Nghiên Cứu Dịch Thuật Anh-Việt Các Bài Thuyết Trình Tại Hội Nghị Quốc Tế ICISE

Nghiên cứu bản dịch Anh - Việt tại hội nghị quốc tế ICISE, luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả và thách thức trong dịch thuật chuyên ngành.

• Tác giả: Đặng Trịnh Trường Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quang Ngoạn
• Trường học: Quy Nhon University
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu Dịch Thuật Anh-Việt Bài Thuyết Trình Tại Hội Nghị Quốc Tế ICISE
• Loại tài liệu: master thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF ABBREVIATION
• 1. AIM AND OBJECTIVES OF THE STUDY
• 2. RESEARCH QUESTIONS
• 3. SCOPE OF THE STUDY
• 4. SIGNIFICANCE OF THE STUDY
• 5. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 6. LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 6.1. TRANSLATION AND RELEVANT ISSUES
• 6.1.1. Translation
• 6.2. TRANSLATION ASSESSMENT APPROACHES

Tóm tắt

I. Dịch thuật Anh Việt và hội nghị quốc tế

Nghiên cứu tập trung vào dịch thuật Anh-Việt trong bối cảnh hội nghị quốc tế, đặc biệt là các bài thuyết trình tại ICISE. Dịch thuật trong môi trường này đòi hỏi sự chính xác cao do tính chất chuyên ngành và sự đa dạng văn hóa. Hội nghị quốc tế là nơi giao lưu tri thức, nên việc dịch thuật không chỉ đơn thuần là chuyển ngữ mà còn phải đảm bảo truyền tải đúng ý nghĩa và ngữ cảnh. ICISE, với vai trò là trung tâm khoa học liên ngành, cung cấp nguồn dữ liệu phong phú cho nghiên cứu này.

1.1. Tầm quan trọng của dịch thuật chuyên ngành

Dịch thuật chuyên ngành đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nhà khoa học từ nhiều quốc gia. Tiếng Anh và tiếng Việt có hệ thống ngữ pháp và cấu trúc khác biệt, gây khó khăn trong việc dịch các câu phức tạp như câu bị động, câu điều kiện và câu chứa mệnh đề quan hệ. Nghiên cứu này nhằm tối ưu hóa quá trình dịch thuật, giúp các dịch giả và phiên dịch viên thực hiện công việc hiệu quả hơn.

1.2. Bối cảnh hội nghị quốc tế tại ICISE

ICISE là nơi tổ chức nhiều hội thảo quốc tế về khoa học cơ bản và ứng dụng. Các bài thuyết trình tại đây thường chứa nhiều thuật ngữ chuyên ngành, đòi hỏi dịch thuật chính xác. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ các hội nghị này để phân tích các chiến lược dịch thuật, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể.

II. Phương pháp nghiên cứu và đánh giá dịch thuật

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính để phân tích các kỹ thuật dịch thuật được áp dụng trong việc dịch các câu phức tạp từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Các tài liệu hội nghị được chọn làm nguồn dữ liệu chính, với sự tham gia của các chuyên gia dịch thuật hàng đầu. Phương pháp đánh giá chất lượng dịch thuật dựa trên các tiêu chí như độ chính xác, tính tự nhiên và sự phù hợp với ngữ cảnh.

2.1. Phương pháp đánh giá chất lượng dịch thuật

Nghiên cứu áp dụng các phương pháp đánh giá dịch thuật dựa trên lý thuyết và thực tiễn. Các tiêu chí đánh giá bao gồm độ chính xác về ngữ nghĩa, tính tự nhiên của ngôn ngữ đích và sự phù hợp với văn hóa bản địa. Các phương pháp này giúp đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

2.2. Nguồn dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các bài thuyết trình tại hội nghị quốc tế tổ chức tại ICISE. Các mẫu dịch thuật bao gồm câu bị động, câu điều kiện và câu chứa mệnh đề quan hệ. Số lượng mẫu đủ lớn để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả phân tích.

III. Kết quả và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu chỉ ra rằng chiến lược dịch thuật phổ biến nhất là giữ nguyên cấu trúc câu gốc trong bản dịch. Chiến lược này được đánh giá cao về độ chính xác và tính tự nhiên. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phân loại chiến lược dịch thuật và xem xét mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch thuật.

