TRUONG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH KHOA HÓA CHUYÊN NGÀNH HÓA HỮU CƠ ICR KHOA LUAN TOT NGHIEP PHAN LAP VÀ XÁC ĐỊNH MOT SO HỢP CHAT HỮU CƠ TỪ LA THONG DO LA DAI (74XUS WALLICHIANA ZUCC.) TRONG Ở LAM DONG GV hướng dẫn: ThS. Hứa Hoang Oanh SV thực hiện: Nguyễn Thị Trúc Phương MSSV: K36.068 : E THU Vir Ww Tp. Hồ Chí Minh, ngày 6 tháng 05 năm 2014 LỜI CẢM ƠN Hoan thành khóa luận tốt nghiệp này em xin chân thành cảm on: > Cảm on thay Tran Công Luận, cùng các thầy cô, anh chị trong phòng Hóa - Chế Phẩm thuộc Trung tâm Sâm và Dược liệu TP.HCM, đã tạo diéu kiện va giúp đỡ em trong suốt qua trình hoan thanh dé tai. > Cảm on cô Hứa Hoang Oanh, giảng viên trường ĐH Y Dược TP.HCM đã theo sat tận tinh hướng dẫn, giúp đờ, cung cấp kiến thức và động viên em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp.
` Cam ơn thay Dương Thúc Huy, cô Lẻ Thị Thu Hương. anh Bùi The Vinh nhân viên Trung tắm Sâm và Dược liệu TP.HCM đã giúp đỡ và cho em những lời khuyên quý báu để hoàn thành khóa luận. > Cảm ơn tất cả các thiy cô trong khoa Hóa đã tận tỉnh day dỗ em trong suốt bến năm qua dé em có kiến thức hoan thành khóa luận. >» Cảm ơn bạn Nguyễn Thị Nhài, Nguyễn Thị Thanh Kim Huệ, các bạn sinh viên trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, ĐH Nông Lam TP.HCM đã giúp đỡ chia sẻ cùng em những khó khăn, vui buồn trong suốt quá trinh hoàn thành dé tải.
v Cảm ơn ba mẹ và cả gia đình đã nuôi nang, dạy dỗ, là chỗ dựa tinh than vừng chắc dé em vượt qua mọi khó khăn vả tạo mọi điều kiện để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Xin gửi lời chúc tốt đẹp đến tất cả mọi người! Khỏa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TÁT Chữ viết Từ nguyên Nghĩa tiếng Việt tắt rổ —^ | m— a doublets ofdoublet Mũi đôi kép Coupling constant Hing số ghép Distortionless Enhancement Phỏ DEPT byPolarization Transfer HMBC Photo diode array Day diod quang Ultraviolet - Visible Tử ngoại - Kha kiến Khóa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU ——m—— ———— Khoa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương DANH MỤC CÁC BANG Bảng 1:. Sắc kf cột cao me ÌbaDGÏ: ¿:ss--4czc2c¿<422000602020026G2GSGGGQl-xe-cidi00246G0023i1326646E 23 Bảng 2: Sắc kí cột silical gel trên phân đoạn II1.- 2 S922 S577 c227517722272/277 24 Bảng 3: Bang dữ liệu phO NMR của PL. 27 Bang 4: So sánh phé 1 H-NMR (500 MHz, CDCl) và 13C-NMR (125 MHz, CDCh) của P1 va par) dA MECN SEE TERRE NS 8p ODEON TOTO EOIE TEC SOS RTA ONE SaPTOT RST PNT PUTCO R ATT a 30 Băng 5: 8 liài phổ NMR cn 2 h2 ——— cá SE uae atcsasins 33 Bảng 6: So sánh phố 1H-NMR (500 MHz, CDCI,) va 13C-NMR (125 MHz, CDC1,) của P2 va IUNEEN('O 130121((62GGGGUGGGStGEORQiRSHSGGSiGEGGGdq 37 DANH MỤC CÁC SƠ DO Sơ đỗ 1: Qui trình chiết xuất phân đoạn cao methanol.
