Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng phát triển và năng suất của giống đậu cove (Phaseolus vulgaris L)

Tài liệu nghiên cứu 2018 59 qldd ha thi hoa, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Hà Thị Hoa
• Người hướng dẫn: Cô Bùi Thị Cúc
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Khuyến nông
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng và năng suất giống đậu cove tại Trường Đại học Lâm nghiệp
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của giống đậu cove

Nghiên cứu về đặc điểm sinh trưởng và năng suất giống đậu cove tại Trường Đại học Lâm nghiệp là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp. Đậu cove, với tên khoa học là Phaseolus vulgaris L., không chỉ là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng mà còn có giá trị kinh tế cao. Việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của giống đậu này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu đánh giá các giống đậu cove khác nhau trong điều kiện khí hậu và đất đai của Việt Nam.

1.1. Đặc điểm sinh học và giá trị dinh dưỡng của đậu cove

Đậu cove là cây trồng có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều protein, vitamin và khoáng chất. Nghiên cứu cho thấy, đậu cove có khả năng cung cấp khoảng 2,5% protein trong quả non, cùng với các vitamin A, C và K. Điều này làm cho đậu cove trở thành lựa chọn lý tưởng cho chế độ ăn uống lành mạnh.

1.2. Tình hình nghiên cứu giống đậu cove tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng giống đậu cove có thể trồng ở nhiều vùng khác nhau, từ miền Bắc đến miền Nam. Các nghiên cứu này không chỉ tập trung vào năng suất mà còn vào khả năng chống chịu với điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu giống đậu cove

Mặc dù đậu cove có nhiều lợi ích, nhưng việc phát triển giống mới vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thoái hóa giống do nông dân thường tự để giống mà không qua chọn lọc. Điều này dẫn đến sự giảm sút chất lượng và năng suất của giống đậu cove. Ngoài ra, điều kiện khí hậu và đất đai cũng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây.

2.1. Thách thức về chất lượng giống đậu cove

Chất lượng giống đậu cove hiện nay không đồng đều, dẫn đến năng suất thấp. Việc thiếu các giống được chọn lọc kỹ càng làm giảm khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường.

2.2. Ảnh hưởng của điều kiện khí hậu đến đậu cove

Điều kiện khí hậu như nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng có ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng của đậu cove. Nghiên cứu cho thấy, cây đậu cove cần nhiệt độ từ 25-30°C để phát triển tốt nhất.

III. Phương pháp nghiên cứu giống đậu cove hiệu quả

Để nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng và năng suất của giống đậu cove, các phương pháp khoa học hiện đại được áp dụng. Việc bố trí thí nghiệm đồng ruộng và phân tích số liệu là rất quan trọng để đánh giá chính xác các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây. Các phương pháp này giúp xác định giống nào phù hợp nhất với điều kiện địa phương.

3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng

Bố trí thí nghiệm đồng ruộng được thực hiện theo các tiêu chuẩn khoa học, đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả. Các giống đậu cove được trồng trong các điều kiện khác nhau để so sánh sự phát triển.

3.2. Phân tích số liệu và đánh giá kết quả

Phân tích số liệu giúp xác định các yếu tố cấu thành năng suất của giống đậu cove. Kết quả nghiên cứu sẽ được so sánh với các giống khác để đưa ra những khuyến nghị phù hợp.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số giống đậu cove có khả năng sinh trưởng tốt và năng suất cao hơn so với các giống khác. Những giống này không chỉ thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam mà còn có giá trị dinh dưỡng cao. Việc ứng dụng các giống này vào sản xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

4.1. Năng suất và chất lượng của các giống đậu cove

Nghiên cứu cho thấy, giống đậu cove Stangenbohnen có năng suất cao nhất, đạt khoảng 2 tấn/ha. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của giống này trong sản xuất nông nghiệp.

4.2. Ứng dụng giống đậu cove trong sản xuất nông nghiệp

Việc áp dụng giống đậu cove mới vào sản xuất không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Điều này sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giống đậu cove

Nghiên cứu về giống đậu cove tại Trường Đại học Lâm nghiệp đã chỉ ra rằng việc lựa chọn giống phù hợp là rất quan trọng. Các giống đậu cove có năng suất cao và chất lượng tốt sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững trong nông nghiệp. Tương lai của giống đậu cove tại Việt Nam hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội cho nông dân.

5.1. Triển vọng phát triển giống đậu cove

Với sự phát triển của công nghệ sinh học, việc tạo ra các giống đậu cove mới có khả năng chống chịu tốt hơn với điều kiện khí hậu khắc nghiệt là hoàn toàn khả thi.