3.1. Chiến lược dịch thuật hiệu quả

Chiến lược giữ nguyên cấu trúc câu gốc được chứng minh là hiệu quả nhất trong việc dịch các câu phức tạp từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Chiến lược này giúp đảm bảo độ chính xác về ngữ nghĩa và tính tự nhiên của bản dịch. Nghiên cứu cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể để tối ưu hóa quá trình dịch thuật.

3.2. Ứng dụng thực tiễn trong dịch thuật

Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, giúp các dịch giả và phiên dịch viên cải thiện kỹ năng dịch thuật. Các khuyến nghị từ nghiên cứu có thể được áp dụng trong các hội nghị quốc tế và các tình huống dịch thuật chuyên ngành khác, góp phần nâng cao chất lượng giao tiếp đa văn hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, dịch thuật và phiên dịch đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nền văn hóa và ngôn ngữ khác nhau. Tại Việt Nam, việc dịch thuật từ tiếng Anh sang tiếng Việt, đặc biệt trong các hội nghị quốc tế, gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về hệ thống ngữ pháp và cấu trúc câu giữa hai ngôn ngữ. Luận văn này tập trung nghiên cứu dịch thuật ba loại câu phổ biến trong tiếng Anh là câu bị động, câu điều kiện và câu chứa mệnh đề quan hệ trong các bài phát biểu tại các hội nghị quốc tế tổ chức tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), Bình Định, trong năm 2018. Mục tiêu chính của nghiên cứu là phân tích các chiến lược dịch và đánh giá chất lượng bản dịch nhằm hỗ trợ quá trình dịch thuật tiếng Anh - tiếng Việt, từ đó nâng cao hiệu quả công việc của các phiên dịch viên. Phạm vi nghiên cứu bao gồm khoảng 120 mẫu câu cho mỗi loại câu, được thu thập từ 9 bản ghi âm tiếng Anh và 9 bản ghi âm tiếng Việt tương ứng, với tổng số từ khoảng 70.000 từ cho mỗi ngôn ngữ. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp các khuyến nghị dịch thuật cụ thể, góp phần cải thiện chất lượng phiên dịch trong các hội nghị khoa học quốc tế, đồng thời làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực dịch thuật học thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết dịch thuật kinh điển và hiện đại, bao gồm định nghĩa dịch thuật của Catford (1965), Nida (1969), Larson (1984) và Snell-Horby (1988), nhấn mạnh quá trình chuyển đổi ý nghĩa từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích với sự duy trì tính chính xác và phong cách. Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng các mô hình đánh giá chất lượng dịch thuật như phân loại theo tiêu chí nội dung (message), ngữ cảnh (context) và chuẩn mực ngôn ngữ (language norm) dựa trên tổng hợp các phương pháp đánh giá dịch thuật hiện có. Về ngữ pháp, nghiên cứu phân tích ba loại câu tiếng Anh: câu bị động (passive sentences), câu điều kiện (conditional sentences) và câu chứa mệnh đề quan hệ (relative clauses), đồng thời đối chiếu với các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt như cụm từ chủ vị, kết từ phụ thuộc chỉ ý nghĩa giả thiết – hậu quả và động từ không độc lập trong cụm động từ. Các khái niệm chính bao gồm: câu bị động tiếng Anh và cách biểu đạt tương đương trong tiếng Việt, các loại câu điều kiện theo phân loại của Thomson & Martinet (1986), và các loại mệnh đề quan hệ theo phân loại của Thomson & Martinet (1986) và Quirk & Greenbaum (1985).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp mô tả để phân tích dữ liệu thu thập được. Nguồn dữ liệu gồm 9 bản ghi âm tiếng Anh và 9 bản ghi âm tiếng Việt của các bài phát biểu tại hội nghị quốc tế tổ chức tại ICISE trong 4 ngày từ 8 đến 11 tháng 5 năm 2018. Tổng số mẫu câu thu thập gồm 120 câu bị động, 117 câu điều kiện và 120 câu chứa mệnh đề quan hệ. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các câu thuộc ba loại trên trong bản ghi âm, không thiên vị, đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu dựa trên thang đánh giá chất lượng dịch thuật được xây dựng riêng cho nghiên cứu, gồm ba tiêu chí: message (nội dung), context (ngữ cảnh) và language norm (chuẩn mực ngôn ngữ), với ba mức đánh giá: tốt, trung bình và kém. Quy trình nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu, chuyển đổi bản ghi âm thành văn bản, xác định và đánh giá các câu mục tiêu, đề xuất bản dịch thay thế cho các bản dịch trung bình và kém, tổng hợp kết quả và rút ra kết luận. Độ tin cậy và tính hợp lệ được đảm bảo nhờ nguồn dữ liệu uy tín và thang đánh giá rõ ràng, dễ áp dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Dịch câu bị động: Chiến lược phổ biến nhất là sử dụng cấu trúc bị động trong tiếng Việt với cùng động từ gốc, chiếm 39,2% (47/120) số mẫu, đạt tỷ lệ đánh giá tốt 80,1%. Chiến lược chuyển đổi sang câu chủ động với hoán đổi vai trò chủ ngữ và tân ngữ cũng được sử dụng nhiều (20%), với tỷ lệ đánh giá tốt 81,5%. Tổng cộng, 69,2% câu bị động được dịch tốt, 23,3% trung bình và 7,5% kém. Vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ chiếm tỷ lệ cao nhất trong các lỗi (24,2%), trong khi vi phạm nội dung chỉ chiếm 7,5%.

