Luận văn thạc sĩ sinh học nghiên cứu đặc điểm nhiễm giun lươn strongyloides ở các đối tượng khám và điều trị tại viện sốt rét ký sinh trùng côn trùng trung ương năm 2017 2018

Nghiên cứu đặc điểm nhiễm giun lươn Strongyloides tại Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn trùng Trung ương năm 2017-2018, phân tích chi tiết các yếu tố liên quan.

• Tác giả: Dương Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Doanh
• Trường học: Học Viện Khoa Học và Công Nghệ
• Chuyên ngành: Động vật học
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm nhiễm giun lươn (Strongyloides) ở các đối tượng khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương năm 2017-2018
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIUN LƯƠN VÀ BỆNH GIUN LƯƠN Ở NGƯỜI
• 2.1. Tác nhân gây bệnh và vòng đời phát triển
• 2.2. Hình thái giun lươn
• 2.3. Nguồn bệnh và con đường nhiễm bệnh giun lươn
• 2.4. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng bệnh giun lươn
• 2.4.1. Lâm sàng
• 2.4.2. Đặc điểm lâm sàng của hội chứng tăng nhiễm/nhiễm lan tỏa
• 2.4.3. Triệu chứng tiêu hóa
• 2.4.4. Triệu chứng tim phổi
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, nguyên liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Các kỹ thuật áp dụng
• 3.4. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 3.5. Sai số và biện pháp khắc phục
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm hình thái các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường
• 4.2. Định danh ấu trùng giun lươn dựa trên dữ liệu phân tử
• 4.3. Đặc điểm nhiễm giun lươn ở các đối tượng nghiên cứu
• 4.4. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân nhiễm giun lươn
• 4.5. Thay đổi lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân nhiễm giun lươn trước và sau 1 tuần điều trị
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu đặc điểm nhiễm giun lươn Strongyloides

Nghiên cứu này tập trung vào đặc điểm của nhiễm giun lươn do Strongyloides tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương trong giai đoạn 2017-2018. Mục tiêu chính là mô tả hình thái các giai đoạn phát triển của giun lươn và định danh loài dựa trên dữ liệu phân tử. Nghiên cứu cũng nhằm đánh giá sự thay đổi lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân trước và sau điều trị.

1.1. Đặc điểm hình thái và chu kỳ phát triển

Giun lươn Strongyloides stercoralis có chu kỳ phát triển phức tạp, bao gồm cả giai đoạn ký sinh và tự do. Ấu trùng filariform xâm nhập qua da người, di chuyển đến ruột non và phát triển thành giun trưởng thành. Giun cái đẻ trứng, nở thành ấu trùng L1, sau đó thải ra ngoài môi trường. Ấu trùng có thể phát triển thành giun trưởng thành tự do hoặc tiếp tục chu kỳ ký sinh. Hiện tượng tự nhiễm giải thích khả năng nhiễm trùng dai dẳng trong nhiều năm.

1.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật như xét nghiệm phân, ELISA, và PCR để phát hiện và định danh giun lươn. Các mẫu được thu thập từ bệnh nhân đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương. Dữ liệu được phân tích để đánh giá đặc điểm nhiễm trùng và hiệu quả điều trị.

II. Tình hình nhiễm giun lươn tại Việt Nam

Nhiễm giun lươn là một vấn đề y tế công cộng quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt ở các vùng có điều kiện vệ sinh kém. Nghiên cứu cho thấy số lượng bệnh nhân nhiễm giun lươn đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương tăng đáng kể từ năm 2010 đến 2017.

2.1. Phân bố theo nhóm tuổi và giới tính

Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiễm giun lươn phổ biến hơn ở nhóm tuổi trung niên và nam giới. Điều này có thể liên quan đến nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt. Các bệnh nhân chủ yếu đến từ các vùng nông thôn, nơi điều kiện vệ sinh còn hạn chế.

