Luận văn tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn công ty cp bình minh mỹ đức hà nội và thử nghiệm một số phác đồ điều trị

Bài viết này tập trung vào hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh, một vấn đề nhức nhối trong… 67 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Nguyễn Trung Hải
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Mạnh Cường
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Từ Sơ Sinh Đến 21 Ngày Tuổi Tại Trại Lợn Công Ty Cổ Phần Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀ I LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Đặc điểm sinh lý của lợn con
• 2.2.1. Đặc điểm tiêu hóa của lợn con
• 2.2.2. Cơ năng điều tiết thân nhiệt
• 2.2.3. Hệ miễn dịch của lợn con
• 2.2.4. Hệ vi sinh vật đường ruột
• 2.3. Hiểu biết về hội chứng tiêu chảy
• 2.4. Nguyên nhân gây ra hội chứng tiêu chảy
• 2.4.1. Do vi khuẩn
• 2.4.1.1. Escherichia coli (E. coli)
• 2.4.1.2. Salmonella
• 2.4.2. Do virus
• 2.4.2.1. Bệnh viêm ruột dạ dày truyền nhiễm (TGE)
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG - NỘI DUNG PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi, nuôi tại Công ty CP Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức – Hà Nội
• 3.4. Đánh giá hiệu lực điều trị hội chứng tiêu chảy của hai phác đồ khác nhau
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Điều tra gián tiếp
• 3.5.2. Điều tra trực tiếp
• 3.5.3. Phương pháp xác định hiệu quả sử dụng của hai phác đồ
• 3.5.4. Phương pháp xác định các chỉ tiêu
• 3.5.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi
• 4.3. Kết quả nghiên cứu tình hình hội chứng tiêu chảy ở đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại
• 4.4. Kết quả điều tra lợn mắc bệnh theo đàn và theo cá thể
• 4.5. Kết quả theo dõi tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi qua các tháng
• 4.6. Tình hình hội chứng tiêu chảy trên lợn con theo mẹ theo lứa tuổi
• 4.7. Kết quả điều tra tình hình mắc tiêu chảy ở lợn theo tính biệt
• 4.8. Tỷ lệ lợn con chết do hội chứng tiêu chảy
• 4.9. Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc tiêu chảy
• 4.10. Đánh giá kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. Tài liệu trong nước
• appendix.2. Tài liệu nước ngoài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Bình Minh

Bài viết này tập trung vào hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh, một vấn đề nhức nhối trong ngành chăn nuôi lợn. Tiêu chảy ở lợn con gây thiệt hại kinh tế lớn do giảm năng suất, tăng chi phí điều trị và tỷ lệ tử vong cao. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tình hình mắc bệnh, xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp phòng ngừa, điều trị hiệu quả. Theo thống kê của FAO, Việt Nam là nước nuôi nhiều lợn, đứng thứ 7 thế giới, cho thấy tầm quan trọng của việc kiểm soát dịch bệnh trong chăn nuôi lợn. Việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất là vô cùng cần thiết để giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu bệnh tiêu chảy ở lợn

Nghiên cứu về bệnh tiêu chảy ở lợn con có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe lợn con và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Việc hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế sinh bệnh và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh giúp người chăn nuôi có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Theo Đoàn Thị Kim Dung (2004), ngành chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng trên 30% tổng thu nhập của ngành nông nghiệp, cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ đàn lợn.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu hội chứng tiêu chảy

Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn của Công ty Cổ phần Bình Minh. Đồng thời, nghiên cứu cũng thử nghiệm một số phác đồ điều trị nhằm tìm ra giải pháp hiệu quả nhất để kiểm soát bệnh. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc điều tra dịch tễ học, phân tích triệu chứng lâm sàng và đánh giá hiệu quả điều trị bằng các loại thuốc khác nhau.

II. Nguyên Nhân Gây Tiêu Chảy Ở Lợn Con Phân Tích Chi Tiết

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tiêu chảy ở lợn con, bao gồm cả yếu tố nhiễm trùng (vi khuẩn, virus, ký sinh trùng) và yếu tố phi nhiễm trùng (dinh dưỡng, môi trường). Trong đó, các tác nhân gây bệnh như E. coli ở lợn con, Rotavirus, Coccidiosis và PEDV (Porcine Epidemic Diarrhea Virus) thường được nhắc đến. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp và hiệu quả. Theo Phạm Sỹ Lăng (2009), E.coli là một trong những nguyên nhân gây bệnh quan trọng và rất phổ biến trong hội chứng tiêu chảy ở lợn con.

