Luận văn thạc sĩ tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại lợn bình minh mỹ đức hà nội và thử nghiệm một số phác đồ điều trị

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội và thử nghiệm các phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Văn Toản
• Người hướng dẫn: ThS. Đặng Thị Mai Lan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu hội chứng tiêu chảy ở lợn sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội và thử nghiệm phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm tiêu hóa của lợn giai đoạn sau cai sữa
• 2.3. Khái niệm hội chứng tiêu chảy
• 2.4. Nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy
• 2.4.1. Do vi sinh vật
• 2.4.1.1. Do vi khuẩn
• 2.4.1.2. Do virus
• 2.4.2. Do ký sinh trùng
• 2.4.3. Do nấm mốc
• 2.4.4. Nguyên nhân khác
• 2.4.4.1. Do thời tiết khí hậu
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp điều tra
• 3.4.2. Phương pháp thử nghiệm hiệu lực của thuốc kháng sinh
• 3.4.3. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng
• 3.4.4. Phương pháp điều trị bệnh bằng một số loại thuốc kháng sinh và hóa dược
• 3.4.4.1. Thuốc kháng sinh
• 3.4.4.2. Thuốc trợ sức trợ lực
• 3.4.5. Xác định bệnh tích thông qua kết quả mổ khám tại chỗ
• 3.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo cá thể
• 4.3.2. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn theo dãy chuồng
• 4.3.3. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo tháng theo dõi
• 4.3.4. Kết quả điều tra tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo lứa tuổi
• 4.3.5. Kết quả điều tra tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn theo tính biệt
• 4.3.6. Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc hội chứng tiêu chảy
• 4.3.7. Kết quả mổ khám bệnh tích lợn chết do mắc hội chứng tiêu chảy
• 4.3.8. Kết quả thử nghiệm hiệu lực của một số phác đồ điều trị
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hội chứng tiêu chảy ở lợn sau cai sữa

Hội chứng tiêu chảy là một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt ở giai đoạn lợn sau cai sữa đến 4 tháng tuổi. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tình hình mắc bệnh tại trại Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội. Hội chứng này gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và tăng trưởng của lợn, dẫn đến thiệt hại kinh tế đáng kể. Nguyên nhân chính bao gồm vi sinh vật, ký sinh trùng, và điều kiện môi trường không đảm bảo. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc xác định các yếu tố ảnh hưởng và thử nghiệm các phác đồ điều trị hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy

Nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy ở lợn rất đa dạng, bao gồm vi khuẩn (E. coli, Salmonella), virus (Rotavirus, TGE), và ký sinh trùng (giun đũa, giun lươn). Ngoài ra, điều kiện thời tiết thay đổi đột ngột và vệ sinh chuồng trại kém cũng là yếu tố quan trọng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột là nguyên nhân chính dẫn đến tiêu chảy. Các yếu tố này cần được kiểm soát để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

1.2. Triệu chứng và bệnh tích

Lợn mắc hội chứng tiêu chảy thường có các triệu chứng như đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, mất nước, và suy nhược cơ thể. Bệnh tích thường thấy là viêm niêm mạc ruột, tổn thương đường tiêu hóa, và nhiễm trùng. Nghiên cứu cũng ghi nhận tỷ lệ chết cao ở lợn con, đặc biệt trong giai đoạn sau cai sữa. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quyết định để giảm thiểu thiệt hại.

II. Nghiên cứu và thử nghiệm phác đồ điều trị

Nghiên cứu này tiến hành thử nghiệm các phác đồ điều trị khác nhau để đối phó với hội chứng tiêu chảy ở lợn. Các phác đồ bao gồm sử dụng kháng sinh và thuốc trợ sức, nhằm khôi phục cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột và tăng cường sức đề kháng cho lợn. Kết quả cho thấy, việc kết hợp kháng sinh và chăm sóc dinh dưỡng đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp phòng bệnh hiệu quả, bao gồm vệ sinh chuồng trại và quản lý thức ăn.

2.1. Phác đồ điều trị kháng sinh

Một trong các phác đồ điều trị được thử nghiệm là sử dụng kháng sinh như Enrofloxacin và Amoxicillin. Kết quả cho thấy, các loại kháng sinh này có hiệu quả cao trong việc kiểm soát vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần được quản lý chặt chẽ để tránh kháng thuốc. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp kháng sinh với các biện pháp hỗ trợ như bổ sung điện giải và vitamin.