2.2. Triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng

Bệnh nhân nhiễm giun lươn thường có các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, ngứa da và nổi mề đay. Xét nghiệm máu cho thấy tăng bạch cầu ái toan (BCAT) và nồng độ kháng thể IgE. Xét nghiệm phân phát hiện ấu trùng giun lươn là phương pháp chẩn đoán chính.

III. Điều trị và phòng ngừa

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị nhiễm giun lươn và đề xuất các biện pháp phòng ngừa để giảm tỷ lệ nhiễm trùng trong cộng đồng.

3.1. Hiệu quả điều trị

Kết quả nghiên cứu cho thấy điều trị bằng thuốc kháng giun như Ivermectin và Albendazole có hiệu quả cao trong việc loại bỏ giun lươn. Sau một tuần điều trị, các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân được cải thiện đáng kể. Xét nghiệm phân sau điều trị cho thấy sự giảm rõ rệt số lượng ấu trùng.

3.2. Biện pháp phòng ngừa

Để giảm tỷ lệ nhiễm giun lươn, cần nâng cao nhận thức cộng đồng về vệ sinh cá nhân và môi trường. Các biện pháp như sử dụng nước sạch, vệ sinh nhà cửa và xử lý phân đúng cách là cần thiết. Ngoài ra, tăng cường giám sát và chẩn đoán sớm cũng góp phần kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh giun lươn (Strongyloidiasis) do giun tròn thuộc giống Strongyloides stercoralis gây ra, là một trong những bệnh ký sinh trùng phổ biến ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới với ước tính khoảng 30-100 triệu người nhiễm trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương tăng từ 3 ca năm 2010 lên 50 ca năm 2017, cho thấy sự gia tăng đáng kể của bệnh. Bệnh có thể diễn biến âm thầm hoặc gây ra các triệu chứng lâm sàng đa dạng như ngứa, nổi mề đay, đau bụng, tiêu chảy, suy nhược, thậm chí có thể dẫn đến tử vong ở những bệnh nhân suy giảm miễn dịch với tỷ lệ lên đến 85%.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm hình thái các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường, xác định loài dựa trên dữ liệu phân tử, phân tích đặc điểm nhiễm giun lươn ở các đối tượng đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương trong giai đoạn 2017-2018, đồng thời đánh giá sự thay đổi lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân trước và sau điều trị. Nghiên cứu có phạm vi thực hiện tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương và Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, trong khoảng thời gian từ năm 2017 đến 2018.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp số liệu dịch tễ học, đặc điểm hình thái và phân tử của giun lươn tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và phòng chống bệnh, đồng thời hỗ trợ xây dựng các chính sách y tế phù hợp nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh tật do giun lươn gây ra.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sinh học ký sinh trùng, đặc biệt là vòng đời và đặc điểm phát triển của Strongyloides stercoralis. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Chu kỳ phát triển kép của giun lươn: bao gồm chu kỳ ký sinh trong cơ thể người và chu kỳ sống tự do ngoài môi trường, với khả năng tự nhiễm trong vật chủ, giải thích tính dai dẳng và nguy cơ tăng nhiễm ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch.

2. Mô hình chẩn đoán đa phương pháp: kết hợp xét nghiệm ký sinh trùng, miễn dịch (ELISA) và phân tử (PCR) để tăng độ nhạy và độ đặc hiệu trong phát hiện giun lươn, đồng thời phân tích các chỉ số lâm sàng và cận lâm sàng để đánh giá mức độ nhiễm và hiệu quả điều trị.

Các khái niệm chính bao gồm: ấu trùng rhabditiform (L1, L2), ấu trùng filariform (L3), tự nhiễm, hội chứng tăng nhiễm, xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể IgG, kỹ thuật PCR định danh gen 18S rRNA, và các chỉ số huyết học (bạch cầu ái toan, hemoglobin).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp phân tích sinh học và phân tử trên 89 bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm giun lươn tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương trong giai đoạn 2017-2018. Tiêu chuẩn tuyển chọn bao gồm bệnh nhân từ 5 đến 80 tuổi, có kết quả xét nghiệm phân hoặc ELISA dương tính với giun lươn, đồng ý tham gia nghiên cứu và tuân thủ điều trị.

