Luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp đánh giá sinh trưởng và khả năng phát triển loài keo lai acacia mangium x a auriculiformis tại huyện hàm yên tỉnh tuyên quang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sinh trưởng và phát triển loài keo lai Acacia mangium x A. auriculiformis tại huyện Hàm Yên, Tuyên Quang.

• Tác giả: Nguyen Trong Binh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyen Trong Binh
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Sinh Trưởng Loài Keo Lai Acacia Mangium X Acacia Auriculiformis Tại Huyện Hàm Yên, Tuyên Quang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Tuyên Quang

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về loài keo lai

Loài keo lai, được biết đến với tên gọi Acacia mangium x Acacia auriculiformis, là sự kết hợp giữa hai loài keo nổi tiếng với khả năng sinh trưởng nhanh và khả năng thích nghi tốt với môi trường. Nghiên cứu về loài cây này tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang, là một phần quan trọng trong việc đánh giá sinh trưởng cây trồng và phát triển cây trồng tại khu vực. Theo các nghiên cứu trước đây, keo lai có khả năng phát triển mạnh mẽ, với tốc độ sinh trưởng cao hơn so với các loài keo khác, điều này đã được chứng minh qua nhiều khảo sát thực địa. Cụ thể, cây keo lai có thể đạt chiều cao từ 8-10m trong vòng 2 năm trồng, điều này cho thấy tiềm năng lớn trong việc trồng rừng thương mại và cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp giấy tại địa phương. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu nguyên liệu gỗ đang ngày càng gia tăng.

1.1. Đặc điểm sinh học của loài keo lai

Loài keo lai có đặc điểm sinh học nổi bật, bao gồm khả năng chống chịu tốt với bệnh tật và điều kiện môi trường khắc nghiệt. Theo nghiên cứu của Ibrahim (1993), keo lai có thể sinh trưởng tốt trong điều kiện nhiệt độ từ 12-35°C và lượng mưa từ 1200-1850mm. Đặc biệt, keo lai thích nghi tốt với đất cát pha và đất xốp, điều này giúp cây phát triển mạnh mẽ và bền vững. Thời gian ra hoa của cây keo lai thường vào tháng 7 và tháng 8, với khả năng tự thụ phấn cao, giúp tăng cường khả năng sinh sản và tái sinh tự nhiên. Việc nghiên cứu sâu về đặc điểm sinh học này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về loài cây mà còn cung cấp cơ sở cho việc áp dụng các kỹ thuật trồng rừng hiệu quả hơn trong tương lai.

II. Đánh giá sinh trưởng và hiệu quả trồng rừng

Đánh giá sinh trưởng của loài keo lai tại huyện Hàm Yên được thực hiện thông qua việc khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng như độ pH của đất, độ ẩm, và các điều kiện khí hậu. Kết quả cho thấy cây keo lai có khả năng sinh trưởng tốt hơn ở những vùng đất có độ pH từ 5.5 đến 6.5, cùng với độ ẩm đất ổn định. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ cây tốt đạt khoảng 85%, cho thấy hiệu quả cao trong việc trồng rừng. Ngoài ra, việc so sánh giữa các dòng keo lai khác nhau cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt về sinh trưởng, với dòng BV10 là dòng có sinh trưởng nhanh nhất và chất lượng gỗ tốt nhất. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc lựa chọn giống cây phù hợp trong trồng rừng nhằm tối ưu hóa năng suất và hiệu quả kinh tế.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng

Các yếu tố môi trường như khí hậu, độ ẩm, và chất lượng đất đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến sinh trưởng cây trồng. Nghiên cứu cho thấy rằng, trong điều kiện khí hậu tại huyện Hàm Yên, lượng mưa và nhiệt độ là hai yếu tố quan trọng nhất. Điều kiện khí hậu ổn định giúp cây phát triển nhanh chóng, trong khi sự thay đổi đột ngột về thời tiết có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót và sinh trưởng của cây. Việc theo dõi và điều chỉnh các yếu tố này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trồng rừng và đạt được mục tiêu phát triển bền vững trong ngành lâm nghiệp.

III. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu về đánh giá sinh trưởng của loài keo lai Acacia mangium x Acacia auriculiformis tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang đã chỉ ra rằng loài cây này có tiềm năng lớn trong việc phát triển lâm nghiệp bền vững. Kết quả cho thấy cây keo lai không chỉ có khả năng sinh trưởng tốt mà còn có thể đáp ứng nhu cầu nguyên liệu gỗ cho ngành công nghiệp giấy. Tuy nhiên, cần có những nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây keo lai để đưa ra những khuyến nghị hợp lý cho người dân và các cơ quan quản lý. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng rừng hiện đại và lựa chọn giống cây phù hợp sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường trong khu vực.

