Nghiên cứu đặc tính sinh vật học và sinh thái học của một số loài sấu hải tại Vườn Quốc gia Ba Vì

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đặc tính sinh vật học sinh thái học một số loài cây thuộc phân họ tre trúc bambusoieae, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thế Nhân
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Sinh học
• Đề tài: Nghiên cứu đặc tính sinh vật học và sinh thái học của một số loài sấu hải tại Vườn Quốc gia Ba Vì
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VƯỜN ẤM NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Danh mục các loài tre trúc của vườn sưu tập tre trúc VQG Ba Vì
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Điều tra đặc điểm của khu vực nghiên cứu
• 2.3.2. Điều tra côn trùng sống trên cây
• 2.3.3. Điều tra côn trùng sống dưới đất
• 2.3.4. Nghiên cứu đặc tính sinh học của một số loài sâu hại chính
• 2.3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.4.2. Phương pháp thí nghiệm và thu thập số liệu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Sâu Hại Tre Trúc Tại Ba Vì Giới Thiệu

Vườn Quốc gia Ba Vì, cách Hà Nội 60km, nổi tiếng với hệ động thực vật phong phú, đa dạng. Nơi đây có nhiều loài quý hiếm cần bảo tồn. Dự án xây dựng vườn sưu tập và lưu giữ nguồn gen các loài cây thuộc phân họ tre trúc (Bambusoideae) tại Vườn Quốc gia Ba Vì được phê duyệt năm 2001. Mục tiêu là tạo ra một phòng tiêu bản sống, bảo tồn các loài cây này. Phân họ tre trúc có số lượng loài khá phong phú, với khoảng 650 loài ở châu Á, trong đó Việt Nam có 121 loài. Tre trúc có nhiều tác dụng và được các nhà khoa học quan tâm từ lâu. Hiện nay, vườn sưu tập và lưu giữ nguồn gen tre trúc của VQG Ba Vì đã sưu tập được 117 loài, thu thập từ cả trong nước và quốc tế. Khu vực vườn sưu tập có sự đa dạng loài lớn, hệ sinh thái đã khá ổn định, khu hệ côn trùng cũng đã có sự thay đổi. Đa dạng sinh học Ba Vì là một yếu tố quan trọng cần được bảo tồn và phát triển.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Tre Trúc Trong Hệ Sinh Thái Ba Vì

Tre trúc đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái Vườn Quốc gia Ba Vì. Chúng cung cấp môi trường sống cho nhiều loài động vật, giúp bảo vệ đất và nguồn nước, đồng thời có giá trị kinh tế cao. Việc nghiên cứu và bảo tồn các loài tre trúc là cần thiết để duy trì sự cân bằng sinh thái và phát triển bền vững. Thực vật Vườn Quốc gia Ba Vì cần được nghiên cứu để bảo tồn.

1.2. Mục Tiêu Của Dự Án Sưu Tập Tre Trúc Tại Vườn Quốc Gia

Dự án sưu tập tre trúc tại Vườn Quốc gia Ba Vì nhằm bảo tồn nguồn gen quý hiếm của các loài tre trúc, phục vụ công tác nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế. Dự án cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học. Bảo tồn sấu hải và các loài thực vật khác là mục tiêu quan trọng.

II. Thách Thức Quản Lý Sâu Hại Tre Trúc Vấn Đề Cần Giải Quyết

Trong quá trình thu thập và gây trồng các loài tre trúc tại vườn, một số loài cây đã bị phá hoại bởi côn trùng, đặc biệt là sâu ăn lá và mối. Hiện nay, có nguy cơ lây lan của một số loài sâu hại. Để xây dựng và phát triển vườn sưu tập cây thuộc nhóm tre trúc, các biện pháp quản lý sâu hại là cần thiết. Tuy nhiên, tại khu vực VQG Ba Vì còn thiếu thông tin về sâu hại tre trúc, nên các biện pháp quản lý còn mang tính thụ động, thiếu cơ sở khoa học. Nghiên cứu này nhằm giải quyết vấn đề này, cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý sâu hại tre trúc hiệu quả hơn. Nghiên cứu sấu hải và các loài sâu hại khác là cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái.

2.1. Nguy Cơ Lây Lan Sâu Bệnh Trong Vườn Sưu Tập Tre Trúc

Sự xuất hiện của sâu ăn lá và mối trong vườn sưu tập tre trúc đặt ra nguy cơ lây lan sâu bệnh, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loài cây. Việc kiểm soát và phòng ngừa sâu bệnh là cần thiết để bảo vệ vườn sưu tập. Môi trường sống sấu hải và các loài thực vật khác cần được bảo vệ khỏi sâu bệnh.

2.2. Thiếu Hụt Thông Tin Về Sâu Hại Tre Trúc Tại Vườn Ba Vì

Sự thiếu hụt thông tin về các loài sâu hại tre trúc tại Vườn Quốc gia Ba Vì gây khó khăn cho việc xây dựng các biện pháp quản lý hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về đặc tính sinh học, sinh thái học của các loài sâu hại, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp. Đặc tính sinh vật học sấu hải cần được nghiên cứu để bảo tồn.

2.3. Sự Cần Thiết Của Biện Pháp Quản Lý Sâu Hại Chủ Động

Các biện pháp quản lý sâu hại thụ động không còn phù hợp với tình hình hiện tại. Cần có các biện pháp chủ động, dựa trên cơ sở khoa học, để kiểm soát và phòng ngừa sâu bệnh hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ đề xuất các biện pháp quản lý sâu hại chủ động, giúp bảo vệ vườn sưu tập tre trúc. Sinh thái học sấu hải cần được nghiên cứu để có biện pháp bảo tồn phù hợp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Tính Sinh Học Sâu Hại Tre Trúc

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp điều tra côn trùng, nuôi sâu và thực nghiệm. Điều tra được tiến hành tại các điểm tiêu chuẩn, ô dạng bản. Cây tiêu chuẩn được chọn ngẫu nhiên hệ thống. Mẫu cây măng, thân khí sinh được điều tra toàn bộ. Đặc điểm của điểm điều tra được xác định thông qua điều tra thực địa và kế thừa tài liệu. Côn trùng sống trên cây được điều tra bằng cách quan sát, thu thập mẫu vật. Côn trùng sống dưới đất được điều tra bằng phương pháp ô dạng bản. Đặc tính sinh học của sâu hại chính được nghiên cứu thông qua nuôi sâu trong phòng thí nghiệm, theo dõi số tuổi sâu non, thời gian từng độ tuổi, kích thước, tập tính sinh hoạt, lượng thức ăn, kích thước và trọng lượng kén, nhộng, sâu trưởng thành, lượng trứng, thời gian phát dục, tỷ lệ trứng nở, thời gian hoàn thành vòng đời, tỷ lệ tử vong. Sấu hải Ba Vì là đối tượng chính của nghiên cứu.

