Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh lý do parvovirus ở chó tại bệnh xá thú y Thái Nguyên

• Tác giả: Trần Thế Hanh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Dịch Tễ, Bệnh Lý Do Parvovirus Gây Ra Trên Chó Đến Khám, Điều Trị Tại Bệnh Xá Thú Y, Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên Và Thử Nghiệm Phác Đồ Điều Trị Bệnh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Nguồn gốc loài chó
• 1.2. Một số giống chó chính được nuôi ở Việt Nam
• 1.2.1. Một số giống chó địa phương
• 1.2.2. Một số giống chó nhập ngoại
• 1.3. Một số đặc điểm sinh lý của chó
• 1.3.1. Tần số hô hấp
• 1.3.2. Tần số tim
• 1.4. Bệnh parvo ở chó
• 1.4.1. Đặc điểm của bệnh
• 1.4.2. Lịch sử bệnh
• 1.4.3. Phân loại và một số đặc tính sinh học của virus
• 1.4.4. Dịch tễ học
• 1.4.5. Cơ chế sinh bệnh
• 1.4.6. Triệu chứng bệnh tích
• 1.4.7. Phòng và điều trị
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 2.2.1. Động vật và các loại mẫu nghiên cứu
• 2.2.2. Trang thiết bị và hóa chất thí nghiệm
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh Parvo trên chó đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y
• 2.3.2. Nghiên cứu một số đặc điểm về triệu chứng và bệnh tích chó mắc bệnh Parvo
• 2.3.3. Nghiên cứu một số chỉ tiêu máu ở chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 2.3.4. Thử nghiệm phác đồ hỗ trợ điều trị bệnh Parvo ở chó
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp điều tra dịch tễ học
• 2.4.2. Phương pháp khám lâm sàng
• 2.4.3. Phương pháp lấy máu để kiểm tra các chỉ tiêu
• 2.4.4. Phương pháp xác định bệnh bằng test CPV Ag
• 2.4.5. Phương pháp nghiên cứu tỷ lệ mắc bệnh Parvo theo giống chó
• 2.4.6. Phương pháp nghiên cứu tỷ lệ mắc bệnh Parvo theo lứa tuổi
• 2.4.7. Phương pháp nghiên cứu tỷ lệ mắc bệnh Parvo theo mùa
• 2.4.8. Phương pháp mổ khám bệnh tích
• 2.4.9. Phương pháp làm tiêu bản vi thể
• 2.4.10. Phương pháp thử nghiệm phác đồ điều trị
• 2.4.11. Phương pháp xử lí số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh Parvo trên chó đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y
• 3.2. Kết quả chẩn đoán bệnh Parvo ở chó đến khám và chữa bệnh tại bệnh xá thú y
• 3.2.1. Tỷ lệ chó mắc bệnh Parvo theo giống
• 3.2.2. Tỷ lệ chó mắc bệnh và chết do Parvo theo lứa tuổi
• 3.2.3. Tỷ lệ chó mắc bệnh và chó chết do mắc Parvo theo mùa
• 3.2.4. Tỷ lệ chó mắc bệnh và chết do Parvo theo tính biệt
• 3.2.5. Tỷ lệ chó mắc bệnh Parvo và chết ở chó được tiêm phòng và chó chưa tiêm phòng
• 3.3. Nghiên cứu một số đặc điểm về triệu chứng và bệnh tích chó mắc bệnh Parvo
• 3.3.1. Triệu chứng lâm sàng của chó mắc bệnh Parvo
• 3.3.2. Bệnh tích đại thể
• 3.3.3. Bệnh tích vi thể chủ yếu của chó mắc bệnh Parvo
• 3.4. Nghiên cứu một số chỉ tiêu máu ở chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 3.4.1. Một số chỉ tiêu sinh lý máu của chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 3.4.2. Sức kháng hồng cầu của chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 3.4.3. Nghiên cứu chỉ số tiểu cầu ở chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 3.4.4. Chỉ tiêu sinh hoá máu ở chó khoẻ và chó mắc bệnh Parvo
• 3.5. Nghiên cứu phác đồ hỗ trợ điều trị bệnh Parvo ở chó
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về dịch tễ bệnh parvovirus ở chó tại Thái Nguyên

