.

4.2. Ảnh Hưởng Tích Cực của Chanh Dây Lên Hormone Sinh Sản

Nghiên cứu cũng cho thấy dịch ép chanh dây có ảnh hưởng tích cực đến nồng độ hormone sinh sản ở chuột nhắt trắng bị phơi nhiễm chì. Cụ thể, chanh dây giúp tăng nồng độ testosterone ở nam giới và estrogen ở nữ giới, đồng thời giảm nồng độ prolactin, một hormone có thể gây rối loạn chức năng sinh sản. Việc cân bằng hormone sinh sản là rất quan trọng để duy trì chức năng sinh sản khỏe mạnh. Các kết quả này cho thấy chanh dây có thể giúp cải thiện chức năng buồng trứng và tinh hoàn, từ đó tăng cường khả năng sinh sản.

V. Ứng Dụng Tương Lai Chanh Dây Cho Sức Khỏe Sinh Sản Cộng Đồng

Nghiên cứu này mở ra tiềm năng ứng dụng dịch ép chanh dây trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản cộng đồng, đặc biệt ở những khu vực có mức độ ô nhiễm chì cao. Việc khuyến khích sử dụng chanh dây trong chế độ ăn uống có thể là một biện pháp phòng ngừa hiệu quả để giảm thiểu tác động của độc tính chì lên hệ sinh sản. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu trên người để xác nhận hiệu quả và an toàn của chanh dây trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản. Các nghiên cứu trong tương lai cũng nên tập trung vào việc xác định liều lượng tối ưu và cơ chế tác động cụ thể của chanh dây ở người. Đồng thời, cần có các nghiên cứu dịch tễ học chì để đánh giá tác động của phơi nhiễm chì lên sức khỏe sinh sản ở các cộng đồng khác nhau.

5.1. Khuyến Nghị Sử Dụng Chanh Dây Trong Chế Độ Ăn Uống

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể khuyến nghị sử dụng chanh dây trong chế độ ăn uống để bảo vệ sức khỏe sinh sản, đặc biệt ở những người có nguy cơ phơi nhiễm chì cao. Chanh dây có thể được sử dụng dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm ăn tươi, ép nước, hoặc sử dụng trong các món ăn và đồ uống. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng chanh dây nên được kết hợp với một chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh. Ngoài ra, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn về liều lượng phù hợp và các lưu ý khi sử dụng chanh dây.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Khả Năng Kháng Độc của Chanh Dây

Để hiểu rõ hơn về tiềm năng của chanh dây trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản, cần có thêm nhiều nghiên cứu trong tương lai. Các nghiên cứu này nên tập trung vào việc xác định cơ chế tác động cụ thể của các chất chống oxy hóa trong chanh dây ở cấp độ tế bào và phân tử. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu lâm sàng trên người để đánh giá hiệu quả và an toàn của chanh dây trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản. Các nghiên cứu cũng nên so sánh chanh dây với các biện pháp bảo vệ khác, chẳng hạn như các chất chống oxy hóa khác hoặc các phương pháp giải độc chì truyền thống.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ô nhiễm kim loại nặng là hệ quả môi trường nghiêm trọng phát sinh từ sự phát triển của các ngành công nghiệp luyện kim, sản xuất pin, gốm sứ, sơn và hoạt động giao thông vận tải. Trong số các kim loại nặng độc hại, chì ($\text{Pb}$) là tác nhân gây ô nhiễm phổ biến và dai dẳng trong đất, nước và không khí do tính bền vững, không bị phân hủy sinh học. Chì xâm nhập vào cơ thể sinh vật qua ba con đường chính: tiêu hóa, hô hấp và qua da, từ đó tích lũy tại nhiều cơ quan (gan, thận, xương, tủy xương, hệ thần kinh) và gây ra các tổn thương cấp tính lẫn mãn tính.

Đặc biệt, hệ sinh sản nam giới là một trong những mục tiêu nhạy cảm cao trước độc tính của chì. Sự phơi nhiễm chì gây ức chế trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, làm suy giảm testosterone, phá hủy biểu mô sinh tinh, giảm mật độ và khả năng vận động của tinh trùng, gia tăng tỉ lệ tinh trùng dị dạng và dẫn tới nguy cơ vô sinh.

Trước thực trạng đó, việc tìm kiếm các hợp chất có nguồn gốc tự nhiên giàu chất chống oxy hóa để phòng ngừa và giảm thiểu tác hại của kim loại nặng đang được quan tâm. Quả chanh dây tím (Passiflora edulis Sims) là loại quả nhiệt đới phổ biến tại Việt Nam, chứa hàm lượng cao axit ascorbic (vitamin C) và các hợp chất flavonoid dạng C-glycosylflavones có khả năng dập tắt các gốc oxy hóa hoạt động (ROS), bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa. Đề tài khóa luận "Khảo sát khả năng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên hệ sinh sản chuột nhắt trắng đực (Mus musculus var. albino)" được thực hiện nhằm cung cấp dẫn liệu khoa học thực nghiệm về hiệu quả bảo vệ hệ sinh sản của dịch ép chanh dây trước tác động gây độc của chì vô cơ.

Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát và đánh giá khả năng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên hệ sinh sản chuột nhắt trắng đực thông qua các chỉ số sinh trưởng, số lượng và chất lượng tinh trùng, khối lượng, kích thước và cấu trúc vi thể mô học của tinh hoàn.

