Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu dòng keo acacia cho trồng rừng tại Bình Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tuyển chọn các dòng keo acacia phù hợp cho trồng rừng tại tỉnh Bình Định, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Hồ Văn Hể
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thái Dương
• Trường học: Trường Đại học Nông lâm Huế
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu dòng keo acacia phù hợp cho trồng rừng tại Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý luận
• 1.2. Giống cây lâm nghiệp mới
• 1.3. Khảo nghiệm và đánh giá giống
• 2. ĐÁNH GIÁ, ĐỀ XUẤT DÒNG KEO TRỒNG PHÙ HỢP CHO TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp luận
• 2.3. Các phương pháp cụ thể
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tình hình cơ bản khu vực nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Hiện trạng sử dụng đất và tình hình trồng keo tỉnh Bình Định
• 3.3. Đánh giá chung về hiện trạng đất lâm nghiệp và các loại rừng ở Bình Định
• 3.4. Đánh giá hiện trạng trồng Keo
• 3.5. Hiện trạng về kỹ thuật trồng Keo lai ở tỉnh Bình Định
• 3.6. Đặc điểm sinh trưởng một số loài keo ở tỉnh Bình Định
• 3.7. Nghiên cứu sinh trưởng để chọn loài Keo trồng rừng trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.8. Phân tích chọn loài keo trồng cho tỉnh Bình Định
• 3.9. Nghiên cứu sinh trưởng các dòng Keo lai trồng ở tỉnh Bình Định
• 3.10. Đặc điểm sinh trưởng về đường kính gốc của các dòng vô tính Keo lai
• 3.11. Sinh khối và cố định cacbon của các dòng Keo lai
• 3.12. Lượng carbon hấp thụ của các dòng Keo với sinh khối tươi của nó
• 3.13. Đề xuất dòng Keo lai trồng phù hợp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về dòng keo acacia

Dòng keo acacia (Acacia) là một trong những loài cây lâm nghiệp quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt là tại tỉnh Bình Định. Việc lựa chọn dòng cây phù hợp cho trồng rừng không chỉ giúp cải thiện môi trường sinh thái mà còn nâng cao đời sống kinh tế cho người dân địa phương. Keo acacia có khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi tốt với nhiều loại đất và điều kiện khí hậu khác nhau. Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định các dòng keo lai phù hợp nhất cho trồng rừng tại Bình Định, từ đó góp phần vào phát triển bền vững rừng trồng tại khu vực này.

1.1. Tình hình trồng rừng tại Bình Định

Tỉnh Bình Định có địa hình đa dạng, từ vùng núi đến ven biển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các loại cây lâm nghiệp. Tuy nhiên, hiện trạng trồng rừng tại đây vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là về chất lượng giống cây. Việc lựa chọn giống cây phù hợp, như các dòng keo acacia, là rất cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng. Theo thống kê, diện tích trồng rừng bằng keo đang gia tăng, nhưng cần có sự đánh giá và lựa chọn kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

II. Đặc điểm sinh trưởng của các dòng keo acacia

Các dòng keo acacia như BV71 và BV73 đã được nghiên cứu và cho thấy có khả năng sinh trưởng vượt trội so với các dòng khác. Nghiên cứu cho thấy rằng dòng BV71 có sinh khối và khả năng cố định CO2 cao hơn hẳn so với các dòng keo khác. Điều này không chỉ giúp cải thiện năng suất rừng mà còn góp phần vào việc giảm thiểu khí nhà kính. Việc lựa chọn các dòng keo acacia này cho trồng rừng tại Bình Định sẽ mang lại lợi ích kinh tế và môi trường lớn.

2.1. So sánh sinh trưởng giữa các dòng keo

Nghiên cứu đã tiến hành so sánh các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao, đường kính gốc và sinh khối giữa các dòng keo acacia. Kết quả cho thấy dòng BV73 có tốc độ sinh trưởng nhanh, khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt của Bình Định. Điều này cho thấy rằng việc lựa chọn dòng keo phù hợp không chỉ dựa vào năng suất mà còn phải xem xét khả năng thích ứng với môi trường sống.