3.1. Khuyến nghị cho phát triển lâm nghiệp

Để phát triển bền vững ngành lâm nghiệp tại huyện Hàm Yên, cần có các biện pháp cụ thể như tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo kỹ thuật trồng rừng cho người dân. Đồng thời, việc nghiên cứu và phát triển các giống cây mới có khả năng sinh trưởng tốt hơn cũng cần được ưu tiên. Các chương trình hỗ trợ tài chính cho người dân trồng rừng cũng nên được triển khai để khuyến khích họ tham gia vào hoạt động này. Cuối cùng, việc bảo vệ và duy trì các khu rừng hiện có cũng là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN COU 1. Trên thế giới Keo lai là tên gọi tất để chỉ giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng (Acacia ‘mangium) và Keo lá trim (Acacia auriculiformis). Giống lai tự nhiên này được Messrs Herburn và Shim phát hiện lần đâu tiên vào năm 1972 trong số các cây Keo tai tượng trồng ven đường ở Sook Teluid thuộc bang Sabah của Malaysia. Sau nay ‘Tham (1976) cũng coi đó là giống lai.

Đến thing 7 ám 1978, sau khi xem xét các mẫu bản tại phòng tiêu bản thực vật ở Queensland (Australia) được gửi đến từ thing 1 năm 1977 Pedgley đã xác nhận đó là giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng lá tram (Lê Dinh Khả, 1999) [18]. và Keo Nghiên cứu trong giai đoạn vườn ươm cho thấy cây con Keo lai hình thành lá giả (Phyllode) sớm hơn Keo tai tượng và muộn hơn Keo lá trim (Rufelds, 1988). ‘Tink chất trung gian giữa Keo tai tượng và Keo lá trim của Keo lai còn được phát hiện ở các tính trạng khác như höa tự, hoa và hạt (Bowen, 1981) (Lê Đình Khả, 1999) [18]. "Nghiên cứu tai Sabah chờ thấy cây Keo lai thé hiện sự sinh trưởng nhanh hơn.

Keo tai tượng thuần loại, cây Keo lai cũng cho chất lượng gỗ sợi, gỗ dán lạng, bột giấy tốt hơn Keo tai tượng. Ngoài ra Keo lai cũng cổ sự tăng sức chống chịu với bệnh thối ruột gỗ trozkhi 19 Keo tai tượng lại thường bị rồng ruột. “Theo Krathin +of/rong (2003) về phân bố và hình thái cho thấy Keo lai xuất hiện ở những nơi có nhiệt độ từ 12-35'C, lượng mưa đạt từ 1200-1850mm, và độ cao. Trong 2 năm Keo lai có thé đạt chiếu cao từ 8-10m và đường kính từ 7,5-9em.

Keo lai thích hợp với đất cát pha, đất sét pha cát và đặc biệt là đất xốp. Keo lai bất đầu có hoa khoảng 3 năm tuổi, mùa ra hoa vào tháng 7 và tháng 8, lần ai ra hoa vào tháng 10 và thắng 11, hoa tự có mau trắng đến hoi trắng, chiếu đài bông từ 8 đến 10em. Quả Keo lai xoắn vòng và chín sau 3 tháng (Ibrahim 1993), trong một vỏ quả thường có từ 5-9 hat, kích thước hat đạt tir 0,3-0,4em, vỗ hat cứng do vậy có thé xử lý bing cách ngâm trong axit Sulfuric đạc khoảng 15 phút sau 46 rửa sạch bằng nước hoặc có thể ngâm trong nước nóng qua đêm, sau khi xử lý 7-10 ngày hạt sẽ nảy mắm. Tuy nhiên, hat không được dùng trong việc tái sinh vì chúng.

bị phân ly A. "Nhân giống Keo lai bằng giảm hom hoặc nuôi cấy mô, cả hai phương pháp đã ching mình đạt được thành công (Darus 1993, Kijkar 1992). Về giảm hom Keo lai cho tỷ lệ ra rễ cao (292%), hom được xử lý bằng hooc môn ra rễ (Indole Butyric Acid - IBA 100 ppm) và giữ dưới điều khiển hoàn cảnh, độ ẩm đạt trên 80% và nhiệt độ. "Tại Malaysia khi nghiên cứu về cơ chế phát triển sạch (CDM) cho thấy năng lực hấp thụ Cacbon của một số loài chủ yếu trong trồng rừng rất tốt, trong đó phải kể đến các loài Keo.

