Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm thực vật thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của cây tầm bóp physalis angulata l họ cà solanaceae

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây tầm bóp Physalis angulata L. thuộc họ Cà Solanaceae.

• Tác giả: NCS. Hoàng Thái Hòa
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Oanh
• Trường học: Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược liệu - Dược học cổ truyền
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây tầm bóp Physalis angulata
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ dược học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. THỰC VẬT HỌC
• 1.1.1. Vị trí phân loại
• 1.1.2. Đặc điểm thực vật
• 1.1.3. Phân bố và sinh thái
• 1.2. CÁC THÀNH PHẦN HÓA HỌC CHÍNH
• 1.2.1. Nhóm hợp chất phi phenolic
• 1.2.2. Nhóm hợp chất phenolic
• 1.3. TÁC DỤNG SINH HỌC
• 1.3.1. Hoạt tính kháng viêm
• 1.3.2. Hoạt tính giảm đau
• 1.3.3. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư
• 1.3.4. Hoạt tính điều hòa miễn dịch
• 1.3.5. Hoạt tính chống đái tháo đường
• 1.3.6. Hoạt tính kháng khuẩn và kháng nấm
• 1.3.7. Hoạt tính kháng ký sinh trùng
• 1.3.8. Hoạt tính diệt nhuyễn thể
• 1.3.9. Hoạt tính chống hen suyễn
• 1.3.10. Hoạt tính lợi tiểu
• 1.4. CÔNG DỤNG TRONG Y HỌC CỔ TRUYỀN
• 1.4.1. Công dụng trong y học cổ truyền thế giới
• 1.4.2. Công dụng trong y học cổ truyền Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: NGUYÊN VẬT LIỆU, TRANG THIẾT BỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Nguyên liệu nghiên cứu
• 2.1.2. Động vật thí nghiệm
• 2.1.3. Thuốc thử, hóa chất, dung môi và dòng tế bào
• 2.2. TRANG THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
• 2.3. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Địa điểm nghiên cứu thực vật
• 2.3.2. Địa điểm nghiên cứu thành phần hóa học
• 2.3.3. Địa điểm nghiên cứu một số tác dụng sinh học
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Phương pháp nghiên cứu thực vật
• 2.4.2. Phương pháp nghiên cứu thành phần hóa học
• 2.4.3. Phương pháp nghiên cứu một số tác dụng sinh học
• 2.5. XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ THỰC VẬT CỦA TẦM BÓP
• 3.1.1. Mô tả đặc điểm hình thái và giám định tên khoa học của Tầm bóp
• 3.1.2. Đặc điểm vi học
• 3.1.3. Đặc điểm bột dược liệu
• 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TẦM BÓP
• 3.2.1. Chiết xuất, phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất
• 3.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA TẦM BÓP
• 3.3.1. Hoạt tính kháng viêm
• 3.3.2. Tác dụng giảm đau
• 3.3.3. Tác dụng trên chuyển hóa acid béo và glucose trong tế bào gan HepG2
• 3.3.4. Tác dụng gây độc trên một số dòng tế bào ung thư
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. VỀ THỰC VẬT
• 4.2. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC
• 4.2.1. Hoạt tính kháng viêm
• 4.2.2. Tác dụng giảm đau
• 4.2.3. Tác dụng trên chuyển hóa acid béo và glucose trong tế bào gan HepG2
• 4.2.4. Tác dụng gây độc trên một số dòng tế bào ung thư in vitro
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc điểm thực vật của cây tầm bóp

Cây tầm bóp (Physalis angulata) thuộc họ Cà (Solanaceae), là một loài thực vật thân thảo, sống hàng năm, cao tới 1 mét. Thân cây có góc cạnh, phân cành nhiều, lá mọc so le, hình trái xoan, dài 3-5,5 cm, rộng 2-4 cm. Hoa mọc đơn độc ở kẽ lá, màu vàng tươi hoặc trắng nhạt, có đài hình chuông. Quả mọng, hình cầu, màu đỏ, bao bọc bởi đài đồng trưởng. Đặc điểm thực vật này giúp nhận diện cây tầm bóp trong tự nhiên.

1.1. Phân bố và sinh thái

Cây tầm bóp có nguồn gốc từ châu Mỹ nhiệt đới, hiện phân bố rộng rãi ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ở Việt Nam, cây mọc phổ biến từ đồng bằng đến vùng núi, ở độ cao lên tới 1500 mét. Cây ưa sáng, thích nghi với đất ẩm, thường xuất hiện ở ruộng ngô, bãi sông, và các khu vực đất trũng. Phân bố và sinh thái của cây tầm bóp cho thấy khả năng thích nghi cao với nhiều điều kiện môi trường.

II. Thành phần hóa học của cây tầm bóp

Thành phần hóa học của cây tầm bóp rất đa dạng, bao gồm các nhóm chất như withanolid, flavonoid, terpenoid, và acid phenolic. Các withanolid là nhóm chất nổi bật, với hơn 100 hợp chất đã được phân lập. Những hợp chất này có cấu trúc phức tạp, thường được chia thành hai loại chính: δ-lacton/lactol và γ-lacton/lactol. Tính chất hóa học của các withanolid mang lại nhiều tiềm năng trong nghiên cứu dược liệu.

2.1. Nhóm hợp chất withanolid

Withanolid là nhóm chất chính trong cây tầm bóp, được chia thành hai loại: δ-lacton/lactol (loại A) và γ-lacton/lactol (loại B). Loại A bao gồm các hợp chất với khung không bị biến đổi (I) và khung bị biến đổi (II). Các withanolid dạng 5β,6β-epoxid là nhóm phổ biến, với cấu hình 17α hoặc 17β. Nhóm hợp chất withanolid này có hoạt tính sinh học cao, đặc biệt là khả năng kháng viêm và chống ung thư.

III. Tác dụng sinh học của cây tầm bóp

Cây tầm bóp được nghiên cứu với nhiều tác dụng sinh học đáng chú ý, bao gồm kháng viêm, giảm đau, chống ung thư, và điều hòa miễn dịch. Các cao chiết và hợp chất tinh khiết từ cây đã được chứng minh có hoạt tính kháng viêm mạnh thông qua cơ chế ức chế các cytokine gây viêm. Tác dụng sinh học này mở ra tiềm năng ứng dụng trong điều trị các bệnh viêm nhiễm và ung thư.

3.1. Hoạt tính kháng viêm và giảm đau

Các nghiên cứu cho thấy cây tầm bóp có hoạt tính kháng viêm mạnh, đặc biệt trong mô hình gây phù bàn chân chuột bằng carrageenan. Cao chiết từ cây cũng thể hiện tác dụng giảm đau đáng kể trong mô hình gây đau quặn bằng acid acetic. Hoạt tính kháng viêm và giảm đau của cây tầm bóp được cho là nhờ vào các hợp chất withanolid và flavonoid.