III. Phương pháp nghiên cứu và đánh giá dòng keo acacia

Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập số liệu từ các khu vực trồng rừng khác nhau tại Bình Định. Sử dụng công cụ PRA và lập ô tiêu chuẩn để điều tra các dòng keo. Các chỉ tiêu như chu vi thân cây, chiều cao và thể tích được đo đạc và phân tích. Phương pháp phân tích phương sai một nhân tố cũng được áp dụng để xác định dòng keo nào có hiệu quả sinh trưởng tốt nhất. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất các dòng keo acacia phù hợp cho trồng rừng tại tỉnh này.

3.1. Đánh giá hiện trạng trồng rừng

Đánh giá hiện trạng trồng rừng tại Bình Định cho thấy rằng mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển rừng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Việc sử dụng giống cây không đồng nhất và thiếu sự quản lý hiệu quả đã dẫn đến chất lượng rừng không cao. Nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin cần thiết để cải thiện tình hình và hướng tới phát triển bền vững hơn cho ngành lâm nghiệp tại Bình Định.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các dòng keo acacia như BV71 và BV73 là những lựa chọn tối ưu cho trồng rừng tại Bình Định. Việc nhân giống và phát triển các dòng này sẽ không chỉ nâng cao năng suất rừng mà còn góp phần vào bảo vệ môi trường. Khuyến nghị cần có các chính sách hỗ trợ cho người dân trong việc trồng và chăm sóc các dòng keo này, đồng thời tăng cường công tác quản lý rừng để đảm bảo phát triển bền vững.

4.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Để phát triển bền vững ngành lâm nghiệp tại Bình Định, cần có các chính sách hỗ trợ cho người dân trong việc trồng và chăm sóc các dòng keo acacia. Các chương trình đào tạo về kỹ thuật trồng rừng và quản lý rừng cũng cần được triển khai để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân. Điều này sẽ giúp cải thiện chất lượng rừng và tăng cường hiệu quả kinh tế cho người trồng rừng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Bình Định, thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam, có diện tích tự nhiên khoảng 6.000 km² với địa hình đa dạng gồm núi cao, đồi thấp, đồng bằng lòng chảo và ven biển. Diện tích đất lâm nghiệp toàn tỉnh hiện đạt khoảng 404.507 ha, chiếm 67,52% diện tích tự nhiên, trong đó diện tích rừng tự nhiên là 184.940 ha (30,8%). Tuy nhiên, diện tích đất lâm nghiệp không có rừng còn rất lớn, khoảng 219.567 ha, tạo tiềm năng phát triển rừng trồng đáng kể. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển kinh tế bền vững, việc lựa chọn loài cây trồng phù hợp với điều kiện lập địa tỉnh Bình Định là vấn đề cấp thiết.

Loài Keo (Acacia), đặc biệt là Keo lai (Acacia hybrid) – sự lai tạo giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm – được đánh giá cao về khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi rộng, cải tạo đất và khả năng cố định CO2. Tỉnh Bình Định đã tập trung nghiên cứu và phát triển các dòng Keo lai nhằm nâng cao năng suất rừng trồng, cải thiện môi trường và tăng thu nhập cho người dân. Mục tiêu nghiên cứu là tuyển chọn các dòng Keo lai thích hợp nhất để phát triển trồng rừng trên địa bàn tỉnh và các vùng có lập địa tương tự, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 4/2015 đến tháng 4/2016, tập trung đánh giá hiện trạng trồng rừng Keo, sinh trưởng, sinh khối và khả năng cố định CO2 của các dòng Keo lai tại Bình Định. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng cơ sở khoa học cho quy hoạch lâm nghiệp, lựa chọn giống cây trồng phù hợp, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sinh trưởng cây rừng, sinh khối và khả năng cố định carbon trong rừng trồng. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết sinh trưởng cây rừng: Tăng trưởng cây được xác định qua các chỉ tiêu như đường kính thân tại 1,3 m (D1,3), chiều cao vút ngọn (Hvn), chiều cao dưới cành (Hdc) và thể tích thân cây. Tăng trưởng được tính theo các công thức tăng trưởng thường xuyên hàng năm, tăng trưởng bình quân định kỳ và suất tăng trưởng, giúp dự đoán năng suất và sản lượng rừng.