2.1. Vai trò của vi khuẩn E. coli trong bệnh tiêu chảy ở lợn

E. coli là một trong những vi khuẩn phổ biến nhất gây tiêu chảy ở lợn con. Các chủng E. coli gây bệnh thường sản xuất độc tố, gây tổn thương niêm mạc ruột và dẫn đến tiêu chảy. Việc kiểm soát sự phát triển của E. coli trong đường ruột của lợn con là một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa bệnh. Theo Trương Quang và Cs (2007), Enterotoxin của E.coli quyết định mức độ tiêu chảy của lợn.

2.2. Các tác nhân virus gây tiêu chảy ở lợn con

Ngoài vi khuẩn, các loại virus như Rotavirus, TGEV (Transmissible Gastroenteritis Virus) và PEDV cũng là những tác nhân quan trọng gây tiêu chảy ở lợn con. Các virus này gây tổn thương niêm mạc ruột, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và dẫn đến tiêu chảy. Việc tiêm phòng vaccine cho lợn nái là một trong những biện pháp hiệu quả để bảo vệ lợn con khỏi các bệnh do virus gây ra. Nhiều tác giả đã nghiên cứu và kết luận một số virus như Porcine circovirus type 2 (PCV2), Rotavirus, TGE, PED, Enterovirus, Parvovirus, Adenovirus có vai trò nhất định gây hội chứng tiêu chảy ở lợn.

2.3. Yếu tố môi trường và dinh dưỡng ảnh hưởng đến tiêu chảy

Môi trường chăn nuôi kém vệ sinh, thức ăn không đảm bảo chất lượng và chế độ dinh dưỡng không phù hợp cũng có thể gây ra tiêu chảy ở lợn con. Việc đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và duy trì nhiệt độ, độ ẩm thích hợp là rất quan trọng để phòng ngừa bệnh. Stress do thay đổi môi trường cũng có thể làm suy giảm hệ miễn dịch của lợn con, khiến chúng dễ mắc bệnh hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hội Chứng Tiêu Chảy Tại Bình Minh

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp các phương pháp điều tra dịch tễ học, phân tích triệu chứng lâm sàng và thử nghiệm điều trị để đánh giá tình hình hội chứng tiêu chảy tại Công ty Cổ phần Bình Minh. Việc điều tra dịch tễ học giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và đặc điểm dịch tễ của bệnh. Phân tích triệu chứng lâm sàng giúp nhận biết các dấu hiệu của bệnh và đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh. Thử nghiệm điều trị giúp đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị khác nhau.

3.1. Điều tra dịch tễ học về tiêu chảy ở lợn con

Phương pháp điều tra dịch tễ học được sử dụng để thu thập thông tin về tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con, các yếu tố nguy cơ (tuổi, giống, điều kiện chăn nuôi) và đặc điểm dịch tễ của bệnh (thời gian, địa điểm). Thông tin này giúp xác định các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả. Việc điều tra được thực hiện thông qua việc phỏng vấn người chăn nuôi, thu thập số liệu từ hồ sơ bệnh án và quan sát trực tiếp tình trạng sức khỏe của lợn con.

3.2. Phân tích triệu chứng lâm sàng của bệnh tiêu chảy

Việc phân tích triệu chứng lâm sàng giúp nhận biết các dấu hiệu của bệnh tiêu chảy (phân lỏng, mất nước, suy nhược) và đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng được ghi nhận bao gồm màu sắc, tính chất của phân, tần suất đi ngoài, tình trạng mất nước và các dấu hiệu khác như sốt, bỏ ăn. Việc phân tích triệu chứng lâm sàng giúp chẩn đoán bệnh và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.

3.3. Thử nghiệm điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con

Nghiên cứu tiến hành thử nghiệm điều trị hội chứng tiêu chảy bằng các phác đồ khác nhau (sử dụng kháng sinh, probiotics, điện giải) để đánh giá hiệu quả của từng phác đồ. Hiệu quả điều trị được đánh giá dựa trên các tiêu chí như thời gian khỏi bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh và tỷ lệ tái phát. Kết quả thử nghiệm giúp lựa chọn phác đồ điều trị hiệu quả nhất để kiểm soát bệnh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Thảo Luận Về Tiêu Chảy Lợn Con

Phần này trình bày kết quả nghiên cứu về tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh, bao gồm tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ và hiệu quả của các phác đồ điều trị. Kết quả nghiên cứu được so sánh với các nghiên cứu khác để đưa ra những nhận xét và thảo luận về tình hình bệnh và các giải pháp kiểm soát bệnh hiệu quả. Các kết quả này sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho người chăn nuôi và các nhà khoa học trong việc phòng ngừa và điều trị bệnh.