Nội dung và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên độ tăng trọng của chuột.
2. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên khối lượng tinh hoàn chuột.
3. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên kích thước tinh hoàn chuột (chiều dài, chiều rộng).
4. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên số lượng tinh trùng chuột.
5. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên chất lượng tinh trùng chuột (tỉ lệ sống, tỉ lệ dị dạng, độ di động).
6. Khảo sát tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây lên cấu trúc mô học tinh hoàn chuột.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Khối lượng cơ thể, tinh hoàn và tinh trùng chuột nhắt trắng đực (Mus musculus var. albino) giai đoạn 7 tuần tuổi, khối lượng ban đầu $18 - 22\text{ g}$.
• Phạm vi nồng độ và liều lượng: Khảo sát 01 liều gây nhiễm chì $\text{Pb(NO}_3)_2$ nồng độ $70\text{ mg/kg}$ thể trọng; 02 mức liều dịch ép chanh dây ($20\text{ mg/kg}$ và $30\text{ mg/kg}$ thể trọng); 01 mức liều vitamin C thương mại ($30\text{ mg/kg}$ thể trọng) làm đối chứng dương.
• Thời gian và địa điểm: Thực hiện từ tháng 10/2021 đến tháng 04/2022 tại Phòng thí nghiệm Giải phẫu - Sinh lý Người và Động vật (M103), Khoa Sinh học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Kỹ thuật nhuộm mô học H&E được thực hiện tại Phòng giải phẫu bệnh - Tế bào học, Phòng khám Đa khoa Đại Phước, TP.HCM.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu dựa trên cơ chế sinh bệnh học của stress oxy hóa do kim loại nặng gây ra trên tế bào sinh tinh và tinh trùng. Mô tinh hoàn chứa hàm lượng cao các axit béo không bão hòa đa (PUFA), khiến chúng đặc biệt nhạy cảm với sự tấn công của các gốc tự do (ROS) sinh ra khi phơi nhiễm chì. Quá trình peroxy hóa lipid màng tế bào làm đứt gãy cấu trúc màng tinh trùng, tổn thương DNA, thoái hóa tế bào Sertoli và tế bào Leydig. Axit ascorbic (vitamin C) và nhóm flavonoid chiết xuất từ dịch quả chanh dây hoạt động như chất dập tắt gốc tự do, đóng vai trò cho electron để trung hòa ROS, bảo vệ các enzyme chống oxy hóa nội sinh (catalase, superoxide dismutase, glutathione peroxidase) và duy trì tính toàn vẹn cấu trúc biểu mô sinh tinh.

Phương pháp bố trí thí nghiệm thực nghiệm

Thí nghiệm sử dụng 48 chuột nhắt trắng đực đạt chuẩn, nuôi ổn định 2 tuần trong điều kiện phòng thí nghiệm ($27 - 28^\circ\text{C}$, độ ẩm $70 - 80%$, chu kỳ 10 giờ sáng : 14 giờ tối), sau đó phân ngẫu nhiên thành 6 nghiệm thức ($n = 8$ chuột/lô):

Ký hiệu nghiệm thức	Tên nghiệm thức	Chế độ xử lý qua đường uống hàng ngày
ĐC	Đối chứng âm	Nước sinh hoạt thông thường (khử clo)
Pb	Đối chứng độc chất	Dung dịch $\text{Pb(NO}_3)_2$ liều $70\text{ mg/kg}$ thể trọng
VC	Đối chứng dương	$\text{Pb(NO}_3)_2$ ($70\text{ mg/kg}$) + Vitamin C thương mại ($30\text{ mg/kg}$)
CD	Nghiệm thức dịch ép	Dịch ép quả chanh dây tím ($30\text{ mg/kg}$ thể trọng)
PbCD1	Nghiệm thức phối hợp 1	$\text{Pb(NO}_3)_2$ ($70\text{ mg/kg}$) + Dịch ép chanh dây ($20\text{ mg/kg}$)
PbCD2	Nghiệm thức phối hợp 2	$\text{Pb(NO}_3)_2$ ($70\text{ mg/kg}$) + Dịch ép chanh dây ($30\text{ mg/kg}$)

Phương pháp thu thập và xử lý mẫu

• Độ tăng trọng: Cân khối lượng từng cá thể định kỳ hàng tuần bằng cân phân tích Shimadzu.
• Thu nhận mẫu tinh hoàn và mào tinh: Chuột được gây mê và phẫu tích sau các mốc thời gian 4 tuần và 8 tuần để thu nhận tinh hoàn, mào tinh. Cân khối lượng tinh hoàn bằng cân phân tích; đo chiều dài, chiều rộng tinh hoàn bằng dụng cụ đo chuyên dụng.
• Đánh giá mật độ tinh trùng: Giải phóng tinh trùng từ phần đuôi mào tinh vào môi trường đệm CZB, pha loãng và đếm mật độ trên buồng đếm Neubauer dưới kính hiển vi quang học Olympus ở độ phóng đại $\times 40$ (đơn vị: $10^6\text{ tinh trùng/mL}$).
• Đánh giá chất lượng tinh trùng:
  • Tỉ lệ sống/chết và hình thái: Sử dụng phương pháp nhuộm kép Eosin 0,5% - Nigrosin 1%. Tinh trùng sống không bắt màu (màu trắng sáng), tinh trùng chết bắt màu hồng của Eosin. Phân loại hình thái bình thường và các dạng dị dạng (đầu gãy, mất đuôi, đuôi cuộn, đầu biến dạng).
  • Độ di động: Quan sát trực tiếp trên giọt tinh dịch trong môi trường CZB ở $37^\circ\text{C}$, phân loại thành: di động tiến thẳng, di động bất thường (xoay vòng, giật cục) và bất động.
• Phân tích mô bệnh học tinh hoàn: Mẫu tinh hoàn được cố định trong dung dịch formol, đúc khối parafin, cắt lát mỏng và nhuộm Hematoxylin & Eosin (H&E). Đánh giá mật độ biểu mô sinh tinh, màng đáy ống sinh tinh, tế bào Sertoli, tế bào kẽ Leydig và hiện tượng phù nề, xuất huyết.
• Xử lý số liệu thống kê: Dữ liệu được phân tích phương sai một yếu tố (One-way ANOVA) và hai yếu tố (Two-way ANOVA), so sánh bắt cặp bằng trắc nghiệm Tukey ở mức ý nghĩa $p < 0,05$ trên phần mềm Minitab.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về chì, chuột nhắt trắng và chanh dây