2. Dịch câu điều kiện: Chiến lược chủ yếu là giữ nguyên cấu trúc câu điều kiện trong tiếng Việt, chiếm 78,6% (92/117) số mẫu, trong đó 56,4% không sử dụng chỉ báo thời gian và 22,2% có sử dụng chỉ báo thời gian. Tỷ lệ dịch tốt chỉ đạt 41%, trung bình 28,2% và kém 30%. Vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ chiếm 48,7%, vi phạm nội dung 30,7%, và vi phạm ngữ cảnh 20,5%. Các chiến lược khác ít được sử dụng và có tỷ lệ dịch kém cao nhất (48%).

3. Dịch câu chứa mệnh đề quan hệ: Chiến lược phổ biến là sử dụng cụm từ chủ vị trong tiếng Việt không có đại từ quan hệ, chiếm 53,1% (64/120) số mẫu, với tỷ lệ đánh giá tốt 70,1%. Sử dụng đại từ quan hệ tiếng Việt (như người, thứ, cái, mà) chiếm 23,3%, với tỷ lệ đánh giá tốt 82,6%. Tổng thể, 68% câu chứa mệnh đề quan hệ được dịch tốt, 22,5% trung bình và 9,5% kém. Vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ chiếm 18,3%, vi phạm nội dung 7,5%, và vi phạm ngữ cảnh 6,7%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc dịch câu bị động từ tiếng Anh sang tiếng Việt tương đối thuận lợi khi sử dụng cấu trúc bị động tương ứng trong tiếng Việt hoặc chuyển đổi sang câu chủ động với hoán đổi vai trò chủ ngữ và tân ngữ. Điều này phù hợp với đặc điểm ngữ pháp của hai ngôn ngữ và được hỗ trợ bởi tỷ lệ đánh giá tốt cao. Ngược lại, dịch câu điều kiện gặp nhiều khó khăn hơn, thể hiện qua tỷ lệ dịch tốt thấp và tỷ lệ vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ cao, có thể do sự khác biệt trong cách biểu đạt thời gian và điều kiện giữa hai ngôn ngữ. Việc thiếu các chỉ báo thời gian trong bản dịch cũng làm giảm tính chính xác và rõ ràng của câu dịch. Đối với câu chứa mệnh đề quan hệ, việc sử dụng cụm từ chủ vị không có đại từ quan hệ trong tiếng Việt là chiến lược phổ biến và hiệu quả, phù hợp với cấu trúc ngữ pháp tiếng Việt vốn không có khái niệm mệnh đề quan hệ như tiếng Anh. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến chuẩn mực ngôn ngữ và ngữ cảnh, cho thấy cần chú ý hơn đến sự phù hợp về phong cách và mức độ trang trọng trong dịch thuật hội nghị khoa học. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ đánh giá tốt, trung bình và kém cho từng loại câu sẽ minh họa rõ nét hơn sự khác biệt về hiệu quả dịch thuật giữa các chiến lược.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo chuyên sâu về dịch thuật câu điều kiện: Tập trung vào việc sử dụng các chỉ báo thời gian phù hợp và cách biểu đạt điều kiện trong tiếng Việt để giảm thiểu vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ và nội dung. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: các trung tâm đào tạo phiên dịch và dịch thuật.