Bệnh parvovirus ở chó là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đặc biệt là ở chó con. Tại Thái Nguyên, tình hình dịch tễ bệnh này đang có xu hướng gia tăng. Việc hiểu rõ về bệnh parvovirus và các triệu chứng của nó là rất cần thiết để người nuôi chó có thể phát hiện và xử lý kịp thời. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình dịch tễ bệnh parvovirus ở chó tại địa phương.

1.1. Đặc điểm dịch tễ học của bệnh parvovirus

Bệnh parvovirus thường xuất hiện ở chó con dưới 6 tháng tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở những giống chó chưa được tiêm phòng. Theo nghiên cứu, tỷ lệ mắc bệnh parvovirus ở chó tại Thái Nguyên có sự khác biệt theo mùa và giống chó.

1.2. Triệu chứng lâm sàng của bệnh parvovirus

Triệu chứng của bệnh parvovirus bao gồm nôn mửa, tiêu chảy có máu, và mất nước nghiêm trọng. Những triệu chứng này thường xuất hiện đột ngột và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng ngừa bệnh parvovirus

Mặc dù bệnh parvovirus có thể phòng ngừa bằng vaccine, nhưng nhiều người nuôi chó tại Thái Nguyên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc tiêm phòng. Điều này dẫn đến tình trạng gia tăng số ca mắc bệnh, đặc biệt là ở chó con. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh parvovirus là rất cần thiết.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh parvovirus ở chó

Nguyên nhân chính gây bệnh parvovirus là do virus Canine Parvovirus (CPV) lây lan qua phân của chó nhiễm bệnh. Virus này có khả năng sống lâu trong môi trường, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

2.2. Thách thức trong việc tiêm phòng vaccine cho chó

Nhiều người nuôi chó không đưa thú cưng đi tiêm phòng đúng lịch, dẫn đến tình trạng chó không được bảo vệ khỏi bệnh parvovirus. Việc thiếu thông tin và sự quan tâm từ người nuôi cũng là một thách thức lớn.

III. Phương pháp điều trị bệnh parvovirus hiệu quả

Việc điều trị bệnh parvovirus cần phải được thực hiện kịp thời và đúng cách. Các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm việc cung cấp dịch truyền, thuốc kháng sinh và thuốc chống nôn. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phác đồ điều trị sớm có thể cải thiện tỷ lệ sống sót cho chó mắc bệnh.

3.1. Phác đồ điều trị bệnh parvovirus

Phác đồ điều trị bệnh parvovirus bao gồm việc cung cấp dịch truyền để bù nước và điện giải, cùng với thuốc kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng thứ phát.

3.2. Vai trò của dinh dưỡng trong điều trị

Dinh dưỡng hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục của chó mắc bệnh parvovirus. Cần cung cấp thức ăn dễ tiêu hóa và giàu dinh dưỡng để hỗ trợ sức khỏe của chó.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về bệnh parvovirus

Kết quả nghiên cứu về bệnh parvovirus ở chó tại Thái Nguyên có thể được áp dụng trong việc xây dựng các chương trình phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại cho người nuôi mà còn nâng cao sức khỏe cộng đồng thú cưng.

4.1. Tăng cường giáo dục cộng đồng về bệnh parvovirus

Cần tổ chức các buổi hội thảo và chương trình giáo dục để nâng cao nhận thức của người nuôi chó về bệnh parvovirus và tầm quan trọng của việc tiêm phòng.