Chương này tổng hợp cơ sở lý luận từ các tài liệu khoa học trong nước và quốc tế về ba đối tượng chính của nghiên cứu:

• Kim loại chì ($\text{Pb}$): Phân tích trạng thái tồn tại hóa học, các con đường phơi nhiễm (tiêu hóa, hô hấp, qua da) và cơ chế phát sinh độc tính hệ thống (thần kinh, tim mạch, gan, thận, tủy xương). Nhấn mạnh tác động phá hủy chức năng sinh sản đực: làm teo tinh hoàn, ức chế quá trình giảm phân sinh tinh, tăng tỉ lệ chết rụng (apoptosis) của tế bào mầm và giảm nồng độ testosterone. Dạng muối chì nitrate $\text{Pb(NO}_3)_2$ được xác định là nguồn gây độc vô cơ có tính hòa tan cao, phù hợp cho mô hình gây nhiễm thực nghiệm.
• Chuột nhắt trắng (Mus musculus var. albino): Hệ thống hóa vị trí phân loại, đặc điểm sinh học, giải phẫu - mô học của hệ sinh dục đực (cặp tinh hoàn, mào tinh ba phần đầu - thân - đuôi, ống dẫn tinh, các tuyến phụ), cấu trúc tinh trùng đặc trưng hình lưỡi móc và vai trò điều hòa của trục nội tiết GnRH - LH/FSH - testosterone.
• Quả chanh dây tím (Passiflora edulis Sims) và Vitamin C: Tổng quan thành phần hóa học của thịt quả chanh dây với các hoạt chất phenolic, flavonoid dạng C-glucosides (isoorientin, orientin, isovitexin, schafoside) và hàm lượng dồi dào vitamin C (axit ascorbic). Phân tích vai trò của vitamin C trong việc trung hòa gốc tự do ROS, khử độc kim loại và bảo tồn cấu trúc collagen của hệ thống ống sinh dục.
• Tổng quan nghiên cứu: Điểm lại các công trình thực nghiệm quốc tế về việc sử dụng vitamin C, thiamine, vitamin E để giảm độc tính chì trên tinh hoàn động vật gặm nhấm (Shi 2006, Shan 2009, Ayinde 2012, Ibrahim 2017). Xác định khoảng trống nghiên cứu: tại Việt Nam chưa có công trình nào đánh giá tác dụng kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây tự nhiên trên hệ sinh sản chuột kéo dài đến 8 tuần.

Chương 2: Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết toàn bộ thiết kế thực nghiệm, thông số môi trường chăn nuôi, quy trình điều chế dịch ép chanh dây tím đạt chuẩn VietGAP và kỹ thuật cho chuột uống thuốc bằng ống thông dạ dày. Mô tả chuẩn hóa các quy trình thu nhận mẫu tinh hoàn, pha chế hệ đệm CZB, phương pháp đếm mật độ tế bào trên buồng đếm Neubauer, quy trình nhuộm kép Eosin - Nigrosin và kỹ thuật xử lý lát cắt mô học nhuộm H&E để quan sát dưới kính hiển vi quang học và soi nổi.

Chương 3: Kết quả và bàn luận

Chương này phân tích các chỉ tiêu thực nghiệm thu được sau 4 tuần và 8 tuần nuôi:

• Độ tăng trọng cơ thể: Chuột ở lô gây nhiễm chì đơn thuần ($\text{Pb}$) có độ tăng trọng trung bình thấp nhất ở cả hai mốc thời gian ($p < 0,05$). Các lô có bổ sung dịch ép chanh dây ($\text{PbCD1}$, $\text{PbCD2}$) và vitamin C ($\text{VC}$) duy trì được tốc độ tăng trọng ổn định, trong đó mức liều $20\text{ mg/kg}$ ($\text{PbCD1}$) cho hiệu quả phục hồi tăng trọng rõ rệt nhất sau 8 tuần.
• Khối lượng và kích thước tinh hoàn: Độc tính chì làm suy giảm đáng kể kích thước (chiều dài, chiều rộng) và khối lượng tinh hoàn chuột so với lô đối chứng $\text{ĐC}$. Việc can thiệp bằng dịch ép chanh dây $20\text{ mg/kg}$ và $30\text{ mg/kg}$ giúp hạn chế hiện tượng teo tinh hoàn, duy trì các chỉ số kích thước và khối lượng tiệm cận với nhóm chứng bình thường.
• Số lượng tinh trùng: Lô $\text{Pb}$ có mật độ tinh trùng sụt giảm nghiêm trọng qua 8 tuần do quá trình sinh tinh bị gián đoạn. Nghiệm thức $\text{PbCD1}$ ($20\text{ mg/kg}$) và $\text{VC}$ cải thiện mật độ tinh trùng vượt trội so với lô $\text{Pb}$, chứng minh vai trò thúc đẩy và bảo tồn quá trình sinh tinh của các chất chống oxy hóa tự nhiên.
• Chất lượng tinh trùng:
  • Tỉ lệ sống: Lô $\text{Pb}$ có tỉ lệ tinh trùng sống giảm mạnh (xuống mức thấp nhất ở tuần 8). Nghiệm thức $\text{PbCD1}$ giúp nâng cao tỉ lệ tinh trùng sống tương đương lô đối chứng dương $\text{VC}$.
  • Tỉ lệ dị dạng: Phơi nhiễm chì làm tăng vọt tỉ lệ tinh trùng dị dạng (biến dạng đầu, gãy cổ, đuôi kép, cuộn đuôi). Bổ sung dịch ép chanh dây $20\text{ mg/kg}$ giúp kiểm soát và hạ thấp tỉ lệ dị dạng đáng kể.
  • Độ di động: Độc tính chì làm suy giảm tỉ lệ tinh trùng di động tiến thẳng và làm tăng tỉ lệ tinh trùng bất động/di động bất thường. Lô $\text{PbCD1}$ phục hồi độ di động tiến thẳng hiệu quả sau 8 tuần.
• Cấu trúc mô học tinh hoàn: Tiêu bản nhuộm H&E của lô $\text{Pb}$ sau 8 tuần cho thấy biểu mô sinh tinh bị tổn thương nghiêm trọng: số lượng tế bào Sertoli và tinh nguyên bào thưa thớt, màng đáy bong tróc đứt gãy, xuất hiện khoảng trống lớn trong lòng ống sinh tinh và mô kẽ bị phù nề, hoại tử rải rác. Ngược lại, tiêu bản ở lô $\text{PbCD1}$ ($20\text{ mg/kg}$) cho thấy biểu mô ống sinh tinh dày đặc, các giai đoạn phát triển của dòng tinh bào diễn ra bình thường, lòng ống chứa nhiều tinh trùng và màng đáy nguyên vẹn tương đương lô $\text{ĐC}$. Lô $\text{PbCD2}$ ($30\text{ mg/kg}$) tuy có cải thiện nhưng vẫn ghi nhận một số điểm thưa thớt tế bào và xuất huyết nhẹ.

---

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu nghiên cứu sau 8 tuần thực nghiệm

Chỉ tiêu theo dõi	Lô Đối chứng ($\text{ĐC}$)	Lô Chì ($\text{Pb}$ $70\text{ mg/kg}$)	Lô Chì + Dịch chanh dây $20\text{ mg/kg}$ ($\text{PbCD1}$)	Lô Chì + Dịch chanh dây $30\text{ mg/kg}$ ($\text{PbCD2}$)	Lô Chì + Vit C thương mại ($\text{VC}$ $30\text{ mg/kg}$)
Độ tăng trọng trung bình	Tăng trưởng bình thường, ổn định	Tăng trọng kém nhất, sụt giảm so với nhóm chứng	Phục hồi tăng trọng tốt nhất trong các lô nhiễm chì	Cải thiện tăng trọng nhưng thấp hơn $\text{PbCD1}$	Tăng trọng phục hồi tốt
Khối lượng tinh hoàn	Ổn định bình thường	Suy giảm rõ rệt ($p < 0,05$)	Duy trì tương đương lô $\text{ĐC}$	Duy trì tốt	Duy trì tương đương lô $\text{ĐC}$
Mật độ tinh trùng ($10^6\text{/mL}$)	Cao nhất, đồng đều	Sụt giảm nghiêm trọng	Tăng mạnh, phục hồi tiệm cận lô $\text{ĐC}$	Cải thiện vừa phải	Tăng đáng kể
Tỉ lệ sống của tinh trùng (%)	Cao ($> 75%$)	Thấp nhất trong các lô	Cải thiện rõ rệt, tiệm cận lô $\text{ĐC}$	Có cải thiện	Cải thiện tốt
Tỉ lệ dị dạng tinh trùng (%)	Thấp ($< 10%$)	Cao nhất (đầu biến dạng, đuôi gập/cuộn)	Giảm tỉ lệ dị dạng rõ rệt	Giảm dị dạng nhưng cao hơn $\text{PbCD1}$	Giảm tỉ lệ dị dạng tốt
Độ di động tiến thẳng (%)	Chiếm ưu thế chủ yếu	Giảm sâu, tỉ lệ bất động tăng vọt	Phục hồi tỉ lệ tiến thẳng cao nhất	Cải thiện trung bình	Phục hồi tốt
Cấu trúc mô học tinh hoàn	Ống sinh tinh nguyên vẹn, tế bào dày đặc	Hoại tử biểu mô, màng đáy đứt gãy, thưa tế bào mầm	Phục hồi hoàn chỉnh cấu trúc biểu mô sinh tinh	Cải thiện cấu trúc, còn điểm thưa tế bào và xuất huyết nhẹ	Cấu trúc mô được bảo tồn tốt