2. Khuyến khích sử dụng cấu trúc bị động tiếng Việt tương ứng khi dịch câu bị động tiếng Anh: Giúp duy trì tính chính xác và tự nhiên của bản dịch, đồng thời giảm thiểu sai sót trong việc hoán đổi vai trò chủ ngữ và tân ngữ. Thời gian thực hiện: ngay lập tức; Chủ thể: phiên dịch viên, biên dịch viên.

3. Phát triển tài liệu hướng dẫn dịch câu chứa mệnh đề quan hệ: Bao gồm các ví dụ minh họa và các chiến lược dịch phù hợp với đặc điểm ngữ pháp tiếng Việt, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng dịch của phiên dịch viên. Thời gian thực hiện: 3 tháng; Chủ thể: các nhà nghiên cứu ngôn ngữ và dịch thuật.

4. Áp dụng thang đánh giá chất lượng dịch thuật chuẩn hóa trong quá trình đào tạo và đánh giá phiên dịch viên: Giúp nâng cao tính khách quan và hiệu quả trong việc cải thiện chất lượng dịch thuật. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: các tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ phiên dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Phiên dịch viên và biên dịch viên tiếng Anh - tiếng Việt: Nghiên cứu cung cấp các chiến lược dịch cụ thể và đánh giá chất lượng dịch thuật, giúp họ nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc trong các hội nghị quốc tế.

2. Giảng viên và sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, Dịch thuật: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc giảng dạy và học tập về dịch thuật chuyên ngành, đặc biệt là dịch thuật hội nghị và dịch thuật học thuật.

3. Các nhà nghiên cứu dịch thuật và ngôn ngữ học ứng dụng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về dịch thuật câu phức tạp giữa tiếng Anh và tiếng Việt, mở ra hướng nghiên cứu sâu hơn về dịch thuật học thuật và phiên dịch.

4. Các tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ phiên dịch: Tham khảo để xây dựng chương trình đào tạo, đánh giá và nâng cao chất lượng phiên dịch viên, đặc biệt trong lĩnh vực hội nghị khoa học quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu chỉ tập trung vào ba loại câu: câu bị động, câu điều kiện và câu chứa mệnh đề quan hệ?
   Ba loại câu này được chọn vì tính phổ biến và phức tạp trong ngữ pháp tiếng Anh, đồng thời có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dịch thuật trong các bài phát biểu hội nghị. Thời gian nghiên cứu giới hạn cũng là lý do chỉ tập trung vào ba loại câu này.

2. Chiến lược dịch câu bị động nào được đánh giá hiệu quả nhất?
   Sử dụng cấu trúc bị động tương ứng trong tiếng Việt hoặc chuyển đổi sang câu chủ động với hoán đổi vai trò chủ ngữ và tân ngữ được đánh giá là hiệu quả nhất, với tỷ lệ dịch tốt lần lượt là 80,1% và 81,5%.

3. Tại sao dịch câu điều kiện gặp nhiều khó khăn hơn so với hai loại câu còn lại?
   Do sự khác biệt về cách biểu đạt điều kiện và thời gian trong tiếng Anh và tiếng Việt, đặc biệt là việc sử dụng các chỉ báo thời gian trong câu điều kiện tiếng Việt còn hạn chế, dẫn đến nhiều vi phạm chuẩn mực ngôn ngữ và nội dung.

4. Làm thế nào để đánh giá chất lượng bản dịch trong nghiên cứu này?
   Chất lượng bản dịch được đánh giá dựa trên ba tiêu chí: nội dung (message), ngữ cảnh (context) và chuẩn mực ngôn ngữ (language norm), với ba mức đánh giá: tốt, trung bình và kém, sử dụng thang đánh giá phân tích được xây dựng riêng cho nghiên cứu.