4.1. Tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con tại công ty Bình Minh

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh là X%, cao hơn so với tỷ lệ trung bình của khu vực. Điều này cho thấy cần có những biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn. Các yếu tố nguy cơ được xác định bao gồm tuổi, giống và điều kiện chăn nuôi.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị tiêu chảy

Kết quả thử nghiệm điều trị cho thấy phác đồ sử dụng kháng sinh A kết hợp với probiotics B có hiệu quả cao nhất trong việc điều trị tiêu chảy ở lợn con, với tỷ lệ khỏi bệnh là Y% và thời gian khỏi bệnh trung bình là Z ngày. Phác đồ này được khuyến cáo sử dụng để điều trị bệnh tại Công ty Cổ phần Bình Minh.

4.3. Thảo luận về các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh tiêu chảy

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như vệ sinh chuồng trại, chất lượng thức ăn và chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con. Việc cải thiện các yếu tố này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Cần có những biện pháp can thiệp đồng bộ để kiểm soát bệnh hiệu quả.

V. Giải Pháp Phòng Ngừa Tiêu Chảy Hiệu Quả Cho Lợn Con

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Các biện pháp phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, tiêm phòng vaccine và sử dụng probiotics. Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người chăn nuôi, thú y và các nhà khoa học để phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả.

5.1. Vệ sinh chuồng trại Yếu tố then chốt phòng tiêu chảy

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng nhất trong việc phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con. Chuồng trại cần được vệ sinh sạch sẽ, khô ráo và thông thoáng. Định kỳ phun thuốc sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh. Đảm bảo mật độ nuôi phù hợp để tránh lây lan bệnh.

5.2. Dinh dưỡng hợp lý tăng cường miễn dịch cho lợn con

Cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, đảm bảo chất lượng và phù hợp với lứa tuổi của lợn con. Bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường hệ miễn dịch. Sử dụng thức ăn dễ tiêu hóa để giảm gánh nặng cho đường ruột.

5.3. Sử dụng vaccine và probiotics phòng tiêu chảy hiệu quả

Tiêm phòng vaccine cho lợn nái để truyền kháng thể cho lợn con. Sử dụng probiotics để cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột và tăng cường hệ miễn dịch. Tham khảo ý kiến của thú y để lựa chọn vaccine và probiotics phù hợp.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Tiêu Chảy Lợn Con

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin hữu ích về tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh và các giải pháp phòng ngừa, điều trị bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố nguy cơ và cơ chế sinh bệnh để có thể phát triển các biện pháp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm kiếm các giải pháp thay thế kháng sinh để giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh trong chăn nuôi.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về bệnh tiêu chảy

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con tại Công ty Cổ phần Bình Minh, các yếu tố nguy cơ và hiệu quả của các phác đồ điều trị. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có những biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về tiêu chảy ở lợn con

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm kiếm các giải pháp thay thế kháng sinh để giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh trong chăn nuôi. Nghiên cứu về cơ chế sinh bệnh và các yếu tố nguy cơ cũng cần được đẩy mạnh để có thể phát triển các biện pháp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

6.3. Đề xuất cho công tác phòng chống tiêu chảy ở lợn

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người chăn nuôi, thú y và các nhà khoa học để phòng ngừa và kiểm soát bệnh tiêu chảy ở lợn con hiệu quả. Tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn cho người chăn nuôi về các biện pháp phòng ngừa bệnh. Xây dựng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp thực phẩm cho tiêu dùng nội địa và định hướng xuất khẩu, đồng thời tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Theo số liệu của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO) được tác giả trích dẫn, Việt Nam là quốc gia chăn nuôi lợn đứng thứ 7 thế giới, thứ 2 châu Á và đứng đầu khu vực Đông Nam Á. Đàn lợn cả nước thời điểm nghiên cứu đạt khoảng 23 triệu con với tốc độ tăng trưởng bình quân 3,9%/năm, cung cấp 80% sản lượng thịt cho thị trường trong nước (Đoàn Thị Kim Dung, 2004). Mặc dù các tiến bộ kỹ thuật về giống, thức ăn và quy trình chăm sóc đã được áp dụng, dịch bệnh vẫn là trở ngại lớn gây suy giảm hiệu quả kinh tế. Trong đó, hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ diễn biến rất phức tạp; tại nhiều địa phương, tỷ lệ mắc bệnh dao động từ 70% đến 80%, tỷ lệ chết từ 18% đến 20%, lợn sống sót thường còi cọc và chậm phát triển do tổn thương hệ nhung mao ruột.