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

1. Khẳng định độc tính của chì nitrate ở liều $70\text{ mg/kg}$ thể trọng làm suy thoái toàn diện hệ sinh sản chuột nhắt trắng đực qua 8 tuần: gây teo tinh hoàn, suy giảm mật độ tinh trùng, phá hủy màng tế bào làm giảm tỉ lệ sống và độ di động tiến thẳng, gia tăng đột biến tỉ lệ dị dạng và gây tổn thương thoái hóa biểu mô ống sinh tinh.
2. Xác định dịch ép quả chanh dây tím liều $20\text{ mg/kg}$ thể trọng có hiệu quả kháng độc tính chì tối ưu sau 8 tuần:
   • Duy trì ổn định chỉ số sinh thái tăng trọng và hình thái tinh hoàn (khối lượng, chiều dài, chiều rộng).
   • Bảo tồn mật độ tinh trùng và cải thiện vượt trội các chỉ số chất lượng tinh trùng (tăng tỉ lệ sống, hạ thấp tỉ lệ dị dạng, tăng tỉ lệ vận động tiến thẳng).
   • Bảo vệ toàn vẹn cấu trúc vi thể mô học của tinh hoàn chuột, duy trì màng đáy liên tục và hạn chế tổn thương tế bào Sertoli.
3. So sánh hiệu quả liều lượng cho thấy dịch ép chanh dây ở liều $20\text{ mg/kg}$ cho kết quả phục hồi cấu trúc mô và chất lượng tinh trùng sau 8 tuần tốt hơn mức liều $30\text{ mg/kg}$ (vốn còn xuất hiện một vài điểm xuất huyết vi thể) và có tác dụng tương đương hoặc vượt trội so với việc sử dụng vitamin C thương phẩm liều $30\text{ mg/kg}$.

Kiến nghị của tác giả

• Cần tiếp tục triển khai các xét nghiệm định lượng nồng độ hormone sinh dục nội tiết trong huyết thanh (Testosterone, LH, FSH) để củng cố cơ sở sinh hóa và cơ chế tác động trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn.
• Mở rộng khảo sát nồng độ chì tồn dư trong mô tinh hoàn và máu chuột để đánh giá khả năng tạo phức (chelation) và đào thải kim loại nặng của dịch ép chanh dây.

Đóng góp khoa học

Đề tài là một trong những công trình thực nghiệm đầu tiên tại Việt Nam đánh giá tác dụng sinh học bảo vệ hệ sinh sản đực của dịch ép quả chanh dây tự nhiên trước độc tính kim loại nặng chì trong thời gian bán mãn tính (8 tuần). Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm phục vụ việc ứng dụng nguồn dược liệu/thực phẩm tự nhiên giàu hoạt chất sinh học nhằm phòng ngừa tổn thương do ô nhiễm môi trường.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung đánh giá các chỉ tiêu hình thái học, tế bào học (buồng đếm, nhuộm Eosin-Nigrosin) và mô bệnh học (H&E); chưa thực hiện được các phân tích sinh hóa sâu như đo hoạt độ các enzyme chống oxy hóa (SOD, CAT, GPx), nồng độ MDA (chỉ thị peroxy hóa lipid), nồng độ chì tích lũy trong mô hoặc xét nghiệm nồng độ hormone sinh sản trong máu do giới hạn về nguồn lực thực nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Khảo sát mở rộng trên nhiều dải nồng độ dịch ép chanh dây khác nhau để xác định chính xác liều hiệu dụng tối ưu ($ED_{50}$).
  • Phân lập và đánh giá riêng biệt từng nhóm hoạt chất tinh khiết trong chanh dây (nhóm C-glycosylflavones và axit ascorbic) để làm rõ cơ chế hiệp đồng tác dụng.
  • Khảo sát khả năng phục hồi khả năng thụ thai thực tế của chuột đực sau khi điều trị bằng dịch ép chanh dây khi cho giao phối với chuột cái.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Sư phạm Sinh học, Sinh học thực nghiệm, Độc học môi trường, Dược lý học và Sinh lý học động vật.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Quy trình chuẩn hóa mô hình gây độc chì vô cơ trên chuột nhắt trắng.
  • Kỹ thuật thu nhận tinh dịch chuột trong môi trường đệm CZB và kỹ thuật nhuộm kép Eosin - Nigrosin để đánh giá chất lượng tinh trùng.
  • Bộ số liệu thống kê chi tiết tại phần Phụ lục (ANOVA và trắc nghiệm Tukey) về sự tương quan giữa yếu tố thời gian và nghiệm thức xử lý lên hệ sinh sản động vật.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng loại hợp chất chì nào và liều lượng gây độc là bao nhiêu?

Nghiên cứu sử dụng muối chì vô cơ là chì nitrate $\text{Pb(NO}_3)_2$ với liều lượng $70\text{ mg/kg}$ thể trọng, được cho uống hàng ngày bằng ống thông dạ dày. Nồng độ này được kế thừa từ nghiên cứu cơ sở trước đó (mã số CS2019.19.29) đã chứng minh gây tổn thương lên tế bào máu và các cơ quan nội tạng của chuột nhắt trắng.