2. Mô hình sinh khối và cố định carbon: Sinh khối tươi của cây được đo đạc chi tiết từng bộ phận (thân, rễ, lá) và áp dụng phương trình tính lượng carbon hấp thụ theo công thức C = 0,2113 × P_tươi^1,0293, trong đó C là lượng carbon hấp thụ (kg), P_tươi là sinh khối tươi (kg). Lượng CO2 hấp thụ được tính theo hệ số 3,67 lần lượng carbon.

Các khái niệm chính bao gồm: Keo lai (Acacia hybrid), sinh trưởng cây rừng, sinh khối tươi, cố định carbon, lập địa, và phương pháp khảo nghiệm giống cây lâm nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Kế thừa số liệu có sẵn từ các dự án trồng rừng, hồ sơ giống cây, bản đồ hiện trạng đất đai và rừng tỉnh Bình Định; thu thập số liệu thực địa tại các ô tiêu chuẩn điển hình với 3 ô lặp cho mỗi dòng Keo lai trên các điều kiện lập địa khác nhau.

• Phương pháp thu thập số liệu: Đo đạc trực tiếp các chỉ tiêu sinh trưởng (D1,3, Hvn, Hdc), cân sinh khối tươi từng bộ phận cây, sử dụng công cụ GPS, máy đo khoảng cách và thước dây chính xác. Sinh khối khô được xác định bằng phương pháp sấy mẫu ở 105°C.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel và phương pháp thống kê sinh học trong lâm nghiệp, áp dụng phân tích phương sai một nhân tố với 3 lần lặp, kiểm định tiêu chuẩn của Student để chọn công thức thí nghiệm hiệu quả nhất. Kiểm tra sự khác biệt sinh trưởng và sinh khối giữa các dòng Keo lai.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện trong 12 tháng (4/2015 - 4/2016), bao gồm thu thập số liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất dòng Keo lai phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng trồng rừng Keo tại Bình Định: Diện tích trồng Keo lai tăng nhanh, chiếm tỷ lệ lớn trong tổng diện tích rừng trồng. Sinh trưởng Keo lai vượt trội so với Keo lá tràm và Keo tai tượng, với đường kính thân D1,3 trung bình đạt khoảng 14-20 cm ở tuổi 7 năm, chiều cao vút ngọn từ 15-22 m.

2. So sánh sinh trưởng các dòng Keo lai: Trong 5 dòng Keo lai nghiên cứu (BV16, BV33, BV71, BV73, BV75), hai dòng BV71 và BV73 có sinh trưởng tốt nhất với D1,3 trung bình lần lượt là 20,7 cm và 19,3 cm, chiều cao vút ngọn đạt 22,3 m và 22,9 m, thể tích thân cây đạt trên 380 dm³/cây, vượt trội so với các dòng còn lại.

3. Sinh khối và khả năng cố định CO2: Sinh khối tươi của các dòng Keo lai đạt từ 15-30 kg/cây, trong đó BV71 và BV73 có sinh khối cao nhất. Lượng carbon hấp thụ ước tính từ 7-10 tấn C/ha/năm, tương đương 26-36 tấn CO2/ha/năm, cao hơn đáng kể so với Keo lá tràm và Keo tai tượng.

4. Ảnh hưởng của điều kiện lập địa: Keo lai sinh trưởng tốt nhất trên đất feralit đỏ vàng nền sa thạch với năng suất trung bình 33 m³/ha/năm, thấp hơn trên đất xám phù sa cổ (25 m³/ha/năm). Điều này cho thấy sự khác biệt sinh trưởng rõ rệt theo loại đất và điều kiện khí hậu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định ưu thế vượt trội của Keo lai so với các loài Keo bố mẹ về sinh trưởng, sinh khối và khả năng cố định carbon, phù hợp với mục tiêu phát triển rừng sản xuất và bảo vệ môi trường tại Bình Định. Hai dòng BV71 và BV73 được xác định là dòng ưu tú nhất, có thể nhân giống và phát triển đại trà trên vùng đất đồi của tỉnh.