5.2. Khuyến nghị cho nông dân

Nông dân nên áp dụng các giống đậu cove đã được nghiên cứu và chứng minh có năng suất cao để nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Đậu cove có tên khoa học là Phaseolus vulgaris L, thuộc họ Đậu Fabaceae. Đậu cove đƣợc trồng rộng khắp trên thế giới, có nguồn gốc từ Trung Mỹ và đƣợc trồng cách đây hơn 600 năm. Đậu cove là cây trồng đứng hàng đầu trong họ đậu đỗ về sử dụng hạt làm lƣơng thực, thực phẩm cho con ngƣời.

Ở châu Á, đậu cove đƣợc sử dụng nhiều bởi nó có giá trị dinh dƣỡng cao, là một trong những loại rau giàu protein (khoảng 2,5% trong quả non), chất béo (khoảng 0,2% quả non), chất đƣờng bột (khoảng 7% quả non). Quả tƣơi giàu vitamin A và vitamin C, có thể dùng để ăn tƣơi, đóng hộp và đông lạnh. Ở một vài quốc gia Châu Á nhƣ Ấn Độ, Miến Điện… sử dụng hạt khô của đậu cove trong các bữa ăn kiêng. Trong các loại đậu rau thì đậu cove quan trọng vào loại bậc nhất vì đƣợc phân bố rộng khắp, sản lƣợng tƣơng đối lớn và có tiềm năng nhƣ là nguồn thu nhập với các nông hộ nhỏ.

Bên cạnh việc đậu cove là nguồn cung cấp vitamin và chất khoáng phong phú trong các loại thực phẩm hàng ngày, nó còn có vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững là cây trồng có khả năng cố định đạm góp phần tăng năng suất và chất lƣợng của các cây trồng khác. Đậu cove là cây trồng quan trọng ở nhiều quốc gia, là cây lƣơng thực của 300 triệu ngƣời, đặc biệt ở các nƣớc đang phát triển bởi vì nó đƣợc coi nhƣ là thịt của ngƣời nghèo. Trong 5 loại đậu đã đƣợc thuần hóa ( P. Lunatus L), đậu cove P.

Vulgaris chiếm hơn 90% diện tích trồng trên thế giới và cũng là cây họ đậu đƣợc tiêu thụ rộng rãi nhất. Ở Việt Nam, cây đậu cove cũng đƣợc trồng khá rộng rãi ở hầu hết khắp các vùng, là loại cây rau có thể trồng luân canh với nhiều loại cây trồng nông nghiệp khác, điển hình là luân canh với lúa, đem lại giá trị kinh tế cao cho ngƣời trồng. 1 Do đậu cove là cây tự thụ phấn, nên rất dễ để giống. Vì vậy mà ngƣời nông dân thƣờng tự để giống cho những vụ tiếp theo.

Do đó các giống đem trồng không đƣợc chọn lọc, chất lƣợng giống không đồng đều, dễ bị thoái hóa và mất đi các tính trạng tốt của giống. Nhu cầu sử dụng bộ giống đậu cove mới sinh trƣởng phát triển tốt, năng suất, chất lƣợng cao ngày càng tăng. Xuất phát từ thực tế đó chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng phát triển và năng suất của một số giống đậu cove (Phaseolus vulgaris L) tại vườn ươm Trường Đại học Lâm nghiệp” nhằm lựa chọn đƣợc giống thích hợp cho điểm nghiên cứu. MỤC TIÊU, PHẠM VI VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU 1.

Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá đặc điểm hình thái, khả năng sinh trƣởng phát triển và năng suất của một số giống đậu cove nghiên cứu. - Lựa chọn giống đậu cove cho năng suất cao và thích hợp với điều kiện của điểm nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu - Thời gian: Vào vụ Đông Xuân năm 2017. - Không gian: Tại vƣờn ƣơm trƣờng Đại học Lâm nghiệp Việt Nam.

- Điều kiện nghiên cứu: Nhà có mái che. Đối tƣợng nghiên cứu - Gồm 3 giống đậu: Đậu cove Stangenbohnen, đậu cove leo (đậu trạch quả dẹt), đậu cove Nhật. 2 PHẦN 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. NGUỒN GỐC, PHÂN LOẠI VÀ GIÁ TRỊ CỦA CÂY ĐẬU COVE 2.