IV. Ứng dụng của cây tầm bóp trong y học cổ truyền

Cây tầm bóp đã được sử dụng trong y học cổ truyền Việt Nam để điều trị các bệnh như viêm khớp, mẩn ngứa, và rôm sẩy. Toàn cây được sắc uống hoặc dùng để tắm, mang lại hiệu quả cao trong việc giảm viêm và làm dịu da. Công dụng của cây tầm bóp trong y học cổ truyền được hỗ trợ bởi các nghiên cứu hiện đại về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây.

4.1. Cách sử dụng cây tầm bóp

Trong y học cổ truyền, cây tầm bóp thường được sử dụng dưới dạng sắc uống hoặc tắm. Toàn cây được thu hái, phơi khô, và sắc lấy nước uống để điều trị viêm khớp và các bệnh ngoài da. Cách sử dụng cây tầm bóp này đã được truyền lại qua nhiều thế hệ, phản ánh giá trị dược liệu của cây trong cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình nghiên cứu "Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của cây Tầm bóp (Physalis angulata L.), họ Cà (Solanaceae)" được thực hiện bởi Nghiên cứu sinh Hoàng Thái Hòa dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Trần Thị Oanh và PGS. Nguyễn Thượng Dong tại Viện Dược liệu (Bộ Y tế – Bộ Giáo dục và Đào tạo), thuộc chuyên ngành Dược liệu – Dược học cổ truyền (Mã số: 9720206), bảo vệ năm 2023.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    THÔNG TIN LUẬN ÁN                                    |
+--------------------------+--------------------------------------------------------------+
| Tên đề tài               | Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và một số   |
|                          | tác dụng sinh học của cây Tầm bóp (Physalis angulata L.),   |
|                          | họ Cà (Solanaceae)                                          |
| Tác giả (NCS)            | Hoàng Thái Hòa                                               |
| Người hướng dẫn          | 1. PGS. Trần Thị Oanh; 2. PGS. Nguyễn Thượng Dong            |
| Cơ sở đào tạo            | Viện Dược liệu (Bộ Y tế – Bộ Giáo dục và Đào tạo)            |
| Chuyên ngành & Mã số     | Dược liệu – Dược học cổ truyền (Mã số: 9720206)             |
| Năm hoàn thành           | 2023                                                         |
+--------------------------+--------------------------------------------------------------+

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa với hệ thực vật phong phú, trong đó tri thức bản địa về việc sử dụng cây thuốc dân gian đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe. Cây Tầm bóp (Physalis angulata L., họ Cà Solanaceae) từ lâu đã được nhân dân sử dụng kinh nghiệm: dùng nước nấu tắm cho trẻ em rôm sảy, người mẩn ngứa, hoặc dùng toàn cây sắc uống điều trị viêm khớp, cứng khớp.

Trên thế giới, các nghiên cứu đã phát hiện cây Tầm bóp chứa nhiều nhóm hoạt chất sinh học giá trị như tinh dầu, withanolid, flavonoid, terpenoid, carotenoid và acid phenolic với nhiều hoạt tính dược lý đa dạng (kháng viêm, giảm đau, điều hòa miễn dịch, gây độc tế bào ung thư, kháng khuẩn, kháng ký sinh trùng, hạ đường huyết). Tuy nhiên, tại Việt Nam, cây Tầm bóp chưa được quan tâm tương xứng, thường bị xem như cỏ dại trong nông nghiệp và lâm nghiệp; các dữ liệu khoa học về đặc điểm thực vật, thành phần hóa học cũng như tác dụng dược lý thực nghiệm của nguồn dược liệu trong nước còn rất hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định và thực hiện 3 mục tiêu cụ thể:

1. Mô tả được hình thái thực vật, giám định tên khoa học và xác định được đặc điểm vi học của cây Tầm bóp.
2. Chiết xuất, phân lập và xác định được cấu trúc hóa học một số hợp chất từ cây Tầm bóp.
3. Đánh giá được một số tác dụng sinh học của cao chiết và một số hợp chất phân lập được từ cây Tầm bóp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn cây Tầm bóp (Physalis angulata L., họ Cà Solanaceae) thu hái đầy đủ hoa và quả.
• Thời gian và địa điểm thu mẫu: Thu hái vào tháng 11 năm 2014 tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Mẫu thực vật được giám định bởi PGS. Trần Văn Ơn (Trường Đại học Dược Hà Nội) và PGS. Nguyễn Khắc Khôi (Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật). Tiêu bản được lưu trữ tại Phòng Tiêu bản Bộ môn Thực vật – Trường Đại học Dược Hà Nội (mã số HNIP/18111/15) và Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật (mã số PA 101).
• Mẫu sinh học thử nghiệm: Động vật thí nghiệm gồm chuột nhắt trắng chủng Swiss (trọng lượng 18 – 20 g) và chuột cống trắng chủng Wistar (trọng lượng 150 – 180 g); các dòng tế bào chuẩn bao gồm RAW 264.7, HepG2, SNU-1, 4T1, LLC, Hep3B, NTERA-2.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan phân loại học và lịch sử nghiên cứu thực vật

Chi Physalis L. và loài Physalis angulata L. được nhà thực vật học Carl von Linné xác lập năm 1753. Chi này có nguồn gốc phát sinh từ Mexico với khoảng 75 đến 100 loài, phân bố rộng rãi tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Ở Việt Nam, loài Tầm bóp đã được ghi nhận trong các công trình thực vật kinh điển của Joannis de Loureiro (Flora cochinchinensis), Gustave Henri Bonati (1915, Flore générale de l'Indo-Chine), Phạm Hoàng Hộ (1972, 2000 trong Cây cỏ Việt Nam) và Vũ Văn Hợp (2017, Thực vật chí Việt Nam).