Nhằm đánh giá thực trạng dịch bệnh và kiểm chứng biện pháp can thiệp tại cơ sở chăn nuôi quy mô tập trung, đề tài "Tình hình hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn công ty CP Bình Minh, Mỹ Đức, Hà Nội và thử nghiệm một số phác đồ điều trị" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con theo mẹ tại trại lợn Công ty Cổ phần Phát triển Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội (khảo sát tỷ lệ mắc theo đàn, theo cá thể, theo các dãy chuồng nuôi, theo dõi triệu chứng lâm sàng và tỷ lệ chết).
2. Thử nghiệm và so sánh hiệu lực điều trị hội chứng tiêu chảy của hai phác đồ kháng sinh khác nhau (đánh giá qua tỷ lệ khỏi bệnh và thời gian điều trị trung bình).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi và các số liệu lưu trữ về dịch tễ tại trại.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Công ty Cổ phần Phát triển Bình Minh, xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian 5 tháng của năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và cơ sở khoa học

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên đặc điểm sinh lý học gia súc non và bệnh lý học thú y:

• Đặc điểm sinh lý tiêu hóa và điều tiết thân nhiệt của lợn con: Cơ quan tiêu hóa của lợn con chưa thành thục, dịch tiêu hóa thiếu cả về lượng và hoạt lực men; lợn dưới một tháng tuổi hoàn toàn không có axit clohydric (HCl) tự do do lượng tiết ra ít và nhanh chóng liên kết với niêm dịch. Trung khu điều nhiệt ở vỏ não chưa hoàn chỉnh, diện tích bề mặt cơ thể so với khối lượng lớn khiến lợn con dễ mất nhiệt khi gặp lạnh (Đào Trọng Đạt và cs, 1996).
• Đặc điểm miễn dịch và vi sinh vật đường ruột: Lợn sơ sinh không có globulin miễn dịch trong máu mà phụ thuộc hoàn toàn vào kháng thể mẹ truyền qua sữa đầu. Lượng globulin giảm dần sau 3-4 tuần tuổi trước khi cơ thể tự tổng hợp đạt mức bình thường ở tuần thứ 5-6 (Trần Thị Dân, 2008). Hệ vi sinh vật đường ruột gồm nhóm thường trú bắt buộc (Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Proteus...) và nhóm vãng lai. Khi gặp yếu tố bất lợi, thế cân bằng sinh thái bị phá vỡ, các vi khuẩn cơ hội như E. coli mang các yếu tố bám dính K88 (F4), F5 (K99), F6 (987P), F41 và sản sinh độc tố ruột (ST, LT) sẽ phát triển ồ ạt gây bệnh.
• Nguyên nhân gây bệnh: Ngoài vi khuẩn (E. coli, Salmonella choleraesuis, Salmonella typhimurium), hội chứng tiêu chảy còn do virus (Transmissible Gastroenteritis - TGE, Porcine Epidemic Diarrhea - PED do Coronavirus CV777, Rotavirus), ký sinh trùng (cầu trùng, giun đũa Ascaris suum, giun lươn, sán lá ruột Fasciolopsis buski theo Nguyễn Thị Kim Lan và cs), độc tố nấm mốc (Aflatoxin trong thức ăn), cũng như các yếu tố stress nhiệt, độ ẩm chuồng nuôi vượt ngưỡng 90%.
• Cơ chế sinh bệnh: Tiêu chảy diễn ra qua hai cơ chế chính: tiêu chảy xuất tiết (độc tố vi khuẩn kích thích bài tiết nước và điện giải vượt mức vào lòng ruột) và tiêu chảy thẩm thấu (chất dinh dưỡng không hấp thu tạo áp suất thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột), dẫn đến trụy tim mạch, nhiễm độc và kiệt sức.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài kết hợp các phương pháp điều tra dịch tễ học thú y và thực nghiệm lâm sàng:

• Phương pháp điều tra gián tiếp: Thu thập và hồi cứu số liệu dịch tễ, quy trình chăm sóc, sử dụng thuốc và lịch sát trùng từ sổ sách ghi chép kỹ thuật của trang trại.
• Phương pháp điều tra trực tiếp: Trực tiếp theo dõi, kiểm tra lâm sàng trên từng đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại các dãy chuồng, ghi nhận số ca mắc, triệu chứng và kết quả bệnh tích.
• Phương pháp thử nghiệm phân lô so sánh: Bố trí thí nghiệm đánh giá hai phác đồ điều trị trên lợn con mắc bệnh theo nguyên tắc đồng đều, cỡ mẫu n = 31 con cho mỗi phác đồ:
  • Phác đồ 1: Sử dụng kháng sinh Nor-100 (hoạt chất Norfloxacin 10%, nhóm Fluoroquinolone, ức chế enzyme DNA gyrase của vi khuẩn), liều lượng 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày, liệu trình 3-5 ngày.
  • Phác đồ 2: Sử dụng kháng sinh MD-Tylogenta (phối hợp Tylosin tartrate và Gentamycin sulfate, ức chế tổng hợp protein vi khuẩn ở mức ribosome), liều lượng 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, tiêm bắp 1 lần/ngày, liệu trình 3-5 ngày.
  • Cả hai lô thử nghiệm đều bổ sung đồng thời Vitamin B-complex vào thức ăn cho lợn mẹ với liều 4 g/kg thức ăn để nâng cao thể trạng.
• Phương pháp xác định chỉ tiêu: Tính toán tỷ lệ mắc bệnh theo đàn (%), tỷ lệ mắc theo cá thể (%), tỷ lệ chết (%), tỷ lệ khỏi bệnh (%) và thời gian điều trị trung bình (ngày).
• Xử lý số liệu: Số liệu thu thập được phân tích theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của việc kiểm soát dịch bệnh đường tiêu hóa trên đàn lợn con trong bối cảnh chăn nuôi thâm canh quy mô lớn. Tác giả nhấn mạnh thiệt hại kinh tế do hội chứng tiêu chảy gây ra và xác định mục tiêu của đề tài là khảo sát dịch tễ học tại trại lợn Công ty CP Bình Minh và thử nghiệm các phác đồ trị liệu thực tế. Đề tài đóng góp tư liệu khoa học phục vụ học tập, đồng thời đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp cho sản xuất tại trại.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về đặc điểm sinh lý tiêu hóa của gia súc non, vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột, cơ chế bệnh sinh của E. coli, Salmonella, virus TGE, PED, ký sinh trùng đường tiêu hóa và tác động của tiểu khí hậu chuồng nuôi. Tác giả phân tích chi tiết dược lý học, phổ kháng khuẩn và cơ chế tác động của 3 loại thuốc thú y đang được dùng tại trại gồm Nor-100 (Norfloxacin), Nova-amcoli (Ampicillin) và MD-Tylogenta (Tylosin - Gentamycin), đồng thời điểm lại các nghiên cứu của Đào Trọng Đạt, Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Bá Hiên, Tạ Thị Vịnh và các tác giả quốc tế như Smith, Sokol, Glawischning.

Phần 3: Đối tượng - Nội dung - Phương pháp nghiên cứu

Trình bày địa bàn nghiên cứu tại xã Phù Lưu Tế, huyện Mỹ Đức, Hà Nội; đối tượng khảo sát là lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Chương này nêu rõ các nội dung theo dõi dịch tễ (tỷ lệ mắc theo đàn, cá thể, dãy chuồng, lứa tuổi, tính biệt, tháng nuôi, tỷ lệ chết) và quy trình thực nghiệm so sánh hai phác đồ Nor-100 và MD-Tylogenta trên 62 cá thể lợn bệnh (mỗi lô 31 con). Các công thức tính toán toán học thú y và quy trình thống kê số liệu trên Excel cũng được mô tả cụ thể.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Nội dung chương 4 chia làm hai phần chính:

• Công tác phục vụ sản xuất: Tác giả tham gia trực tiếp quy trình kỹ thuật tại trại: chăm sóc nái chửa theo định mức thức ăn (cám 566 cho tuần 1-12 ăn 1,5-2 kg/ngày; tuần 13-14 ăn 2,5-3 kg/ngày; từ tuần 15 chuyển cám 567SF ăn 3,5-4 kg/ngày), đỡ đẻ an toàn cho 221 lợn nái, xuất chuồng 2.830 lợn con (đạt tỷ lệ an toàn 100%), thiến 28 lợn đực. Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh tiêu độc bằng Ommicide (320 ml/1.000 lít nước) 2 lần/ngày, ngâm tấm đan bằng NaOH 10% trong 1 ngày, xịt dung dịch vôi xút và rắc vôi bột. Hoàn thành tiêm phòng 100% vắc-xin Lở mồm long móng Aftopor (71 nái), vắc-xin Tai xanh (188 nái); điều trị khỏi 5/6 nái viêm đường sinh dục (83,33%), 2/2 nái viêm vú (100%), và điều trị khỏi 276/294 lợn viêm phổi (93,88%).
• Kết quả khảo sát hội chứng tiêu chảy: Trong 5 tháng theo dõi trên 25 đàn với 265 cá thể lợn con, có 24 đàn xuất hiện bệnh (tỷ lệ đàn mắc 96,00%) và 62 cá thể mắc bệnh (tỷ lệ cá thể mắc 23,40%). Tỷ lệ mắc bệnh có sự chênh lệch rõ rệt giữa hai dãy chuồng khảo sát: Dãy chuồng 1 có tỷ lệ mắc cao hơn Dãy chuồng 2 (100% số đàn và 25,98% cá thể so với 92,31% số đàn và 21,01% cá thể). Nguyên nhân do Dãy chuồng 1 có kết cấu gầm thấp, độ ẩm cao hơn, khâu quét dọn sát trùng và giữ ấm cho lợn sơ sinh của công nhân chưa triệt để.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận khái quát về tình hình dịch tễ của hội chứng tiêu chảy tại cơ sở, khẳng định mối liên hệ chặt chẽ giữa tỷ lệ mắc bệnh với điều kiện vệ sinh thú y chuồng trại và đề xuất các biện pháp hoàn thiện quy trình quản lý chăm sóc nhằm giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và lợn chết.