3.1. Điều Tra Thành Phần Loài Sâu Hại Trên Cây Tre Trúc

Việc điều tra thành phần loài sâu hại trên cây tre trúc được thực hiện bằng cách quan sát trực tiếp trên cây, thu thập mẫu vật và định danh. Các mẫu vật được thu thập từ các bộ phận khác nhau của cây, bao gồm lá, thân, cành và măng. Các loài sấu hải khác nhau có thể có các đặc điểm sinh học khác nhau.

3.2. Nuôi Sâu Trong Phòng Thí Nghiệm Để Nghiên Cứu Vòng Đời

Việc nuôi sâu trong phòng thí nghiệm cho phép kiểm soát các yếu tố môi trường và theo dõi vòng đời của sâu một cách chi tiết. Các thông số như nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng được điều chỉnh để tạo điều kiện tối ưu cho sự phát triển của sâu. Phân bố sấu hải có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường.

3.3. Xác Định Mức Độ Gây Hại Của Sâu Đối Với Cây Tre Trúc

Mức độ gây hại của sâu được đánh giá dựa trên diện tích lá bị hại, số lượng sâu trên cây và các triệu chứng khác. Các cấp độ gây hại được phân loại từ nhẹ đến rất nặng, giúp xác định mức độ ảnh hưởng của sâu đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Tập tính sấu hải có thể ảnh hưởng đến mức độ gây hại.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Sâu Hại Chính Tại Vườn Ba Vì

Kết quả nghiên cứu xác định thành phần loài sâu hại cây thuộc phân họ tre trúc trong vườn sưu tập tre trúc VQG Ba Vì. Các loài sâu hại chính được xác định, bao gồm sâu ăn lá, mối, và một số loài sâu đục thân. Đặc điểm sinh học, sinh thái học của các loài sâu hại chính được mô tả chi tiết. Các biện pháp quản lý sâu hại được đề xuất, góp phần phát triển lâm nghiệp bền vững. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý sâu hại tre trúc hiệu quả hơn tại Vườn Quốc gia Ba Vì. Vườn Quốc gia Ba Vì cần có biện pháp quản lý sâu hại hiệu quả.

4.1. Danh Sách Các Loài Sâu Hại Tre Trúc Được Xác Định

Nghiên cứu đã xác định được một số loài sâu hại tre trúc phổ biến trong vườn sưu tập, bao gồm sâu cuốn lá, rệp sáp và bọ xít. Mỗi loài sâu hại có đặc điểm sinh học và tập tính gây hại riêng, đòi hỏi các biện pháp phòng trừ khác nhau. Sấu hải Ba Vì có thể bị ảnh hưởng bởi các loài sâu hại này.

4.2. Đặc Điểm Sinh Học Của Các Loài Sâu Hại Chủ Yếu

Các loài sâu hại chủ yếu có vòng đời ngắn, khả năng sinh sản cao và dễ dàng thích nghi với môi trường. Chúng thường gây hại vào mùa xuân và mùa hè, khi cây tre trúc đang trong giai đoạn sinh trưởng mạnh. Động vật Vườn Quốc gia Ba Vì có thể bị ảnh hưởng bởi sự phát triển của sâu hại.

4.3. Mức Độ Gây Hại Của Sâu Đối Với Các Loài Tre Trúc Khác Nhau

Mức độ gây hại của sâu khác nhau tùy thuộc vào loài tre trúc và điều kiện môi trường. Một số loài tre trúc có khả năng kháng sâu tốt hơn các loài khác. Việc lựa chọn các loài tre trúc có khả năng kháng sâu là một biện pháp phòng trừ hiệu quả. Hệ sinh thái Vườn Quốc gia Ba Vì cần được bảo vệ khỏi sự xâm nhập của sâu hại.

V. Giải Pháp Quản Lý Sâu Hại Tre Trúc Hiệu Quả Tại Ba Vì

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các biện pháp quản lý sâu hại tre trúc được đề xuất bao gồm biện pháp vật lý cơ giới (thu bắt, bọc bảo vệ), biện pháp canh tác (cuốc xới đất, tỉa thưa), biện pháp sinh học và biện pháp sử dụng thuốc trừ sâu thảo mộc. Các biện pháp này cần được áp dụng một cách tổng hợp và linh hoạt, tùy thuộc vào tình hình thực tế. Việc quản lý sâu hại hiệu quả sẽ giúp bảo vệ vườn sưu tập tre trúc và phát triển lâm nghiệp bền vững. Bảo tồn sấu hải cần đi đôi với việc quản lý sâu hại.

5.1. Biện Pháp Vật Lý Cơ Giới Để Loại Bỏ Sâu Hại

Biện pháp vật lý cơ giới bao gồm việc thu bắt sâu bằng tay, sử dụng bẫy đèn hoặc bẫy pheromone để thu hút và tiêu diệt sâu. Các biện pháp này đơn giản, dễ thực hiện và không gây hại cho môi trường. Sấu có thể bị ảnh hưởng bởi các biện pháp này nếu không được thực hiện cẩn thận.