Tổng quan về thành phần hóa học

Các công trình quốc tế đã công bố nhiều nhóm chất trong loài Physalis angulata L.:

• Tinh dầu: Thành phần chính gồm phytol (31,7%), hexahydrofarnesyl aceton (18,8%), n-nonadecan (8,6%), acid n-hexadecanoic (5,0%), cùng các cấu phần hàm lượng thấp như heptadecan, acid oleic, 2-methylpentadecan, farnesol acetat.
• Carotenoid: Phân tích qua HPLC-PDA-MS/MS xác định 22 hợp chất carotenoid từ quả, chủ yếu là trans-$\beta$-caroten (62,2%), 9-cis-$\beta$-caroten (2,9%) và trans-cryptoxanthin (2,7%).
• Withanolid: Đã có hơn 100 withanolid được phân lập từ Tầm bóp, chủ yếu thuộc withanolid loại A ($\delta$-lacton/lactol). Cấu trúc chia làm hai nhóm chính:
  • Nhóm I (khung không bị biến đổi): Gồm các phân nhóm $5\beta,6\beta$-epoxid (Physagulid J, Withanolid E, Physagulid P, Physagulid S...), withanolid-5-en, và withanolid trung gian (Physagulin J, K, P, M, F, Physangulatin A, B, C, D, E, F, G, H, K, M, N, Physagulid A, B, E, G, H, Withangulatin G, Withaminimin...).
  • Nhóm II (khung bị biến đổi): Gồm physalin (Physalin B, D, E, F, G, I, J, K, P, T, U, V, W, VII, IX, Aromaphysalin A), neophysalin và withaphysalin (Withaphysalin Y, Z).
• Terpenoid và Phenolic: Phân lập các glycosid terpenoid (Physangulatosid A–L), acid oleanolic, squalen; các flavonoid (Kaempferol 7-O-rhamnosid, Kaempferol 3-O-rutinosid, Quercetin, Quercetin 3-O-methyl ether, Isoquercetrin, Rutin, Myricetin 3-O-neohesperidosid) và các dẫn xuất phenolic (Gaultherin, Physangulosid A–B, Icarisid $E_4$, Methyl salicylat glycosid).

Tổng quan về hoạt tính sinh học

Văn bản tổng quan ghi nhận phổ tác dụng dược lý rộng của cây Tầm bóp:

• Kháng viêm và giảm đau: Cao nước từ rễ ức chế NO, $\text{PGE}_2$, giảm thể tích dịch tiết và tăng $\text{TGF}-\beta$; cao lá ức chế phù chân chuột do carrageenan ($62,71%$ ở liều 400 mg/kg); phân đoạn dicloromethan ức chế NO, $\text{IL}-1\beta$, $\text{IL}-6$, $\text{TNF}-\alpha$, $\text{MCP}-1$; các hợp chất physalin B, F, H và seco-steroid ức chế mạnh sự sản sinh NO trên đại thực bào RAW 264.7. Trên mô hình gây đau quặn bằng acid acetic, cao lá thể hiện mức ức chế $72,7%$ tại liều 400 mg/kg.
• Tác dụng độc tế bào ung thư: Chiết xuất và các withanolid (Physalin B, D, F, Withangulatin A, Physagulid I, Physangulidin A–C) ức chế tăng sinh và gây apoptosis trên nhiều dòng tế bào ung thư: MDA-MB-231, MCF-7 (vú), HepG2, HA22T (gan), HeLa (cổ tử cung), KB (vòm họng), HCT-116, Colo-205 (đại trực tràng), DU145, PC-3 (tiền liệt tuyến), 786-O, ACHN (thận), A375 (hắc tố).
• Điều hòa miễn dịch và chống đái tháo đường: Các phân đoạn polysaccharide và physalin (B, F, G) ức chế đào thải mô ghép tim dị hợp, điều hòa cytokin thông qua con đường không phụ thuộc thụ thể glucocorticoid; cao chiết làm giảm glucose máu trên chuột đái tháo đường alloxan và ức chế các enzym $\alpha$-amylase, $\alpha$-glucosidase.
• Kháng vi sinh vật và các tác dụng khác: Tinh dầu và cao chiết ức chế Bacillus subtilis, Klebsiella pneumoniae, Mycobacterium tuberculosis, Staphylococcus aureus, kháng ký sinh trùng (Leishmania, Plasmodium berghei, Trypanosoma cruzi), diệt nhuyễn thể (Biomphalaria tenagophila), chống co thắt phế quản và lợi tiểu.

Vị trí và định hướng giải quyết của luận án

Tại Việt Nam, các nghiên cứu trước đây của Phan Văn Kiệm, Hoàng Lê Anh Tuấn mới dừng ở mức độ thăm dò ban đầu. Luận án của NCS. Hoàng Thái Hòa đã lựa chọn giải quyết khoảng trống này thông qua cách tiếp cận liên ngành: vừa chuẩn hóa đặc điểm thực vật vi học, vừa phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất withanolid đặc trưng, đồng thời chứng minh cơ chế tác dụng sinh học trên mô hình kháng viêm, giảm đau và đặc biệt là tác dụng điều hòa chuyển hóa acid béo/glucose trong tế bào gan HepG2.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp đồng thời phương pháp thực vật học truyền thống, hóa học các hợp chất thiên nhiên hiện đại và dược lý học thực nghiệm tế bào và động vật.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                     KHUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN                            |
+------------------------------------+----------------------------------------------------+
| 1. Phương pháp Thực vật học        | - Giám định tên khoa học bằng phương pháp so sánh  |
|                                    |   hình thái học thực vật.                          |
|                                    | - Phương pháp giải phẫu vi học: cắt vi phẫu thân, |
|                                    |   lá, nhuộm kép (carmine - lục iod).               |
|                                    | - Phương pháp phân tích đặc điểm bột dược liệu.    |
+------------------------------------+----------------------------------------------------+
| 2. Phương pháp Hóa học             | - Chiết xuất ngấm kiệt/phân bố lỏng - lỏng thu 4   |
|                                    |   phân đoạn: TBT, TBH, TBE, TBN.                   |
|                                    | - Sắc ký cột (Silica gel pha thường, RP-C18).      |
|                                    | - Xác định cấu trúc: Phổ ESI-MS, 1D/2D-NMR         |
|                                    |   (1H, 13C, DEPT, HSQC, HMBC).                     |
+------------------------------------+----------------------------------------------------+
| 3. Phương pháp Dược lý thực nghiệm | - Kháng viêm: in vitro (NO/RAW 264.7 do LPS kích  |
|                                    |   thích); in vivo (phù chân carrageenan, u hạt).   |
|                                    | - Giảm đau ngoại vi: Đau quặn acid acetic ở chuột. |
|                                    | - Chuyển hóa lipid/glucose gan: p-AMPK, p-ACC,     |
|                                    |   FAS, SREBP-1c (HepG2), nhuộm Nile Red.           |
|                                    | - Độc tế bào ung thư: Phương pháp MTT trên các     |
|                                    |   dòng tế bào chuẩn.                               |
+------------------------------------+----------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu thực vật

• Hình thái và giám định: Quan sát, mô tả chi tiết các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của cây Tầm bóp tươi; đối chiếu khóa phân loại thực vật.
• Giải phẫu vi học: Cắt vi phẫu thân và lá bằng dao cắt tay, nhuộm kép vi phẫu và quan sát cấu tạo mô học dưới kính hiển vi quang học; soi và chụp ảnh các đặc điểm bột thân và bột lá.