So với các nghiên cứu trước đây tại miền Nam và miền Trung, kết quả sinh trưởng và năng suất của Keo lai tại Bình Định tương đồng hoặc cao hơn, đặc biệt trên các loại đất feralit đỏ vàng. Việc lựa chọn dòng Keo lai phù hợp với điều kiện lập địa giúp tối ưu hóa năng suất rừng và hiệu quả kinh tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh sinh trưởng D1,3, chiều cao và thể tích thân cây giữa các dòng Keo lai, cũng như bảng thống kê lượng carbon hấp thụ theo từng dòng và điều kiện đất đai, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt và ưu thế của các dòng được chọn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nhân giống và phát triển đại trà dòng Keo lai BV71 và BV73: Tập trung nhân giống sinh dưỡng bằng nuôi cấy mô và giâm hom để đảm bảo chất lượng giống, triển khai trồng rừng sản xuất trên diện tích đất đồi phù hợp trong tỉnh trong vòng 3-5 năm tới.

2. Xây dựng vùng quy hoạch trồng Keo lai phù hợp: Dựa trên kết quả nghiên cứu về điều kiện lập địa, ưu tiên phát triển trên đất feralit đỏ vàng nền sa thạch và các vùng có điều kiện tương tự, nhằm tối đa hóa năng suất và hiệu quả kinh tế.

3. Áp dụng kỹ thuật thâm canh nâng cao năng suất: Đào tạo kỹ thuật trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng cho người dân và các đơn vị quản lý, áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến để tăng trưởng sinh khối và khả năng cố định CO2 trong vòng 2 năm đầu sau trồng.

4. Phát triển chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân tham gia trồng rừng Keo lai: Tạo điều kiện về vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ sản phẩm, nhằm nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân địa phương trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý lâm nghiệp và quy hoạch rừng: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển rừng bền vững, lựa chọn giống cây phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các đơn vị nghiên cứu và phát triển giống cây trồng: Áp dụng phương pháp khảo nghiệm và đánh giá sinh trưởng, sinh khối để phát triển các dòng Keo lai ưu tú, nâng cao chất lượng giống.

3. Người trồng rừng và doanh nghiệp lâm nghiệp: Tham khảo các dòng Keo lai có năng suất cao, kỹ thuật trồng và chăm sóc để tăng hiệu quả sản xuất và lợi nhuận kinh tế.

4. Các tổ chức môi trường và phát triển bền vững: Sử dụng dữ liệu về khả năng cố định CO2 của Keo lai để xây dựng các chương trình bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính.

Câu hỏi thường gặp

1. Keo lai là gì và tại sao được ưu tiên trồng ở Bình Định?
   Keo lai là giống cây lai tự nhiên giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm, có ưu điểm sinh trưởng nhanh, thích nghi rộng, cải tạo đất và khả năng cố định CO2 cao. Ở Bình Định, Keo lai phù hợp với điều kiện đất đồi, khí hậu nhiệt đới gió mùa, giúp nâng cao năng suất rừng và thu nhập người dân.

2. Các dòng Keo lai nào được đánh giá tốt nhất trong nghiên cứu?
   Hai dòng BV71 và BV73 được xác định có sinh trưởng, sinh khối và khả năng cố định CO2 cao nhất, phù hợp để nhân giống và phát triển đại trà trên địa bàn tỉnh.

3. Phương pháp khảo nghiệm giống Keo lai được thực hiện như thế nào?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp lập ô tiêu chuẩn điển hình, đo đạc các chỉ tiêu sinh trưởng (D1,3, Hvn), cân sinh khối tươi từng bộ phận cây, phân tích phương sai một nhân tố với 3 lần lặp, kiểm định tiêu chuẩn Student để chọn dòng ưu tú.

4. Khả năng cố định CO2 của Keo lai như thế nào?
   Keo lai có khả năng hấp thụ từ 7-10 tấn carbon/ha/năm, tương đương 26-36 tấn CO2/ha/năm, cao hơn nhiều so với các loài Keo bố mẹ, góp phần cải thiện môi trường và giảm phát thải khí nhà kính.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn trồng rừng?
   Cần nhân giống sinh dưỡng các dòng ưu tú, xây dựng vùng quy hoạch phù hợp, áp dụng kỹ thuật thâm canh và chính sách hỗ trợ người trồng rừng để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

Kết luận

• Đã xác định được ưu thế vượt trội của Keo lai so với Keo lá tràm và Keo tai tượng về sinh trưởng, sinh khối và khả năng cố định CO2 tại tỉnh Bình Định.
• Hai dòng Keo lai BV71 và BV73 được lựa chọn là dòng thích hợp nhất để phát triển trồng rừng trên vùng đất đồi của tỉnh.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch lâm nghiệp, lựa chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện lập địa tỉnh Bình Định.
• Đề xuất các giải pháp nhân giống, quy hoạch vùng trồng, áp dụng kỹ thuật thâm canh và chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.
• Khuyến nghị các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, người trồng rừng và tổ chức môi trường tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu để phát triển bền vững ngành lâm nghiệp tỉnh Bình Định.