5.2. Biện Pháp Canh Tác Để Tăng Cường Sức Kháng Của Cây

Biện pháp canh tác bao gồm việc bón phân cân đối, tưới nước đầy đủ, tỉa cành và làm cỏ thường xuyên. Các biện pháp này giúp cây tre trúc sinh trưởng khỏe mạnh và có khả năng kháng sâu tốt hơn. Sấu hải cần môi trường sống tốt để phát triển.

5.3. Sử Dụng Thuốc Trừ Sâu Thảo Mộc An Toàn Cho Môi Trường

Thuốc trừ sâu thảo mộc được chiết xuất từ các loại cây có tính chất kháng sâu, như tỏi, ớt và gừng. Các loại thuốc này an toàn cho môi trường và không gây hại cho sức khỏe con người. Sấu hải và các loài động vật khác sẽ không bị ảnh hưởng bởi các loại thuốc này.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Sâu Hại Tre Trúc

Nghiên cứu đã cung cấp thông tin quan trọng về đặc tính sinh học, sinh thái học của một số loài sâu hại tre trúc tại Vườn Quốc gia Ba Vì. Các biện pháp quản lý sâu hại được đề xuất có thể áp dụng để bảo vệ vườn sưu tập tre trúc. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về các loài sâu hại khác, cũng như đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý trong điều kiện thực tế. Nghiên cứu này là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về sâu hại tre trúc tại Việt Nam. Sấu hải cần được bảo vệ thông qua các nghiên cứu và biện pháp quản lý hiệu quả.

6.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Biện Pháp Quản Lý Sâu Hại

Cần có các nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý sâu hại trong điều kiện thực tế, để xác định các biện pháp phù hợp nhất với từng loài sâu hại và từng loại tre trúc. Sấu hải có thể được bảo vệ tốt hơn nếu các biện pháp quản lý sâu hại được đánh giá hiệu quả.

6.2. Nghiên Cứu Về Các Loài Sâu Hại Tre Trúc Khác

Cần có thêm các nghiên cứu về các loài sâu hại tre trúc khác, đặc biệt là các loài mới xuất hiện hoặc có khả năng gây hại lớn. Sấu hải và các loài động thực vật khác có thể bị ảnh hưởng bởi các loài sâu hại này.

6.3. Phát Triển Các Biện Pháp Quản Lý Sâu Hại Bền Vững

Cần phát triển các biện pháp quản lý sâu hại bền vững, dựa trên nguyên tắc bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường. Các biện pháp này cần được tích hợp với các biện pháp canh tác và quản lý rừng bền vững. Sấu hải và hệ sinh thái sẽ được bảo vệ tốt hơn nếu các biện pháp quản lý sâu hại bền vững được áp dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Châu Á hiện có khoảng 650 loài tre trúc, trong đó Việt Nam sở hữu 121 loài với giá trị kinh tế và sinh thái to lớn. Vườn Quốc gia Ba Vì với tổng diện tích đất lâm nghiệp quản lý đạt 11.079,5 ha là một trong những trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học trọng điểm. Thực hiện Quyết định số 418 QĐ/BNN-PTNT ngày 10/9/2001 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, dự án xây dựng vườn sưu tập và lưu giữ nguồn gen tre trúc tại Ba Vì đã được triển khai trên diện tích 19,7 ha với 117 loài ban đầu, trong đó có 52 loài thích nghi và sinh trưởng ổn định.

Tuy nhiên, sự tập trung mật độ cao các loài thực vật cùng phân họ Bambusoideae đã tạo điều kiện thuận lợi cho quần thể côn trùng bùng phát. Điển hình là vụ dịch sâu cuốn lá năm 2005 gây suy thoái nghiêm trọng diện tích tán lá, buộc đơn vị quản lý phải can thiệp hóa học khẩn cấp. Thực trạng thiếu hụt dữ liệu khoa học nền tảng về đặc tính sinh vật học và sinh thái học của các loài côn trùng gây hại đã khiến công tác bảo vệ rừng tại đây mang tính thụ động.

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 2/2008 đến tháng 6/2008 nhằm điều tra thành phần loài, xác định quy luật phát sinh và phân bố của các loài sâu hại chủ yếu trên 52 loài cây tre trúc. Đề tài hướng tới mục tiêu thiết lập cơ sở khoa học tin cậy để đề xuất hệ thống giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp, giúp kiểm soát tỷ lệ hại lá dưới 25% và giảm thiểu thiệt hại cấu trúc thân măng, đảm bảo sự phát triển bền vững cho nguồn gen tre trúc quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết ổn định hệ sinh thái rừng và động lực học quần thể côn trùng trong môi trường lâm nghiệp nhiệt đới. Côn trùng chiếm tới 53,15% tổng số loài sinh vật được biết đến trên Trái Đất với khoảng 751.000 loài, giữ vai trò mắt xích phức tạp trong chuỗi thức ăn tự nhiên. Khi chuyển từ trạng thái rừng tự nhiên sang vườn thực vật sưu tập mang tính chất tập trung, cân bằng sinh thái bị xáo trộn, tạo tiền đề cho các loài ăn lá và đục thân bùng phát thành dịch.

Đề tài vận dụng khung lý thuyết quản lý dịch hại tổng hợp kết hợp các khái niệm cốt lõi:

• Ngưỡng gây hại kinh tế: Mật độ sâu hại mà tại đó biện pháp phòng trừ cần được kích hoạt nhằm ngăn chặn tổn thất vượt quá chi phí xử lý.
• Độ bắt gặp: Tần suất xuất hiện của một loài sâu hại trên tổng số mẫu điều tra theo không gian và thời gian.
• Chỉ số hại lá: Thước đo định lượng phản ánh tỷ lệ diện tích bề mặt lá bị tổn thương do côn trùng cắn phá hoặc chích hút.
• Tính chuyên thực và đa thực: Phân loại mức độ phụ thuộc dinh dưỡng của côn trùng vào một hoặc nhiều loài cây chủ trong phân họ tre trúc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thiết lập hệ thống 52 điểm điều tra tương ứng với diện tích trồng của 52 loài tre trúc chính, mỗi điểm có quy mô tiêu chuẩn khoảng 1.000 m2. Cỡ mẫu khảo sát được chia theo đặc tính sinh học của cây: điều tra toàn bộ số bụi đối với 33 loài mọc cụm có dưới 10 bụi, chọn 10 bụi ngẫu nhiên hệ thống đối với 9 loài mọc cụm quy mô lớn, và theo dõi toàn bộ cá thể đối với 10 loài mọc tản. Côn trùng sống dưới đất được khảo sát qua các ô dạng bản 1 m2 với kỹ thuật đào bới từng lớp đất sâu 10 cm, thực hiện định kỳ 7 ngày/lần qua 13 đợt điều tra liên tục.