Nguồn dữ liệu gồm mẫu phân, mẫu huyết thanh và thông tin lâm sàng của bệnh nhân. Mẫu phân được thu thập để nuôi cấy ấu trùng và soi trực tiếp, mẫu huyết thanh dùng để xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể kháng giun lươn. Phân tích phân tử được thực hiện bằng kỹ thuật PCR chuẩn với cặp mồi đặc hiệu cho vùng HVR-I gen 18S, sau đó giải trình tự và phân tích xây dựng cây phát sinh chủng loại bằng phần mềm MEGA 7.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm STATA 14 với các thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ và giá trị trung bình trước và sau điều trị bằng các test phù hợp. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong 2 năm, từ 2017 đến 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm hình thái các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường:

   • Ấu trùng L1 có kích thước trung bình 243,6 x 14,7 µm, L2 là 414,7 x 23,2 µm, L3 (ấu trùng cảm nhiễm) dài 710,0 x 23,6 µm.
   • Giun đực trưởng thành sống tự do có kích thước 769,3 x 43,3 µm với đặc điểm hình thái rõ ràng như gai sinh dục và hình chữ J ở phần đuôi.

2. Xác định loài giun lươn bằng dữ liệu phân tử:

   • Mẫu ấu trùng thu từ bệnh nhân có trình tự gen 18S HVR-I đồng nhất 100% với Strongyloides stercoralis từ Nhật Bản và Thụy Sĩ, khoảng cách di truyền so với các loài khác trong giống Strongyloides từ 1,1% đến 3,3%.
   • Cây phát sinh chủng loại cho thấy nhóm mẫu Việt Nam nằm trong cùng nhánh với S. stercoralis, xác nhận chính xác loài gây bệnh.

3. Đặc điểm nhiễm giun lươn ở bệnh nhân:

   • Trong 89 bệnh nhân, tỷ lệ bạch cầu ái toan (BCAT) tăng trên 4% chiếm khoảng 60%, phù hợp với đặc điểm miễn dịch của bệnh.
   • Triệu chứng lâm sàng phổ biến gồm đau bụng (95,65%), tiêu chảy (82,61-89,13%), ngứa và nổi mề đay (91,3%).
   • Xét nghiệm ELISA dương tính ở 100% bệnh nhân, trong khi xét nghiệm phân phát hiện ấu trùng ở 13-21% trường hợp, cho thấy độ nhạy cao hơn của phương pháp miễn dịch.

4. Thay đổi lâm sàng và cận lâm sàng sau điều trị:

   • Sau 1 tuần điều trị bằng Ivermectin, các chỉ số huyết học như BCAT giảm trở về mức bình thường ở hơn 80% bệnh nhân.
   • ELISA chuyển âm tính ở 80,43% bệnh nhân sau 3 tháng và 95,65% sau 6 tháng, đồng thời các tổn thương niêm mạc tiêu hóa phục hồi rõ rệt.
   • Các chỉ số sinh hóa như AST, ALT, creatinine và ure cũng cải thiện đáng kể sau điều trị.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo quốc tế về đặc điểm hình thái và phân tử của Strongyloides stercoralis, đồng thời khẳng định tính đa dạng và phức tạp của vòng đời giun lươn với khả năng tự nhiễm và tồn tại lâu dài trong cơ thể người. Việc sử dụng kỹ thuật PCR và giải trình tự gen 18S giúp xác định chính xác loài, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán.

Tỷ lệ BCAT tăng cao và triệu chứng lâm sàng đa dạng phản ánh sự kích thích miễn dịch và tổn thương niêm mạc do giun lươn gây ra. So với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và khu vực, tỷ lệ phát hiện ấu trùng trong phân thấp hơn nhiều so với ELISA, cho thấy xét nghiệm miễn dịch là công cụ hữu hiệu trong chẩn đoán.