Triển khai nhân giống đại trà dòng BV71 và BV73, xây dựng vùng quy hoạch trồng Keo lai phù hợp, đồng thời đào tạo kỹ thuật thâm canh cho người dân và các đơn vị quản lý rừng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Keo lai là giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng (Acacia mangium) và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis), đây là loài có đặc tính sinh vật học và sinh thái học ưu việt hơn một số loài cây trồng rừng khác: sinh trưởng nhanh, biên độ sinh thái rộng, có khả năng thích ứng với nhiều loại đất, điều kiện lập địa khác nhau, có khả năng cải tạo đất, cải tạo môi sinh, có khả năng đảm bảo thành công trong rừng trồng và tạo ra vùng trồng nguyên liệu lớn, tập trung trong công nghiệp. Keo (Acacia) là một chi thực vật họ phụ Trinh nữ (Mimosoideae) thuộc họ Đậu (Leguminosae) bao gồm khoảng 1.200 loài có phân bố rộng ở châu Á, và châu Đại Dương.

Riêng Austrailia có khoảng 850 loài Keo (Acacia) với hàng trăm loài có lá giả (Pedley, 1987) [30]. Ở Việt Nam, vào đầu những năm 1960 gần 20 loài Keo (Acacia) được đưa vào thử nghiệm gây trồng, Keo lá tràm, Keo lai, Keo tai tượng là một trong những loài có khả năng thích nghi cao và sinh trưởng nhanh do đó trở thành loài cây trồng rừng phổ biến ở các tỉnh phía Nam (Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2000) [19]. Ưu điểm của Keo lai là rất rõ ràng nên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có nhiều văn bản cho phép sử dụng Keo lai như Quyết định 16/2005/QĐ-BNN ngày 15/3/2005 về việc ban hành Danh mục các loài cây chủ yếu cho trồng rừng sản xuất theo 9 vùng sinh thái lâm nghiệp Bình Định là tỉnh nằm trong vùng được phép trồng Keo lai. Theo Tiêu chuẩn ngành 04/TCN – 64 - 2003 Tiêu chuẩn công nhận giống cây lâm nghiệp (Ban hành theo Quyết định số: 35/2003/QĐ-BNN, ngày 9 tháng 1 năm 2003) Tiêu chuẩn giống tiến bộ kỹ thuật và giống quốc gia thì tất cả giống cây lâm nghiệp muốn được công nhận là giống tiến bộ kỹ thuật phải qua khảo nghiệm cơ bản và muốn công nhận giống Quốc gia phải qua khảo nghiệm cơ bản và khảo nghiệm mở rộng hoặc và phải đạt các tiêu chuẩn dưới đây tuỳ theo từng loại giống.

Giống cây lâm nghiệp mới Giống mới chọn tạo phải qua khảo nghiệm và đựợc Bộ NN & PTNT công nhận là giống tiến bộ kỹ thuật hoặc giống quốc gia mới đựợc sử dụng. Giống cây lâm nghiệp mới ngoài tiêu chuẩn về tính khác biệt (có tính trạng mới), tính đồng nhất (về kiểu hình) và tính ổn định trong sinh sản (hữu tính hoặc sinh dưỡng) ít nhất phải có một trong các đặc tính sau đây: Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 - Năng suất vượt giống đối chứng đang được dùng phổ biến trong sản xuất ít nhất 10% về thể tích thân cây hoặc 7% lượng sản phẩm ngoài gỗ. - Khi có cùng năng suất thì chất lượng sản phẩm (gỗ hoặc ngoài gỗ) phải vượt giống đối chứng đang được dùng phổ biến trong sản xuất hơn 15% theo chỉ tiêu được tính. - Có khả năng cao hơn về tính chống chịu sâu bệnh hoặc chống chịu điều kiện bất lợi (tỷ lệ và mức độ bị hại thấp hơn giống đối chứng ít nhất 50%).