Phương pháp nuôi sâu sinh học trong phòng thí nghiệm được triển khai bằng lọ nhựa trong suốt kích thước đường kính từ 30 cm, chiều cao từ 20 cm có đục lỗ thông khí 0,5 mm. Dữ liệu khí tượng và tập tính ăn được ghi nhận định kỳ 3 lần/ngày vào các khung giờ 7h, 13h và 19h. Lượng thức ăn tiêu thụ được đo đạc chính xác bằng phương pháp can hình trên giấy kẻ ô ly.

Đề tài tiến hành thử nghiệm hiệu lực sinh học của 2 loại thuốc Padan và Dibacide ở 3 dải nồng độ 0,001%, 0,003% và 0,005% trên pha sâu non tuổi 3 và 4 với 3 lần lặp lại. Toàn bộ số liệu thực địa và thực nghiệm được phân tích phương sai, tính toán hệ số biến động và xử lý tương quan thống kê trên phần mềm SPSS nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và loại trừ sai số ngẫu nhiên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã phát hiện và định danh 23 loài sâu hại thuộc 11 họ và 6 bộ côn trùng trên diện tích vườn sưu tập. Phân nhóm theo phương thức gây hại bao gồm: 16 loài hại lá, 6 loài hại thân cành, 5 loài hại măng non và 2 loài hại rễ. Thông qua các chỉ tiêu về mật độ, tần suất xuất hiện và sức phá hoại, nghiên cứu xác định được 5 loài sâu hại chủ yếu:

• Sâu cuốn lá tre (Algedonia coclesalis): Xuất hiện liên tục trong cả 13 đợt điều tra với mật độ trung bình đạt 2,02 con/cây, độ bắt gặp đạt 67,69%, hệ số biến động 55,46% và chỉ số hại lá trung bình đạt mức 48% (thuộc cấp hại vừa).
• Ngài đốm (Artona funeralis): Xuất hiện 11/13 đợt điều tra, mật độ trung bình 0,65 con/cây, độ bắt gặp 27,27%, hệ số biến động 66,18% và chỉ số hại lá đạt 24% (thuộc cấp hại nhẹ).
• Vòi voi lớn hại măng (Cyrtotrachelus buqueti): Ghi nhận 10/10 đợt điều tra trong mùa măng với mật độ trung bình 2,04 con/ô tiêu chuẩn, độ bắt gặp đạt 54,0% và hệ số biến động 48,0%.
• Mối đất (Odontotermes formosanus): Tần suất xuất hiện lên tới 73%, mật độ bình quân 0,2 tổ/1.000 m2 trên toàn vườn và đặc biệt tập trung cao ở khu vực sườn đồi với mật độ 1,2 tổ/1.000 m2.
• Rệp đốm sọc tre (Takercallis arundimariae): Phân bố không đều theo vi địa hình, mật độ tại đỉnh đồi đạt cao nhất với 3,5 con/cây, cao hơn 191,7% so với khu vực sườn đồi (1,2 con/cây) và vượt trội hơn khu vực chân đồi (2,01 con/cây).

Thảo luận kết quả

Sự biến động mật độ của các loài sâu hại chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi cấu trúc lập địa và điều kiện vi khí hậu tại Vườn Quốc gia Ba Vì, nơi có nhiệt độ trung bình năm 23,52°C và lượng mưa 1.731,4 mm/năm. Đồ thị diễn biến mật độ sâu cuốn lá và ngài đốm qua 13 đợt theo dõi phản ánh rõ quy luật tăng nhanh từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4 do thời tiết ấm ẩm, sau đó giảm dần khi bước vào giai đoạn khô nóng tháng 5 và tháng 6.

So sánh với công trình của các nhà nghiên cứu lâm nghiệp tại Mai Châu (Hòa Bình) ghi nhận 26 loài sâu hại trên tre nứa, kết quả tại Ba Vì cho thấy tính tương đồng cao về thành phần loài chủ chốt như Vòi voi lớn, Sâu cuốn lá và Mối đất. Tuy nhiên, sự tập trung mật độ mối tại khu vực sườn đồi Ba Vì (1,2 tổ/1.000 m2) cao gấp 6 lần so với chân đồi (0,2 tổ/1.000 m2) được giải thích là do vị trí sườn đồi được trồng sớm hơn, độ tán che đạt trên 60%, tích lũy tầng thảm mục dày tạo môi trường ẩm độ lý tưởng.

Ngược lại, rệp đốm sọc ưa thích nền nhiệt khô nóng và nhiều ánh sáng nên phát triển áp đảo ở đỉnh đồi. Dữ liệu thực nghiệm biểu diễn qua các bảng phân cấp chỉ số hại lá cho thấy sâu cuốn lá là đối tượng nguy hiểm nhất với tổn thất sinh khối tán lá tiệm cận ngưỡng 50%, đòi hỏi các biện pháp kiểm soát cơ học và sinh học tức thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các chỉ số sinh thái và thử nghiệm phòng trừ, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý sâu hại đồng bộ:

• Thực hiện biện pháp lâm sinh và canh tác vệ sinh rừng: Tiến hành cuốc xới đất tầng mặt sâu 10-15 cm vào mùa đông và đầu xuân để tiêu diệt nhộng, trứng mối và bọ hung nằm trong đất. Thu dọn cành lá khô mục, phát quang thực bì dại (sim, mua, cỏ tranh) định kỳ 2 lần/năm nhằm làm giảm độ ẩm vi khí hậu đáy tán, hạ thấp mật độ mối và rệp xuống trên 30% trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Đội ngũ kiểm lâm và nhân viên kỹ thuật Vườn Quốc gia Ba Vì.
• Áp dụng kỹ thuật vật lý và bẫy bắt cơ học: Lắp đặt hệ thống bẫy đèn điện công suất 100W ở độ cao 1,0 m, bán kính thu hút 10 m gắn kèm khay nước phủ váng dầu nhớt dày 5 mm. Vận hành bẫy từ 19h đến 5h sáng hôm sau trong các đợt vũ hóa rộ của sâu cuốn lá và ngài đốm (tháng 3 đến tháng 5). Kết hợp bọc chụp bảo vệ thân măng non bằng lưới chuyên dụng để ngăn ngừa vòi voi đẻ trứng. Chủ thể thực hiện: Cán bộ bảo vệ thực vật tại vườn sưu tập.
• Bảo tồn và phát huy nguồn thiên địch tự nhiên: Duy trì môi trường sống cho 115 loài chim và các loài côn trùng bắt mồi tại Ba Vì; bảo vệ các loài ong ký sinh trứng sâu non và thử nghiệm nhân rộng chế phẩm sinh học từ tuyến trùng, nấm ký sinh để kiểm soát ấu trùng vòi voi hại măng mà không gây hại cho môi trường. Chủ thể thực hiện: Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế Vườn Quốc gia Ba Vì.
• Sử dụng thuốc hóa học có chọn lọc khi phát dịch: Chỉ can thiệp hóa học khi chỉ số hại lá vượt ngưỡng 50% hoặc mật độ vòi voi vượt quá 4 con/ô tiêu chuẩn. Khuyến nghị sử dụng luân phiên hoạt chất Padan hoặc Dibacide pha ở nồng độ thấp 0,001% - 0,003% phun cục bộ vào sáng sớm nhằm dập dịch nhanh, giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và nguồn nước mặt hồ Hoốc Cua. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Vườn Quốc gia Ba Vì phối hợp Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giảng viên, nhà khoa học và học viên cao học chuyên ngành Lâm sinh, Bảo vệ Thực vật và Quản lý Tài nguyên Rừng: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị, bộ dữ liệu định lượng chuẩn xác về tập tính sinh học côn trùng và phương pháp luận thiết lập ô tiêu chuẩn nghiên cứu phân họ Bambusoideae.
• Ban Quản lý các Vườn Quốc gia, Khu Bảo tồn Thiên nhiên và Vườn Thực vật: Tài liệu tham chiếu thực tiễn giúp xây dựng quy trình giám sát dịch hại, hoạch định phương án bảo tồn ex-situ (chuyển chỗ) cho các bộ sưu tập thực vật quý hiếm trên quy mô từ 10 ha đến 50 ha.
• Kỹ sư lâm nghiệp và các doanh nghiệp phát triển vùng nguyên liệu tre trúc, tre lấy măng: Hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ vòi voi lớn (Cyrtotrachelus buqueti) và sâu cuốn lá (Algedonia coclesalis), nâng cao tỷ lệ sống của cây con đạt trên 85% và bảo vệ sản lượng măng thương phẩm.
• Cơ quan hoạch định chính sách lâm nghiệp và Chi cục Kiểm lâm các địa phương: Cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác xây dựng cẩm nang điều tra sâu bệnh rừng trồng, hỗ trợ triển khai chiến lược bảo vệ thực vật bền vững theo hướng hạn chế hóa chất độc hại.

Câu hỏi thường gặp

• Những loài sâu hại nào nguy hiểm nhất tại vườn sưu tập tre trúc Ba Vì?
  Qua 13 đợt điều tra thực nghiệm, 5 loài sâu hại nguy hiểm nhất được xác định gồm: Sâu cuốn lá tre (Algedonia coclesalis) với mức hại lá 48%, Ngài đốm (Artona funeralis), Vòi voi lớn hại măng (Cyrtotrachelus buqueti) xuất hiện 100% các đợt, Mối đất (Odontotermes formosanus) với tần suất 73% và Rệp đốm sọc tre (Takercallis arundimariae).

• Tại sao mật độ rệp và mối lại có sự phân hóa rõ rệt theo địa hình?
  Mối đất ưa môi trường ẩm mát nên tập trung cao tại khu vực sườn đồi với 1,2 tổ/1.000 m2 do tán che dày trên 60% và thảm mục phong phú. Ngược lại, rệp đốm sọc ưa điều kiện khô nóng nên xuất hiện nhiều nhất ở đỉnh đồi với mật độ 3,5 con/cây, nơi có cường độ ánh sáng cao và thông thoáng.

• Biện pháp bẫy đèn có tác dụng như thế nào trong kiểm soát côn trùng cánh vảy?
  Phương pháp bẫy đèn điện công suất 100W đặt ở độ cao 1,0 m vận hành từ 19h đến 5h sáng tận dụng triệt để đặc tính xu quang của ngài trưởng thành. Kỹ thuật này giúp tiêu diệt hàng loạt cá thể sinh sản trước giai đoạn đẻ trứng, cắt đứt chu kỳ bùng phát lứa sâu non tiếp theo mà không làm ô nhiễm môi trường.

• Công thức nào được sử dụng để định lượng mức độ gây hại lá của sâu bệnh?
  Luận văn áp dụng công thức tính chỉ số hại lá $R% = \frac{\sum (n_i \cdot V_i)}{N \cdot V} \cdot 100$, trong đó $n_i$ là số lá ở cấp hại $i$ (từ cấp 0 đến cấp 4), $V_i$ là trị số cấp hại, $N$ là tổng số lá quan sát trên cây tiêu chuẩn và $V=4$ là trị số cấp hại cao nhất. Chỉ số $R < 25%$ là hại nhẹ, $25-50%$ là hại vừa, và $>50%$ là hại nặng.

