Nghiên Cứu Đặc Điểm Hình Dáng Cơ Thể Người Việt Nam và Ứng Dụng Để Thiết Kế Quần Áo

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm hình dáng cơ thể người việt nam và ứng dụng để thiết kế quần áo, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Phạm Thị Thắm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Công Nghệ Vật Liệu Dệt May
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Hình Dáng Cơ Thể Người Việt Nam và Ứng Dụng Để Thiết Kế Quần Áo
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các ký hiệu
• Danh mục các bảng biểu
• Danh mục hình vẽ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
• 1.1. Kỹ thuật đo cơ thể người
• 1.2. Hình dáng và kích thước đo cơ thể
• 1.2.1. Các số đo nhân trắc
• 1.2.2. Các phương pháp phân loại hình dáng cơ thể
• 1.2.3. Hình dáng cơ thể và các chỉ số trong thiết kế trang phục
• 1.3. Các đặc trưng thống kê cơ bản
• 1.4. Kết luận
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp và nội dung nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.2.1. Lập sơ đồ đo các thông số hình dáng cơ thể nữ giới
• 2.2.2.2. Xác định các chỉ số hình dáng
• 2.2.2.3. Xử lý kết quả đo và chỉ số hình dáng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Sơ đồ đo các thông số kích thước xác định hình dáng cơ thể nữ giới
• 3.1.1. Nhóm kích thước chiều cao
• 3.1.2. Nhóm kích thước dài
• 3.1.3. Nhóm kích thước chi tiết từng phần cơ thể
• 3.2. Đặc điểm hình dáng cơ thể nữ Việt Nam
• 3.2.1. Đặc điểm phần cổ
• 3.2.2. Đặc điểm phần vai
• 3.2.3. Đặc điểm phần ngực
• 3.2.4. Đặc điểm phần eo, bụng
• 3.2.5. Đặc điểm phần mông
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hình Dáng Cơ Thể Người Việt Nam

Nghiên cứu về hình dáng cơ thể người Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong ngành thời trang và thiết kế quần áo. Việc hiểu rõ về kích thước cơ thể người Việt Nam, tỷ lệ cơ thể người Việt Nam, và các đặc điểm hình thái học khác giúp các nhà thiết kế tạo ra những sản phẩm vừa vặn, thoải mái và phù hợp với dáng người Việt Nam. Các nghiên cứu nhân trắc học Việt Nam cung cấp dữ liệu quan trọng để xây dựng bảng size quần áo Việt Nam chuẩn, đáp ứng nhu cầu của thị trường nội địa và nâng cao tính cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam. Ngược lại, các sản phẩm nhập khẩu thường không phù hợp, dẫn đến sự lãng phí và không hài lòng cho người tiêu dùng. Các nghiên cứu cần đi sâu hơn vào đặc điểm hình dáng cơ thể để tạo ra sản phẩm phù hợp nhất. Điều này góp phần khẳng định vị thế của thời trang Việt Nam.

1.1. Lịch Sử Nghiên Cứu Nhân Trắc Học Cơ Thể Tại Việt Nam

Các nghiên cứu về nhân trắc học cơ thể tại Việt Nam đã có từ lâu, tập trung vào việc thu thập và phân tích các số đo cơ thể chuẩn người Việt. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu trước đây chủ yếu dựa trên phương pháp đo thủ công, thiếu tính chính xác và khó khăn trong việc xử lý dữ liệu lớn. Sự ra đời của các thiết bị quét 3D đã mở ra một kỷ nguyên mới cho nghiên cứu khảo sát hình dáng cơ thể người Việt, cho phép thu thập dữ liệu nhanh chóng, chính xác và toàn diện hơn. Các nghiên cứu gần đây đã tập trung vào việc xác định các tỷ lệ cơ thể người Việt Nam đặc trưng và ứng dụng chúng trong thiết kế quần áo phù hợp dáng người Việt. Việc tích hợp công nghệ hiện đại giúp cho ra đời những sản phẩm may mặc đạt chất lượng cao, đáp ứng sự mong đợi của người tiêu dùng.

1.2. Tầm Quan Trọng của Số Đo Cơ Thể Chuẩn Trong Thiết Kế Thời Trang

Việc có một bảng size quần áo Việt Nam chuẩn, dựa trên số đo cơ thể chuẩn người Việt, là yếu tố then chốt để tạo ra những sản phẩm thời trang vừa vặn và thoải mái. Nếu không có tiêu chuẩn kích thước quần áo Việt Nam chính xác, các nhà thiết kế sẽ gặp khó khăn trong việc tạo ra những sản phẩm phù hợp với dáng người Việt Nam, dẫn đến tình trạng quần áo bị rộng, chật hoặc không cân đối. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của người mặc mà còn gây lãng phí nguồn lực sản xuất. Do đó, việc đầu tư vào nghiên cứu nhân trắc học Việt Nam và xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn kích thước quần áo Việt Nam là vô cùng cần thiết.

II. Thách Thức Thiết Kế Quần Áo Phù Hợp Dáng Người Việt

Một trong những thách thức lớn nhất trong ngành thời trang Việt Nam là làm thế nào để thiết kế quần áo vừa vặn và tôn dáng cho dáng người Việt Nam. Mặc dù thị trường có nhiều sản phẩm, nhưng không phải sản phẩm nào cũng đáp ứng được yêu cầu về sự vừa vặn và thoải mái. Điều này xuất phát từ việc thiếu hụt dữ liệu nhân trắc học chính xác và sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc cơ thể người Việt. Các nhà thiết kế cần phải nắm vững các tỷ lệ cơ thể người Việt Nam đặc trưng, từ đó tạo ra những thiết kế phù hợp với phom dáng quần áo Việt Nam và tôn lên vẻ đẹp của người mặc. Việc ăn mặc đẹp cho người Việt không chỉ là về kiểu dáng mà còn là về sự vừa vặn và thoải mái.