2.2. Hiệu quả của phác đồ điều trị

Kết quả thử nghiệm cho thấy, các phác đồ điều trị đã giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh từ 30% xuống còn 10% và tỷ lệ chết từ 15% xuống còn 5%. Điều này chứng minh hiệu quả của việc áp dụng các phác đồ điều trị khoa học và kịp thời. Nghiên cứu cũng đề xuất việc xây dựng các phác đồ điều trị phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn, đặc biệt là giai đoạn sau cai sữa.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Việc áp dụng các phác đồ điều trị được thử nghiệm sẽ giúp nâng cao năng suất chăn nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển bền vững ngành chăn nuôi tại Việt Nam.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu quan trọng về hội chứng tiêu chảy ở lợn, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, và hiệu quả của các phác đồ điều trị. Đây là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị mới. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe lợn.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng trực tiếp vào thực tiễn chăn nuôi tại trại Bình Minh và các cơ sở chăn nuôi khác. Việc áp dụng các phác đồ điều trị hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết, nâng cao hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp phòng bệnh như cải thiện vệ sinh chuồng trại và quản lý thức ăn, góp phần phát triển bền vững ngành chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp và cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu tại Việt Nam. Theo định hướng phát triển chăn nuôi đến năm 2020, việc mở rộng quy mô đàn lợn ngoại theo hướng trang trại công nghiệp đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt về dịch bệnh và điều kiện tiểu khí hậu. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, các giống lợn ngoại thương phẩm rất nhạy cảm với mầm bệnh, đặc biệt là hội chứng tiêu chảy ở giai đoạn chuyển tiếp từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi. Bệnh lý này gây tổn thương đường tiêu hóa, làm lợn còi cọc, giảm hiệu quả sử dụng thức ăn, tăng chi phí điều trị và gây thiệt hại kinh tế trực tiếp cho các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.

Xuất phát từ thực tế sản xuất tại cơ sở chăn nuôi gia công theo tiêu chuẩn công nghiệp, tác giả Nguyễn Văn Toản đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá dịch tễ và tìm kiếm phác đồ điều trị hiệu quả cho hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn thịt.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn tại trại và xác định các yếu tố ảnh hưởng (dãy chuồng, thời gian theo dõi, lứa tuổi, tính biệt).
2. Xác định tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn nuôi tại cơ sở.
3. Thử nghiệm và so sánh hiệu quả điều trị của một số phác đồ thuốc kháng sinh kết hợp thuốc bổ trợ trên đàn lợn mắc bệnh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn thịt thương phẩm lai F3 (PiDu × Landrace) ở giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi.
• Địa điểm nghiên cứu: Trại chăn nuôi lợn Bình Minh, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội (cơ sở chăn nuôi hợp tác kỹ thuật với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 25/05/2015 đến hết ngày 25/11/2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên cơ sở sinh lý học tiêu hóa động vật và bệnh lý học thú y:

• Đặc điểm tiêu hóa sau cai sữa: Lợn con chuyển đổi phương thức dinh dưỡng từ sữa mẹ sang thức ăn tinh (cám hỗn hợp). Trong giai đoạn 21 đến 60 ngày tuổi, bộ máy tiêu hóa của lợn chưa hoàn thiện, lượng men pepsinogen và acid HCl nội sinh chưa đạt mức tối ưu, nhung mao ruột non bị co ngắn cơ học do thay đổi thức ăn, tạo điều kiện thuận lợi cho sự bùng phát của vi sinh vật gây hại.
• Khái niệm và căn bệnh học hội chứng tiêu chảy: Theo định nghĩa của Archie Hunter (2000), tiêu chảy là hội chứng bệnh lý đường tiêu hóa với biểu hiện đi ngoài nhiều lần, phân nhiều nước do rối loạn chức năng co bóp và tiết dịch. Căn nguyên gây bệnh gồm: vi khuẩn (Escherichia coli, Salmonella spp., Clostridium perfringens, Treponema hyodysenteriae); virus (Rotavirus, Coronavirus/TGE, Enterovirus, Parvovirus); ký sinh trùng (Ascaris suum, Strongyloides ransomi, Trichuris suis, Fasciolopsis buski, cầu trùng); độc tố nấm mốc (Aspergillus, Penicillium, Fusarium sinh độc tố Aflatoxin); các tác nhân stress môi trường (độ ẩm chuồng >90%, tích tụ khí độc NH3, H2S, nhiệt độ thay đổi đột ngột).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học thú y: Kết hợp theo dõi trực tiếp tại chuồng nuôi (quan sát lâm sàng, ghi chép cá thể hàng ngày) và điều tra gián tiếp (thu thập số liệu sổ sách theo dõi đàn, nhật ký thú y của trại). Quy mô theo dõi gồm 600 cá thể phân bố tại 2 dãy chuồng.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Đánh giá trạng thái toàn thân, mức độ thèm ăn, quan sát hình thái phân (độ sệt, màu sắc, mùi), tình trạng mất nước và niêm mạc.
• Phương pháp mổ khám bệnh tích: Thực hiện mổ khám đại thể tại chỗ trên các cá thể lợn chết do tiêu chảy để xác định tổn thương ở xoang bụng, dạ dày, ruột non, hạch màng treo ruột, gan, mật và lách.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Thử nghiệm lâm sàng so sánh 2 phác đồ điều trị trên tổng số 363 lợn mắc bệnh:
  • Phác đồ 1 (181 con): Kháng sinh MD-Nor100 (hoạt chất Norfloxacin 10.000 mg/50 ml), tiêm bắp với liều 1 ml/10 - 12 kg thể trọng/ngày, liệu trình 3 - 5 ngày liên tục; kết hợp thuốc trợ sức B-complex, chất điện giải Electrolyte và Vitamin C.
  • Phác đồ 2 (182 con): Kháng sinh Nova-AmoxiCol (Amoxicillin 100.000 mg kết hợp Colistin), trộn thức ăn với liều 1 g/10 kg thể trọng/ngày, liệu trình 4 - 5 ngày liên tục; kết hợp thuốc trợ sức tương đương.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu tỷ lệ mắc (%), tỷ lệ chết (%), tỷ lệ khỏi (%) theo công thức thống kê sinh vật học thú y (Chu Văn Mẫn, 2002) trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu xác định tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn trang trại tập trung. Khóa luận nêu rõ việc quản lý thú y và kiểm soát hội chứng tiêu chảy là khâu quyết định hiệu quả kinh tế. Tác giả trình bày mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp số liệu dịch tễ học thực địa và ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng quy trình phòng trị phù hợp cho cơ sở chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về hội chứng tiêu chảy ở lợn:

• Tổng hợp cơ sở khoa học về giải phẫu, sinh lý tiêu hóa của lợn sau cai sữa, sự thay đổi vi nhung mao ruột và cơ chế loạn khuẩn đường ruột khi sức đề kháng suy giảm.
• Phân tích chi tiết các nhóm nguyên nhân gây bệnh: vi sinh vật (E. coli, Salmonella, Rotavirus, TGE), ký sinh trùng, nấm mốc và các yếu tố môi trường chăn nuôi (độ ẩm, khí độc, nhiệt độ).
• Trích dẫn các nghiên cứu dịch tễ của Nguyễn Thị Kim Lan (2006, 2009), Thân Thị Dung (2006), Bùi Văn Y (2007) và các nghiên cứu quốc tế của Archie Hunter (2000), Asai (2002), Kisima (2008).
• Tổng quan cơ chế tác dụng dược lý của các nhóm kháng sinh (Fluoroquinolones, Aminopenicillin, Polymyxin, Aminoglycoside, Macrolide) và vai trò của chế phẩm sinh học Probiotic trong cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết địa điểm, thời gian (25/05/2015 – 25/11/2015), đối tượng lợn F3 (PiDu × Landrace) từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại lợn Bình Minh. Xác định 8 chỉ tiêu theo dõi cụ thể, quy trình điều tra, sơ đồ bố trí thí nghiệm thử nghiệm thuốc điều trị giữa MD-Nor100 và Nova-AmoxiCol, kỹ thuật mổ khám bệnh tích đại thể và các công thức toán học tính toán tỷ lệ dịch tễ.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ dữ liệu thực nghiệm và công tác phục vụ sản xuất thu thập được trong 6 tháng:

1. Công tác phục vụ sản xuất

• Quy trình chăn nuôi: Sử dụng thức ăn hỗn hợp của Công ty C.P theo từng giai đoạn sinh trưởng (cám 550SF, 551F, 552SF, 552F, 553F, 553WDF); bảo dưỡng hệ thống hầm biogas xử lý chất thải.
• Công tác thú y phòng bệnh: Thực hiện lịch sát trùng chuồng trại nghiêm ngặt (phun thuốc sát trùng tỷ lệ 1/400, rắc vôi bột lối đi); tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo lịch trình (Circo phòng viêm da sưng thận, HC-Vac phòng dịch tả lợn, Aftopor phòng lở mồm long móng).
• Kết quả điều trị các bệnh khác: Điều trị bệnh viêm đường hô hấp đạt tỷ lệ khỏi 95,23% (1.600/1.680 con); viêm khớp do Streptococcus suis đạt tỷ lệ khỏi 89,71% (61/68 con); phẫu thuật lòi dom thành công 100% (23/23 con).

Nội dung công việc	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng đạt / khỏi (con)	Tỷ lệ (%)
Tiêm vaccine Circo (Viêm da, sưng thận)	5.400	4.800	88,89
Tiêm vaccine Dịch tả lợn	5.400	5.400	100,00
Tiêm vaccine Lở mồm long móng (LMLM)	5.400	5.400	100,00
Điều trị hội chứng tiêu chảy	363	348	95,87
Điều trị viêm đường hô hấp	1.680	1.600	95,23
Điều trị viêm khớp	68	61	89,71
Phẫu thuật lợn lòi dom	23	23	100,00
Công tác nhập lợn / chuyển lợn	5.400	5.400	100,00
Công tác xuất bán lợn thịt	2.400	2.400	100,00

2. Dịch tễ hội chứng tiêu chảy theo các yếu tố khảo sát

• Tình hình mắc chung và theo dãy chuồng: Khảo sát trên 600 cá thể cho thấy có 363 con mắc bệnh (tỷ lệ mắc 60,50%), số lợn chết là 15 con (tỷ lệ chết 4,13% tính trên tổng số lợn mắc). Có sự chênh lệch rõ rệt giữa hai dãy chuồng: dãy chuồng 1 có tỷ lệ mắc 47,33% (142/300 con), tỷ lệ chết 2,11% (3 con); trong khi dãy chuồng 2 có tỷ lệ mắc lên tới 73,67% (221/300 con), tỷ lệ chết 5,43% (12 con). Tác giả chỉ ra nguyên nhân do cơ sở hạ tầng dãy 2 bị xuống cấp, nền chuồng đọng nước gây ẩm ướt và hệ thống quạt thông gió kém làm tích tụ khí độc.

Dãy chuồng	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn chết (con)	Tỷ lệ chết (%)
Dãy chuồng 1	300	142	47,33	3	2,11
Dãy chuồng 2	300	221	73,67	12	5,43
Tính chung	600	363	60,50	15	4,13

• Tình hình mắc theo tháng theo dõi: Tỷ lệ mắc giảm dần theo thời gian khảo sát: tháng 6 ghi nhận tỷ lệ mắc cao nhất 32,50% (195/600 con, chết 8 con); tháng 7 đạt 17,23% (102/592 con, chết 5 con); tháng 8 giảm còn 7,33% (43/587 con, chết 2 con); tháng 9 thấp nhất với 3,97% (23/580 con, không có lợn chết). Điều này phản ánh tác động bất lợi của thời tiết mùa hè (tháng 6, 7) có nhiệt độ và ẩm độ cao gây stress nhiệt cho đàn lợn.

Tháng theo dõi	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn chết (con)	Tỷ lệ chết (%)
Tháng 6	600	195	32,50	8	4,10
Tháng 7	592	102	17,23	5	4,90
Tháng 8	587	43	7,33	2	4,65
Tháng 9	580	23	3,97	0	0,00
Tính chung	600	363	60,50	15	4,13

• Tình hình mắc theo giai đoạn lứa tuổi: Tỷ lệ mắc bệnh tỷ lệ nghịch với lứa tuổi của lợn. Giai đoạn sau cai sữa đến 2 tháng tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất là 44,50% (267/600 con, chết 10 con); giai đoạn >2 đến 3 tháng tuổi giảm còn 10,73% (63/587 con, chết 5 con); giai đoạn >3 đến 4 tháng tuổi chỉ còn 5,70% (33/580 con, không có ca chết).