6c 5c SE v S1 S re 18 Khóa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương DANH MỤC CÁC HÌNH Binh 2: Gey: trường 0D oon eee ee eee eee et a3 Hinh 1: Cay thông đỏ lá dat Taxtes wallichiand ZỤCC .cccveccscscesssseesvsnssseesssssecsssseescesecsnncnencen 3 Hình 3: Câu trú của Tekh C02225 6600 62666006 a xe 5 Thi ng iets eis nam sa can nan n san suann 21 Hình S: Kiểm tra độ tinh khiết của PI trên SKLM với 3 hệ dung môi khắc nhau. 25 Hình 6: Kiếm tra độ tinh khiết của P2 trên SKLM với 3 hệ dung môi khác nhau. 26 Hình 7: Cầu trúc hỏa học của taxinine B.--25--2cccg eeczameccrddegrreorrcrree 32 Hình 8: Cau trúc hóa học của taxuspine ÏD2. 2-22 11 S2 91 2100001100121 118000011826 39 Khóa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trủc Phương DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC Phụ lục 1: Phé 1H-NMR của hợp chất P1 Phụ lục 2: Phổ 13C-NMR của hợp chất P1 Phụ lục 3: Phổ DEPT của hợp chất PI Phụ lục 4: Phố COSY của hợp chất P1 Phụ lục 5: Phổ HSQC của hợp chit PI Phụ lục 6: Phổ HMBC của hợp chất P1 Phụ lục 7: Phổ 1H-NMR của hợp chất P2 Phụ lục 8: Phổ 13C-NMR của hợp chất P2 Phụ lục 9: Phổ DEPT của hợp chất P2 Phụ lục 10: Phỏ COSY của hợp chat P2 Phụ lục 11: Phô HSQC của hợp chất P2 Phụ lục 12: Phỏ HMBC của hợp chất P2 Khỏa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương MỤC LỤC [IN CAN OR ss cei ec es i BANH ME EU |: 5; |, | ac ii DANH MUC CAG NS BIG $s seers ssc eee ~- tii CTE ch:! | ee iv GRANT: MUC CAC SƯ score see eee ae iv PIaR LÍ Cj oct || HA NNNNNNODDDDDDIDAIIIRRSI.
v BAMIENUC CAC PIED EUG oo es ree eee vi )0/20/Ô. vii KÔI MÔ ĐH: Ser eno seis ne Rt oer mate RT recone ty erie Neer ree aE I Ec0 S|10) | ne 2 lly KHAEQUAT-VE THONG DO LA DAI PHHEI——————m——————3 Pla |: a a eee aT 2 NAS) AON as VIR iss ccinissccicisercstserccacectnnsncirccscmaseceasts i tsatecssiats iimsbmasesibit ashes 2 BE SEs La. | aS Rea SN CN SCO 3 li TG QUAN VER TU Geoiddieddkededoioeceotodreekdeoeis 4 lõi: PƯQ€SVOUWfMHOEGLGL166áA06GGL ye 4 IS GÀ GB |» reeiee»eedeseeeecooeeesuooeeoosenoiye 4 123: Hoạthhiribhfg€:(GG/2(02600066G0Cl6L-k 5 1.3: THANH PHAN HOA HỌC TRONG THONG ĐỎ LA DALI .- 6 kLãd: Tce eae Sle SaaScpa e a aaae aa 6 IS FT gu qeauoaeatecaseeavtoaecsevvasssynauaa 12 1.3: Các thành phân hóa học khác .--- su s2 c1, l3 Tide ĐỘE TÍNH VÀ TÁEDUNG DUUC UD saadeaiceceeoacasecsisee l3 AT: TC ORREOI S626 992226062442. 13 Khóa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương ITBS ND N xuuxeé*1ede°bnntatdearaasaaioaauneasgneeesaossm 14 1.5: TINH HINH NGHIÊN CUU CAY THONG ĐỎ .--ccccoceee 15 IAN BE vvvvevaeesesoasaaseeseeisonaeeessssseeoosesd l§ 1S Oi Nem cca eas 16 Chuong 2: PHƯƠNG PHAP NGHIÊN CỨU .1: NGUYEN VAT LIEU, DUNG MỖI, TRANG THIET BỊ.
Nips wilt | [Rcscbtciocancuctiocpiocaocitiitsbssi(6o1io00 2c 18 3 RD gD | ee 18 DiDe PHƯỜNGPHAPNGHIÊNCỮU aii ise aka cca cl 19 2.1: Phan lập hợp chất taxoid trong cao methanol của lá thông đỏ lá dài.2: Xác định cấu trúc hợp chất taxoid tử lá thông đỏ lá dài.--- 20 Chương3: KET QUA VÀ BAN LUẬN.1: PHAN LAP HOP CHAT TAXOID TRONG CAO METHANOL CUA THONG ĐỎ LÁ ĐẮT: tec a ee 21 3.1: Loại các thành phần kém phân cực bằng PE .2: Tach phân đoạn cao methanol sau khi xử ly bằng sắc ký cột.- 21 UME NT accee 23 SOc: “SIME CHE RET TUNG 02 sass -25 Chương 4: XÁC ĐỊNH CAU TRÚC HỢP CHAT TAXOID.1: KHẢO SÁT CAU TRÚC HÓA HỌC CUA HỢP CHAT P1.2: KHẢO SÁT CÁU TRÚC HÓA HỌC CUA HỢP CHAT P2.cŸeeeeseeeeeeeee= 40 kh | | a 40 SS: ‘BERGE cccseecasiianoicnnrentnoaa nema eae 4I MưnCN|; | |; | oo oo a rae 42 PHÙ LỤC 66010 52ã26660ic\0021100GGQ6A010X8Si/A0GSAGNe 45 LỜI MỞ ĐÀU Ngày nay, kinh tế ngay cảng phát triển, cuộc sống vật chất ngảy càng được nâng cao nhưng cuộc đấu tranh giữa con người va bệnh tật vẫn không ngừng nghỉ ma ngảy càng trở nên quyết liệt, gay gắt. Con người đứng trước nhitng mỗi đe dọa vẻ căn bệnh hiểm nghèo đó là ung thư- căn bệnh chiếm tỉ lệ tử vong rat cao. Từ những năm 60 của thé ki trước các nha khoa học thế giới đã nghiên cứu, tìm kiếm những hoạt chất thiên nhiên có tác dụng ức chế căn bệnh hiểm nghèo. Taxol (paclitaxel) được chiết xuất từ các loài thông đỏ (Taxus sp.), được sử dụng làm nguyên liệu chính để điều chế thuốc chữa ung thư như ung thư buông trứng, ung thư vú, ung thư phỏi.