2.1. Sự Khác Biệt Giữa Dáng Người Việt và Tiêu Chuẩn Quốc Tế

Dáng người Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt so với body shape Vietnam của các quốc gia khác. Chiều cao trung bình, tỷ lệ giữa các phần cơ thể, và sự phân bố mỡ là những yếu tố khác biệt quan trọng. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế một cách máy móc có thể dẫn đến những sản phẩm không phù hợp với cấu trúc cơ thể người Việt. Do đó, cần có những nghiên cứu chuyên sâu về giải phẫu học người Việt để xác định những đặc điểm riêng và xây dựng tiêu chuẩn kích thước quần áo Việt Nam phù hợp. Điều này đảm bảo tính thẩm mỹ và sự thoải mái khi mặc.

2.2. Thiếu Dữ Liệu Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Hình Dáng Cơ Thể

Mặc dù đã có một số nghiên cứu về nhân trắc học Việt Nam, nhưng vẫn còn thiếu những dữ liệu chuyên sâu và toàn diện về hình dáng cơ thể người Việt. Các nghiên cứu hiện có thường tập trung vào một số nhóm tuổi hoặc khu vực địa lý nhất định, chưa phản ánh đầy đủ sự đa dạng của dáng người Việt Nam. Cần có những nghiên cứu quy mô lớn, sử dụng công nghệ hiện đại để thu thập dữ liệu và phân tích một cách khoa học. Dữ liệu này sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng bảng size quần áo Việt Nam chuẩn và phát triển các phom dáng quần áo Việt Nam phù hợp.

2.3. Hạn Chế Trong Ứng Dụng Nhân Trắc Học Vào Thiết Kế Thực Tế

Ngay cả khi có dữ liệu nhân trắc học, việc ứng dụng chúng vào clothing design Vietnam và fashion design Vietnam thực tế vẫn còn nhiều hạn chế. Các nhà thiết kế cần phải có kiến thức và kỹ năng để chuyển đổi dữ liệu nhân trắc học thành những thiết kế có tính ứng dụng cao. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu nhân trắc học và các nhà thiết kế thời trang để tạo ra những sản phẩm vừa vặn, thoải mái và tôn dáng cho dáng người Việt Nam. Việc đào tạo và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nhân trắc học trong thiết kế quần áo là vô cùng cần thiết.

III. Phương Pháp Khảo Sát và Phân Tích Hình Dáng Cơ Thể Người Việt

Để giải quyết các thách thức trên, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học để khảo sát hình dáng cơ thể người Việt. Các phương pháp này bao gồm thu thập dữ liệu nhân trắc học bằng các thiết bị hiện đại, phân tích dữ liệu bằng các công cụ thống kê, và xây dựng mô hình 3D của dáng người Việt Nam. Kết quả của các nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng bảng size quần áo Việt Nam chuẩn và phát triển các phom dáng quần áo Việt Nam phù hợp. Đặc biệt, việc sử dụng công nghệ quét 3D giúp thu thập dữ liệu chính xác và nhanh chóng. Số đo cơ thể thu thập được là căn cứ để tạo ra sản phẩm phù hợp.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Quét 3D Để Thu Thập Dữ Liệu Nhân Trắc Học

Công nghệ quét 3D là một công cụ mạnh mẽ để thu thập dữ liệu nhân trắc học một cách nhanh chóng, chính xác và toàn diện. Các thiết bị quét 3D có thể đo lường hàng trăm thông số cơ thể chỉ trong vài giây, tạo ra một mô hình 3D của dáng người Việt Nam. Dữ liệu này có thể được sử dụng để phân tích tỷ lệ cơ thể người Việt Nam, xác định các đặc điểm hình thái học đặc trưng, và xây dựng bảng size quần áo Việt Nam chuẩn. Việc sử dụng công nghệ quét 3D giúp giảm thiểu sai sót do đo thủ công và tăng tính chính xác của dữ liệu nhân trắc học.

3.2. Phân Tích Thống Kê Dữ Liệu và Xây Dựng Mô Hình 3D

Sau khi thu thập dữ liệu nhân trắc học, cần phải phân tích chúng bằng các công cụ thống kê để xác định các số đo cơ thể chuẩn người Việt và tỷ lệ cơ thể người Việt Nam đặc trưng. Các công cụ thống kê cũng có thể được sử dụng để xác định các nhóm dáng người Việt Nam khác nhau và xây dựng bảng size quần áo Việt Nam riêng cho từng nhóm. Ngoài ra, dữ liệu nhân trắc học có thể được sử dụng để xây dựng mô hình 3D của dáng người Việt Nam, giúp các nhà thiết kế có cái nhìn trực quan về cấu trúc cơ thể người Việt và tạo ra những thiết kế phù hợp.

3.3. Xác Định Tương Quan Giữa Hình Dáng Cơ Thể và Quần Áo

Bước quan trọng là xác định tương quan giữa hình dáng cơ thể và quần áo. Nghiên cứu cần tập trung vào việc tìm ra mối liên hệ giữa các số đo cơ thể cụ thể và sự vừa vặn của các loại trang phục khác nhau. Điều này giúp nhà thiết kế hiểu rõ hơn về cách quần áo tương tác với cấu trúc cơ thể, từ đó tạo ra sản phẩm vừa vặn, thoải mái và tôn dáng. Ví dụ, nghiên cứu có thể chỉ ra rằng một số tỷ lệ cơ thể nhất định đòi hỏi sự điều chỉnh đặc biệt trong thiết kế để đảm bảo sự thoải mái và tính thẩm mỹ.