Kết quả cho thấy năng lực hấp thụ Cacbon của Keo lai lai nhỏ hơn Keo tai tượng và sấp si bằng Keo lá trầm. Năng lực hấp thu Cacbon của Keo lai đạt 6,22 tấn/hajnăm, Keo tai tượng đạt 6,39 tấn/hwinăm, Keo lá trim đạt 4,80 tấn/ha/năm (33). Mặc dù Keo lai đã được phát hiện khá sớm, nhưng nhìn chung các công trình nghiên cứu Keo lai trên thế giới chỉ tập chung chủ yếu vào nghiên cứu phát triển giống, các công trình nghiên cứu về sinh trường và hiệu quả rừng trồng Keo lai chưa nhiều, do vay chưa thể đánh giá hết được hiệu quả mà rừng Keo lai đã đem lại. Nghiên cứu về chọn giống Keo tal 6 Việt Nam Keo lai được trung tâm nghiên cứu gong cây rừng phát hiện lần cđầu tiên tại các vùng Tân Tạo, Song Mây, Trị An, Tring Bom (Nam bộ) và Ba Vì (Hà Tây) vào các năm 1991-1992 [12].

Năm 1993 đã có những nghiên cứu bước iu, các cây lai này có đặc điểm nổi bật là sinh trưởng nhanh và vượt lên trên tán rừng, hình thái tấn và mầu sắc vỏ mang tính trung gian giữa Keo tai tượng và Keo lá trầm. Lê Đình Khả và các tác giả (1997) [13], nghiên cứu khảo nghiệm Keo lai tại Ba Vi cho thấy ở giai đoạn 4 năm tuổi cây hom của Keo lai đời F, có thể tích gấp 1,6-2 lần Keo tai tượng và gấp 3-4 lần Keo lá trim. Tốc độ sinh trưởng của cây lai nhanh hơn cả những xuất xứ tốt nhất trong các loài bố mẹ, và vẫn duy tr ở giai đoạn tửa sạch bằng nước hoặc có thể ngâm trong nước nóng qua dém, sau khi xử lý 7-10 ngày hạt sẽ nảy mam. Tuy nhiên, hạt không được đùng trong việc tái sinh vì chúng bị phân ly A.

Về giãm hom Keo lai cho tỷ lệ ra rế cao (292%), hom được xử lý bằng hooc môn ra rễ (Indole Butyric Acid - TBA 100 ppm) và giữ dưới điều khiển hoàn cảnh, độ ẩm đạt trên 80% và nhiệt độ cưới 30°C [32]. Tai Malaysia khi nghiên cứu về cơ chế phát triển sạch (CDM) cho thấy năng lực hấp thụ Cacbon của một số loài chủ yếu trong trồng rùng rất tốt, tong đó phải kké đến các loài Keo. Kết quả cho thấy năng lục hấp thự Cacbon của Keo lai lại nhỏ hơn Keo tai tượng và sip sỉ bằng Keo lá tram. Năng lực hấp thu Cacbon của Keo lai đạt 6,22 tấn/ha/năm, Keo tai tượng đạt 6,39 tấn/ha/năm, Keo lá trim đạt 4,80 tấn ha/năm [33].

"Mặc dù Keo lai đã được phát hiện khá sớm, nhưng nhìn chung các công trình nghiên cứu Keo lai rên thế giới chỉ tập chủng chủ yếu vào nghiên cứu phát triển giống, các công trình nghiên cứu v inh trường và hiệu quả rừng trồng Keo lai chưa nhiều, do vậy chưa thể đánh giá hết được hiệu quả mà rừng Keo lai đã đem lai. Nghiên cứu về chọn giống Keo lai 6 Việt Nam Xeo jai được trung tâm nghiên cứu gống cây rừng phát hiện lần ‘iu tiên tại các ving ‘Cin Teo, Sông May, Trị An, Trắng Bom (Nam bộ) và Ba Vì (Hà Tây) vào các năm 1991-1992 [12]. Năm 1993 đã có những nghiên cứu bước iu, các cây lai này có đặc điểm nổi bật là sinh trưởng nhanh và vượt lên trên tần từng, hình thái tấn và mầu sắc vỏ mang tính trung gian giữa Keo tai tượng và Keo lá tràm, Lê Đình Khả và các tác giả (1997) [3], nghiên cứu khảo nghiệm Keo lai tại Ba Vi cho thấy ở giai đoạn 4 năm tuổi cây hom của Keo lai đồi F, có thể tích gấp 1,62 lần Keo tai tượng và gấp 3-4 lần Keo lá trim. Tốc độ sinh trường của cây lai nhanh hơn cả những xuất xứ tốt nhất trong các loài bố mẹ, và vẫn duy trở giai đoạn 4 năm tuổi và tiếp tục sau một số năm.