Giai đoạn tuổi (tháng)	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn chết (con)	Tỷ lệ chết (%)
Sau cai sữa - 2	600	267	44,50	10	3,75
>2 - 3	587	63	10,73	5	7,94
>3 - 4	580	33	5,70	0	0,00
Tính chung	600	363	60,50	15	4,13

• Tình hình mắc theo tính biệt: Khảo sát trên 280 lợn đực và 320 lợn cái cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ở lợn đực là 60,71% (170 con mắc, 6 con chết chiếm 3,53%) và ở lợn cái là 60,31% (193 con mắc, 9 con chết chiếm 4,66%). Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê, chứng minh tính biệt không ảnh hưởng đến độ cảm nhiễm tiêu chảy.

Tính biệt	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn chết (con)	Tỷ lệ chết (%)
Đực	280	170	60,71	6	3,53
Cái	320	193	60,31	9	4,66
Tính chung	600	363	60,50	15	4,13

• Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích: 100% lợn mắc bệnh (363/363 con) có biểu hiện phân loãng, có mùi tanh khắm, màu sắc thay đổi từ trắng xám, vàng đến vàng xám; 91,46% mệt mỏi, ủ rũ; 81,27% giảm ăn hoặc bỏ ăn; 52,89% niêm mạc khô và nhợt nhạt; 50,69% lông xù; 47,66% sút cân; 25,62% mắt lõm sâu do mất nước. Bệnh tích mổ khám đại thể ghi nhận ruột non viêm cata xuất huyết, chất chứa trong ruột lỏng màu vàng, dạ dày phủ lớp dịch nhầy, hạch màng treo ruột sưng to, gan thoái hóa màu đất sét, túi mật căng to kéo dài và lách mềm có điểm xuất huyết.

Triệu chứng lâm sàng	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn có biểu hiện (con)	Tỷ lệ (%)
Phân loãng, tanh, mùi khắm, trắng xám, vàng, vàng xám	363	363	100,00
Mệt mỏi, ủ rũ, lười vận động	363	332	91,46
Giảm ăn, bỏ ăn	363	295	81,27
Niêm mạc khô, nhợt nhạt	363	192	52,89
Lông xù	363	184	50,69
Sút cân	363	173	47,66
Mắt lõm sâu	363	93	25,62

Phần 5: Kết luận, tồn tại và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quan về tỷ lệ mắc bệnh tại trại Bình Minh (60,50%), khẳng định hiệu quả điều trị chung của công tác can thiệp thú y đạt tỷ lệ khỏi 95,87%. Nêu rõ các tồn tại về mặt chuồng trại (độ ẩm, thông gió) và đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể nhằm nâng cao điều kiện vệ sinh thú y tại trại.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã công bố các kết quả thực nghiệm với số liệu định lượng cụ thể:

• Xác định tỷ lệ nhiễm hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại Bình Minh là 60,50% (363/600 con), tỷ lệ chết là 4,13% (15/363 con mắc).
• Chỉ ra mối tương quan dịch tễ: tỷ lệ mắc bệnh tập trung cao nhất ở giai đoạn sau cai sữa đến 2 tháng tuổi (44,50%), giảm dần ở giai đoạn >2 - 3 tháng tuổi (10,73%) và >3 - 4 tháng tuổi (5,70%); tỷ lệ mắc vào các tháng nóng ẩm mùa hè (tháng 6 đạt 32,50%, tháng 7 đạt 17,23%) cao hơn rõ rệt so với mùa thu (tháng 8 đạt 7,33%, tháng 9 đạt 3,97%); yếu tố tính biệt không tạo ra sự sai khác về nguy cơ mắc bệnh (đực 60,71% so với cái 60,31%).
• Đánh giá vai trò của điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi: chuồng nuôi xuống cấp, kém thông thoáng và ẩm ướt làm tăng tỷ lệ mắc bệnh lên 73,67% so với 47,33% ở chuồng thông thoáng tốt.
• Xác định hiệu quả điều trị thực tế: áp dụng các phác đồ kháng sinh (MD-Nor100 và Nova-AmoxiCol) kết hợp bù nước, điện giải và vitamin trợ sức đã điều trị khỏi cho 348/363 lợn mắc bệnh, đạt tỷ lệ chữa khỏi chung là 95,87%.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Cần thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch, sát trùng chuồng trại định kỳ, rắc vôi bột lối đi và kiểm soát chặt chẽ người, phương tiện ra vào trại.
• Nâng cấp và cải tạo hệ thống thông gió, làm sạch cửa lấy sáng, xử lý nền chuồng đảm bảo thoát nước triệt để, duy trì độ ẩm chuồng nuôi trong giới hạn thích hợp (80 - 85%).
• Phân loại đàn thường xuyên theo khối lượng và thể trạng, phát hiện sớm và cách ly lợn tiêu chảy sang ô chuồng riêng để điều trị kịp thời, tránh lây lan qua máng nước và lối đi chung.
• Thực hiện đầy đủ lịch tiêm phòng vaccine (Circo, Dịch tả, Lở mồm long móng) và áp dụng quy trình điều trị kết hợp giữa kháng sinh mẫn cảm với thuốc trợ sức, điện giải bù nước.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi một cơ sở chăn nuôi (Trại lợn Bình Minh) với quy mô theo dõi 600 cá thể lợn thịt F3 trong thời gian 6 tháng (tháng 5 đến tháng 11/2015). Việc xác định bệnh tích chủ yếu dựa trên mổ khám đại thể tại chỗ; chưa triển khai phân lập vi sinh vật chuyên sâu trong phòng thí nghiệm hoặc lập kháng sinh đồ chi tiết cho từng chủng vi khuẩn phân lập từ mẫu phân.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu dịch tễ trên nhiều lứa nuôi và các mùa khác nhau trong năm (đặc biệt là mùa Đông - Xuân); tiến hành phân lập, định danh vi khuẩn gây bệnh (E. coli, Salmonella spp., Clostridium spp.) và thực hiện kháng sinh đồ định kỳ để giám sát mức độ kháng thuốc của vi khuẩn tại trại.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y, kỹ sư chăn nuôi và cán bộ quản lý kỹ thuật tại các trang trại lợn công nghiệp. Các nội dung có giá trị ứng dụng cao gồm:

• Quy trình tiêm phòng vaccine và lịch sát trùng định kỳ áp dụng theo mô hình liên kết kỹ thuật chăn nuôi trang trại công nghiệp.
• Phương pháp nhận diện triệu chứng lâm sàng và kỹ thuật mổ khám phân biệt bệnh tích đại thể của hội chứng tiêu chảy ở lợn.
• Phác đồ điều trị thực tế kết hợp giữa kháng sinh tiêm bắp (Norfloxacin) hoặc kháng sinh trộn thức ăn (Amoxicillin + Colistin) cùng phác đồ bù nước, chất điện giải và vitamin hỗ trợ trợ sức nâng cao tỷ lệ sống cho đàn lợn sau cai sữa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn theo dõi tại trại lợn Bình Minh là bao nhiêu? Trong tổng số 600 lợn theo dõi, có 363 con mắc hội chứng tiêu chảy, chiếm tỷ lệ 60,50%. Trong số 363 con mắc bệnh, có 15 con bị chết, chiếm tỷ lệ chết 4,13% (tính trên tổng đàn theo dõi là 2,50%).

2. Lứa tuổi nào của lợn có tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy cao nhất? Lợn ở giai đoạn từ sau cai sữa đến 2 tháng tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất, đạt 44,50% (267/600 con mắc, 10 con chết). Tỷ lệ này giảm dần xuống 10,73% ở giai đoạn >2 - 3 tháng tuổi và chỉ còn 5,70% ở giai đoạn >3 - 4 tháng tuổi.

3. Điều kiện chuồng nuôi ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ mắc bệnh giữa các dãy chuồng? Dãy chuồng 2 có cơ sở vật chất xuống cấp, nền thoát nước kém gây ẩm ướt và quạt thông gió kém tích tụ khí độc có tỷ lệ lợn mắc bệnh là 73,67% (chết 5,43%), cao hơn 26,34% so với dãy chuồng 1 có điều kiện thông thoáng tốt hơn (tỷ lệ mắc 47,33%, chết 2,11%).

4. Khóa luận đã thử nghiệm những phác đồ thuốc nào và kết quả điều trị chung ra sao? Khóa luận thử nghiệm 2 phác đồ chính: Phác đồ 1 sử dụng MD-Nor100 (Norfloxacin) tiêm bắp liều 1 ml/10 - 12 kg thể trọng/ngày trong 3 - 5 ngày; Phác đồ 2 dùng Nova-AmoxiCol (Amoxicillin + Colistin) trộn thức ăn liều 1 g/10 kg thể trọng/ngày trong 4 - 5 ngày. Cả hai đều kết hợp B-complex, chất điện giải và Vitamin C. Tổng số lợn được điều trị khỏi là 348/363 con, đạt tỷ lệ chữa khỏi chung 95,87%.