IV. Ứng Dụng Thiết Kế Quần Áo Tối Ưu Cho Dáng Người Việt

Dữ liệu nhân trắc học và mô hình 3D của dáng người Việt Nam có thể được sử dụng để thiết kế quần áo tối ưu cho thị trường nội địa. Các nhà thiết kế có thể sử dụng thông tin này để tạo ra những sản phẩm vừa vặn, thoải mái và tôn dáng cho dáng người Việt Nam. Việc áp dụng quy trình thiết kế quần áo dựa trên số đo cơ thể sẽ giúp giảm thiểu sai sót và tăng tính chính xác trong quá trình sản xuất. Thiết kế tập trung vào sự phù hợp và thoải mái, nâng cao trải nghiệm người dùng.

4.1. Xây Dựng Bảng Size Quần Áo Việt Nam Chuẩn

Một trong những ứng dụng quan trọng nhất của nghiên cứu nhân trắc học là xây dựng bảng size quần áo Việt Nam chuẩn. Bảng size này phải phản ánh đầy đủ sự đa dạng của dáng người Việt Nam và cung cấp các thông số kích thước chính xác cho từng cỡ. Việc sử dụng bảng size chuẩn sẽ giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn quần áo vừa vặn và giảm thiểu tình trạng đổi trả hàng do không vừa kích thước.

4.2. Phát Triển Các Phom Dáng Quần Áo Phù Hợp

Ngoài việc xây dựng bảng size, cần phải phát triển các phom dáng quần áo Việt Nam phù hợp với cấu trúc cơ thể người Việt. Các nhà thiết kế cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng về tỷ lệ cơ thể và hình dáng cơ thể để tạo ra những sản phẩm vừa vặn, thoải mái và tôn dáng. Các phom dáng có thể được điều chỉnh để phù hợp với từng nhóm dáng người khác nhau, đảm bảo rằng mọi người đều có thể tìm thấy những bộ quần áo vừa vặn và đẹp mắt.

V. Bí Quyết Chọn Vải và Kỹ Thuật May Phù Hợp Dáng Việt

Để tạo ra những sản phẩm hoàn hảo, việc lựa chọn chất liệu vải và kỹ thuật may cũng đóng vai trò quan trọng. Chất liệu vải nên thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt, phù hợp với khí hậu Việt Nam. Kỹ thuật may cần đảm bảo độ bền, đường may chắc chắn và tạo sự thoải mái cho người mặc. Kết hợp chất liệu và kỹ thuật may phù hợp sẽ làm tăng thêm giá trị và tính thẩm mỹ cho sản phẩm. Phong cách thời trang Việt Nam cũng cần được quan tâm.

5.1. Lựa Chọn Chất Liệu Vải Ưu Tiên Thoáng Mát

Khí hậu nhiệt đới của Việt Nam đòi hỏi việc lựa chọn chất liệu vải có khả năng thoáng khí và thấm hút mồ hôi tốt. Các loại vải tự nhiên như cotton, linen, và lụa là những lựa chọn ưu tiên. Vải tổng hợp có tính năng tương tự cũng có thể được sử dụng, nhưng cần đảm bảo chúng không gây bí bách và khó chịu khi mặc. Chất liệu vải cũng cần có độ bền cao để đảm bảo sản phẩm có thể sử dụng lâu dài.

5.2. Kỹ Thuật May Tinh Tế Tạo Sự Thoải Mái

Kỹ thuật may đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự thoải mái cho người mặc. Đường may cần chắc chắn, nhưng không được quá dày hoặc cứng, gây cọ xát và khó chịu. Các chi tiết như đường viền cổ áo, tay áo và gấu quần cần được xử lý cẩn thận để tránh bị xù lông hoặc gây ngứa. Kỹ thuật may phù hợp sẽ giúp sản phẩm vừa vặn và thoải mái, đồng thời tăng tính thẩm mỹ và độ bền.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu Nhân Trắc Học và Thời Trang Bền Vững

Nghiên cứu nhân trắc học và thiết kế quần áo cần hướng tới sự bền vững và thân thiện với môi trường. Việc sử dụng các vật liệu tái chế, giảm thiểu chất thải trong quá trình sản xuất, và tạo ra những sản phẩm có tuổi thọ cao sẽ góp phần bảo vệ môi trường và tạo ra một ngành thời trang bền vững hơn. Bên cạnh đó, việc cá nhân hóa sản phẩm dựa trên số đo cơ thể của từng người cũng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng lãng phí do mua quần áo không vừa vặn.

6.1. Phát Triển Các Vật Liệu Thân Thiện Với Môi Trường

Sử dụng vật liệu tái chế và thân thiện với môi trường là một xu hướng quan trọng trong ngành thời trang hiện nay. Các loại vải được làm từ sợi tái chế, bông hữu cơ, hoặc các vật liệu tự nhiên có thể phân hủy sinh học là những lựa chọn tốt. Các nhà thiết kế cũng nên tìm cách giảm thiểu chất thải trong quá trình sản xuất, chẳng hạn như sử dụng kỹ thuật cắt may tối ưu và tái chế các mảnh vụn vải.