• Làm thế nào để phòng trừ vòi voi lớn hại măng đạt hiệu quả cao mà không độc hại?
  Để kiểm soát loài Cyrtotrachelus buqueti có mật độ 2,04 con/ô tiêu chuẩn, giải pháp tối ưu là kết hợp bao bọc thân măng non bằng lưới cơ học trong mùa măng mọc rộ tháng 4, bắt diệt trưởng thành thủ công vào buổi sáng và xới đất diệt nhộng tồn lưu, hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất trực tiếp lên măng non.

Kết luận

• Luận văn đã phân loại và định danh thành công 23 loài sâu hại thuộc 11 họ, 6 bộ trên 52 loài cây tre trúc thích nghi tại Vườn Quốc gia Ba Vì.
• Xác lập đầy đủ đặc điểm sinh thái học của 5 loài dịch hại trọng điểm, chứng minh sâu cuốn lá đạt chỉ số gây hại cao nhất với tỷ lệ tổn thương tán lá 48%.
• Khẳng định mối tương quan chặt chẽ giữa mật độ dịch hại với yếu tố địa hình và vi khí hậu, trong đó mối đất chiếm ưu thế ở sườn đồi (1,2 tổ/1.000 m2) và rệp sọc tập trung ở đỉnh đồi (3,5 con/cây).
• Xây dựng thành công quy trình quản lý dịch hại tổng hợp kết hợp vệ sinh rừng, bẫy đèn quang học, bảo tồn thiên địch và phân tầng can thiệp hóa học an toàn với Padan nồng độ 0,001% - 0,003%.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho công tác bảo tồn nguồn gen thực vật phân họ Bambusoideae và phát triển lâm nghiệp bền vững tại Việt Nam.

Trong giai đoạn tiếp theo, các đơn vị quản lý rừng cần ứng dụng ngay hệ thống bẫy đèn và quy trình vệ sinh rừng trước mùa măng mọc tháng 3 hàng năm. Hãy liên hệ và tham khảo chi tiết toàn văn công trình nghiên cứu tại Thư viện Trường Đại học Lâm nghiệp để chuẩn hóa giải pháp bảo vệ rừng tre trúc của bạn ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn thÕ xu©n Nghiªn cøu ®Æc tÝnh sInh vËt häc, sinh th¸i häc mét sè loµi s©u h¹i t¹i v­ên s­u tËp vµ l­u tr÷ nguån gen c¸c loµi c©y thuéc ph©n hä tre tróc (bambusoideae) v­ên quèc gia ba v× nh»m ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p qu¶n lý luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp hµ NéI - 2008 c bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn thÕ xu©n Nghiªn cøu ®Æc tÝnh sinh vËt häc, sinh th¸i häc mét sè loµi s©u h¹i t¹i v­ên s­u tËp vµ l­u tr÷ nguån gen c¸c loµi c©y thuéc ph©n hä tre tróc (Bambusoideae) v­ên quèc gia ba v× nh»m ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p qu¶n lý luËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp chuyªn ngµnh l©m sinh m· sè: 60. 60 Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS. NguyÔn ThÕ Nh· Hµ Néi - 2008 c 1 ®Æt vÊn ®Ò V­ên quèc gia (VQG) Ba V× trùc thuéc sù qu¶n lý cña Bé N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn N«ng th«n, c¸ch thñ ®« Hµ Néi 60 km vÒ phÝa t©y. Ba V× næi tiÕng lµ vïng cã hÖ §éng thùc vËt rõng rÊt phong phó vµ ®a d¹ng, trong ®ã cã rÊt nhiÒu loµi quý hiÕm cã trong s¸ch ®á ViÖt Nam, cÇn ®­îc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn nguån gen nh­: SÆt Ba V× (A.), B¸ch Xanh (Calocedrus macrolepis Kurz), Gµ L«i tr¾ng, Báo Gấm… Ba V× cßn lµ khu nghØ m¸t du lÞch ®Çy tiÒm n¨ng.

Ngµy 10/9/2001, Bé N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn N«ng th«n ký quyÕt ®Þnh sè 418 Q§/BNN – PTNT vÒ viÖc phª duyÖt dù ¸n ®Çu t­ x©y dùng v­ên s­u tËp vµ l­u gi÷ nguån gen c¸c loµi c©y thuéc hä cau dõa, tre tróc, xương rồng t¹i V­ên quèc gia Ba V×. Môc tiªu cña dù ¸n lµ t¹o cho n¬i ®©y mét phßng tiªu b¶n sèng mang ®Çy ý nghÜa b¶o tån vÒ c¸c loµi c©y thuéc hä cau dõa, tre tróc, xương rồng. Ph©n hä tre tróc (Bambusoideae) cã sè l­îng loµi kh¸ phong phó. Khu vùc Ch©u ¸ cã kho¶ng 650 loµi trong ®ã ViÖt Nam ®· cã 121 loµi [4].

tre tróc lµ loµi c©y cã rÊt nhiÒu t¸c dông vµ ®· ®­îc c¸c nhµ khoa häc quan t©m chó ý tõ rÊt l©u, tuy nhiªn trªn thùc tÕ ë n­íc ta míi chØ chó träng trång tËp trung mét sè loµi ®Ó cung cÊp nguyªn liÖu x©y dùng, nguyªn liÖu giÊy, thùc phÈm nh­: Luång, tre lÊy m¨ng… Mét sè n¨m trë l¹i ®©y tre tróc ®· ®­îc trång d­íi d¹ng s­u tËp nhiÒu loµi ®Ó phôc vô cho c«ng t¸c nghiªn cøu b¶o tån còng nh­ lµ khai th¸c c¸c t¸c dông kh¸c cña chóng. HiÖn nay v­ên s­u tËp vµ l­u gi÷ nguån gen tre tróc cña VQG Ba V× ®· s­u tËp ®­îc 117 loµi, c¸c loµi tre tróc nµy ®­îc thu thËp ë c¶ trong n­íc vµ quèc tÕ. Nh­ vËy khu vùc vườn s­u tËp ®· cã sù ®a d¹ng loµi kh¸ lín, hiÖn rõng ®· kh¸ æn ®Þnh, khu hÖ c«n trïng t¹i ®©y còng ®· cã sù thay ®æi. c 2 Qua qu¸ tr×nh thu thËp vµ g©y trång c¸c loµi tre tróc t¹i v­ên, trªn mét sè loµi c©y ®· xuÊt hiÖn c¸c loµi c«n trïng, trong ®ã mét sè loµi c©y ®· bÞ ph¸ ho¹i kh¸ nÆng.