Kết quả và đóng góp

Số liệu dịch tễ học và kết quả công tác phục vụ sản xuất

Nghiên cứu đã thu thập và hệ thống hóa đầy đủ số liệu điều tra dịch tễ hội chứng tiêu chảy tại Công ty CP Bình Minh trong 5 tháng năm 2014, thể hiện rõ qua sự phân hóa giữa các khu vực chuồng nuôi:

Dãy chuồng	Số đàn theo dõi	Số đàn mắc bệnh	Tỷ lệ đàn mắc (%)	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc bệnh (con)	Tỷ lệ cá thể mắc (%)
Dãy chuồng 1	12	12	100,00	127	33	25,98
Dãy chuồng 2	13	12	92,31	138	29	21,01
Tổng cộng	25	24	96,00	265	62	23,40

Bên cạnh đó, kết quả tham gia công tác chuyên môn thú y tại trại ghi nhận các chỉ tiêu cụ thể:

Hạng mục công việc	Số lượng theo dõi (con)	Số lượng an toàn / khỏi (con)	Tỷ lệ (%)
Tiêm vắc-xin Lở mồm long móng cho nái	71	71	100,00
Tiêm vắc-xin Tai xanh cho nái	188	188	100,00
Điều trị bệnh viêm đường sinh dục	6	5	83,33
Điều trị bệnh viêm vú	2	2	100,00
Điều trị bệnh viêm phổi	294	276	93,88
Đỡ đẻ lợn nái	221	221	100,00
Thiến lợn đực con	28	28	100,00
Xuất bán lợn con	2.830	2.830	100,00

Giải pháp và khuyến nghị kỹ thuật của tác giả

Từ các quan sát thực địa, tác giả đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể cho trang trại:

• Cải tạo kết cấu chuồng nuôi, đặc biệt là nâng cao độ thông thoáng ở các chuồng có gầm thấp nhằm kiểm soát ẩm độ luôn ở mức tối ưu (75-85%), tránh để nền chuồng ẩm ướt dẫn đến stress nhiệt làm giảm thân nhiệt lợn con sơ sinh.
• Siết chặt kỷ luật lao động trong khâu vệ sinh thú y: yêu cầu công nhân thực hiện nghiêm túc việc sát trùng chân tay, ủng trước khi vào chuồng; định kỳ phun sát trùng chuồng nuôi 2 lần/ngày bằng Ommicide (tỷ lệ 320 ml/1.000 lít nước); ngâm tấm đan sàn bằng dung dịch xút NaOH 10% trong 24 giờ và quét vôi xút, rắc vôi bột đáy gầm chuồng.
• Tuân thủ quy trình can thiệp trên lợn con: cắt rốn, bấm nanh ngay khi sinh; 2-3 ngày tuổi tiêm Fe + B12 và cho uống phòng Nova-Ampisur; 3-4 ngày tuổi cho uống thuốc phòng cầu trùng Nova-Coc 5%; tiêm phòng dịch tả bằng vắc-xin Coglapest lúc 16-18 ngày tuổi.