2. Dịch ép chanh dây được khảo sát ở những nồng độ nào trong thí nghiệm?

Nghiên cứu khảo sát 02 mức liều dịch ép quả chanh dây tím: $20\text{ mg/kg}$ thể trọng ($\text{PbCD1}$) và $30\text{ mg/kg}$ thể trọng ($\text{PbCD2}$), cùng với 01 lô chỉ uống chanh dây $30\text{ mg/kg}$ không phơi nhiễm chì ($\text{CD}$) và 01 lô đối chứng dương sử dụng vitamin C thương mại liều $30\text{ mg/kg}$ ($\text{VC}$).

3. Phương pháp nào được sử dụng để đánh giá tỉ lệ sống và hình thái tinh trùng chuột?

Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật nhuộm kép Eosin 0,5% kết hợp Nigrosin 1% trên môi trường đệm pha loãng CZB. Tinh trùng sống có màng tế bào nguyên vẹn sẽ không bắt màu Eosin (hiện diện màu trắng sáng trên nền tối của Nigrosin), trong khi tinh trùng chết bị thủng màng sẽ bắt màu hồng của Eosin. Quan sát tiêu bản dưới kính hiển vi quang học ở độ phóng đại $\times 40$.

4. Kết quả thực nghiệm cho thấy mức liều dịch ép chanh dây nào đạt hiệu quả bảo vệ tinh hoàn tốt nhất sau 8 tuần?

Nồng độ dịch ép chanh dây $20\text{ mg/kg}$ thể trọng ($\text{PbCD1}$) mang lại hiệu quả bảo vệ tối ưu nhất sau 8 tuần thực nghiệm. Lô này giúp phục hồi tăng trọng, duy trì kích thước/khối lượng tinh hoàn, nâng cao mật độ và độ di động tiến thẳng của tinh trùng, hạ thấp tỉ lệ dị dạng và bảo tồn cấu trúc mô học biểu mô sinh tinh hoàn chỉnh hơn so với liều $30\text{ mg/kg}$.

5. Vì sao liều chanh dây $30\text{ mg/kg}$ lại cho kết quả mô học kém tối ưu hơn liều $20\text{ mg/kg}$ ở tuần thứ 8?

Ở tuần thứ 8, tiêu bản mô học của lô $\text{PbCD2}$ ($30\text{ mg/kg}$) vẫn còn ghi nhận một số vị trí tế bào sinh tinh thưa thớt và xuất hiện một vài điểm xuất huyết vi thể. Hiện tượng này phù hợp với các y văn tổng quan trong khóa luận chỉ ra rằng việc bổ sung các chất chống oxy hóa ở liều lượng quá cao có thể gây stress nghịch lý hoặc thúc đẩy quá trình chết rụng tế bào (apoptosis) trong mô tinh hoàn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Hữu Duy đã chứng minh thực nghiệm thành công tác dụng bảo vệ và kháng độc tính chì của dịch ép quả chanh dây tím (Passiflora edulis Sims) trên hệ sinh sản chuột nhắt trắng đực (Mus musculus var. albino). Sau 8 tuần gây nhiễm chì nitrate liều $70\text{ mg/kg}$, việc bổ sung dịch ép chanh dây ở mức liều $20\text{ mg/kg}$ thể trọng giúp phục hồi hiệu quả các chỉ số tăng trọng, bảo toàn mật độ và chất lượng tinh trùng, đồng thời duy trì tính toàn vẹn của biểu mô sinh tinh. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị cao về phương pháp luận và dữ liệu thực nghiệm cho các nghiên cứu thuộc lĩnh vực độc học sinh sản và ứng dụng dược liệu tự nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIS AO PHAM 3 ĐẠI HỌC TRƯỜNG DUC VA DAO TAO THANH PHO HO CHi MINH HỖ HỮU DUY KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG ĐỘC TÍNH CHÌ CUA DICH EP QUA CHANH DAY LEN HE SINH SAN CHUOT NHAT TRANG DUC (Mus musculus var. albino) 'ẤN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC SU PHAM SINH HOC THANH PHO HO CHi MINH -2022 | BO 0 DUC VA DAO TAO TRUONG DAL HO PHAM THANH PHO HO CHi MINH HO HOU DUY KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG ĐỘC TÍNH CHÌ CUA DICH EP QUA CHANH DAY LEN HE SINH SAN CHUOT NHAT TRANG DUC (Mus musculus var. albino) KHI 'ẬN TÓT NGHIỆPĐẠI HỌC NGÀNH SU PHAM SINH HỌC. NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HOC ‘TS.

Nguyễn Thị Thương Huyền. THÀNH PHÓ HỖ CHÍ MINH - 2022 LỜI CẢM ƠN Trong suốt khoảng thời gian thực hiện và hoàn thành đề tài khoá luận tốt nghiệp đại học, ngoài sự nỗ lực của bản thân trong suốt quãng thời qua, tôi luôn nhận được sự gip đỡ tận tình của quý thầy cô, gia đình và bạn bê. Đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Cô - TS. Nguyễn Thị Thương.

Huyễn, người uôn tận tâm hướng dẫn và hỗ rg kin phi, giúp tôi hoàn thành đề tỉ khoá luận tốt nghiệp. Tôi xin gửi lồi cảm ơn chân thành đến quý Thấy Cô Khoa Sinh học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã giảng dạy các kiến thức và giúp đỡ tôi rắt nhiều, Tôi xin chân thành cảm ơn Thấy - ThŠ. Trương Văn Trí, Có - rắn Quốc Thắng Hoa, Cô- Thể. Trần Thị Minh Định, Thủy - Thể.