HiÖn nay ®ang cã nguy c¬ l©y lan cña mét sè loµi s©u h¹i nh­ s©u ¨n l¸, Mèi. §Ó cã thÓ x©y dùng vµ ph¸t triÓn v­ên s­u tËp c©y thuéc nhãm tre tróc, c¸c biÖn ph¸p qu¶n lÝ s©u h¹i nh­ vËy lµ cÇn thiÕt. Cho ®Õn nay t¹i khu vùc VQG Ba V× cßn thiÕu th«ng tin vÒ s©u h¹i tre tróc nªn c¸c biÖn ph¸p qu¶n lÝ chóng cßn mang tÝnh thô ®éng, thiÕu c¬ së khoa häc. XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu thùc tÕ cña v­ên, t«i chän ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ®Æc tÝnh sinh vËt häc, sinh th¸i häc mét sè loµi s©u h¹i t¹i v­ên s­u tËp vµ l­u tr÷ nguån gen c¸c loµi c©y thuéc ph©n hä tre tróc (Bambusoideae) – V­ên quèc gia Ba V× nh»m ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p qu¶n lý”.

§Ò tµi hoµn thµnh ®¸p øng yªu cÇu thùc tiÔn cña v­ên ®ång thêi lµ c¬ së tin cËy cho viÖc triÓn khai më réng dù ¸n trªn qui m« lín ë V­ên quèc gia Ba V× nãi riªng vµ trong khu vùc nãi chung. c 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan VÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Trªn thÕ giíi Theo Wilson (1988) tæng sè c¸c loµi sinh vËt ®· ®­îc biÕt trªn tr¸i ®Êt lµ 1.000 loµi, trong ®ã tû lÖ c¸c nhãm loµi sinh vËt nh­ sau: B¶ng 1. C¸c loµi sinh vËt ®· ®­îc biÕt trªn tr¸i ®Êt (%) (%) Nhãm loµi Tæng sè loµi c¸c loµi ®éng vËt - C«n trïng: 751.000 loµi 53,15 70,66 - C¸c loµi ®éng vËt kh¸c: 281.000 loµi 19,89 26,44 - §éng vËt nguyªn sinh: 30.800 loµi 2,18 2,90 - Thùc vËt bËc cao: 248.900 loµi 1,90 - C¸c lo¹i vi khuÈn: 4.000 loµi 0,07 Tæng sè 1.000 loµi 100,00 Cho ®Õn nay ng­êi ta dù ®o¸n cßn kho¶ng 3 - 4 triÖu loµi hoÆc h¬n n÷a ch­a ®­îc con ng­êi biÕt ®Õn, chñ yÕu lµ nh÷ng loµi c«n trïng sèng ë vïng nhiÖt ®íi.

Nh­ vËy c«n trïng lµ líp chiÕm tû lÖ lín nhÊt trong giíi ®éng vËt vµ cã vai trß quan träng trong hÖ sinh th¸i. Tuy nhiªn còng cã mét sè l­îng ®¸ng kÓ c¸c loµi c«n trïng th­êng xuyªn g©y ra nh÷ng t¸c h¹i to lín trong n«ng l©m nghiÖp vµ søc khoÎ con ng­êi. ChÝnh v× vËy mµ ®· cã nhiÒu tµi liÖu nghiªn cøu vÒ c«n trïng. C¸c loµi c«n trïng g©y h¹i còng nh­ c¸c sinh vËt kh¸c cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt víi hÖ sinh th¸i vµ cã vai trß quan träng ®èi víi tÝnh ®a d¹ng sinh häc.

HiÖn nay cã nh÷ng tranh luËn kh¸ gay g¾t vÒ vÊn ®Ò m©u thuÉn gi÷a b¶o c 4 tån ®a d¹ng sinh häc vµ c«ng t¸c qu¶n lý s©u h¹i. Trong mét sè tr­êng hîp, chóng ta cè g¾ng b¶o vÖ c«n trïng, nh­ng trong mét sè tr­êng hîp kh¸c chóng ta l¹i nç lùc tiªu diÖt chóng! Nh­ ®· biÕt, hiÖn nay nÒn l©m nghiÖp nhiÖt ®íi mang ®Æc ®iÓm ®éc canh c¸c loµi c©y nhËp néi, chÝnh sù ®éc canh nµy lµm gi¶m râ rÖt tÝnh ®a d¹ng sinh häc, vµ v× vËy kh«ng thÓ g©y høng thó cho c¸c nhµ b¶o tån. Chóng ta ph¶i nhÊn m¹nh r»ng qu¶n lý s©u bÖnh hiÖn ®¹i lµ dùa vµo viÖc ng¨n chÆn sù bïng næ cña chóng ë bÊt cø n¬i nµo vµ b»ng mäi c¸ch cã thÓ ®­îc. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu nµy trong trång trät chóng ta cÇn ph¶i cã mét sè d¹ng æn ®Þnh vÒ mÆt sinh th¸i.

Nh÷ng d¹ng æn ®Þnh nh­ vËy, ®Æc biÖt lµ vÒ mÆt sè l­îng c«n trïng th­êng rÊt hiÕm. Mèi quan hÖ cña c«n trïng víi m«i tr­êng sèng cña chóng ë c¸c hÖ sinh th¸i cã kh¸c nhau. VÝ dô quan hÖ cña mét loµi c«n trïng víi thøc ¨n ë hÖ sinh th¸i nh©n t¹o kh¸c h¼n ë hÖ sinh th¸i tù nhiªn. Tuy nhiªn m·i tíi cuèi thÕ kû IXX vµ ®Çu thÕ kû XX nh÷ng nghiªn cøu vÒ c«n trïng míi ®­îc quan t©m ph¸t triÓn.