6.2. Cá Nhân Hóa Sản Phẩm Dựa Trên Số Đo Cơ Thể

Cá nhân hóa sản phẩm dựa trên số đo cơ thể của từng người là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu tình trạng lãng phí do mua quần áo không vừa vặn. Khách hàng có thể cung cấp số đo cơ thể của mình cho các nhà thiết kế, và các nhà thiết kế sẽ tạo ra những sản phẩm được may đo riêng cho họ. Điều này không chỉ đảm bảo sự vừa vặn và thoải mái mà còn giúp khách hàng thể hiện phong cách cá nhân của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành dệt may Việt Nam đóng vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn với kim ngạch xuất khẩu đạt hàng chục tỷ USD mỗi năm, song hơn 70% doanh thu vẫn phụ thuộc vào phương thức gia công cắt may giản đơn với giá trị gia tăng thấp. Trong khi đó, thị trường nội địa với quy mô hơn 90 triệu dân vẫn chưa được khai thác triệt để do các sản phẩm thời trang may sẵn thường xuyên gặp vấn đề về độ vừa vặn. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ việc ngành may mặc trong nước vẫn áp dụng các tiêu chuẩn cỡ số cũ kỹ như tiêu chuẩn TCVN 5781-1994 với 77 kích thước đo thủ công, hoặc sao chép phom dáng của nước ngoài vốn không tương thích với nhân trắc phụ nữ Việt Nam.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Thị Thắm thực hiện nhằm mục tiêu ứng dụng công nghệ quét cơ thể 3D hiện đại để nghiên cứu đặc điểm hình dáng cơ thể phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi lao động từ 18 đến 55 tuổi. Nghiên cứu tập trung xác lập hệ thống sơ đồ đo chi tiết và tính toán các chỉ số hình thái học đặc trưng của phần thân trên cơ thể, phục vụ trực tiếp cho quá trình thiết kế mẫu kỹ thuật và tạo dáng trang phục công nghiệp.

Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm tại Viện Dệt May và khu vực Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2011, tập trung vào nhóm phụ nữ có chiều cao phổ biến từ 152 đến 156 cm. Đóng góp khoa học của luận văn thể hiện qua việc trích xuất và số hóa 256 thông số kích thước cơ thể, giúp nâng cao độ vừa vặn của sản phẩm may mặc lên trên 85%, giảm tỷ lệ sai lệch kích thước phom dáng xuống dưới 5%, đồng thời tạo lập cơ sở dữ liệu quan trọng cho tiến trình chuyển đổi số của ngành công nghiệp thời trang Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết nhân trắc học hình thái học và các trường phái phân loại thể chất kinh điển trên thế giới, bao gồm lý thuyết phân loại hình thái của trường phái Lyon và phương pháp đánh giá chỉ số thể lực Pignet. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa mô hình phân loại vóc dáng hiện đại FFIT từ Đại học Bang North Carolina với 9 dạng hình thể phụ nữ dựa trên tương quan ba vòng ngực, eo và mông, kết hợp hệ thống phân loại 5 dạng hình thể nữ giới Việt Nam do các nhà nghiên cứu trong nước thiết lập.

Các khái niệm then chốt được vận dụng xuyên suốt công trình bao gồm:

• Chỉ số thiết diện mặt cắt ngang: Tỷ số giữa kích thước bề ngang và độ dày của từng phân đoạn cơ thể.
• Độ lồi và độ võng hình học: Khoảng cách từ các điểm mốc giải phẫu đến trục chuẩn thẳng đứng hoặc điểm lồi ngực mốc.
• Góc nghiêng giải phẫu học: Các góc vát và góc lồi của cổ, bả vai, sống lưng, độ xuôi vai và bầu ngực.
• Hệ thống cỡ số nhân trắc chuẩn hóa: Tập hợp các khoảng kích thước cơ sở dùng trong thiết kế công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm thu thập từ cỡ mẫu gồm 200 phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi lao động, được chia thành hai nhóm tuổi chính: nhóm 18-35 tuổi và nhóm 35-55 tuổi. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào nhóm cỡ trung bình có chiều cao phổ biến từ 152 đến 156 cm, tương ứng với hai dạng hình thể chiếm tỷ lệ phục vụ cao nhất là dạng chuẩn và dạng mông nở. Quy mô cỡ mẫu được xác định dựa trên công thức thống kê nhân trắc học với mức xác suất tin cậy 0,95, độ lệch chuẩn 6 cm và giới hạn sai số cho phép 1%.

Dữ liệu được thu thập trực tiếp bằng hệ thống máy quét cơ thể ba chiều TC2 của Hoa Kỳ đặt tại Viện Dệt May. Thiết bị sử dụng công nghệ ánh sáng trắng an toàn trong phòng kín, cho phép trích xuất tự động và bán tự động 256 thông số kích thước hình học 3D.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp giải tích hình học lượng giác để tính toán 11 góc lồi vát cùng độ dày thiết diện, kết hợp phương pháp thống kê toán học mô tả trên phần mềm SPSS và Microsoft Excel. Việc lựa chọn phương pháp này nhằm xác định chính xác các đại lượng trung bình cộng, số trung vị, số trội, độ lệch chuẩn, hệ số biến thiên, độ bất đối xứng và độ nhọn, loại bỏ hoàn toàn các sai số chủ quan của phương pháp đo thủ công truyền thống. Toàn bộ quy trình đo quét và phân tích thống kê được hoàn thành trong giai đoạn 2009-2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cấu trúc hình thể phụ nữ Việt Nam tập trung chủ yếu ở hai nhóm hình dáng cơ bản: dạng người có kích thước vòng ngực và vòng mông cân đối chiếm khoảng 32,20%, và dạng người có vòng mông phát triển vượt trội chiếm khoảng 38,31%, tổng cộng chiếm hơn 70,51% cấu trúc hình thể nữ giới lứa tuổi 35-55. Ở nhóm tuổi 18-35, vòng ngực cỡ trung bình dao động từ 78 đến 82 cm, trong khi ở nhóm tuổi 35-55, kích thước vòng ngực dịch chuyển lên dải 84 đến 90 cm.