Sự cải thiện rõ rệt về lâm sàng và cận lâm sàng sau điều trị Ivermectin khẳng định hiệu quả của phác đồ điều trị hiện hành, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi dài hạn để đánh giá tái nhiễm hoặc tự nhiễm. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ BCAT và ELISA trước và sau điều trị, cũng như bảng thống kê kích thước các giai đoạn phát triển của giun lươn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường áp dụng kỹ thuật chẩn đoán đa phương pháp:

   • Khuyến khích sử dụng kết hợp xét nghiệm ELISA và PCR để nâng cao độ nhạy và độ chính xác trong phát hiện giun lươn, đặc biệt ở các bệnh nhân có triệu chứng không điển hình.
   • Thời gian thực hiện: ngay trong vòng 1 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: các cơ sở y tế chuyên khoa ký sinh trùng.

2. Đẩy mạnh công tác đào tạo và nâng cao nhận thức cho cán bộ y tế:

   • Tổ chức các khóa tập huấn về nhận diện triệu chứng, kỹ thuật xét nghiệm và xử trí bệnh giun lươn.
   • Mục tiêu giảm thiểu sai sót trong chẩn đoán và điều trị.
   • Thời gian: 6-12 tháng.
   • Chủ thể: Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương phối hợp với các bệnh viện tuyến tỉnh.

3. Phát triển chương trình giám sát dịch tễ học giun lươn tại các vùng có nguy cơ cao:

   • Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ để phát hiện sớm và kiểm soát dịch bệnh.
   • Tập trung vào các khu vực miền Bắc và miền Nam có tỷ lệ nhiễm cao.
   • Thời gian: triển khai trong 2 năm.
   • Chủ thể: Bộ Y tế, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

4. Tăng cường công tác phòng chống và nâng cao điều kiện vệ sinh môi trường:

   • Cải thiện hệ thống xử lý chất thải, cung cấp nước sạch và giáo dục vệ sinh cá nhân cho cộng đồng.
   • Giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm qua da và đường tiêu hóa.
   • Thời gian: dài hạn, phối hợp với các ngành liên quan.
   • Chủ thể: chính quyền địa phương, ngành y tế và giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Động vật học, Ký sinh trùng học:

   • Nghiên cứu sâu về đặc điểm hình thái, sinh học và phân tử của giun lươn, phục vụ cho các đề tài khoa học và luận văn.

2. Bác sĩ chuyên khoa ký sinh trùng và nội khoa:

   • Nâng cao kiến thức về chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh giun lươn, đặc biệt trong các trường hợp nhiễm nặng hoặc suy giảm miễn dịch.

3. Cán bộ y tế công cộng và quản lý y tế:

   • Sử dụng số liệu dịch tễ học và đề xuất chính sách để xây dựng chương trình phòng chống bệnh hiệu quả tại cộng đồng.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển y tế:

   • Tham khảo để thiết kế các dự án can thiệp, nâng cao nhận thức và cải thiện điều kiện vệ sinh nhằm giảm thiểu bệnh giun lươn.

Câu hỏi thường gặp

1. Giun lươn có thể tự khỏi không?
   Giun lươn có khả năng tự nhiễm và tồn tại lâu dài trong cơ thể, do đó không thể tự khỏi mà không được điều trị. Nếu không điều trị, bệnh có thể tiến triển nặng và gây tử vong, đặc biệt ở người suy giảm miễn dịch.

2. Phương pháp chẩn đoán nào hiệu quả nhất hiện nay?
   Kết hợp xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể và kỹ thuật PCR định danh phân tử được coi là phương pháp hiệu quả nhất, giúp phát hiện sớm và chính xác hơn so với xét nghiệm phân truyền thống.

3. Ivermectin có tác dụng phụ nghiêm trọng không?
   Ivermectin được dung nạp tốt với ít tác dụng phụ nghiêm trọng. Trong nghiên cứu, không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể khi sử dụng liều 0,2 mg/kg liều duy nhất hoặc theo phác đồ điều trị.