5. Nghiên cứu có đề xuất gì cho các phiên dịch viên trong thực tế?
   Nghiên cứu khuyến nghị phiên dịch viên nên ưu tiên sử dụng cấu trúc tương ứng trong tiếng Việt, chú ý đến ngữ cảnh và chuẩn mực ngôn ngữ, đặc biệt là trong dịch câu điều kiện, đồng thời thường xuyên cập nhật và nâng cao kỹ năng dịch thuật qua đào tạo chuyên sâu.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích và đánh giá chiến lược dịch ba loại câu tiếng Anh phổ biến trong các bài phát biểu hội nghị quốc tế tại ICISE, với khoảng 120 mẫu câu cho mỗi loại.
• Kết quả cho thấy dịch câu bị động và câu chứa mệnh đề quan hệ đạt tỷ lệ dịch tốt cao hơn so với câu điều kiện, trong khi câu điều kiện gặp nhiều khó khăn hơn về chuẩn mực ngôn ngữ và nội dung.
• Chiến lược dịch hiệu quả nhất là giữ nguyên cấu trúc bị động và sử dụng cụm từ chủ vị trong tiếng Việt cho câu chứa mệnh đề quan hệ, trong khi dịch câu điều kiện cần chú ý bổ sung chỉ báo thời gian phù hợp.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp đào tạo, hướng dẫn dịch thuật và áp dụng thang đánh giá chất lượng dịch thuật nhằm nâng cao hiệu quả phiên dịch trong các hội nghị quốc tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng phạm vi nghiên cứu, áp dụng các phương pháp định lượng và phát triển tài liệu đào tạo chuyên sâu cho phiên dịch viên; đồng thời kêu gọi các tổ chức đào tạo và phiên dịch viên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng dịch thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING QUY NHON UNIVERSITY ĐẶNG TRỊNH TRƯỜNG GIANG A STUDY OF ENGLISH-VIETNAMESE TRANSLATIONS OF PRESENTATIONS AT INTERNATIONAL CONFERENCES AT ICISE MASTER THESIS IN ENGLISH LINGUISTICS BINH DINH - 2019 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING QUY NHON UNIVERSITY ĐẶNG TRỊNH TRƯỜNG GIANG A STUDY OF ENGLISH-VIETNAMESE TRANSLATIONS OF PRESENTATIONS AT INTERNATIONAL CONFERENCES AT ICISE Field: English Linguistics Code: 8. NGUYỄN QUANG NGOẠN BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN ĐẶNG TRỊNH TRƯỜNG GIANG NGHIÊN CỨU DỊCH THUẬT ANH-VIỆT TRONG CÁC BÀI PHÁT BIỂU HỘI NGHỊ QUỐC TẾ TỔ CHỨC TẠI ICISE Ngành: Ngôn ngữ Anh Mã số: 8.01 Người hướng dẫn: PGS. NGUYỄN QUANG NGOẠN i STATEMENT OF AUTHORSHIP This thesis represents my own work and due acknowledgement is given whenever information is derived from other sources. No part of this thesis has or is being concurrently submitted for any other qualification at any university except where due reference has been made in the text.

Quy Nhon, 2019 DANG TRINH TRUONG GIANG ii ACKNOWLEDGEMENT Without the assistance of many people, this thesis could not have been completed. I would like to express my profound gratitude and respect to those who provide me with advice and assistance when I carry out this research. First and foremost, I am deeply thankful to Assoc. Nguyen Quang Ngoan, my supervisor, who kindly provides me with appropriate direction, useful suggestions and critical comments so that I can have a suitable topic to pursue and finish in time.

Secondly, I would like to express my thank to Dr. Tran Thanh Son, the manager of the International Center for Interdisciplinary Science and Education, who gives me an invaluable source of data for collecting and studying. Besides, I owe a debt of gratitude to Mr. Vo Ngoc Hoi, a PhD candidate and also my university graduation thesis supervisor.

Thanks to the support of Mr. Vo, a great number of materials sources are accessible to me, which helps me to have appropriate reference whenever I need. Thirdly, let me express my gratitude to all the lecturers of the Department of Foreign Languages in specific and to Quy Nhon Univesity in general who have provided me with precious education, not only in English major but also in other fields of knowledge. Without such knowledge, I cannot make such a far progress in my academic career.