- Có các đặc trưng hình thái độc đáo phù hợp với các mục đích kinh tế - xã hội. Cây giống - Cây giống cho cây lấy gỗ phải cho hậu thế (đời sau) có thể tích thân cây vượt giống đối chứng ít nhất 15% cho cây mọc nhanh, 10% cho cây mọc chậm; hoặc có dòng vô tính với thể tích thân cây vượt giống đối chứng 20% cho cây mọc nhanh, 15% cho cây mọc chậm. - Cây giống cho cây lấy sản phẩm ngoài gỗ phải cho hậu thế (đời sau) có năng suất sản phẩm cuối cùng vượt giống đối chứng 7%, cho dòng vô tính có năng suất sản phẩm cuối cùng vượt giống đối chứng 10%. Khảo nghiệm và đánh giá giống Giống cây lâm nghiệp chưa qua khảo nghiệm chỉ đựợc sử dụng tạm thời, sau khi qua khảo nghiệm và đạt các tiêu chuẩn được nêu trên mới được công nhận là giống tiến bộ kỹ thuật hoặc giống quốc gia.

Giống là một trong những khâu quan trọng của trồng rừng thâm canh. Không có giống được cải thiện theo mục tiêu kinh tế thì không thể đưa năng suất rừng lên cao. Trong dự án trồng mới 5 triệu hecta rừng, giống có vai trò cực kỳ quan trọng trong công tác trồng rừng, đặc biệt đối với trồng rừng sản xuất. Vì thế nghiên cứu chọn tạo giống cây rừng là một khâu không thể thiếu trong sản xuất lâm nghiệp.

Công tác giống gồm nhiều bước đi khác nhau trong đó có 4 khâu quan trọng nhất là chọn lọc giống, lai giống, khảo nghiệm giống và nhân giống. Khảo nghiệm giống Khảo nghiệm giống được chia thành khảo nghiệm cơ bản và khảo nghiệm mở rộng. Tất cả các khảo nghiệm giống phải có giống cây cùng mục tiêu đã có làm đối chứng. + Khảo nghiệm cơ bản - Khảo nghiệm giống mới chọn tạo ít nhất phải ở hai lập đia, mỗi lập địa ít nhất phải lặp lại 3 lần, mỗi lần 10 cây.

- Khảo nghiệm xuất xứ hay Khảo nghiệm giống nhập nội ít nhất phải ở hai lập địa, mỗi lập địa ít nhất 3 lần lặp, mỗi lần lặp ít nhất 25 cây. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 - Khảo nghiệm hậu thế ít nhất phải có 8 lần lặp với tổng số ít nhất 30 cây cho mỗi gia đình. - Khảo nghiệm dòng vô tính ít nhất phải có 4 lần lặp với tổng số 24 cây cho mỗi dòng. - Khảo nghiệm tính chống chịu (chống chịu sâu bệnh hoặc điều kiện bất lợi) phải tiến hành ở nơi có sâu bệnh nặng hoặc có điều kiện bật lợi điển hình, ít nhất phải 4 lần lặp, mỗi lần lặp 25 cây.

- Khảo nghiệm mở rộng: Ngoài Khảo nghiệm cơ bản các loại giống muốn được công nhận là giống quốc gia còn cần qua khảo nghiệm mở rộng. Khảo nghiệm mở rộng được tiến hành ở giai đoạn cuối hoặc ngay sau khảo nghiệm cơ bản và trên cùng điều kiện lập địa như khảo nghiệm cơ bản hoặc trên một số lập địa đai diện. Diện tích khảo nghiệm mở rộng ít nhất là 0,2 ha cho mỗi giống. Trồng sản xuất thử Giống cây rừng đã được Bộ NN & PTNT công nhận là Giống quốc gia khi đưa trồng ở nơi khác phải qua trồng sản xuất thử ở những lập địa có điều kiện sinh thái đại diện cho vùng trồng rừng.

Diện tích trồng sản xuất thử ở mỗi lập địa ít nhất là 2 ha và phải có giống đối chứng. Giống được trồng sản xuất thử ở khu vực nào thì đánh giá và trồng cho khu vực ấy, chỉ mở rộng cho các khu vực có điều kiện sinh thái tương tự. Đánh giá giống cây lâm nghiệp - Giống tạm thời được đánh giá sau khi cây giống được chọn, rừng giống và vườn giống được xây dựng và đạt các tiêu chuẩn theo quy định. - Giống tiến bộ kỹ thuật và giống quốc gia được đánh giá sau khi các khảo nghiệm giống được xây dựng một số năm tuỳ theo tốc độ sinh trưởng của giống hoặc theo yêu cầu sản phẩm cuối cùng.