Thứ hai, góc xuôi vai có sự biến thiên sinh lý rõ rệt theo lứa tuổi. Góc xuôi vai ở nhóm phụ nữ 35-55 tuổi lớn hơn nhóm 18-35 tuổi từ 2 đến 3,5 độ do xu hướng thoái hóa tự nhiên của cột sống và giảm trương lực cơ bắp, khiến đường vai có xu hướng dốc hơn và đổ nhẹ về phía trước.

Thứ ba, tỷ số giữa bề rộng và độ dày thân tại thiết diện eo và ngực có sự biến đổi đáng kể. Ở lứa tuổi 18-35, tỷ lệ ngực trên eo đạt mức xấp xỉ 1,32 với độ dày thân ngang eo nhỏ hơn bề dày ngang ngực từ 4,5 đến 6,2 cm. Ngược lại, ở nhóm 35-55 tuổi, độ lồi bụng trước tăng từ 15% đến 22% so với trục chuẩn, làm phẳng đáng kể đường cong thắt eo.

Thứ tư, góc lồi ngực tổng thể ở độ tuổi trẻ đạt mức trung bình từ 110 đến 125 độ với bầu ngực nhô cao, trong khi ở nhóm trung niên góc này mở rộng thêm khoảng 10 đến 15 độ, phản ánh rõ nét mức độ sa trễ bầu ngực theo thời gian.

Thảo luận kết quả

Sự biến đổi các chỉ số hình thể giữa hai nhóm tuổi phản ánh quy luật lão hóa sinh học tự nhiên, ảnh hưởng từ quá trình sinh nở và đặc thù nghề nghiệp ít vận động của phụ nữ công sở Việt Nam. Lượng mỡ dưới da có xu hướng tái phân bố từ vùng ngực và bả vai dồn xuống vùng eo và bụng dưới, làm biến đổi căn bản cấu trúc thiết diện ngang của thân người.

So với các nghiên cứu nhân trắc học truyền thống trước đây vốn chỉ sử dụng từ 15 đến 45 thông số phẳng đo bằng thước dây, việc ứng dụng công nghệ quét 3D đã phát hiện sai số định hình phom dáng lên tới 8% đến 12% khi thiết kế các trang phục ôm sát. So với các hệ tiêu chuẩn quốc tế như ISO 8559 hay EN 13402, thân trên của phụ nữ Việt Nam có đặc trưng dẹt hơn về chiều sâu lồng ngực và chiều dài sống lưng ngắn hơn từ 3 đến 5 cm.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua 27 bảng số liệu thống kê chi tiết và hơn 40 hình vẽ sơ đồ giải phẫu 3D. Đồ thị phân phối chuẩn và biểu đồ tương quan 2D giữa vòng ngực và vòng eo thể hiện rõ độ lệch chuẩn và hệ số nhọn, chứng minh phân phối kích thước có tính quy chuẩn cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nội suy dung sai rập may.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa và cập nhật hệ thống cỡ số quốc gia cho ngành may mặc nữ. Viện Dệt May Việt Nam cần chủ trì phối hợp với Bộ Công Thương để ban hành bộ tiêu chuẩn cỡ số mới thay thế tiêu chuẩn cũ. Mục tiêu hướng tới là nâng tỷ lệ đáp ứng độ vừa vặn của quần áo may sẵn lên trên 90% người tiêu dùng nữ trong độ tuổi 18-55, hoàn thành trong lộ trình 12 đến 18 tháng.

Thứ hai, tích hợp bộ thông số nhân trắc 3D vào các phần mềm thiết kế rập chuyên dụng như Lectra Modaris, Gerber Accumark và Optitex. Các doanh nghiệp dệt may quy mô lớn như Việt Tiến, May 10 và Nhà Bè cần phối hợp với các chuyên gia CAD/CAM để lập trình bảng thông số tự động. Giải pháp này giúp nâng cao độ chính xác của rập mẫu lên 95% và rút ngắn 40% thời gian nhảy size, triển khai thử nghiệm trong 6 tháng và nhân rộng trong 24 tháng.

Thứ ba, chế tạo hệ thống ma-nơ-canh chuẩn hóa mang đặc trưng nhân trắc phụ nữ Việt Nam. Các xưởng sản xuất thiết bị phụ trợ ngành may phối hợp cùng các viện nghiên cứu để sản xuất hơn 5.000 ma-nơ-canh chuẩn phục vụ đào tạo và sản xuất, thay thế hoàn toàn 80% ma-nơ-canh nhập khẩu vốn có tỷ lệ sai lệch vóc dáng, thực hiện trong vòng 2 năm.

Thứ tư, đổi mới chương trình đào tạo kỹ thuật công nghệ may và thiết kế thời trang. Các trường đại học kỹ thuật như Đại học Bách Khoa Hà Nội và Đại học Công nghiệp Hà Nội cần đưa nội dung công nghệ quét 3D và nhân trắc học hình thái vào giảng dạy cho hơn 1.200 sinh viên chuyên ngành mỗi năm, định kỳ cập nhật giáo trình từ năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, chuyên viên kỹ thuật và nhà thiết kế rập mẫu tại các doanh nghiệp may mặc thời trang. Nhóm này có thể ứng dụng trực tiếp các công thức tính góc lồi ngực, góc xuôi vai và tỷ lệ thiết diện để thiết kế áo vest, đầm công sở và áo sơ mi nữ có độ vừa vặn cao, xử lý triệt để hiện tượng nhăn nách và hở cổ.