4. Làm thế nào để phòng ngừa nhiễm giun lươn?
   Phòng ngừa chủ yếu dựa vào cải thiện vệ sinh cá nhân, sử dụng giày dép khi đi ngoài trời, xử lý chất thải hợp lý và cung cấp nước sạch, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh.

5. Tại sao xét nghiệm phân thường có độ nhạy thấp?
   Do ấu trùng giun lươn thải ra không liên tục và số lượng thấp, xét nghiệm phân truyền thống chỉ phát hiện được khoảng 30% trường hợp nhiễm mạn tính, nên cần kết hợp các phương pháp khác để tăng độ nhạy.

Kết luận

• Nghiên cứu đã mô tả chi tiết đặc điểm hình thái và kích thước các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường phù hợp với các đặc điểm chuẩn của Strongyloides stercoralis.
• Xác định phân tử dựa trên gen 18S HVR-I khẳng định loài giun lươn gây bệnh tại Việt Nam là S. stercoralis, đồng nhất với các mẫu quốc tế.
• Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân nhiễm giun lươn rất đa dạng, với tỷ lệ bạch cầu ái toan tăng cao và triệu chứng tiêu hóa, da phổ biến.
• Điều trị bằng Ivermectin hiệu quả cao, cải thiện rõ rệt các chỉ số huyết học, sinh hóa và kết quả xét nghiệm miễn dịch sau 1 tuần đến 6 tháng.
• Đề xuất áp dụng kỹ thuật chẩn đoán đa phương pháp, tăng cường đào tạo, giám sát dịch tễ và cải thiện vệ sinh môi trường để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu về ảnh hưởng của điều kiện môi trường đến sự phát triển của giun lươn tại Việt Nam.

Call-to-action: Các cơ sở y tế và nhà nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị, góp phần giảm thiểu gánh nặng bệnh giun lươn trong cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. ĐH HH HH TH HH HH ky 3 1. KHÁI QUÁT CHUNG VẺ GIUN LƯƠN VÀ BỆNH GIUN LƯƠN Ở NGUOL. Tác nhân gây bệnh và vòng đời phát triển.

Nguồn bệnh và con đường nhiễm bệnh giun lươn. Triệu chứng lâm sàng va can lâm sàng bệnh giun lươn. Cận lâm sàng. Chẩn đoán nhiễm giun lươn.

Xét nghiệm ký sinh trÙng.- --- 5: xxx vs nh gi, 1. Kỹ thuật miễn dịch. KY thudt phan tit. Điều trị bệnh giun lươn.---s- +Sx£+EkSEEE2EEEEEEEEEEEerrkerrerrkeee 13 1.

Phòng bệnh. --- -- + + xxx HT HH HH nh 13 1.TÌNH HÌNH NHIÊM GIUN LƯƠN TRÊN THÉ GIỚI.TÌNH HÌNH NHIÊM GIUN LƯƠN TẠI VIỆT NAM. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. DOI TUONG, NGUYEN LIEU, DIA DIEM VA THOI GIAN NGHIEN CUU.

Thiết kế nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nguyên liệu nghiÊn CỨU. Địa điểm và thời gian nghiên cứu .------- s++2sz+zx+++xsezzse+ 20 2.

NỘI DƯNG NGHIÊN CỨU. ¿2-52 5e E+2EEE+EEEE+ESEEEESEEEEEESEErkrkereree 20 2.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.- 25252 +E+E+EEEE+EEEE+EsEErErxereree 21 2. CO mau nghiSn CUU o. Phuong phap chon mau .CAC KY THUAT AP DUNG.

Thu tập thông tin về triệu chứng lâm sàng. Lẫy mẫu phân và mẫu huyết thanh. Xét nghiém huyét HOC o.4, Xét nghiém sinh ha. Xét nghiệm phân tìm ấu trùng giun lươn.

Kỹ thuật xét nghiệm ELISA tìm kháng thê kháng giun lươn. Nguyên tắc hoạt động của bộ kit. Các bước thực hiện ELÏSA- .- 555cc SE ksevsseessve 24 2. Định loại hình thái và phân tử các giai đoạn phát triển của giun lươn.