Đóng góp của đề tài

Đề tài cung cấp bức tranh thực tế về mức độ lưu hành của hội chứng tiêu chảy trên lợn con theo mẹ tại một cơ sở chăn nuôi công nghiệp ở khu vực Hà Nội. Công trình đã làm rõ nguyên nhân gia tăng tỷ lệ mắc bệnh bắt nguồn từ yếu tố tiểu khí hậu và thao tác vệ sinh của công nhân, đồng thời thiết lập mô hình thử nghiệm so sánh giữa hai nhóm thuốc kháng sinh phổ biến (Fluoroquinolone so với Macrolide kết hợp Aminoglycoside) dùng trong điều trị bệnh đường ruột ở lợn sơ sinh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được giới hạn thực hiện tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất (Trại lợn Công ty CP Bình Minh, huyện Mỹ Đức, Hà Nội) trong khoảng thời gian 5 tháng của năm 2014. Cỡ mẫu điều trị thử nghiệm dừng lại ở 62 cá thể lợn bệnh (chia đều cho 2 phác đồ, mỗi phác đồ 31 con). Văn bản chưa trình bày kết quả phân lập vi sinh vật học trong phòng thí nghiệm để xác định chính xác danh tính loài và kiểu gen độc lực của mầm bệnh tại trại.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi theo dõi dịch tễ suốt 12 tháng trong năm để đánh giá toàn diện tác động của bốn mùa đối với tỷ lệ mắc bệnh; tiến hành lấy mẫu phân và bệnh phẩm mổ khám để phân lập vi khuẩn (E. coli, Salmonella), làm kháng sinh đồ xác định độ mẫn cảm và tính kháng thuốc của vi khuẩn trước khi xây dựng phác đồ điều trị mở rộng.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y, Thú y học, cũng như kỹ sư chăn nuôi, bác sĩ thú y đang phụ trách kỹ thuật tại các trang trại lợn tập trung quy mô công nghiệp.
• Nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Bảng quy trình kỹ thuật chăm sóc lợn nái mang thai theo từng tuần tuổi, định mức ăn của nái chờ đẻ và nái nuôi con.
  • Lịch trình phòng bệnh bằng vắc-xin và hóa dược cụ thể cho từng đối tượng lợn (lợn con theo mẹ, lợn hậu bị, lợn nái sinh sản, lợn đực giống).
  • Quy trình vệ sinh tiêu độc khử trùng định kỳ, xử lý tấm đan sàn bằng dung dịch NaOH 10% và vôi xút giúp cắt đứt mầm bệnh truyền thừa qua các lứa nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát dịch tễ tại trại ghi nhận bao nhiêu đàn và cá thể lợn mắc bệnh tiêu chảy?
Nghiên cứu thực hiện theo dõi trên 25 đàn lợn với tổng số 265 cá thể lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Kết quả ghi nhận có 24 đàn có lợn mắc bệnh (tỷ lệ 96,00%) và 62 cá thể mắc bệnh (tỷ lệ 23,40%).

2. Tại sao tỷ lệ mắc bệnh ở Dãy chuồng 1 lại cao hơn Dãy chuồng 2?
Dãy chuồng 1 có tỷ lệ cá thể mắc bệnh đạt 25,98% (33/127 con) và 100% số đàn mắc bệnh, cao hơn Dãy chuồng 2 (21,01% cá thể và 92,31% số đàn). Nguyên nhân được chỉ ra là do Dãy chuồng 1 có thiết kế kết cấu gầm chuồng thấp, khiến độ ẩm nền chuồng luôn ở mức cao; đồng thời công tác vệ sinh quét dọn, sát trùng và giữ ấm cho lợn sơ sinh của công nhân tại dãy này chưa được thực hiện triệt để.

3. Hai phác đồ điều trị được thiết kế thử nghiệm trong khóa luận sử dụng loại thuốc và liều lượng như thế nào?
Nghiên cứu thử nghiệm trên 62 con lợn ốm chia làm 2 lô (mỗi lô 31 con):

• Phác đồ 1 dùng thuốc Nor-100 (hoạt chất Norfloxacin 10%), tiêm bắp với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục 3-5 ngày.
• Phác đồ 2 dùng thuốc MD-Tylogenta (phối hợp Tylosin tartrate và Gentamycin sulfate), tiêm bắp với liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục 3-5 ngày.
  Cả hai phác đồ đều kết hợp bổ sung Vitamin B-complex vào khẩu phần ăn của lợn nái mẹ với liều 4 g/1 kg thức ăn.

4. Lịch trình phòng bệnh định kỳ cho lợn con từ khi sinh ra đến lúc cai sữa tại trại gồm những bước nào?
Theo quy trình kỹ thuật tại trại:

• Sơ sinh: Cắt rốn và bấm nanh ngay sau khi đẻ.
• 2-3 ngày tuổi: Cắt số tai, cắt đuôi, tiêm sắt (Fe + B12 liều 1 ml/con) và tiêm thuốc phòng tiêu chảy Nova-Ampisur (1 ml/con).
• 3-4 ngày (hoặc 3-6 ngày) tuổi: Cho uống thuốc phòng cầu trùng Nova-Coc 5% (1 ml/con).
• 4-5 ngày tuổi: Thiến lợn đực.
• 4-6 ngày tuổi: Bắt đầu tập ăn bằng thức ăn hỗn hợp 550SF.
• 16-18 ngày tuổi: Tiêm vắc-xin phòng dịch tả lợn Coglapest (tiêm bắp 2 ml/con).
• 21-26 ngày tuổi: Tiến hành cai sữa.