4.2. Phát triển các dịch vụ thú y tại Thái Nguyên

Cần phát triển các dịch vụ thú y tại Thái Nguyên để cung cấp dịch vụ tiêm phòng và điều trị bệnh parvovirus cho chó, từ đó giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bệnh parvovirus

Nghiên cứu về bệnh parvovirus ở chó tại Thái Nguyên đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc cải thiện các biện pháp phòng ngừa và điều trị, nhằm bảo vệ sức khỏe cho chó và nâng cao nhận thức của cộng đồng.

5.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung vào việc phát triển vaccine mới và cải thiện phác đồ điều trị cho chó mắc bệnh parvovirus.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu dịch tễ học

Nghiên cứu dịch tễ học sẽ giúp xác định các yếu tố nguy cơ và xu hướng lây lan của bệnh parvovirus, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh Parvovirus (Parvo) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây tổn thất lớn cho ngành chăn nuôi chó trên toàn thế giới. Tại tỉnh Thái Nguyên, phong trào nuôi chó cảnh ngày càng phát triển, tuy nhiên kiến thức về bệnh Parvo còn hạn chế, dẫn đến tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh này vẫn ở mức cao. Trong giai đoạn từ tháng 6/2020 đến tháng 8/2021, nghiên cứu đã khảo sát 1414 chó đến khám và điều trị tại Bệnh xá Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, phát hiện tỷ lệ mắc bệnh Parvo là 36,14%, với tỷ lệ tử vong 10,37%. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, bệnh lý do Parvovirus gây ra trên chó tại địa phương, đồng thời thử nghiệm phác đồ điều trị nhằm nâng cao hiệu quả phòng và chữa bệnh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh Parvo, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe chó nuôi tại Thái Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về dịch tễ học bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh do Canine Parvovirus type 2 (CPV-2) gây ra. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết dịch tễ học bệnh truyền nhiễm: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự lây lan và tỷ lệ mắc bệnh trong quần thể chó, bao gồm đặc điểm giống, lứa tuổi, mùa vụ và tình trạng tiêm phòng.
• Lý thuyết miễn dịch học: Nghiên cứu cơ chế miễn dịch thụ động từ mẹ truyền sang chó con, sự phát triển miễn dịch chủ động qua tiêm phòng và khả năng đáp ứng miễn dịch của chó với virus Parvo.

Các khái niệm chính bao gồm: tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ tử vong, miễn dịch thụ động, miễn dịch chủ động, triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể và vi thể, phác đồ điều trị hỗ trợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại Bệnh xá Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong khoảng thời gian từ tháng 6/2020 đến tháng 8/2021. Cỡ mẫu gồm 1414 chó nghi mắc bệnh Parvo được đưa đến khám và điều trị. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp hồi cứu và cắt ngang, thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án và quan sát trực tiếp.

Nguồn dữ liệu bao gồm: mẫu phân để test nhanh CPV Ag, mẫu máu để xét nghiệm các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa, mẫu tổ chức các cơ quan để làm tiêu bản vi thể. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Minitab 16 và Excel 2013 với các phương pháp thống kê sinh học.

Phương pháp phân tích gồm: phân tích tỷ lệ mắc bệnh theo các biến số giống chó, lứa tuổi, mùa vụ, tính biệt và tình trạng tiêm phòng; mô tả triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể và vi thể; đánh giá hiệu quả phác đồ điều trị hỗ trợ qua các chỉ tiêu lâm sàng và tỷ lệ sống sót.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ mắc và tử vong do Parvo tại các địa phương: Trong 1414 chó được xét nghiệm, 511 chó dương tính với Parvovirus, chiếm 36,14%. Tỷ lệ tử vong là 10,37%. Tỷ lệ mắc cao nhất tại phường Quang Vinh (42,86%) và thấp nhất tại phường Đồng Quang (32,94%).

2. Tỷ lệ mắc bệnh theo giống chó: Chó nhập ngoại có tỷ lệ mắc cao nhất 43,07% và tỷ lệ tử vong 14,07%, chó lai 33,69% mắc bệnh với 8,43% tử vong, chó nội có tỷ lệ thấp nhất 29,58% mắc bệnh và 6,35% tử vong. Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (P<0,05).

3. Tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi: Chó dưới 3 tháng tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất 84,36% và tử vong 13,25%. Tỷ lệ mắc giảm dần theo tuổi, với chó trên 12 tháng chỉ còn 4,35% mắc bệnh. Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05).

4. Tỷ lệ mắc bệnh theo mùa: Mùa Xuân có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất lần lượt là 49,75% và 16,67%, tiếp theo là mùa Hè (36,50% mắc, 6,72% tử vong). Mùa Thu có tỷ lệ thấp nhất 24,78% mắc bệnh.

5. Tỷ lệ mắc bệnh theo tình trạng tiêm phòng: Chó chưa tiêm phòng có tỷ lệ mắc bệnh cao 68,75% và tử vong 11,04%, trong khi chó đã tiêm phòng chỉ có 6,60% mắc bệnh và 4,08% tử vong, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy bệnh Parvovirus có tỷ lệ mắc cao và gây tử vong đáng kể tại Thái Nguyên, đặc biệt ở chó con dưới 6 tháng tuổi và chó nhập ngoại chưa thích nghi môi trường. Tỷ lệ mắc bệnh theo mùa cao nhất vào mùa Xuân do điều kiện ẩm ướt thuận lợi cho virus phát triển. Tỷ lệ mắc và tử vong thấp hơn rõ rệt ở chó đã được tiêm phòng, khẳng định hiệu quả của vắc xin trong phòng bệnh.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và khu vực, tỷ lệ mắc bệnh tại Thái Nguyên tương đồng hoặc cao hơn một số địa phương như Bến Tre (33,33%) và Thái Lan (29,95%), nhưng thấp hơn các thành phố lớn như Cần Thơ (45,10%). Điều này phản ánh sự khác biệt về điều kiện chăm sóc, nhận thức phòng bệnh và môi trường sống.

Việc chó nhập ngoại có tỷ lệ mắc và tử vong cao hơn chó nội phù hợp với lý thuyết về khả năng thích nghi và miễn dịch tự nhiên. Triệu chứng lâm sàng điển hình như nôn mửa (100%), tiêu chảy phân lẫn máu (88%) và sốt cao (66%) giúp chẩn đoán lâm sàng nhanh chóng. Bệnh tích đại thể và vi thể cho thấy tổn thương nghiêm trọng ở ruột và các cơ quan lympho, phù hợp với cơ chế sinh bệnh của Parvovirus.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ mắc và tử vong theo địa phương, giống chó, lứa tuổi và mùa vụ để minh họa rõ ràng sự phân bố dịch tễ và mức độ ảnh hưởng của bệnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tiêm phòng vắc xin: Thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho chó con từ 6 tuần tuổi, nhắc lại định kỳ theo hướng dẫn, đặc biệt chú trọng chó nhập ngoại và chó con dưới 6 tháng tuổi nhằm giảm tỷ lệ mắc và tử vong. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và duy trì thường xuyên. Chủ thể thực hiện: các cơ sở thú y, người nuôi chó.

2. Nâng cao nhận thức người nuôi chó: Tổ chức các chương trình đào tạo, tuyên truyền về bệnh Parvo, cách chăm sóc, phòng bệnh và xử lý khi chó mắc bệnh nhằm giảm thiểu việc tự ý dùng thuốc và tiêm phòng không đúng cách. Thời gian: trong vòng 6 tháng tới. Chủ thể: ngành thú y địa phương, các tổ chức cộng đồng.

3. Cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại: Áp dụng các biện pháp sát trùng, vệ sinh môi trường nuôi chó bằng dung dịch Javen pha loãng 1/30, cách ly chó mới nhập và chó nghi mắc bệnh để hạn chế lây lan virus. Thời gian: liên tục. Chủ thể: người nuôi chó, cơ sở thú y.