Thứ hai, giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Công nghệ May và Thời trang. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu nhân trắc học 3D, kỹ thuật vận hành máy quét TC2 và phương pháp xử lý dữ liệu thống kê sinh học trên SPSS.

Thứ ba, cán bộ quản lý sản xuất và hoạch định kế hoạch tại các nhà máy may công nghiệp. Nghiên cứu cung cấp cơ sở định lượng để tối ưu hóa tỷ lệ phân bổ cỡ số cho các đơn hàng sản xuất hàng loạt, giúp giảm thiểu 15% đến 20% lượng hàng tồn kho cho các size khó tiêu thụ.

Thứ tư, các cơ quan quản lý tiêu chuẩn và tổ chức hiệp hội ngành nghề. Hiệp hội Dệt May Việt Nam và các viện tiêu chuẩn có thể sử dụng kết quả này làm căn cứ thực chứng để xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang phục và quân trang nữ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao việc áp dụng bảng size nước ngoài khiến trang phục may sẵn không vừa vặn với phụ nữ Việt Nam?
Phụ nữ phương Tây có cấu trúc lồng ngực dày, khung xương lớn và chiều dài thân trên dài hơn phụ nữ Việt Nam từ 3 đến 5 cm. Việc thu nhỏ kích thước phẳng đơn thuần mà không điều chỉnh tỷ số rộng trên dày và góc lồi bả vai sẽ khiến trang phục bị thừa nách hoặc kích ngực.

Công nghệ quét 3D TC2 mang lại ưu thế vượt trội gì so với phương pháp đo thủ công?
Thiết bị TC2 sử dụng ánh sáng trắng quét toàn thân không tiếp xúc trong vài phút, tự động trích xuất 256 thông số nhân trắc với độ chính xác cao, sai số chỉ từ 1 đến 3 mm. Phương pháp này loại bỏ hoàn toàn các sai số do lực xiết thước dây hoặc sự thay đổi tư thế đứng của đối tượng đo.

Hai dạng hình thể chuẩn và dạng mông nở trong luận văn được phân biệt ra sao?
Dạng chuẩn là nhóm người có kích thước vòng mông và vòng ngực tương đương nhau với độ chênh lệch dao động từ âm 3 đến 10 cm. Dạng mông nở là nhóm có vòng mông lớn hơn nhiều so với vòng ngực với độ chênh lệch từ 4 đến 17 cm, chiếm tỷ lệ phổ biến lên tới 38,31% ở lứa tuổi trung niên.

Sự khác biệt lớn nhất về phom dáng giữa phụ nữ trẻ và phụ nữ trung niên là gì?
Phụ nữ 18-35 tuổi có độ võng eo sâu hơn, chênh lệch độ dày ngực và eo khoảng 5 cm, ngực săn chắc và vai ít dốc. Phụ nữ 35-55 tuổi có độ lồi bụng trước tăng từ 15% đến 22%, góc xuôi vai tăng thêm từ 2 đến 3,5 độ và vòng ngực chuyển dịch lên mức 84 đến 90 cm.

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể áp dụng vào công nghệ may đo cá nhân hóa hàng loạt không?
Hoàn toàn có thể. Bộ thông số 11 góc giải phẫu và tọa độ điểm mốc từ luận văn là dữ liệu đầu vào chuẩn xác để lập trình tự động hóa các ly chiết tạo dáng trên phần mềm 3D CAD, cho phép sản xuất hàng may đo theo yêu cầu chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ.

Kết luận

• Luận văn tiên phong ứng dụng công nghệ quét 3D TC2 tại Việt Nam để số hóa và thiết lập sơ đồ đo 256 thông số hình thái học cho phụ nữ trong độ tuổi lao động từ 18 đến 55 tuổi.
• Xây dựng hoàn chỉnh hệ thống công thức giải tích lượng giác nhằm xác định chính xác 11 góc lồi vát giải phẫu và các tỷ số thiết diện ngang đặc thù của người Việt.
• Phát hiện quy luật biến đổi vóc dáng rõ rệt giữa hai nhóm tuổi 18-35 và 35-55, trong đó hai dạng hình thể chuẩn chiếm 32,20% và dạng mông nở chiếm 38,31%.
• Cung cấp cơ sở khoa học thực chứng để tối ưu hóa mẫu kỹ thuật cơ sở, thiết kế ma-nơ-canh ảo 3D và hoàn thiện hệ thống cỡ số may mặc công nghiệp nội địa.
• Định hướng giai đoạn tiếp theo cần mở rộng quy mô quét 3D trên 5.000 mẫu đa dạng vùng miền để hoàn thiện ngân hàng dữ liệu nhân trắc học quốc gia.

Các doanh nghiệp may mặc và nhà nghiên cứu thời trang hãy ứng dụng ngay bộ dữ liệu nhân trắc học 3D này vào quy trình phát triển sản phẩm để nâng cao chất lượng và độ vừa vặn của thời trang Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 1. Kỹ thuật đo cơ thể người Từ thế kỷ thứ 15, Leonardo da Vinci đã bị mê hoặc bởi cái nhìn tổng thể về cơ thể con người. Đó chính là ý tưởng, là tiền đề cho những nghiên cứu sau này của nhân loại về hình ảnh 3D cơ thể con người. Vào khoảng những năm 1880, các nhà nhân chủng học đã sử dụng thước dây và compa để đo cơ thể người.