Phương pháp nghiên cứu hóa học

• Chiết xuất và phân đoạn: Dược liệu khô toàn cây được chiết ngấm kiệt với ethanol $96%$ thu cao toàn phần (TBT). Phân tán cao TBT trong nước và chiết phân bố lần lượt với n-hexan và ethyl acetat để thu cao phân đoạn n-hexan (TBH), cao phân đoạn ethyl acetat (TBE) và cặn nước (TBN).
• Phân lập và tinh chế: Sử dụng sắc ký cột cổ điển với chất hấp phụ silica gel pha thường ($0,040 - 0,063\text{ mm}$, Merck) và silica gel pha đảo RP-$\text{C}{18}$ ($30 - 50\ \mu\text{m}$, Fuji Silysia Chemical Ltd), kiểm tra độ tinh khiết bằng sắc ký lớp mỏng (TLC) pha thường $\text{DC-Alufolien 60G }\text{F}{254}$ và pha đảo $\text{RP-18 }\text{F}_{254}$.
• Xác định cấu trúc: Đo và phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân proton ($^1\text{H-NMR}$), carbon 13 ($^{13}\text{C-NMR}$), phổ DEPT, các phổ tương quan hai chiều HSQC, HMBC đo trên các dung môi $\text{CDCl}_3$, $\text{CD}_3\text{OD}$, $\text{DMSO-}d_6$, $\text{aceton-}d_6$; kết hợp phổ khối ion hóa phun mù điện tử (ESI-MS).

Phương pháp nghiên cứu tác dụng sinh học

• Đánh giá hoạt tính kháng viêm:
  • In vitro: Đánh giá khả năng ức chế sản sinh Nitric oxide (NO) trên tế bào đại thực bào RAW 264.7 bị kích thích bởi LPS; đo tỷ lệ sống sót của tế bào bằng thử nghiệm MTT.
  • In vivo: Đánh giá tác dụng kháng viêm cấp trên mô hình gây phù bàn chân chuột bằng carrageenan và mô hình kháng viêm mạn trên u hạt thực nghiệm bằng viên amian.
• Đánh giá hoạt tính giảm đau: Thử nghiệm tác dụng giảm đau ngoại vi thông qua mô hình gây đau quặn bằng dung dịch acid acetic trên chuột nhắt trắng Swiss.
• Đánh giá tác dụng trên chuyển hóa acid béo và glucose trong tế bào gan HepG2:
  • Thử nghiệm độc tính trên tế bào HepG2 bằng MTT.
  • Phân tích mức độ phosphoryl hóa và biểu hiện protein p-AMPK, p-ACC, FAS và SREBP-1c bằng kỹ thuật Western blot.
  • Đánh giá khả năng ức chế tích tụ lipid nội bào thông qua phương pháp nhuộm huỳnh quang Nile Red.
• Đánh giá hoạt tính độc tế bào ung thư: Thử nghiệm phương pháp MTT trên các dòng tế bào ung thư gồm SNU-1, 4T1, LLC, Hep3B, NTERA-2 và HepG2.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các dữ liệu khoa học về chi Physalis và loài Physalis angulata L., phân tích chi tiết về vị trí phân loại, phân bố sinh thái, kinh nghiệm sử dụng trong y học dân gian thế giới (Peru, Brazil, Bolivia, Nigeria, Kenya, Samoa, Tonga, Indonesia, Ấn Độ, Mexico) và Việt Nam. Chương này tập hợp và phân loại các nhóm chất tự nhiên đã biết từ cây Tầm bóp (tinh dầu, carotenoid, withanolid nhóm I và II, terpenoid, dẫn xuất flavonoid và phenolic), đồng thời điểm luận các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế về hoạt tính sinh học, làm cơ sở lý luận và thực tiễn để định hình hướng nghiên cứu của đề tài.

Chương 2: Nguyên vật liệu, trang thiết bị và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết nguồn nguyên liệu Tầm bóp thu hái tại Gia Lâm (Hà Nội), mã số lưu mẫu tiêu bản và các tiêu chuẩn kiểm định; trình bày thông số các trang thiết bị phân tích (máy quang phổ NMR, khối phổ ESI-MS, máy đo quang phổ hấp thụ ELISA); danh mục hóa chất, dung môi, kháng thể phân tích (p-AMPK, p-ACC, FAS, SREBP-1c, $\beta$-actin) và điều kiện nuôi dưỡng động vật thí nghiệm (chuột Swiss, Wistar), các dòng tế bào nghiên cứu. Quy trình chiết xuất phân đoạn và các mô hình thử nghiệm sinh học in vitro, in vivo được quy chuẩn hóa chi tiết về mặt kỹ thuật.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

1. Kết quả nghiên cứu về thực vật học

• Đặc điểm hình thái: Cây thảo sống hằng năm, cao tới 1 m, thân có góc cạnh và phân nhánh nhiều. Lá mọc so le, phiến hình trái xoan, dài 3 – 5,5 cm, rộng 2 – 4 cm, gốc hình nêm, mép nguyên hoặc xẻ thùy nông lượn sóng. Hoa mọc đơn độc ở kẽ lá, đài hình chuông 5 răng có lông; tràng 5 cánh dính màu vàng nhạt hoặc trắng có đốm tím ở gốc; 5 nhị đính ở gốc tràng; bầu 2 ô. Quả mọng hình cầu bao bọc hoàn toàn bên trong đài đồng trưởng phát triển phồng to dạng lồng đèn; hạt hình thận dẹt. Giám định khoa học xác nhận là loài Physalis angulata L.
• Đặc điểm vi học và bột dược liệu: Cung cấp hình ảnh chi tiết vi phẫu thân, vi phẫu lá và các đặc điểm giải phẫu đặc trưng; phân tích các mảnh mô, lông che chở, lỗ khí, tinh thể canxi oxalat và các yếu tố chẩn đoán đặc trưng trên bột thân và bột lá dược liệu.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  TỔNG HỢP CÁC PHÂN ĐOẠN VÀ HỢP CHẤT PHÂN LẬP (PA1 - PA15)               |
+-------------------+----------------------------+----------------------------------------+
| Ký hiệu mẫu/chất  | Nguồn phân đoạn chiết xuất | Phương pháp xác định cấu trúc          |
+-------------------+----------------------------+----------------------------------------+
| TBT               | Cao toàn phần EtOH 96%     | Chiết ngấm kiệt từ toàn cây            |
| TBH               | Phân đoạn n-hexan          | Chiết phân bố lỏng - lỏng              |
| TBE               | Phân đoạn Ethyl acetat     | Chiết phân bố lỏng - lỏng              |
| TBN               | Phân đoạn Nước             | Phân đoạn cặn sau chiết dung môi hữu cơ|
| PA1 đến PA15      | Tinh chế từ TBH, TBE, TBN  | Sắc ký cột + Phổ ESI-MS, 1D/2D-NMR     |
+-------------------+----------------------------+----------------------------------------+