5. Yếu tố tính biệt có làm thay đổi nguy cơ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn không? Không. Tỷ lệ mắc bệnh ở lợn đực là 60,71% (170/280 con) và ở lợn cái là 60,31% (193/320 con). Sự chênh lệch là không đáng kể, cho thấy tính biệt và các yếu tố hormone sinh lý không ảnh hưởng đến khả năng cảm nhiễm hội chứng tiêu chảy ở lợn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Văn Toản đã phản ánh trung thực và toàn diện tình hình dịch tễ của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại lợn Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội. Nghiên cứu khẳng định tỷ lệ mắc bệnh chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi độ tuổi của lợn, điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi và thời tiết theo mùa, trong khi tính biệt không tạo ra sự khác biệt. Việc áp dụng đúng quy trình vệ sinh thú y kết hợp các phác đồ kháng sinh đặc hiệu và thuốc bổ trợ đã đem lại hiệu quả điều trị khỏi đạt 95,87%, đóng góp cơ sở dữ liệu thực tiễn cho công tác quản lý dịch bệnh trong chăn nuôi lợn trang trại tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta là một nước nông nghiệp, bên cạnh trồng trọt, ngành chăn nuôi nói chung và chăn lợn nói riêng chiếm một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Chăn nuôi cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng cho con người, ngoài ra còn cung cấp lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một số sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến. Định hướng phát triển chăn nuôi lợn đến năm 2020: là phát triển nhanh quy mô đàn lợn ngoại theo hướng trang trại, công nghiệp ở nơi có điều kiện về đất đai, kiểm soát dịch bệnh và môi trường; duy trì ở quy mô nhất định hình thức chăn nuôi lợn lai, lợn đặc sản phù hợp với điều kiện chăn nuôi của nông hộ và của một số vùng. Hàng loạt vấn đề về quản lý, kỹ thuật chăn nuôi lợn ở nước ta đã và đang được các nhà khoa học nghiên cứu giải quyết nhằm đưa ngành chăn nuôi ở nước ta tiến kịp trình độ trong khu vực và thế giới.

Ngoài các yếu tố như: giống, nuôi dưỡng, chăm sóc thì khâu công tác thú ý là rất quan trọng, quyết định sự thành bại của ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng. Nước ta là một nước thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều nên rất thích hợp cho dịch bệnh phát triển mạnh và lây lan nhanh, do đó ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt, các giống lợn ngoại chưa thích nghi được với điều kiện khí hậu. Một trong các bệnh thường xảy ra khá phổ biến ở lợn có “Hội chứng tiêu chảy”, bệnh làm cho lợn còi cọc, chậm lớn, tăng chi phí chăn nuôi… ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế.

e 2 Xuất phát từ yêu cầu thực tế sản xuất đó, chúng tôi đã tiến hành thực hiện đề tài với nội dung: “Tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn giai đoạn từ sau cai sữa đến 4 tháng tuổi tại trại lợn Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội và thử nghiệm một số phác đồ điều trị”. Mục đích của nghiên cứu - Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn tại trại và xác định các yếu tố ảnh hưởng. - Xác định được tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết do hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn nuôi tại cơ sở. - Thử nghiệm một số phác đồ điều trị cho lợn mắc bệnh.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Kết quả của nghiên cứu là cơ sở để đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn tại trại Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội. - Xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết và biện pháp phòng trị. - Xác định hiệu quả của một số thuốc kháng sinh và hóa dược sử dụng trong điều trị bệnh.

Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin về tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn, tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết tại trại lợn Bình Minh - Mỹ Đức - Hà Nội, đây là cơ sở để đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh hợp lý. Nhờ đó làm giảm thiệt hại kinh tế và đem lại lợi nhuận cao hơn. - Áp dụng một số phương pháp điều trị là cơ sở khoa học cho việc xây dựng các phác đồ điều trị phù hợp và có hiệu quả đối với hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn, làm giảm tỷ lệ chết, giảm tỷ lệ còi cọc, nâng cao hiệu quả chăn nuôi. e 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2.