Từ những sự khác biệt vẻ tốc độ sinh trưởng và khối lượng riêng của gỗ các dòng Keo lai, tác giả đã chọn ra được những dòng Keo lai có thể tích thân cây cao nhất, chất lượng tốt nhất và khối lượng riêng của gỗ "ương đối cao. Lê Đình Khả và Đoàn Ngọc Giao (2004) [14], nghiên cứu vẻ khảo nghiệm giống Keo la tại một số vùng sinh thái cho thấy, tại Long Thành- Đồng Nai và một số nơi khác, sau 5 năm khảo nghiệm thì dòng BV1O là đồng có sinh trưởng nhanh nhất và có chất lượng thân cây cao nhất, tiếp đến là các dòng BV16 va BV15 trong khi đó các dong nhập từ Malaysia (MLS) và Trung Quốc (TQ) có sinh trưởng và chất lượng thân cây kém hơn. Tai Bình Dương và Qui Nhơn, dòng BV10 vin là dòng sinh trưởng nhanh nhất sau đó đến BV32, BV33, TBI2, TBS, BV6 những dòng này .đều cố thể tích thân cây cao gấp 2 lần Keo tai tượng và gấp 3 lần Keo lá trầm. Nghiên cứu của Trần Hữu Biển (2005) [4], vẻ khảo nghiệm 15 ding Keo lai tại Bàu Bàng sau 12 tháng tuổi đã chon ra được các dòng có đường kính D,;= 4,đem.

Va chiếu cao H,, = 4,6m, trong 46 đồng 13 có đường kính D, ;=5,8em và H„= 6,0m là tốt nhất. Khi nghiên cứu về khảo nghiệm chọn giống Keo lai, tác giả Lê Dinh Khả và cộng sự (2003) {15] đã khảo nghiệm 20 đồng võ tính Keo lai được chọn lọc đợt đầu có sinh trưởng là tốt nhất, so sánh vối các loài bố mẹ cho thấy sau 5 năm đã chọn được 6 dong Keo la tốt nhất có (bể ¡ích thân cây gấp 1,4-1,7 lần các dng Keo lai có sinh trưởng kém nhất và gấp ¡,©-1.0 lần các loài keo bố mẹ. Các dòng được chon lựa này cũng là những dong có khả năng chịu hạn hon hoặc tương đương với các loài keo bố mẹ, có hàm lượng cellulose cao, có hiệu suất bột giấy cao và tinh chất co học của giấy cao hơn các loài keo bố mẹ. Trong đó dòng BV10 là ding có nhiều tính chất ưu việt nhất.

Nghiên cứu của Lê Dinh Kha và các cộng sự năm 1997 [16] cho thấy khong nên ding hạt của cây Keo lai để gây trồng rừng mới, Keo lai đời F, có hình thái trung gian giữa hai loài bổ mẹ và tương đối đồng nhất, có ưu thế la rõ rệt vẻ sinh trưởng. Đến đời F; Keo lai bit đầu có biểu hiện thoái hóa và phân ly khá rõ rệt thành các dạng cây khác nhau, có biến động lớn về sinh trưởng. Do vậy, để duy trì được .4 năm tuổi và liếp tục sau một số năm. Từ những sự khác biệt về tốc độ sinh trưởng.

và khối lượng riêng của gỗ các dòng Keo lai, tác giả đã chọn ra được những dòng Keo lai có thể tích thân cây cao nhất, chất lượng tốt nhất và khối lượng riêng của gỗ tương đối cao. Lê Đình Khả và Đoàn Ngọc Giao (2004) [14], nghiên cứu về khảo nghiệm giống Keo lai tại một số vùng sinh thái cho thấy, tại Long Thành- Đồng Nai và một số nơi khác, sau 5 năm khảo nghiệm thì dòng BV10 là dòng có sinh trưởng nhanh nhất và cớ chất lượng thân cây cao nhất, tiếp đến là các dòng BV16 và BVIS trong hi đó các dòng nhập từ Malaysia (MLS) và Trung Quốc (TQ) có sinh trưởng và chất lượng thân cây kém hơn. Tại Bình Dương và Qui Nhơn, dong BV10 vẫn là dòng sinh trưởng nhanh nhất san đó đến BV32, BV33, TBI2, TBS, BV6 những dòng này. đều có thể tích thân cây cao gấp 2 Min Keo ti tượng và gấp 3 lần Keo lá trim.

"Nghiên cứu của Trần Hữu Biển (2005) [4]; về khảo nghiệm 15 dong Keo lai tại Bầu Bàng sau 12 tháng tuổi đã chọn 7# được các dòng có đường kính D, y= 4,đem.