2. Kết quả nghiên cứu về thành phần hóa học

• Định tính các nhóm chất: Khẳng định sự có mặt của các nhóm chất chuyển hóa thứ cấp chính (steroid/withanolid, flavonoid, terpenoid, phenolic...) trong dược liệu thông qua các phản ứng hóa học và TLC.
• Phân lập và xác định cấu trúc: Từ các cao phân đoạn n-hexan (TBH), ethyl acetat (TBE) và cặn nước (TBN), luận án đã phân lập thành công 15 hợp chất tinh khiết được ký hiệu từ PA1 đến PA15. Cấu trúc hóa học của toàn bộ 15 hợp chất được xác lập đầy đủ dựa trên phân tích tương tác phổ cộng hưởng từ hạt nhân ($^1\text{H-NMR}$, $^{13}\text{C-NMR}$, DEPT, HSQC, HMBC) và phổ khối lượng ESI-MS (Bảng dữ liệu NMR từ Bảng 3.2 đến Bảng 3.16 trong văn bản).

3. Kết quả nghiên cứu về tác dụng sinh học

• Tác dụng kháng viêm và giảm đau:
  • In vitro: Các cao chiết và các hợp chất tinh khiết thể hiện tác dụng ức chế sản sinh NO phụ thuộc nồng độ trên tế bào RAW 264.7 được kích thích bởi LPS ở nồng độ không gây độc tế bào.
  • In vivo: Cao toàn phần EtOH $96%$ (TBT) làm giảm rõ rệt mức độ phù bàn chân chuột thực nghiệm gây bởi carrageenan qua các mốc thời gian theo dõi; ức chế sự hình thành khối lượng u hạt trên mô hình viêm mạn tính. Trên mô hình đau quặn do acid acetic, TBT làm giảm có ý nghĩa thống kê số cơn co thắt quặn bụng ở chuột nhắt trắng Swiss.
• Tác dụng trên chuyển hóa acid béo và glucose trong tế bào gan HepG2:
  • Cao chiết Tầm bóp thể hiện khả năng hoạt hóa quá trình phosphoryl hóa AMPK (p-AMPK) và ACC (p-ACC) trong tế bào HepG2.
  • Hai hợp chất withanolid phân lập là PA12 và PA14 thể hiện tác dụng ức chế biểu hiện enzym tổng hợp acid béo FAS (Fatty Acid Synthase) và protein điều hòa phiên mã SREBP-1c theo nồng độ.
  • Thử nghiệm nhuộm huỳnh quang Nile Red chứng minh cao chiết và các hoạt chất ức chế rõ rệt sự tích tụ lipid nội bào trong tế bào HepG2.
• Tác dụng gây độc trên các dòng tế bào ung thư:
  • Các cao phân đoạn và các hợp chất withanolid phân lập thể hiện độc tính tế bào in vitro có chọn lọc trên các dòng tế bào ung thư thử nghiệm (SNU-1, 4T1, LLC, Hep3B, NTERA-2, HepG2).

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 phân tích, so sánh các đặc điểm hình thái và vi phẫu của mẫu Tầm bóp nghiên cứu tại Việt Nam với các loài dễ nhầm lẫn trong chi Physalis và họ Solanaceae (như Lu lu đực Solanum nigrum, Xoan leo). Biện luận chi tiết cấu trúc hóa học của 15 hợp chất PA1–PA15 dựa trên các tín hiệu phổ NMR và mối liên hệ với các khung withanolid, flavonoid, phenolic.

Bàn luận sâu về cơ chế phân tử của tác dụng kháng viêm (thông qua ức chế các chất trung gian hóa học gây viêm NO, cytokine), cơ chế giảm đau ngoại vi, cơ chế tác động chuyển hóa lipid/glucose thông qua trục tín hiệu AMPK/ACC và ức chế phiên mã qua SREBP-1c/FAS. Luận án cũng bàn luận mối liên quan giữa cấu trúc hóa học và hoạt tính sinh học (đặc biệt là cấu trúc khung withanolid, nhóm epoxy, liên kết đôi) trong khả năng gây độc tế bào ung thư và ức chế lipid gan.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt khoa học lý luận

• Cung cấp bộ dữ liệu khoa học hoàn chỉnh và chuẩn hóa về đặc điểm hình thái thực vật, cấu tạo giải phẫu vi phẫu thân, lá và đặc điểm bột dược liệu của cây Tầm bóp (Physalis angulata L.) tại Việt Nam, phục vụ công tác định danh và tiêu chuẩn hóa dược liệu.
• Phân lập và xác định cấu trúc hóa học của 15 hợp chất tinh khiết (PA1 – PA15) từ cây Tầm bóp, làm phong phú thêm cơ sở dữ liệu hóa thực vật về các hợp chất withanolid và phenolic của hệ thực vật Việt Nam.
• Lần đầu tiên chứng minh cơ chế tác dụng của cao chiết và các hợp chất withanolid (PA12, PA14) từ cây Tầm bóp trên chuyển hóa acid béo thông qua con đường kích hoạt phosphoryl hóa p-AMPK, p-ACC và ức chế biểu hiện FAS, SREBP-1c trong tế bào gan HepG2.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp cơ sở khoa học thực nghiệm chứng minh tác dụng chống viêm và giảm đau của cây Tầm bóp, giải thích kinh nghiệm sử dụng cây thuốc này trong y học cổ truyền Việt Nam để điều trị viêm khớp, mẩn ngứa.
• Mở ra hướng nghiên cứu và ứng dụng tiềm năng của dược liệu Tầm bóp trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), rối loạn chuyển hóa lipid và hỗ trợ điều trị ung thư.