Những loại thuốc chữa ung thư được chiết xuất từ thông đỏ do Pháp và Mỹ sản xuất đã có mit trên thị trường từ năm 1994 với giá vô cùng đắt đỏ. Thông thường, | kg vỏ cây thông đỏ chiết xuất được 20 mg paclitaxel, giá mỗi mg paclitaxel trên thị trường khoảng 4,87 USD. Tuy nhiên, việc chiết xuất paclitaxel từ vỏ cây thông đó không hé dễ dang. Dé có thé tạo ra một liều thuốc trị bệnh ung thư tir vỏ cây, người ta cần phái sử dụng khoảng 6 cây thông đỏ trưởng thảnh, trong khi số lượng thông đỏ lại không hẻ déi dao.
Hiện tại, thông đỏ trong tự nhiên ở nước ta đã có nguy cơ tuyệt chúng vả đã cỏ mặt trong sách đỏ Việt Nam. Chính vi vay, Trung tâm trong vả chế biến cây thuốc Da Lạt đâ nghiên cứu trồng thông đỏ lá dai để chiết tách Taxol” (paclitaxel) va các hợp chattaxoid làm nguyên liệu dé san xuất thuốc điều trị ung thư. Các nhà khoa học Việt Nam da tiễn hành một vài nghiên cứu vẻ chiết xuất, phân lập và xác định cấu trúc các hoạt chat sinh học từ lá thông đỏ lá dai trồng ở Lâm Đồng HSM 7HSHPM OMI) Triển vọng phát triển thông do lá dài (Taxus wallichiana Zucc.) không những trở thành một sản phẩm tốt phục vụ cho diéu trị vi chăm sóc sức khỏe ma còn là một sản phẩm mang lại nguồn lợi kinh tế lớn cho đất nước. Vì vậy, việc xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm va đánh giá chất lượng taxol được chiết tách tử thông đỏ Việt Nam là hết sức quan trọng và cấp bách.
Dé đánh giả được chất lượng thông đỏ ở Việt Nam và các chế phẩm cần phải khảo sát thành phan các hợp chất đặc trưng cho thông đó ở Việt Nam. Chính vì thế, dé tải: “Phân lập vả xác định một số hợp chat hữu cơ từ lá thông đó lá dai (Taxus wallichiana Zuec.) trong ớ Lâm Đồng” được thực hiển với những mục tiêu như sau: 1. Phân lập một số hợp chất tự nhiên từ lá cây thông đò lá dài; 2. Tinh chế vả xác định cấu trúc các hợp chất đã phân lập.
Khỏa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương Chương!: TONG QUAN 1.1: KHÁI QUAT VE THONG ĐỎ LA DAI?" 1.1: Tên gọi Tên khoa học: Taxus wallichiana Zucc. Tên nước ngoài: Himalayan yew (Anh), Xu mi hong dou shan (Trung Quốc) Tên Việt Nam: thông đỏ lá dai, thông đỏ nam, thông đó Hymalaya, sam hạt đỏ lá dai, vân nam hỏng đậu sam.2: Vj trí phân loại Giới thực vật (Plantae) | Phân giới thực vật bậc cao (Cormobionta) Ngành Thông hay Hạt trần (Pinophyta) | Lớp Thông (Pinopsida) | Bộ Thông (Pinales) | Họ Thanh tùng hay Thủy tùng (Taxaceac) | Chi Thông đỏ (Taxus) Cây Thông đỏ lá dai (Taxus wallichiana Zucc.3: Mô tả thực vật Cây gỗ to, thường xanh, cao đến 20 m, đường kính thân 40 - 50 cm. Thân có vỏ mau hông xám, phân nhiều cảnh mánh, khi non mau luc, Khoa Luận Tốt Nghiệp Nguyễn Thị Trúc Phương Lá mọc so le, hau như không cuống, thường xếp thành 2 dãy như một lá kép, hình dai rất hẹp, dang cong, đài 2,5 - 3,5 cm, rộng 2 - 3 mm, gốc thuôn, đầu nhọn, mặt trên 16m như lòng thuyền, mặt dưới có hai dãy lỗ khi. Cụm hoa đơn tính, khác gốc.
Nón đực đơn độc ở nách lá, hình cầu, kèm theo ở gốc là những lá bắc lợp.