ĐIÊU TRỊ CHO BỆNH NHÂN. CÁC BIÊN SỐ VÀ CHỈ SÓ NGHIÊN CỨU:. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ VÀ PHÂN TÍCH SÓ LIỆU. Phương pháp nhập liỆU.

Phương pháp phân tích số liệu. SAI SỐ VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC 2. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. KÉT QUÁ VÀ THẢO LUẬN.

DAC DIEM HINH THAI CAC GIAI DOAN PHAT TRIEN CUA GIUN LƯƠN NGOÀI MOI TRUONG wuss cssesssssssesssssssessssssessssssecsseessessesssessesssseseesees 31 3. ĐỊNH DANH AU TRÙNG GIUN LUON DUA TREN DU LIEU PHAN TỬ .22L2 E21 H2 HH HH 1H eek 38 3. DAC DIEM NHIEM GIUN LUON Ở CÁC ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CUU. Nhiễm bệnh theo nhóm tuéi.

Phân bố bệnh nhân theo giới tính. Phân bó bệnh nhân theo nghề nghiệp. Phân bố bệnh nhân theo địa phương. DAC DIEM LAM SANG VA CAN LAM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN NHIEM GIUN LUON.

Dac diém 1am sang. Chỉ số sinh hiệu khi nhập ViỆN.--------+-©-e+©cs+>cse+cxcsrceesrsee 47 3. Triệu chứng lâm sàng bệnh nhân nhiễm giun lươn. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân nhiễm giun lươn.

Các chỉ số huyết HỌC. Các chỉ số sinh hÓa. Xét nghiệm phân tìm ấu trùng giun Ïươn. Kết quả xét nghiệm E.

THAY ĐỎI LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG Ở BỆNH NHÂN NHIÊM GIUN LƯƠN TRƯỚC VÀ SAU 1 TUẦN ĐIỀU TRỊ. Thay đồi lâm sàng trước và sau 1 tuần điều trị. Sự thay đổi các chỉ số cận lâm sang sau điều trị I tuần. Kết quả xét nghiệm phân tìm ấu trùng giun lươn.

Các chỉ số huyết học trước và sau điều trị Ï tuẩn. Các chỉ số sinh hóa trước và sau điều trị 1 tuần (n = 89). Su thay đổi ELISA trước và sau điều trị 1 tudin (n = 89). KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ,.

ĐẶC ĐIÊM HÌNH THÁI CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIÊN CỦA GIUN LƯƠN NGOÀI MÔI TRƯỜNG. ĐỊNH LOẠI ÂU TRÙNG GIUN LƯƠN BANG DU LIEU PHAN TỬ. BAC DIEM NHIEM GIUN LUON Ở CÁC ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CUU. DAC DIEM LAM SANG VA CAN LAM SANG CUA BENH NHAN NHIEM GIUN LUON.

THAY DOI LAM SANG VA CAN LAM SANG CUA BENH NHAN NHIÊM GIUN LƯƠN SAU ĐIỀU TRỊ .-2- 2 <©+22+£22++++zsz+zse2 58 KIẾN NGHỊ;:. E111 T1 E1eee 58 TAI LIEU THAM KHẢO. 2-2252 22+‡SEEtEEEEEEEEtEEAeSEEesrrrerrxee 59 PHỤ LỤC DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Chu kỳ phát triển của giun lươn.----- ¿c2 se+2z+++zse+cz+z2 4 Hình 2.1: Bộ Kít Strongyloides ELISA.- 5552 se reersrs 23 Hình 2.-- 2 2¿¿++£++++EEx+ExEvEEEttrkesrrerrrrerree 19 Hình 3. Các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường.

Cây phát sinh chủng loại được xây dựng từ trình tự vùng HVR-I gen 18S của các loài trong giống Strongyloides bang phuong phap Maximum LLIK€lIhOO. G3191 910 E111 HH HH HH HH TH ng Hàn 42 Hình 3. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi.----:-cc-¿+rcc++ 43 Hình 3. Phân bố bệnh nhân theo giới tính ( Thay hình).