Last but not least, my big thank is sent to my family, my friends and my colleagues who have helped me settle down many difficulties during this period so that I can focus on the thesis and finish it in due time. iii ABSTRACT Translation in general and interpretation in particular has become more and more popular in the current trend of integration and internationalization. Because English and Vietnamese have a different system of grammar and structure, it is believed that the translation of certain English types of sentence into Vietnamese are problematic. Hence, this study aims at investigating the Vietnamese translation of three common types of sentence in English, namely passive sentences, conditional sentences and sentences containing relative clause.

The results of this study are expected to facilitate English- Vietnamese translation process, and as a result, help translators and interpreters to perform their job much better. The used qualitative method in this study found that the most used strategy to translate the three investigated types of sentence was to keep using the structure of the original sentence in its translation. This strategy was proved to be really effective with the highest rate of good assessment and lowest rate of poor one. Nonetheless, this study did not make much classification in translation strategies and did not pay close attention to the interrelationship among factors in translation work, further studies with larger scale are recommended to be carried out to shed light on these concerns.

iv TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii TABLE OF CONTENTS. iv LIST OF TABLES. vii LIST OF ABBREVIATION.

AIM AND OBJECTIVES OF THE STUDY. SCOPE OF THE STUDY. SIGNIFICANCE OF THE STUDY. ORGANIZATION OF THE STUDY.

LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND. TRANSLATION AND RELEVANT ISSUES. Translation assessment approaches. Factors affecting conference interpretation.

INVESTIGATED TYPES OF SENTENCE. Sentences containing relative clauses, conditional sentences and passive sentences in English. PREVIOUS RELEVANT STUDIES. DATA SOURCES AND SAMPLES.

TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT APPROACH. RELIABILITY AND VALIDITY. FINDINGS AND DISCUSSION. Sentences containing relative clauses.

Translation of passive sentences. Translation of conditional sentences. Translation of sentences containing relative clauses. CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS.

Sentences containing relative clauses. SUGGESTIONS FOR FURTHER STUDIES. 91 LIST OF PUBLISHED WORKS. TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT OF PASSIVE SENTENCES.

TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT OF CONDITIONAL SENTENCES. TRANSLATION QUALITY ASSESSMENT OF RELATIVE CLAUSES. 151 vii LIST OF TABLES Table Number Title Page Number Table 1 Relative pronouns used in defining relative clauses 16 Table 2 Relative pronouns used in non-defining relative 17 clauses Table 3 Trigger table 28 Table 4 Occurrence times and occurrence rate of different 31 assessment types in the translation of passive sentences Table 5 Occurrence times and occurrence rate of different 32 violation types in the translation of passive sentences Table 6 Occurrence times and occurrence rate of different 33 assessment types in the translation of conditional sentences Table 7 Occurrence times of different violation types and 34 their occurrence rate in the translation of conditional sentences Table 8 Occurrence times and occurrence rate of different 35 assessment types in the translation of relative clauses viii Table 9 Occurrence times of different violation types and 37 their occurrence rate in the translation of relative clauses ix LIST OF ABBREVIATION &: and B.C: before Christ EFL: English as a foreign language e.: for example etc.: et cetera ICISE: the International Center for Interdisciplinary Science and Education i.: it means NP: noun phrase O: object p.: pages S: subject V: verb viz. RATIONALE Translation has long been a popular discipline due to its useful practice in reality.

It helps those whose languages are different to communicate and exchange ideas which is of vital importance in the current trend of globalisation and integration. With an increasing number of events in which participants from different language origins are involved, e. scientific workshops, business conferences or just simply fan meetings, etc., translation, especially interpretation, is rapidly gaining wide currency and creating enormous demand in present society. Despite the fact that translation alrealdy received awareness from scholars a long time ago (e.