Kiến nghị của luận án

• Tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về độc tính bán trường diễn và độc tính trường diễn của cao chiết Tầm bóp trên động vật thực nghiệm.
• Triển khai các nghiên cứu in vivo đánh giá tác dụng cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ và rối loạn lipid máu trên các mô hình động vật thực nghiệm.
• Nghiên cứu quy trình chiết xuất hoạt chất quy mô lớn và xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho các phân đoạn giàu withanolid định hướng phát triển sản phẩm thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Mẫu nghiên cứu trong luận án được thu hái tại một địa điểm (huyện Gia Lâm, Hà Nội) vào một thời điểm nhất định (tháng 11/2014); các khảo sát về tác dụng điều hòa chuyển hóa acid béo và tích tụ lipid mới thực hiện trên mô hình tế bào in vitro (HepG2), chưa mở rộng trên mô hình động vật in vivo bị gây béo phì hoặc gan nhiễm mỡ.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Khảo sát sự biến thiên hàm lượng withanolid và các nhóm hoạt chất theo các mùa thu hái và vùng địa lý sinh thái khác nhau tại Việt Nam.
  • Thử nghiệm đánh giá hiệu quả điều hòa lipid gan và kiểm soát đường huyết của cao chiết và các hợp chất withanolid tinh khiết (PA12, PA14) trên mô hình chuột in vivo gây gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
  • Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế phân tử ở mức độ gen và thụ thể tế bào đối với hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các withanolid đơn lẻ.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và nhà nghiên cứu: Luận án là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu liên ngành Hóa Dược – Dược liệu – Dược lý, cung cấp dữ liệu phổ NMR và MS chi tiết của 15 hợp chất tinh khiết, đồng thời là mẫu mực về quy trình thiết kế thử nghiệm sinh học in vitro (đại thực bào RAW 264.7, tế bào gan HepG2) và in vivo (mô hình phù chân carrageenan, u hạt amian, đau quặn acid acetic).
• Đối với giảng viên và cơ sở đào tạo Dược học: Cung cấp tư liệu giảng dạy thực vật dược, phương pháp chiết xuất phân lập withanolid và phương pháp kiểm nghiệm dược liệu họ Cà (Solanaceae).
• Đối với các cơ sở sản xuất và quản lý Dược liệu: Cung cấp căn cứ khoa học chuẩn xác để phân biệt Tầm bóp với các loài nhầm lẫn (như Lu lu đực), xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm chất lượng trong Dược điển và định hướng phát triển các chế phẩm hỗ trợ điều trị bệnh lý viêm nhiễm, chuyển hóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cây Tầm bóp dùng trong nghiên cứu được thu hái ở đâu và do cơ quan nào giám định tên khoa học?
Mẫu Tầm bóp có đủ hoa và quả được thu hái vào tháng 11 năm 2014 tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Mẫu đã được PGS. Trần Văn Ơn (Trường Đại học Dược Hà Nội) và PGS. Nguyễn Khắc Khôi (Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật) giám định tên khoa học là Physalis angulata L., họ Cà (Solanaceae). Tiêu bản được lưu giữ tại Phòng Tiêu bản Trường Đại học Dược Hà Nội (mã số HNIP/18111/15) và Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật (mã số PA 101).

2. Luận án đã phân lập và xác định cấu trúc được bao nhiêu hợp chất tinh khiết?
Luận án đã chiết xuất phân đoạn và phân lập thành công 15 hợp chất tinh khiết (ký hiệu từ PA1 đến PA15) từ các cao phân đoạn n-hexan, ethyl acetat và cặn nước của cây Tầm bóp; cấu trúc của toàn bộ 15 hợp chất được xác định dựa trên phân tích phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D/2D-NMR và phổ khối lượng ESI-MS.

3. Tác dụng kháng viêm và giảm đau của cây Tầm bóp được chứng minh qua các mô hình thực nghiệm nào?
Hoạt tính kháng viêm được chứng minh qua mô hình in vitro ức chế sinh NO trên tế bào RAW 264.7 do LPS kích thích, mô hình in vivo gây phù bàn chân chuột bằng carrageenan (kháng viêm cấp) và mô hình gây u hạt bằng viên amian (kháng viêm mạn). Hoạt tính giảm đau ngoại vi được chứng minh qua mô hình gây đau quặn bằng acid acetic trên chuột nhắt trắng Swiss.

4. Luận án đã phát hiện cơ chế nào của Tầm bóp trên chuyển hóa lipid trong tế bào gan HepG2?
Luận án chứng minh cao chiết Tầm bóp kích hoạt quá trình phosphoryl hóa p-AMPK và p-ACC; hai hợp chất withanolid phân lập là PA12 và PA14 ức chế biểu hiện của enzym tổng hợp acid béo FAS và yếu tố điều hòa SREBP-1c theo nồng độ, đồng thời làm giảm rõ rệt sự tích tụ lipid nội bào qua phép nhuộm huỳnh quang Nile Red.

5. Trong y học dân gian, cây Tầm bóp được sử dụng với những công dụng chính nào?
Tại Việt Nam, toàn cây Tầm bóp được dùng nấu nước tắm trị rôm sảy, mẩn ngứa, sắc uống chữa cảm sốt, viêm họng, viêm khớp; quả dùng thanh nhiệt, tiêu đờm, lợi tiểu. Trên thế giới (Peru, Brazil, Nigeria, Ấn Độ...), cây được dùng điều trị sốt rét, viêm gan, đái tháo đường, hen suyễn, nhiễm trùng tiết niệu và làm chất sát khuẩn ngoài da.

---

Kết luận

Luận án của NCS. Hoàng Thái Hòa là công trình nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về cây Tầm bóp (Physalis angulata L., họ Cà Solanaceae) thu hái tại Việt Nam. Tác giả đã hoàn thành việc mô tả đặc điểm hình thái, xác lập tiêu chuẩn vi học, phân lập và xác định cấu trúc 15 hợp chất hóa học (PA1 – PA15). Đồng thời, công trình đã chứng minh khoa học tác dụng kháng viêm, giảm đau, độc tế bào ung thư và làm sáng tỏ cơ chế điều hòa chuyển hóa acid béo trong tế bào gan HepG2 qua trục tín hiệu AMPK/ACC/SREBP-1c/FAS, tạo tiền đề vững chắc cho việc bảo tồn, tiêu chuẩn hóa và phát triển các chế phẩm dược liệu ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN DƯỢC LIỆU HOÀNG THÁI HÒA NGHIEN CUU DAC DIEM THUC VAT, THANH PHAN HOA HOC VA MOT SO TAC DUNG SINH HOC CUA CAY TAM BOP (Physalis angulata L.), ho Ca (Solanaceae) LUẬN ÁN TIÊN SĨ DƯỢC HỌC HA NOI, 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN DƯỢC LIỆU HOÀNG THÁI HÒA NGHIEN CUU DAC DIEM THUC VAT, THANH PHAN HOA HOC VA MOT SO TAC DUNG SINH HOC CUA CAY TAM BOP (Physalis angulata L.), ho Ca (Solanaceae) LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC CHUYÊN NGÀNH: Dược liệu - Dược học cổ truyền MA SO: 9720206 Người hướng dẫn khoa học: 1. Trần Thị Oanh 2. Nguyễn Thượng Dong HA NOI, 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi đưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Thị Oanh và PGS.