Tõ n¨m 1931 ®Õn nay, t¹i c¸c n­íc Ph¸p, Liªn X« cò, Mü ®· cã nhiÒu t¸c gi¶ cho ra hµng lo¹t nh÷ng nghiªn cøu vÒ c«n trïng trªn c¶ c©y l¸ réng, l¸ kim vµ c©y c¶nh. Theo Tõ Thiªn S©m, V­¬ng H¶o Kiªn (2004) [31]: s©u h¹i tre tróc ®­îc ghi chÐp sím nhÊt ë Trung Quèc vµo n¨m 1917-1919 trong cuèn “Ých d­¬ng luyÖn chÝ” nãi vÒ Ch©u chÊu ¨n l¸ tre. Tèng ChÝ Kiªn (1934-1936), Ng« TÝch L­¬ng (1935-1936), Phïng QuÕ NhÊt (1940) ®Òu m« t¶ h×nh th¸i, vßng ®êi vµ phßng trõ Ch©u chÊu l­ng vµng. M· TuÊn TriÖu (1934-1935) nghiªn cøu vÒ h×nh th¸i, sinh vËt häc vµ phßng trõ Vßi voi m¨ng tre Otidognathus davidis, Vßi voi ®ôc th¼ng m¨ng Cyrtotrachelus thomson, s©u ®ôc m¨ng Oligia vulgaris.

Ng« Ngäc Ch©u (1936) nghiªn cøu vÒ Ngµi ®èm h¹i m¨ng. Liu c 5 Nanxin (1988, 1989) ®· nghiªn cøu dïng tuyÕn trïng phßng trõ Vßi voi ®ôc th¼ng vµ cã hiÖu qu¶, nh­ng ch­a ®­îc më réng trong s¶n xuÊt. Theo nghiªn cøu cña Tõ Thiªn S©m [32], n¨m 1993 trªn tre nøa cã 683 loµi, 75 hä 10 bé c«n trïng sèng vµ g©y h¹i, kh«ng kÓ c¸c loµi thiªn ®Þch (Xu Tiansen et al. Cã kho¶ng 60 loµi s©u h¹i th­êng xuyªn hoÆc thØnh tho¶ng ph¸t dÞch tõ 10 ®Õn hµng ngh×n ha, g©y ra thiÖt h¹i ®¸ng kÓ.

Trong kho¶ng 80 loµi s©u h¹i tre tróc ®­îc ph¸t hiÖn ë NhËt B¶n, c¸c loµi s©u h¹i quan träng nhÊt lµ S©u cuèn l¸ tre (Nakahara vµ Kobayashi 1963) [30]. Nghiªn cøu trong n­íc C¸c nghiªn cøu vÒ c«n trïng ®· thùc hiÖn chñ yÕu tËp trung vµo nhãm c«n trïng cã h¹i, biÖn ph¸p phßng trõ vµ thiªn ®Þch. Mét sè c¸c nghiªn cøu vÒ c«n trïng cã lîi míi chØ ®¸nh gi¸ vÒ mÆt kinh tÕ mµ ch­a chó ý ®Õn t¸c dông nhiÒu mÆt kh¸c cña nã. Nh÷ng nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ c«n trïng ViÖt Nam còng dõng l¹i ë møc ®é lµ b¸o c¸o, tµi liÖu gi¶ng d¹y vµ trong ph¹m vi hÑp víi mét sè loµi ®¹i diÖn.

Trªn thùc tÕ, ë n­íc ta ch­a cã tµi liÖu ®Çy ®ñ vÒ c«n trïng ®Ó phôc vô c«ng t¸c nghiªn cøu, tra cøu vµ øng dông. Thêi gian gÇn ®©y, tr­íc yªu cÇu ph¸t triÓn nhiÒu mÆt cña ®Êt n­íc ®Æc biÖt trong lÜnh vùc Kinh tÕ - Sinh th¸i m«i tr­êng, nghiªn cøu vÒ c«n trïng ®· ®­îc chó ý ®Çu t­. §èi víi c«ng t¸c b¶o tån, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu c¬ b¶n ®· ®­îc triÓn khai vµ thu ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ b­íc ®Çu. Cô thÓ lµ c¸c nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ tµi nguyªn c«n trïng ®èi víi c¸c khu b¶o tån: - Le Trong Trai, Jonatan C.

Eames, Dr Andrey N. Kuznrtsov, Dr Nguyen Van Sang, Bui Xuan Phuong and Dr Alexander L. Mike, Dan Hallam & Jonathan Bradley (6/1997): Muong nhe nature reserve (Frontier Viet nam Forest Research Programe). - Héi th¶o (30/11/2000): Nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ c«n trïng ë VQG Tam §¶o.

c 6 - VRTC - WWF (1999): Results of the complex zoological- botanical expedition to the kebang area. - N¨m 1992-1993 ®oµn ®iÒu tra c¬ b¶n vÒ c«n trïng VQG Ba V× phèi hîp gi÷a Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp, ViÖn ®iÒu tra qui ho¹ch rõng, ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra c¬ b¶n vÒ khu hÖ ®éng thùc vËt, quy ho¹ch ®Êt ®ai, ph©n lo¹i tr¹ng th¸i rõng vµ cã ®¸nh gi¸ s¬ bé vÒ khu hÖ c«n trïng thÓ hiÖn qua b¸o c¸o tæng kÕt c«ng t¸c ®iÒu tra th¸ng 12-1993. §· thèng kª cã 44 loµi thó, 115 loµi chim, 49 loµi bß s¸t, 27 loµi l­ìng c­ trong ®ã cã 24 loµi quý hiÕm nh­: Gµ L«i tr¾ng, B¸o gÊm, Cu li lín, GÊu ngùa,… - N¨m 1993 ®oµn ®iÒu tra c¬ b¶n vÒ c«n trïng VQG Ba V× cña Bé m«n c«n trïng Tr­êng §¹i häc s­ ph¹m Hµ Néi tiÕn hµnh ®iÒu tra c«n trïng thuéc bé C¸nh phÊn ®Ó phôc vô c«ng t¸c gi¶ng d¹y cña tr­êng.