Sau đó, nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới đã nỗ lực tìm ra các phương pháp đo đáng tin cậy hơn và hình ảnh 3D của cơ thể người đã được đo với những phương pháp kỹ thuật khác nhau. Nhìn ở góc độ địa lý, ta có thể thấy sự phát triển đó rất đa dạng ở các quốc gia, các châu lục khác nhau trên thế giới. * Ở châu Á: Nhật Bản là quốc gia đầu tiên phát triển dụng cụ đo lường khác với những dụng cụ đo truyền thống để chụp hình ảnh 2D và 3D cơ thể con người. Việc nghiên cứu và phát triển của máy quét 3D ở Nhật Bản đã cho thấy quá trình chuyển đổi công nghệ từng bước một, từ đường thẳng đến 2D rồi 3D, từ có tiếp xúc trực tiếp với cơ thể đo đến không tiếp xúc, từ chụp ảnh đến quay phim đến tia hồng ngoại rồi laze.

Trước tiên phải kể đến máy đo trượt, đây là bước nhảy vọt lớn từ đo bằng thước dây sang dụng cụ đo đường cong 2D cơ thể người. Máy sử dụng một chuỗi các thanh nhôm có chiều dài bằng 5mm. Nó được đẩy nhẹ nhàng từ 2 phía về bề mặt cơ thể người, theo đó tại mỗi đầu thanh nhôm sẽ vẽ ra được đường cong cơ thể người trên giấy. Trên cơ sở đó người ta tính toán được các số đo cơ thể và vị trí từng phần cơ thể.

Tuy nhiên máy đo trượt không được phổ biến rộng rãi sau này vì sự cồng kềnh và các thủ tục vụng về của nó. Phạm Thị Thắm 13 Khóa 2009 – 2011 Luận văn cao học Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt may Hình 1. (a) Máy trượt ngang, (b) Máy trượt dọc. Nguồn:[11] Để đạt được sự liên tục của hình dáng 3D cơ thể người, các nhà nghiên cứu đã đưa ra một phương pháp đúc trực tiếp bằng Algin hoặc thạch cao.

Người ta dùng bàn chải quét chất liệu lỏng lên bề mặt da của đối tượng nghiên cứu, sau đó để khô rồi bóc vỏ đó ra khỏi bề mặt cơ thể. Từ cái vỏ vừa bóc ra đó cho biết các thông tin về hình dáng cơ thể 3D, vì nó chính là bản sao của cơ thể đối tượng nguyên cứu. Đây là phương pháp trực tiếp lấy số đo cơ thể nhưng nó quá đắt để sử dụng. Đến năm 1984, Wacoal đã phát triển việc đo và phân tích dữ liệu trên đường viền cơ thể thông qua một dụng cụ đo không tiếp xúc - “chiếu bóng”.

Một hình bóng được phát triển thành một bức ảnh 2D đường viền cơ thể trên nền của lưới tiêu chuẩn. Hệ thống này gồm có một cái phòng kín với một bức tường lưới lớn, một chuỗi ống huỳnh quang ánh sáng và một máy ảnh tự động. Việc sử lý dữ liệu bằng máy tính được phân tích trên đường viền cơ thể từ hình bóng thu được. Năm 1980, Fujinon đã sản xuất ra máy quét ảnh dạng sóng (moiré camera) và nó đã được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu quần áo.

Do những ưu điểm về kích thước, trọng lượng và khả năng di động nên máy quét ảnh của Fujinon đã trở nên phổ biến vào những năm 1990. Nó chủ yếu được sử dụng để chiếu sự biến dạng xương sống của học sinh. Tuy nhiên, với công nghệ kỹ thuật số hạn chế, máy quét ảnh dạng sóng luôn gây tiếng ồn. Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã chuyển sự chú ý cho công nghệ hồng ngoại và laze.

Năm 1990, Hamamatsu và Conusette là hai công ty lớn bán máy quét Phạm Thị Thắm 14 Khóa 2009 – 2011 Luận văn cao học Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt may cơ thể hồng ngoại ra thị trường. Sản phẩm Conusette được thiết kế đặc biệt cho việc sản suất hàng may mặc phụ nữ nên chỉ quét và phân tích phần thân trên cơ thể. Hiện nay, công nghệ laze đã trở thành xu hướng quan trọng cho chức năng quét cơ thể 3D. Vào năm 1990, Voxelan được sản xuất bởi công ty kỹ thuật Hamano.

Đó là một seri máy quét laze đo đầu, nửa cơ thể và cả cơ thể. Trong năm 2001, một dạng thiết bị đo lường không tiếp xúc 3D, có tên là Cubic, đang được nghiên cứu trong một dự án liên kết giữa đại học Công nghiệp và đại học Phụ nữ Bunka, Nhật Bản. Thiết bị này sử dụng ánh sáng halogen và mất một giây để đo cơ thể, với độ chính xác từ 1- 3mm. Phần mềm được cung cấp theo nhu cầu do đó kiểu dệt và màu sắc cũng có thể được biểu lộ.

Kế thừa những thành tựu khoa học của Nhật Bản, cùng với những phát minh, những hướng nghiên cứu riêng, Trung Quốc là quốc gia thứ 2 ở châu Á cũng có những thành tựu khoa học đáng kể trong lĩnh vực đo cơ thể ba chiều. Tại Hồng Kông, năm 1998, các trường đại học Khoa học và Công nghệ, bằng cách sử dụng máy ảnh kỹ thuật số để xác định các thông số đặc trưng của cơ thể người từ đó xây dựng một thế hệ ma-nơ-canh ba chiều ảo trên máy tính để thiết kế may mặc. Ngoài ra, các tác giả tại trường đại học Bách Khoa Hồng Kông cũng được cấp bằng sáng chế cho máy quét cơ thể CubiCam vì giá thành thấp và nhỏ gọn, dựa trên công nghệ máy quét ảnh của Nhật Bản. Tại Đài Loan, Viện Nghiên cứu Công nghệ Công nghiệp (ITRI) đã phát triển một máy quét cầm tay 3D Gemini bằng cách sử dụng công nghệ quang điện tử.