Nguyễn Thượng Dong. Các số liệu, kết quả trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác. Tác giả luận án NCS. Hoang Thai Hoa LOI CAM ON Đề hoàn thành được luận án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ quý báu của các Thầy Cô giáo, các nhà khoa học cùng bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới PGS. Trần Thị Oanh và PGS. Nguyễn Thượng Dong, những người Thầy Cô đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.

TSKH Nguyễn Minh Khởi, Ban lãnh đạo, các Khoa, Phòng và các nhà khoa học tại Viện Dược liệu, Viện Hóa học, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Trường Đại học Dược Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện và cộng tác giúp tôi hoàn thành công trình này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo bệnh viện cùng các đồng nghiệp tại Khoa Dược - Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã động viên tinh thần và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận án này. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới: + PGS. Đỗ Thị Hà - Viện Dược liệu + PGS.

Phạm Thị Vân Anh - Trường Đại học Y Hà Nội + TS. Đỗ Thị Nguyệt Quế - Trường Đại học Dược Hà Nội + TS. Trần Thị Hiền - Truong Dai hoc Lund, Thuy Dién Đã đóng góp những ý kiến quí báu cho tôi khi thực hiện luận án này. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc tới gia đình, người thân và bạn bè đã động viên, giúp đỡ và tạo mọi điêu kiện tôt nhât cho tôi trong suôt quá trình nghiên cứu, học tập và hoàn thành luận án.

Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn những sự giúp đỡ quý báu đó! NCS. Hoang Thai Hoa MỤC LỤC DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC SƠ ĐÒ b7 0⁄06). THỰC VẬT HỌC. Đặc điểm thực vật.

Phân bố và sinh thái 1. CÁC THÀNH PHÀN HÓA HỌC CHÍNH. Nhóm hợp chất phi phenolic. 2-2-2 ©+£22E+2EE+2EEt2EE2EE2EE2EECEEErrrkrrek 4 1.

Nhóm hợp chat phenolic. TÁC DỤNG SINH HỌC. Hoạt tính giảm đau. Hoạt tính gây độc tế bào ung thư 1.

Hoạt tính điều hòa miễn dịch.--2- 2 22+2Ez+2EE£EEEEEEEE2E. Hoạt tính chống đái tháo đường. Hoạt tính kháng khuân và kháng nấm. Hoat tinh khang v20) 07.

Hoat tinh diét nhuyén thé. Hoạt tính chống hen Suy6n o. Hoat tính lợi tiỂu. CÔNG DỰNG TRONG Y HỌC CÔ TRUYN.

Công dụng trong y học cổ truyền thế giới. Công dụng trong y học cổ truyền Việt Nam.--2- -s+czczxcerrcerrcee 34 CHUONG 2 NGUYEN VAT LIEU, TRANG THIET BI VA PHUONG PHAP NGHIEN COU ~. NGUYEN VAT LIEU NGHIEN CUU. Nguyén 1iGu nghién COU.

Thuốc thử, hóa chất, dung môi và dòng tế bảo.--2- 2 sz+cx+cxcee 37 2. TRANG THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU .-2--2-©2¿2E+2EE+2EE+2EE2EEzEEzrxerrx 38 2. ĐỊA ĐIÊM NGHIÊN CỨU.--2-©+22E2EE+2EEt2EE2E127112711221221 22122. Địa điểm nghiên cứu thực vật.

--- ¿+ St *t St sskrsirrrsrrkrrkrrreeree 2. Địa điểm nghiên cứu thành phần hóa học. Địa điểm nghiên cứu một số tác dụng sinh học 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp nghiên cứu thực vVẬT. Phương pháp nghiên cứu thành phần hóa học. Phương pháp nghiên cứu một số tác dụng sinh học. 53 CHUONG 3 KET QUA NGHIEN CUU.

KET QUA NGHIEN CUU VE THUC VAT CUA TAM BODP. Mô tả đặc điểm hình thái và giám định tên khoa học của Tầm bóp. Đặc điểm vi học. Đặc điểm bột được liệu.

KET QUA NGHIEN CUU VE THANH PHAN HOA HỌC CỦA TÀM BÓP. Dinh tin oo. Chiết xuất, phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất. KET QUẢ NGHIÊN CỨU VẺ TÁC DỤNG SINH HOC CUA TÀM BÓP.

Hoạt tính kháng viêm ESSAN L2 i0. Tác dụng trên chuyên hóa acid béo và glucose trong tế bao gan HepG2. Tác dụng gây độc trên một số dòng tế bào ung thư.-------- +: 103 CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN. VẺ THỰC VẬTT.

VE TÁC DỤNG SINH HỌC.--- 22 22+2EE£2EE2EEEE2E1271127112711271. Hoạt tính kháng viêm 4. Tác dụng giảm đau. Tác dụng trên chuyên hóa acid béo và glucose trong tế bào gan HepG2.