4. Áp dụng phác đồ điều trị hỗ trợ hiệu quả: Sử dụng phác đồ truyền dịch, chống nôn, kháng sinh và bổ sung probiotics theo nghiên cứu để nâng cao tỷ lệ sống sót và phục hồi sức khỏe chó bệnh. Thời gian: áp dụng ngay tại các cơ sở thú y. Chủ thể: bác sĩ thú y, nhân viên y tế thú y.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ thú y và nhân viên y tế thú y: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu dịch tễ, triệu chứng và phác đồ điều trị giúp nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh Parvo.

2. Người nuôi chó, đặc biệt nuôi chó cảnh: Hiểu rõ về bệnh, cách phòng ngừa và chăm sóc chó để giảm thiệt hại do bệnh gây ra.

3. Các nhà nghiên cứu và giảng viên trong lĩnh vực thú y: Tài liệu tham khảo khoa học về dịch tễ, bệnh lý và phương pháp điều trị bệnh Parvo tại Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý và chính sách thú y: Cơ sở để xây dựng các chương trình phòng chống dịch bệnh, chính sách tiêm phòng và quản lý sức khỏe vật nuôi hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh Parvovirus ở chó có nguy hiểm không?
   Bệnh Parvo rất nguy hiểm, đặc biệt ở chó con dưới 6 tháng tuổi với tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50-100% nếu không được điều trị kịp thời. Triệu chứng điển hình gồm tiêu chảy phân lẫn máu, nôn mửa và suy giảm miễn dịch.

2. Làm thế nào để chẩn đoán bệnh Parvo chính xác?
   Chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp test nhanh CPV Ag từ mẫu phân cho kết quả trong 5-10 phút, giúp phát hiện kháng nguyên virus một cách nhanh chóng và chính xác.

3. Tiêm phòng vắc xin có hiệu quả phòng bệnh Parvo không?
   Tiêm phòng vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh, giảm tỷ lệ mắc và tử vong. Chó được tiêm phòng đầy đủ có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn nhiều so với chó chưa tiêm.

4. Phác đồ điều trị bệnh Parvo gồm những gì?
   Phác đồ điều trị chủ yếu là hỗ trợ gồm truyền dịch bù nước, chống nôn, kháng sinh ngăn bội nhiễm và bổ sung probiotics giúp tăng cường sức đề kháng, cải thiện tỷ lệ sống sót.

5. Làm sao để phòng ngừa bệnh Parvo hiệu quả tại nhà?
   Ngoài tiêm phòng, cần giữ vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cách ly chó mới nhập hoặc nghi mắc bệnh, tránh tiếp xúc với chó bệnh và tuân thủ lịch tiêm phòng định kỳ.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh Parvovirus trên chó tại Thái Nguyên là 36,14%, tỷ lệ tử vong 10,37%, cao nhất ở chó nhập ngoại và chó dưới 3 tháng tuổi.
• Bệnh xảy ra quanh năm, tập trung cao vào mùa Xuân và Hè do điều kiện môi trường thuận lợi cho virus phát triển.
• Tiêm phòng vắc xin có hiệu quả rõ rệt trong giảm tỷ lệ mắc và tử vong do Parvo.
• Phác đồ điều trị hỗ trợ kết hợp truyền dịch, chống nôn, kháng sinh và probiotics giúp nâng cao tỷ lệ sống sót chó bệnh.
• Khuyến nghị tăng cường tiêm phòng, nâng cao nhận thức người nuôi, cải thiện vệ sinh chuồng trại và áp dụng phác đồ điều trị phù hợp để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Next steps: Triển khai các chương trình tiêm phòng mở rộng, đào tạo người nuôi chó và nhân viên thú y, đồng thời tiếp tục nghiên cứu cải tiến phác đồ điều trị.

Các cơ sở thú y và người nuôi chó cần phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng chống bệnh Parvovirus để bảo vệ sức khỏe chó nuôi và phát triển bền vững ngành chăn nuôi thú cưng tại địa phương.