5. Cơ sở áp dụng quy trình hóa chất nào để tiêu độc, khử trùng chuồng đẻ sau khi cai sữa?
Sau khi cai sữa và chuyển lợn con, các tấm đan chuồng đẻ được tháo dỡ và ngâm ngập trong hố sát trùng chứa dung dịch xút NaOH 10% trong vòng 1 ngày, sau đó cọ rửa sạch và phơi khô. Khung chuồng được cọ rửa, xịt dung dịch NaOH loãng và phun vôi xút; gầm chuồng được làm sạch, tiêu độc và rắc vôi bột, để khô 1 ngày trước khi lắp lại tấm đan và đưa đợt nái mới vào.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Trung Hải đã phản ánh trung thực thực trạng dịch tễ của hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại Trại lợn Công ty Cổ phần Phát triển Bình Minh với tỷ lệ mắc theo đàn lên tới 96,00% và theo cá thể là 23,40%. Công trình chỉ rõ mối tương quan mật thiết giữa nguy cơ phát sinh bệnh với điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi (đặc biệt là ẩm độ cao ở chuồng gầm thấp) và việc tuân thủ quy trình vệ sinh sát trùng của người nuôi. Thông qua việc mô tả chi tiết quy trình chăn nuôi thú y thực địa và thiết kế thử nghiệm hai phác đồ kháng sinh Nor-100 và MD-Tylogenta, đề tài mang lại những dữ liệu tham khảo giá trị cho việc kiểm soát bệnh đường tiêu hóa ở lợn con theo mẹ trong chăn nuôi công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- NGUYỄN TRUNG HẢI Tên đề tài: TÌNH HÌNH HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở LỢN CON TỪ SƠ SINH ĐẾN 21 NGÀY TUỔI TẠI TRẠI LỢN CÔNG TY CỔ PHẦN BÌNH MINH, MỸ ĐỨC, HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khóa học : 2011 - 2015 Thái Nguyên – 2015 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- NGUYỄN TRUNG HẢI Tên đề tài: TÌNH HÌNH HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở LỢN CON TỪ SƠ SINH ĐẾN 21 NGÀY TUỔI TẠI TRẠI LỢN CÔNG TY CỔ PHẦN BÌNH MINH, MỸ ĐỨC, HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi Thú y Khóa học : 2011 - 2015 Giảng viên hƣớng dẫn : ThS. Nguyễn Mạnh Cƣờng Khoa Chăn nuôi Thú y - Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên - 2015 i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành báo cáo tốt nghiệp này trước hết em xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể các thầy cô giáo trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã truyền đạt cho em những kiến thức quý báu và bổ ích trong suốt những năm học vừa qua. Em xin dành lời cảm ơn sâu sắc tới Th. Nguyễn Mạnh Cường đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em trong suốt quá trình thực tập để hoàn thành báo cáo tốt nghiệp.

Em xin chân thành cảm ơn tới các thầy, cô giáo trong khoa Thú y, đặc biệt là các thầy cô giáo trong bộ môn Vi sinh vật đã giúp đỡ em hoàn thành báo cáo thực tập tốt nghiệp này. Em xin chân thành cảm ơn công ty CP Bình Minh cùng toàn thể anh em kỹ thuật, công nhân trong trang traị đã tạo điều kiện giúp đỡ cho em trong suốt quá trình thực tập. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến toàn thể gia đình, bạn bè đã giúp đỡ và động viên em trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian thực tập tốt nghiệp. Trong quá trình thực tập vì chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế, chỉ dựa vào kiến thức đã học cùng với thời gian hạn hẹp nên báo cáo không tránh khỏi sai sót.

Kính mong được sự góp ý nhận xét của quý thầy cô để giúp cho kiến thức của em ngày càng hoàn thiện và có nhiều kinh nghiệm bổ ích cho công việc sau này. Em xin chân thành cảm ơn. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2015 Sinh viên Nguyễn Trung Hải ii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 3. Sơ đồ bố trí thí nghiệm.

Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Tỷ lệ lợn con mắc bệnh theo đàn và theo cá thể. Tỷ lệ lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi mắ c hội chứng tiêu chảy theo các tháng. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo lứa tuổi (%).

Tỷ lệ lợn mắc tiêu chảy theo tính biệt tính biệt. Tỷ lệ lợn con chết do hội chứng tiêu chảy (%). Bảng kết quả triệu chứng lơ ̣n con mắ c tiêu chảy (n = 62). Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn bằng hai loại thuốc-CP Nor 100 và MD-Tylogenta.

52 iii DANH MỤC HÌNH VẼ Trang Hình 4. Tỷ lệ lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi mắ c hội chứng tiêu chảy theo các tháng. Tỷ lệ lợn con mắc hội chứng tiêu chảy theo lứa tuổi (%). Tỷ lệ lợn con chết do hội chứng tiêu chảy (%).

49 iv MỤC LỤC Trang PHẦN 1: MỞ ĐẦU. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài. 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀ I LIỆU. Cơ sở khoa học.

Đặc điểm sinh lý của lợn con. Hiểu biết về hội chứng tiêu chảy .