Thời gian đánh giá khảo nghiệm giống Thời gian đánh giá khảo nghiệm giống được quy định như sau: * Khảo nghiệm cơ bản - Cây lấy gỗ sinh trưởng nhanh: 3 năm. - Cây lấy gỗ sinh trưởng chậm: 6 năm. - Cây lấy các sản phẩm ngoài gỗ: sau khi hậu thế hoặc dòng vô tính có thu hoạch tương đối ổn định (tuỳ theo từng loài cây). - Cây có tính chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi : 3 năm.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 * Khảo nghiệm mở rộng và Trồng sản xuất thử - Cây lấy gỗ sinh trưởng nhanh: 2 năm. - Cây lấy gỗ sinh trưởng chậm: 4 năm. - Cây lấy các sản phẩm ngoài gỗ: sau khi hậu thế hoặc dòng vô tính có thu hoạch (tuỳ theo từng loài cây). - Cây có tính chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi: 2 năm.

Cơ sở thực tiễn Diện tích đất lâm nghiệp toàn tỉnh hiện có 404.507 ha, chiếm 67,52% diện tích tự nhiên tỉnh, trong đó có rừng là 184.940 ha, chiếm 30,8% diện tích tự nhiên tỉnh. Độ che phủ rừng Bình Định năm 1995 là 45,5%. Diện tích đất lâm nghiệp không còn rừng là 219.567 ha, có khả năng sản xuất nông lâm nghiệp 217.007 ha, không có khả năng sản xuất là 2. Diện tích có khả năng phát triển rừng ước tính gấp trên 1,5 lần diện tích rừng tự nhiên hiện có ở tỉnh.

Đây là nguồn tiềm năng lớn để phát triển sản xuất lâm nghiệp, trồng rừng phòng hộ sinh thái, phòng hộ cảnh quan kết hợp với trồng rừng kinh tế, trồng cây công nghiệp theo phương thức nông lâm kết hợp để tạo nguồn sản phẩm hàng hóa, đồng thời phát triển trồng rừng phòng hộ chống cát bay ven biển bảo vệ sản xuất nông nghiệp và cuộc sống nhân dân ven biển. Ngành lâm nghiệp Bình Định đã có nhiều đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đáp ứng phần lớn nhu cầu cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến lâm sản, nhu cầu sử dụng gỗ và chất đốt cho nhân dân, tăng nguồn thu ngân sách, nâng cao mức sống, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, công tác quản lý tài nguyên rừng và tổ chức sản xuất ngành lâm nghiệp hiện nay còn nhiều hạn chế và yếu kém. Tiềm năng lợi thế của tài nguyên rừng chưa được khai thác sử dụng có hiệu quả, nạn phá rừng, lấn chiếm đất rừng, khai thác gỗ trái phép ngày càng gia tăng, gây áp lực cho ngành trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Hoạt động sản xuất lâm nghiệp của tỉnh không đảm bảo tính cân đối và đồng bộ. Các chương trình lâm nghiệp của Nhà nước tập trung chủ yếu là bảo vệ và trồng rừng phòng hộ, đặc dụng, trồng rừng sản xuất gỗ nguyên liệu có năng suất và chất lượng cao chưa được chú trọng phát triển. Để quản lý, sử dụng và phát triển rừng một cách bền vững, đòi hỏi phải bố trí một cách cân đối và hợp lý các hoạt động sản xuất lâm nghiệp phù hợp từng loại rừng trên địa bàn. Hiện trạng đất lâm nghiệp cho thấy trong toàn tỉnh còn 240.002 ha chưa có rừng.

Trong đó phần diện tích có khả năng sản xuất nông lâm là 237. Phần diện tích còn lại không có khả năng sản xuất là 2. Điều đó cho thấy việc phát triển trồng rừng trên phần đất trồng có một ý nghĩa lớn trong việc phát triển kinh tế cũng như tăng cường bảo vệ môi sinh của tỉnh.