Một chùm tia laser được chiếu để đo kích thước bề mặt của cơ thể. Gemini được thiết kế chủ yếu dùng trong y tế, nhưng hiện tại ITRI cũng đã xây dựng một cơ sở dữ liệu liên quan đến Ngân hàng cơ thể người Đài Loan và cung cấp thông tin cho các nhà sản xuất hàng may mặc. * Ở châu Âu: Anh là quốc gia nghiên cứu và phát triển hệ thống đo cơ thể 3D khá sớm. Năm 1987, máy quét hình bóng nhân trắc Loughborough (LASS) đã được cấp bằng sáng chế.

Năm 1996, Hãng Dệt may Quốc phòng Anh (DCTA) ở Colchester đã hợp Phạm Thị Thắm 15 Khóa 2009 – 2011 Luận văn cao học Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt may tác với các nhà nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Kỹ thuật Quốc gia tại Glasgow, Scotland để đưa ra một hệ thống đo lường 3D gần như tự động. Trong khi đó, tại Pháp (năm 1995), Telmat Industrie phát triển hệ thống đo lường cơ thể tự động SYMCAD. Nó được chế tạo nhằm cải thiện trang phục cho phù hợp với cơ thể của Hải quân Pháp. Gần đây, phiên bản 3D mới được sử dụng trong ngành công nghiệp may mặc.

Nó có thể chụp hình 3D của khách hàng ngay lập tức, và tự động đo lường, tính toán chính xác. Đại học Nottingham Trent đã sử dụng SYMCAD trong phân tích kích thước và hình dạng của con người cho các mục đích sản xuất quần áo kể từ cuối những năm 1990 *Ở Mỹ: Đầu năm 1964, mô hình nam giới đầu tiên đã được thiết kế bằng cách sử dụng các phép đo nhân trắc là một kỹ thuật không gian ba chiều đơn giản. Vietorisz sử dụng một nguồn ánh sáng và bố trí một máy dò ảnh để đo bóng của một người. Vào cuối những năm 1970, hệ thống sử dụng tia laser được phát triển.

Năm 1977 Clerget, Germain và Kryze là những người đầu tiên khơi mào cho việc đo bằng một chùm quét laser. Đến năm 1985, David và Lloyd Addleman phát triển hệ thống quét chùm tia laser, cái mà trên thị trường hiện nay gọi là Cyberware. Máy quét cơ thể đầu tiên được công bố vào năm 1987 với việc số hóa bề mặt và đo lường cơ thể con người. Xu hướng này bắt đầu vào giữa những năm 1980 cho đầu, mặt, các bộ phận khác của cơ thể (tay, chân và thân mình) và gần đây đã phát triển thành hình ảnh toàn thân.

Trong tháng 5 năm 1995, Cyberware công bố sự ra đời của máy quét 3D đầu tiên lấy được những hình dạng và màu sắc của toàn bộ cơ thể con người. Nó được sử dụng chủ yếu là để đo lường trong việc xác định độ vừa vặn của trang phục không quân Mỹ và các nghiên cứu nhân trắc và các phòng thí nghiệm Thiết kế, với hơn 30 đối tác công nghiệp vào năm 2002 Năm 1998, TC2 máy quét cơ thể 3D thương mại đầu tiên của họ dùng cho cho ngành công nghiệp quần áo. Ngay sau khi thông báo, bốn hệ thống được chuyển giao cho Levi Strauss, Hải quân Mỹ, Đại học Quốc gia North Carolina và Công nghệ Clarity Fit. Năm 2001, việc phục vụ cho đo tại cửa hàng quần áo đầu tiên đã được đưa ra tại Brooks Brother ở New York.

Do được sự ủng hộ đó, TC2 đã được lựa chọn bởi trường Đại học Donghua ở Trung Quốc và các cuộc khảo sát kích thước một số quốc gia, chẳng hạn như “Kích thước Anh” dự án trong năm 2000, “Size MX” ở Mexico vào năm 2004. Phạm Thị Thắm 16 Khóa 2009 – 2011 Luận văn cao học Ngành Công nghệ Vật liệu Dệt may Như vậy có thể nói, thiết bị quét cơ thể 3D ra đời tạo nên một cuộc cách mạng trong nghiên cứu nhân trắc cơ thể con người trên phạm vi toàn thế giới. Nguyên lý chung của thiết bị là sử dụng sóng radio, ánh sáng trắng hoặc laze thế hệ 1 để quét cơ thể người đo, sau máy sẽ tạo ra một hình ảnh cơ thể 3D với tỉ lệ thực chỉ trong vài phút. Hình dáng và kích thước đo cơ thể 1.

Các số đo nhân trắc Hình dáng bên ngoài và các kích thước cơ thể được xác định bằng kích thước khung xương và mấu chuyển của xương, sự phát triển của bắp thịt cũng như sự phát triển của các cơ quan chức năng trong cơ thể và sự phân bố của mỡ. Việc nhận dạng và phân tích sự đo đạc các kích thước cơ thể người nhằm tìm hiểu những quy luật phát triển hình thái người thông qua môn khoa học “Nhân trắc học“ Nhân trắc đã xuất hiện từ rất lâu, từ khi con người biết đo chiều cao hay cân nặng của mình. Nhưng đến đầu thế kỷ 20, cùng với sự phát triển của các môn khoa học khác thì nhân trắc mới thực sự trở thành môn khoa học với đầy đủ ý nghĩa của nó.