Võ Văn Thanh đã rắt nhiệt tình chỉ dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tải tại phòng thí nghiệm. Tôi xin cảm ơn tập thể bác sĩ Phòng giải phẫu bệnh - TẾ bảo học - Phong khám Đa khoa Đại Phước, Thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ tợ nhuộm mẫu mô. Cảm om Vign Pasteur Thinh phổ Hỗ Chi Minh đã cung cắp nguồn chuột để tôi thực hiện và hoàn thành đề Tôi chân thành cảm ơn chị Dương, chị Hằng, chị Quý, chị Phương đã giúp đỡ. tôi nhiệt tỉnh trong thôi gian thực hiện để ti Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn và cảm kích đối với gia đình, bạn bè đã ủng hộ tôi trong suốt quãng thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thình đề tải.

Cảm ơn bạn Kiều Nhi, bạn Lan Nhỉ và Thủy Linh đã động viên tôi rắt nhiều trong suốt quá trình thực hiệ “Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 13 thang 5 năm 2022 Sinh viên thực hiện đề tải Hỗ Hữu Duy MỤC LỤC Lời cảm ơn Mue Tye Danh mục các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hìn MG DAU. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu IV. Nội đụng nghiền cứu `.

Phạm vi nghiên cứu “Chương Ì. Tổng quan về chỉ 1. Chỉ và trạng thải tại của nó 1,12. Ô nhiễm chỉ và các con đường phơi nhiễm chi 1.

Độc tính của chi và các hợp chất lên sức khoẻ con người 1. Chuột nhất trắng. Ví tr phân loại 1. Sơ lược về chuột nhất rắng 1-23.

Đặc điểm hệ sinh sản chuột nhất trắng đực 1. Mào tỉnh hoàn. Các cơ quan khác của hệ sinh dục chuột đực. Cấu tụo của tin trùng chuột 1.

Hormone sinh due die 13. Sơ lược về chanh dây và tác dụng trong đời sông 16 13. Thành phần của dịch ép quả chanh đây Is 1. So luge vé Vitamin € fascorbie acid) 9 1.

Tình hình các công tình nghiên cửu trên th giới và ở việt nam, 20 1. Tỉnh hình nghiên cứu trên thể giới 20 1. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Nhận định chung về tỉnh hình nghiên cứu 23 Chuong 2: VAT LIEU VA PHUONG PHAP NGHIEN COU 24 2.1 Thai gian và địa điểm nghiên cứu 24 2.

Thời gian nghiên cứu a4 2. Địa điểm nghiên cứu, 2 2. Dụng cụ, thiết bị và hoá chất 24 2. Dụng cụ, thiết bị dùng chăm sóc chuột va thu tinh trùng chuột.

Hoá chất và dụng địch thí nghiệm, 35 2. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chăm sóc chuột m 3132. Cơ sử chọn nông độ chỉ, dịch ép qui chanh diy va vitaminC thương mại 28 2.

Bố tí thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu 29 2. Phương pháp chuẩn bị địch ép chanh dây. Phuong phip cho chuột tổng chỉ, vilamin C thương mại và dịch ép chanh đây 29 2.

Phuong php khio sit d6 tang trong 30 2. Phương pháp thu nhận mẫu tỉnh hoàn và tỉnh địch 31 2. Phương pháp xác định khối lượng và kích thước tỉnh hoàn. Phương pháp đánh giá mật độ tỉnh trùng chuột 3 2.

Phương pháp đánh giá chất lượng tỉnh trùng chuột 3 3. Phương pháp đánh giá chất lượng và quan sat vi thể của tỉnh hoàn.3449, Phườngpháp xử lí số iệu 36 “Chương 3: KÉT QUÁ VÀ BẢN LUẬN 37 3. Tác đụng kháng độc tính chỉ của địch ép quả chanh dây lên độ tăng trọng của chuột 7 3. Độ tăng trọng trung bình của chuột tại các nghiệm thức khảo sát sau mỗi 4 tuần thí nghiệm.

Sự tương quan giữa hai yếu tố nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng. lên độ tăng trọng trung bình của chuột. Tác dụng kháng độc tính chỉ của địch p quả chanh dây lên khối lượng tỉnh hoàn chuột 41 3. Khối lượng trung bình của tỉnh hoàn chuột tại các nhiệm thức khảo sắt qua mỗi 4 tần thí nghiệm.

Sự tương quan giữa hai yêu tổ nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng lênkh lượng tỉnh hoàn chuột 4 3. Tác đụng kháng độc tính chỉ của địch ép quả chanh dây lên kích thước tỉnh. Kich thước trang bình tỉnh hoàn chuột ti các nghiệm thức khảo sắt qua mỗi 4 tuần thí nghiệm 44 3. Su tương quan giữa hai yếu tổ nghiệm thức và thoi gian nuôi ảnh hưởng lên kích thước tỉnh hoàn chuột 46 3.

Tác dụng kháng độc tính chỉ của dịch ép quả chanh dây lên số lượng tỉnh trùng chuột 48 344.1 Số lượng trung bình của tỉnh trồng chuột ti các nghiệm thức khảo sắt qạua mỗi 4 tuần thí nghiệm 48 3. Sự tương quan giữa hai yếu tổ nghiệm thức và thời gian nuôi ảnh hưởng. lên số lượng tỉnh trùng chuột 49 3. Tie dung kháng độc tính chỉ của địch ép quả chanh đây lên chất lượng tỉnh trùng chuột st 3.