Phân bố bệnh nhân theo nghề nghiệp. Phân bố bệnh nhân theo địa phương ( thay hình). Triệu chứng lâm sàng bệnh giun lươn trước điều trị (n = 89). Kết qua soi tuoi tim ấu trùng giun lươn trước điều trị.

51 DANH MỤC BÁNG Bảng 2. Thành phần bộ kit.--- 22 22 522 ©2+2SE2£xE£EEEttExevrxesrrsecree 23 Bảng 2.Thành phần hỗn hợp phản ứng PCR. Giá trị các chỉ số huyết học. Chỉ số hóa sinh máu (theo Kit của hãng Berkman coulter) .1: Kích thước các giai đoạn phát triển của giun lươn ngoài môi trường ma.

Khoảng cách di truyền giữa các loài trong giống Strongyloides dựa trên trình tự HVR-I gen 18S. Tn HH HH rkt 41 Bảng 3. Các chỉ số sinh hiệu khi nhập viện. Một số chỉ số huyết học trước điều trị.------ecce+rxe+cescse+ 49 Bảng 3.

Một số chỉ số sinh hóa trước điều trị.------ essees tesco 50 Bảng 3. Kết quả ELISA phát hiện kháng thê kháng giun lươn. Triệu chứng lâm sang bệnh giun luon sau | tuần điều trị (n=89). Kết quả xét nghiệm tìm ấu trùng giun lươn trước và sau điều trị.

Một số chỉ số huyết học trước và sau điều trị. Sự thay đổi chie số BCAT trước và sau 1 tuần điều tri (n= 89). Một số chỉ số sinh hóa trước và sau điều trị.-------- + 56 MO DAU Giun lươn là giun tròn thuộc giống Strongyloides ky sinh gây bệnh giun lươn (Sfrongyloidiasis) ở người và động vật. Bệnh giun lươn ở người chủ yếu do loai Strongyloides stercoralis gay nén, ngoai ra loai S.

fiilleborni gay bệnh cho người 6 trung Phi va Papua New Guinea. Day là bệnh giun truyén qua dat với khoảng 30-100 triệu người bị nhiễm trên toàn thế giới [I]. Người bị nhiễm giun lươn thường không có triệu chứng điền hình, chủ yếu là ngứa, nồi mề đay, đau bụng, tiêu chảy và sụt cân. Tuy nhiên, trường hợp nhiễm nặng (hyperinfection) không kiểm soát được có thể đe dọa tính mạng đối với những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch dẫn đến tỷ lệ tử vong lên đến 85% ở những bênh nhân này [2].

Vòng đời của giun lươn rất phức tạp, gồm hai chu kỳ sống tự do và ký sinh. Giun lươn còn có khả năng tự nhiễm và nhân lên trong vật chủ. Âu trùng rhabditiform được thải qua phân có thể phát triển thành ấu trùng cảm nhiễm filariform hoặc phát triển thành giun trưởng thành đực và cái sống tự do, con cái sản sinh trứng, nở ra ấu trùng rhabditiform và trở thành ấu trùng cảm nhiễm filariform. Âu trùng filariform xâm nhập qua da của con người, di hành đến ký sinh ở ruột non.

Trong ruột non chúng lột xác hai lần, phát triển thành giun trưởng thành. Chỉ con cái sống trong biểu mô của ruột non và sản sinh trứng, trứng nở thành ấu trùng rhabditiform ngay trong ruột, có thể được thải ra ngoài theo phân rồi theo các chu kỳ phát triển như trên hoặc trở thành ấu trùng cảm nhiễm filariform ngay trong ruột người và xâm nhập vào niêm mạc ruột (tự nhiễm bên trong) hoặc qua da của vùng quanh hậu môn (tự nhiễm bên ngoài). Hiện tượng tự nhiễm giải thích khả năng nhiễm trùng dai dẳng trong nhiều năm ở những người không sống trong vùng dịch tễ và sự tăng nhiễm quá mức ở những người bị suy giảm miễn dịch. Trong thực tiễn lâm sàng nội khoa ở Việt Nam, các thầy thuốc đã ghi nhận khá nhiều bệnh nhân nhập viện với bệnh cảnh rối loạn tiêu hóa kéo dài, diễn biến tái đi tái lại, đến khám và điều trị rất nhiều cơ sở y tế với nhiều phác đồ điều trị khác nhau, song bệnh không khả quan hơn, đôi khi còn gây ra nhiêu biên chứng.