Nguồn gốc của cây đậu cove Đậu cove có nguồn gốc tự nhiên từ châu Mỹ đã đƣợc thuần hoá từ thời tiền Colombo tại khu vực Mesoamerica và Amdes cổ đại của Trung Mỹ. Đậu cove đƣợc gieo trồng cách nay hơn 600 năm. Đến nay đậu cove đƣợc trồng khắp châu lục đặc biệt là ở châu Mỹ và châu Á có diện tích lớn nhất. Rất nhiều quốc gia đã đƣa đậu cove vào làm một trong những cây trồng chính trong cơ cấu cây trồng nông nghiệp trong đó có Việt Nam.

Phân loại đậu cove Trong sản xuất, ngƣời ta phân biệt các giống đậu cove dựa trên màu sắc, hình dạng của hoa, thân, quả, hạt. Tại Việt Nam có 2 giống chủ yếu: - Giống lùn: + Đậu cove vàng, còn gọi là đậu vàng hay đậu cô bơ: Quả non có màu vàng; hạt hình bầu dục, màu đen bóng. Dùng để ăn quả non. + Đậu cove xanh, còn gọi là đậu đỏ, đậu quả cật, đậu cật lợn: Quả non màu xanh, hạt hình thận, màu đỏ, to nhất trong các giống cove.

Có thể ăn quả non hoặc ăn hạt. + Đậu cove nâu: Quả non màu xanh, hạt màu nâu, hình bầu dục. + Đậu cove trắng hay đậu trắng, đậu xoát xông: Quả non màu xanh, hạt màu trắng, hình trứng. + Đậu cove đen hay đậu đen: quả non màu xanh, hạt màu đen, hình bầu dục.

- Giống leo: + Đậu cove trạch hay đậu trạch, đậu Vân Nam: Quả non màu xanh, hạt màu trắng, hình bầu dục dài. 3 + Đậu cove bở hay đậu bở: Quả non màu xanh, hạt màu nâu, hình bầu dục. + Đậu cove trắng hay đậu trắng, đậu trứng sáo: Quả non màu xanh, hạt màu trắng, hình trứng, chỉ ăn hạt. Giá trị dinh dƣỡng của đậu cove Đậu cove đặc biệt có ích cho bệnh nhân tiểu đƣờng và ngƣời mắc bệnh đƣờng huyết.

Với những ngƣời sễ mặc bệnh tiêu hóa thì đậu cove chắc hẳn là một lựa chọn tuyệt vời bởi chúng rất giàu chất xơ, giúp giảm nồng độ cholesterol có hại trong cơ thể và tăng cƣờng chắc năng, hoạt động của hệ tiêu hóa. Đậu cove chứa nhiều axit folic, rất tốt cho các bệnh nhân tim mạch và hơn thế nữa các loại dầu làm từ đậu cũng đƣợc khuyên dùng bởi các thành phần tự nhiên, tốt cho tim mạch và giảm mỡ máu trong cơ thể. Ngoài ra, thực phẩm này cũng chứa các chất chống oxy hóa, giúp cơ thể luôn trong trạng thái khỏe mạnh, tƣơi tắn và tràn đầy năng lƣợng. Các chất có lợi trong loại thực phẩm này cũng rất tốt cho ngƣời bị sỏi thận lâu năm bởi chúng làm tan sỏi thận, giảm kích thƣớc sỏi thận.

Đậu cô ve là loại thực phẩm xanh, dồi dào sắt, kali, canxi, mangan và magie, rất cần thiết cho quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Theo cơ sở dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong 100g đậu cove tƣơi chứa 31 calo, 7g carbohydrate, 3g chất xơ, 3g đƣờng và 2g protein nhƣng không có chất béo. Đậu cove chứa nhiều vitamin A, C và K cũng nhƣ giàu folate, thiamin, riboflavin, sắt, magiê và kali.(USDA, 2010) Khảo sát của các nhà khoa học Mỹ tại ĐH Y khoa Harvard nêu khả năng phụ nữ trong độ tuổi mang thai dùng nhiều thực phẩm giàu chất sắt nhƣ cải bó xôi, bí đỏ và đậu cove có thể giúp tăng cƣờng khả năng sinh sản. Lƣợng axít folic dồi dào trong đậu cove cũng giúp thai phụ bảo vệ thai nhi khỏi những khuyết tật ở ống thần kinh.