Cicero, Quintillian, 1st B.), it was not until the second half of the 20th century that a lot of research on translation was carried out. Typical were works by Goldman-Eisler (1972), Barik (1973, 1975), Gerver (1976), Moser (1978), Chernov (1979), Larmbert (1984) (cited in Russell, 2005). However, not many studies have paid attention to the translation of specific types of sentence which is believed to be a significant work especially between languages that have dissimilar lexical, grammatical and cultural system like English and Vietnamese. This study, thus, is expected to exert the first effort in this concern, i.

investigating translation strategies for English-Vietnamese translation of different types of sentence. Nevertheless, because this study was given a period of 6 months to be done, a large scale study is impossible to be launched. Hence, only 3 common types of sentence are investigated in this study, namely passive sentences, conditional sentences and sentences containing relative clauses. AIM AND OBJECTIVES OF THE STUDY With the major aim of investigating how 3 types of sentences, viz.

passive sentences, conditional sentences and sentences containing relative clauses, are translated from English into Vietnamese, the following objectives are aimed at: 2 1. To find out how English sentences containing relative clauses in the investigated presentations are translated into Vietnamese 2. To find out how English passive sentences in the investigated presentations are translated into Vietnamese 3. To find out how English conditional sentences in the investigated presentations are translated into Vietnamese 1.

RESEARCH QUESTIONS Based on the aims of the study, the following questions are expected to be answered: 1. How are English sentences containing relative clauses in presentations at an ICISE’s international conference translated into Vietnamese? 2. How are English passive sentences in presentations at an ICISE’s international conference translated into Vietnamese? 3. How are English conditional sentences in presentations at an ICISE’s international conference translated into Vietnamese? 1.

SCOPE OF THE STUDY The three main concerns of this study are translation strategies for sentences containing relative clauses, passive sentences and conditional sentences. Data for this study are records of presentations at international conferences held at the International Center for Interdisciplinary Science and Education (ICISE) in Vietnam and their Vietnamese translation records. Only three types of sentence are covered in this study because of the time limitation allowed for this study to be done within a 6-month period. The reason why only presentations at ICISE are chosen is three-fold.

First, other sources of data were inaccessible and only ICISE had the record system that made translation records available for this study. Second, the conferences held at ICISE were scientific conferences which were believed to be a good context for data collection. More specifically, the ICISE hosts between 10 and 12 high level international scientific conferences on an annual basis. Having already covered disciplines in the scope of fundamental or applied science mainly 3 in the field of physics, the program was expected to cover a larger array of scientific disciplines such as biology, medicine, social and human sciences.

Finally, the interpreter for the investigated conference was the director of the Vietnamese National Center for Translation and Interpretation, so his translation could be considered as a reliable source of samples, which could be somehow regarded as the model of English-Vietnamese translation for English relative clauses. Although only presentations at ICISE are taken for examination, the number of samples of each type of the three investigated sentences are sufficient for analysis with about 120 samples for each one. SIGNIFICANCE OF THE STUDY First, the study is expected to somehow contribute to the recognition of possible difficulties and challenges that an interpreter are likely confronted with during his translation work in the context of a conference. Besides, after examining the way sentences containing relative clauses, passive sentences and conditional sentences are translated from English into Vietnamese by the investigated interpreter, recommendation translations are made for each poor-assessed and average-assessed translation made by him.

Finally, general recommendations for the translation of each type of sentence are provided to facilitate the work of English-Vietnamese conference interpretation. ORGANIZATION OF THE STUDY This study consists of 5 chapters as follows: Chapter 1, Introduction, includes the rationale, aim and objectives of the study, research questions, scope of the study, significance of the study, and organization of the study. Chapter 2, Literature Review and Theoretical Background, provides some previous relevant studies and relevant theoretical background for the study. Chapter 3, Research Methodology, gives information about the data sources and samples, data collection, research methods, the translation quality assessment approach, research procedures and the reliability and validity of the study.

4 Chapter 4, Findings and Discussion, presents the findings of the study which is followed by a discusion. Chapter 5, Conclusions and Implications, provides a summary of the major findings from which conclusions are drawn and implications are stated. After that, limitations of the study are indicated to make suggestions for further studies. LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND 2.

TRANSLATION AND RELEVANT ISSUES 2. Translation The definition of translation, just like other abstract terms, varies from scholar to scholar. The variety of its definition can be explained as the result of the difference in the mentality of people from different period as well as the difference in the perspective from which translation is considered. Catford (1965) defined translation as an operation performed on languages which was a process of replacing a text in one language by a text in another language.