Với tình hình bệnh nhân nhiễm giun lươn đến khám và điều trị tại Khoa Khám bệnh chuyên ngành Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương ngày cảng tăng, từ 3 bệnh nhân năm 2010 tới 50 bệnh nhân được chân đoán năm 2017, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đặc điểm nhiễm giun lươn ở các đối tượng đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương với các mục tiêu sau: 1. Mô tả đặc điểm hình thái các giai đoạn phát triển của giun lươn ở môi trường và định danh loài bằng dữ liệu phân tử. Mô tả đặc điểm nhiễm giun lươn ở các đối tượng đến khám và điều trị tại Viện Sốt rét- Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương. Đánh giá sự thay đối lâm sàng và cận lâm sàng bệnh giun lươn ở bệnh nhân trước và sau điêu tri.

KHAI QUAT CHUNG VE GIUN LUON VA BỆNH GIUN LƯƠN Ở NGUOI 1. Tác nhân gây bệnh và vòng đời phát triển Bệnh giun lươn ở người (strongyloidiasis) gây ra bởi loài giun tròn Strongyloides stercoralis. Ở châu Phi và Papua New Guinea, bệnh giun lươn gay ra boi 2 phan loai S. fuelleborni fuelleborni va S.

Dudi day là vi tri cua giun lươn trong hệ thống phân loại (Daly -Baxtex 2004) Ngành Nematoda Diesing, 1861 Lớp Chromadorea Inglis, 1983 Bộ Rhabditida Chitwood, 1933 Lién ho Strongyloidea Baird, 1853 Ho Strongylidae Baird, 1853 Giống Strongyloides Miller, 1780 (Goeze 1782) Vat chủ chính của giun lươn là người và một số động vật, như chó, linh trưởng. Bệnh chủ yếu xuất hiện ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, ngoài ra những ô bệnh cũng xảy ra ở vùng ôn đới nơi có điều kiện vệ sinh kém hoặc các yếu tố khác tạo thuận lợi cho truyền bệnh qua nhiễm phân [1],[3]. Giun lươn là loài giun tròn duy nhất ký sinh ở người mà ấu trùng thải qua phân có thé phat triển một thế hệ sống tự do và thế hệ tự đo lại sản sinh ra ấu trùng cảm nhiễm. Đặc điểm này giúp giun lươn nhân lên về số lượng au trùng cảm nhiễm ở môi trường bên ngoài.

Âu trùng cảm nhiễm ngoài môi trường chủ động xâm nhập qua da vật chủ. Ngoài ra, trứng nở ra ngay trong lòng ruột của người, dẫn đến khả năng tự nhiễm khi ấu trùng phát triển sớm thành con trưởng thành [1],[3] Chu kỳ phát triển của giun lươn bao gồm cả giai đoạn ký sinh và tự do: Khi ấu trùng cảm nhiễm xâm nhập qua da người, vào máu, qua tim, phối, lên khí quản, tới hầu, sang thực quản, xuống ruột đề phát triển thành giun trưởng thành ký sinh ở ruột. Chỉ giun cái tìm thấy ký sinh ở ruột người. Giun cái đẻ trứng và nở ra ấu trùng L1 ngay trong ruột.

Au trùng giun lươn giai đoạn L] được thải ra ngoài môi trường cùng phân vật chủ, trải qua 2 lần lột xác phát triển thành ấu trùng cảm nhiễm L3. Một số ấu trùng phát triển thành con đực va con cái ở môi trường ngoài.