Trong 100g đậu cove cung cấp 10% nhu cầu axít folic và 6% nhu cầu chất sắt hằng ngày. 4 Đậu rất dễ chế biến thức ăn, thích hợp với khẩu vị của ngƣời tiêu dùng ở nhiều quốc gia, một số loại đậu làm nguyên liệu đóng hộp nhƣ đậu hà lan, đậu cove. Các nhà khoa học tại trung tâm nghiên cứu rau màu Châu Á (AVRDC) đã nghiên cứu và tổng hợp giá trị dinh dƣỡng trong 100g đậu ăn: Bảng 2. Thành phần dinh dƣỡng trong 100g đậu ăn Thành phần Đậu cove Đậu đũa Đậu hà lan Củ đậu Đậu rồng Nƣớc (%) 80,0 83,0 81,0 92,0 Protein (g) 5,0 6,0 6,5 1,0 2,9 Glucid (g) 13,3 8,3 11,5 6,0 3,2 Cellulose (g) 1,0 2,0 1,0 0,7 - Năng lƣợng (cal) 75,0 59,0 72,0 29,0 - Ca (mg) 26,0 47,0 57,0 8,0 40,0 P (mg) 122,0 16,0 43,0 16,0 - Fe (mg) 0,7 0,6 0,8 - - Vitamin A (mg) 1,0 0,5 - - 416 I.

Giá trị kinh tế của đậu cove Đậu cove (còn gọi là đậu que) là một trong những loại đậu rau quan trọng vì phân bố rộng khắp, sản lƣợng tƣơng đối lớn và tạo ra nguồn thu nhập khá cao cho các nông hộ. Đậu cove luân canh với lúa đem lại nhiều lợi ích nhƣ: Tăng thu nhập và lợi nhuận cho ngƣời nông dân; cắt đứt nguồn lây lan của dịch bệnh trên lúa, đặc biệt là rày nâu; bồi dƣỡng đất, gia tăng năng suất cây lúa vụ sau; giảm sự 5 cạnh tranh của cây cỏ dại cho cả cây lúa và cây trồng cạn; cải tạo các đặc tính sinh học của đất trong hệ thống luân canh. Từ những lợi ích trên cho thấy đậu cove đem lại hiệu quả kinh tế cho ngƣời nông dân bằng cách giảm bớt sâu bệnh hại, cải tạo đất nên giảm đƣợc chi phí đầu vào mà vẫn tăng thu nhập cho ngƣời dân. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC CỦA ĐẬU COVE Đậu cove là cây một năm, thân thảo, rễ chính phát triển tốt, rễ phụ có nhiều nốt sần tập chung ở độ sâu khoảng 20cm.

Bộ rễ có rất nhiều vi khuẩn cố dịnh đạm từ khí trời để nuôi cây nên không yêu cầu bón nhiều phân đạm. Cây đậu có thể trồng đƣợc trên đất thiếu đạm, sau khi cây chết đạm do vi khuẩn cố định đƣợc hoàn trả lại cho đất. Đặc tính sinh vật học Thân cây đậu cove có 2 dạng: Thân sinh trƣởng hữu hạn và thân sinh trƣởng vô hạn. Thân sinh trƣởng hữu hạn (đậu lùn) có 30 - 60cm, giới hạn bởi chùm hoa ở ngọn, cây ít nhánh, thời gian sinh trƣởng ngắn, cho thu hoạch ít lứa.

Thân sinh trƣởng vô hạn (đậu leo): Thân tiếp tục mọc dài ra sau khi trổ hoa, dài 2 - 7 m, không có chùm hoa ở ngọn, nhánh phát triển mạnh ở nách lá, thời gian sinh trƣởng dài, thu hoạch đƣợc nhiều lứa. Lá cây đậu cove thuộc dạng lá kép lông chim có 3 lá thụ với cuống dài. Màu sắc lá thay đổi theo giống từ màu vàng đến xanh. Mặt lá thƣờng bằng phẳng hơi nhám.

Hoa cây đậu cove: Chùm hoa mọc ở nách lá trung bình có 2-8 hoa. Sau khi trồng 35 - 40 ngày đã có hoa nở, hoa lƣỡng tính tự thụ phấn khoảng 95% nên việc để giống rất dễ dàng. Hoa có 5 cánh rời, gồm 1 cánh cờ to ở phía sau và 2 cánh bƣớm ở 2 bên, 2 cánh lƣờn nhỏ ở phía trƣớc. Nhị đực gồm 9 dính và 1 rời, nhụy cái với vòi nhụy ngắn.

Chùm hoa xuất hiện khi cây có khoảng 4 - 8 đốt, ra hoa đừng đợt. Quả ăn tƣơi thu hoạch 13 - 15 ngày sau khi hoa nở. Quả non có màu xanh khi chín có màu vàng nâu, có 1 tâm bì. Quả khô không tự mở mà gãy thành khúc, mỗi khúc chứa 1 hạt.