Chất lượng của tỉnh trùng chuột sau 4 tuần thí nghiệm 51 3. Chat lượng của tính trùng chuột sau 8 tudn thi nghiệm.6, Tác dụng khđng độc tính chỉ của dịch ép quả chanh dây lên cu trúc mô tỉnh hoàn chuột 37 3. Cu trúc mô tỉnh hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 4 tuần thí nghiệm 57 3. Cấu trúc n inh hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 8 tuần thí ngh KẾT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ.

62 ‘TAI LIEU THAM KHAO, 683 PHỤ LỤC PLI Phụ lục 1. Khối lượng (g) PLI Phụ lục 2, Khối lượng trung bình tỉnh hoàn chuột (g) PLS Phụ lục 3. Kích thước trung bình tỉnh hoàn chuột (cm) PLS Phụ lục 4. Số lượng trung bình tỉnh trùng chugt (10°/mL) PLI5 Phụ lục 5.

Tỉ lệ sống trung bình của tỉnh trùng chuột (%). PL20 "Phụ lục 6, Tỉ lệ đị dạng trung bình của tỉnh trùng chuột (%) PL24 Phụ lục 7. Độ di động của tỉnh trùng chuột (%) PL28 DANH MUC CAC CHU VIET TAT Kihiệu “Chú giải cœ Chi tống 8 địch dịch épép chanhđâyy nông nô g độ độ 30 mghkg = Cộng sự De Đổi chứng NT Í Nghiệm thức pm Í Chỉ uỗng nước pha Pb tr chi nitrate PbCDI chanh đây nồng° độ 20 me/ks, Picp> tống ự chỉchỉ nồng nô g độ 70mạ/Kg alka + + dịch dich & ép chanh dây nồng độ 30 mẹ/kg Ros Reactive Oxygen y gen SpeciesSpe — ede E gbe oxi hoá hoại động về trống ự chỉ chỉ nồng nô g độđộ 7070 mg/kg mgfkz + vitamin© thương mại ndng d6 30 marks wo W DANH MYC CAC BANG Bang 2. Dung ey, thiết bị chăm sóc chuột 24 Bang 2.

Dụng cụ, thiết bị lắy máu chuột va quan sát tiêu bản.3 Hoá chất pha dung dịch thí nghiệm, 25 Bảng 3. Kích thước trùng bình của tỉnh hoàn chuột “4 Bảng 32. Kết quả thể hiện chất lượng tính trùng chuột ở các nghiệm thức qua mỗi 4 tuần thí nghiệm SI DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Cấu tạo chung của tỉnh trùng người.

Đặc điểm cấu tạo của tinh trồng chuột nhất trắng (Mus musculus var albino) Is Hinh 1. Anh hug eda hormone fén quả trình sinh tỉnh l6 Hình 2. Chanh đây tím Đà Lạt chuẩn VietGap. Sơ đồ bố tr thí nghiệm tổng thể.

Chuột được phân lô cho các nghiệm thức. Thao tác cho chuột uống dịch ép chanh dây, 30 Hình 2.5 Cân trọng lượng chuột trước khi đưa vào các nghiệm thức. Phương pháp thu mảo tỉnh và mẫu tỉnh hoàn 3 Hình 27. Phương pháp thu ỉnh dịch chuột trong mỗi trường CZB 32 Hinh 2.

Phuong phap do kich thurée tinh hoan chugt 33 Hình 2. Mật độ tin trùng trên buồng đếm Neubauer (x40) 34 Hình 2. Trạng thái của tỉnh trùng sau khi nhuộm kép (x40). Hình mình hoạ mẫu ngâm tỉnh hoàn chuột nht trắng 36 Hình 3.

Biểu đồ thể hiện độ tăng trọng trung bình của chuột sau mỗi 4 tuẫn ở các nghiệm thức 37 Hình 3. Biển đồ thể hiện khối lượng trung bình ỉnh hoàn chuột sau mỗi 4 tudn & các nghiệm thức. Biểu đồ thể hiện số lượng trung bình của tỉnh trùng chuột sáu mỗi 4 tuẫn ử các nghiệm thức 48 Hình 3. Các kiểu hình dạng của tỉnh trừng chuột ghỉ nhận được qua thí nghiệm G40) 52 Hình 3.

Cầu trúc mô tỉnh hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 4 tuẫn thí nghiệm (scale bar 100 um) sĩ Hình 3. Cấu trúc mô tình hoàn chuột ở các nghiệm thức sau 8 tuần thí nghiệm.LÍ bO CHỌN ĐÈ TÀI Bên cạnh việc thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp, những hậu quả mà nổ gây ra rất khó để kiểm soát và giải quyết một cách nhanh chồng. Tình trạng ö nhiễm môi trường ngày cảng tăng cao dẫn đến sự tồn dư lượng lớn các chất hoá học gây tổn hại cho cơ thể con người ngày cảng nhiễu, Trong đó, các kim loại nặng là nhân tổ gây nguy hiểm hàng dầu đối với sức khỏe và tính mạng con người. Chúng cđễ xâm nhập vào cơ thể sinh vật và con người, nhưng việc đảo thải chúng ngay lập tức lại là một chuyện rất khó; cần có thời gian và phương pháp điều trị thích hợp.

“Trong các kim loại nặng, chỉ được xem là một trong các nhân tổ gây nguy hiểm cho đồi sống con người và cũng là tác nhân gây ö nhiễm mỗi trường nghiệm trọng do bởi nó được sử dụng phổ biến tong cuộc sống.