Tác dụng gây độc trên một số dòng tế bào ung thư i viíro.-- 2 Sc S++EeEkeEEEEErkerkrrrkerkeee KIẾN NGHỊ .-- 2- se Se+EeEkeEEEEeEkerkrsrkerkees DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BÓ TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MUC KY HIEU, CHU VIET TAT Phần viết tat Phân viết đầy đủ ‘H-NMR 3C_NMR ACC AICAR AMPK BuOH CD:OD COX-2 DCM DEPT DMSO ECso ESI-MS EtOAc EtOH FAS Glso HMBC HPLC-PDA- MS/MS Phổ cộng hưởng từ hạt nhân proton (Proton Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy) Phổ cộng hưởng từ hat nhan carbon 13 (Carbon-13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy) Acetyl-CoA Carboxylase Một chất tương tự của AMP, có khả năng kích thích hoạt động của AMPK (5-Aminoimidazole-4-carboxamide ribonucleotide) Protein kinase kich hoat AMP (Adenosine Monophosphate (AMP)- activated protein Kinase) n-Butanol Methanol deuterium, 1a m6t dang methanol trong d6 nguyén tu hydro (H) dugc thay thé bang dong vi doteri (D) Cyclooxygenase-2 Dichloromethane Phé DEPT (Distortionless Enhancement by Polarization Transfer) Dimethyl sulfoxide Nông độ có hiệu quả tối da 50% (half maximal Effective Concentration) Phổ khối ion hóa phun mù điện tử (Electrospray Ionisation - Mass Spectrometry) Ethyl acetate Ethanol Enzyme tổng hợp acid béo (Fatty acid synthase) Nong độ ức chế 50% sự tăng sinh tế bào (Growth Inhibitory, 50%) Phổ tương quan dị nhân đa liên két (Heteronuclear Multiple Bond Correlation) Sắc ký lỏng hiệu năng cao với đầu do day đi ốt quang kết hợp với sắc ký khôi phô 2 lân (High Performance Liquid Chromatography- HSQC ICs IFN-y iNOS IL LDso LPS m/z MeOH MIC MPO MTT Na-CMC NAFLD NF-«B NO OD P. angulata PGE2 ROS SREBP-Ic Photo Diode Array Mass Spectrometry) Phổ tương tác dị nhân lượng tir don (Heteronuclear Single Quantum Coherence) Nông độ ức chế tối đa 50% (Half maximal inhibitory concentration) Liều ức ché 50% (Inhibitory Dose, 50%) Interferon-gamma Hang s6 tuong tac (don vi la Hz) Enzym tong hop NO cam tng (inducible Nitric Oxide Synthase) Interleukin Liều gây chết 50% động vật thử nghiệm (Lethal Dose, 50%) Lipopolysaccharide Tỉ số giữa khối lượng và điện tích (mass to charge ratio) Methanol Nông độ ức chế tối thiểu (Minimal Inhibitory Concentration) Myeloperoxidase 3-(4,5-Dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromid Natri Carboxymethyl Cellulose Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (Non-alcoholic fatty liver disease) Yếu tố nhan kappa B (Nuclear factor kappa B) Nitric oxide Mat dd quang (Optical Density) Tam bop (Physalis angulata) Prostaglandin E2 Oxy phan ung (reactive oxygen species) Protein liên kết yếu tố điều hòa sterol 1c (Sterol Regulatory Element-Binding Protein 1c) STT Số thứ tự TBE Cao phân đoạn EtOAc của cây Tầm bóp TBH Cao phân đoạn ø-hexan của cây Tầm bóp TBN Cao phân đoạn nước của cây Tầm bóp TBT Cao toàn phần EtOH 96% của cây Tầm bóp TGF Yếu tổ tăng trưởng chuyên đổi (Transforming Growth Factor) TLTK Tài liệu tham khảo TNF-o Yếu tổ hoại tử khối u alpha (Tumor necrosIs factor- ơ) TPA Chat gây pha (12-O-tetradecanoyl-phorbol-13-acetate) viv Thé tich / thé tich ồ Độ dịch chuyển hóa học (đơn vị là ppm) DANH MỤC BẢNG Bang 1. Cac hop chat withanolid dang 5f,6f-epoxid phân lập từ Tầm bóp. Các hợp chất withanolid trung gian phân lập từ Tầm bóp.

Các hợp chất withanolid nhóm II phân lập từ Tầm bóp. Các hợp chất withanolid khác phân lập từ Tầm bóp. Các hợp chất terpenoid phân lập từ Tầm bóp.----2- 2¿©s2cz2cxz+e 18 Bang 1. Các hợp chất flavonoid phan lap từ Tầm bóp.----2- 2+©c+2cz2cszee 20 Bảng 1.

Các hợp chất phenolic phân lập từ Tầm bóp.--- 22 2¿2c+2zx2cxzee 21 Bảng 3. Kết quả định tính các nhóm chất trong Tầm bóp bằng các phản ứng hóa học Bảng 3. Dữ liệu phô NMR của hợp chất PA1 Bảng 3. Dữ liệu phô NMR của hợp chất PA2 Bang 3.

Dữ liệu phé NMR cua hop chat PA3 Bảng 3. Dữ liệu phé NMR cua hợp chất PA4 Bảng 3. Dữ liệu phô NMR của hợp chất PA 5. Dữ liệu ph6 NMR cita hop chat PAG.

Dữ liệu phô NMR của hợp chất PA7.---2:252¿225cc2cxeeczxrerrxrerrrcee 74 Bảng 3. Dữ liệu phố NMR của hợp chất PAđ. Dit ligu ph6 NMR cita hop chat PAQ. Dữ liệu phổ NMR ctia hop chat PAO.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất PA11. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất PA 12.--2-2222s222xc2EEczrxrrrkrrrreee 84 Bảng 3. Dữ liệu phổ NMR ctia hop chat PAI3. Dữ liệu phổ NMR ctia hop chat PAI4.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất PA 15. Ảnh hưởng của cao toàn phần EtOH 96% Tầm bóp lên mức độ phù chân 00 ö0 0h. Ảnh hưởng của cao toàn phần EtOH 96% Tầm bóp trên khối lượng u hạt 090891)100/0:1580ìr 1010. Ảnh hưởng của cao toàn phần EtOH 96% Tầm bóp đến số cơn đau quặn 0i Suu)1080)i10ì.

Khả năng gây độc tế bào của cao chiết Tầm bóp. Khả năng gây độc tế bào của các hợp chất phân lập từ Tầm bóp. 104 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Cấu trúc của các withanolid với bộ khung không bị biến đổi (1).

Các hợp chất 17/-withanolid-5-en phân lập từ cây Tầm bóp. Cấu trúc của các withanolid với bộ khung bị biến đổi (II). Cay Tam bop (Physalis angulata L.--s:©2cc+©ccccccxesccxesrrxesrreeee 36 Hình 2. Phản ứng nhuộm màu tế bào sống bằng phương pháp MTT.

Quy trinh danh gia hoat tinh khang viém cấp thực nghiệm trên mô hình gây phù bản chân chuột bắng CarraØ€€TAH.- G5 S223 2123 *3EEEEEE+EEErrkrrkrrrkrrkrrererre 46 Hình 2. Quy trình đánh giá tác dụng giảm đau ngoại vi theo phương pháp gây đau QUAN DANG ACI ACETIC. Đặc điểm hình thái cây Tầm bóp (Physalis angulata L. Vi phau than céy Tam bOp.

Vi phẫu lá cây Tầm bóp,.-----2¿©22+2ESEEC2EE2212271127122711221221 2 1e 57 Hình 3. Đặc điểm bột thân cây Tầm bóp.---- 22©22222E2£EE2EEEEEEEEEEEErrrrrrree 58 Hình 3. Đặc điểm bột lá cây Tầm bóp.---- 22 22+2E22EE22EE2EE222122712271. Cấu trúc của hợp chất PAI.

Cấu trúc và các tương tác HMBC chính (—›) của hợp chất PA2. Cấu trúc và các tương tác HMBC chính (—›) của hợp chất PA3. Cấu trúc của hợp chất PA4.-2-©2222<c22Ec2EEc2EEcErxcrrkee Hình 3. Câu trúc và tương tác HMBC chính (—) của hợp chất PA5 Hình 3.

Cau trúc và tương tác HMBC chính (—>) của hợp chất PA6 .