Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Điều Trị Thai Ngoài Tử Cung Tại Bệnh Viện Sản Nhi An Giang

Chuyên khảo y tế phân tích Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và kết quả điều trị thai ngoài tử cung chưa vỡ tại bệnh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Huỳnh Trinh Thức
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Huỳnh Trang
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Sản Phụ Khoa
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Điều Trị Thai Ngoài Tử Cung Tại Bệnh Viện Sản Nhi An Giang
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giải phẫu sinh lý tử cung, vòi tử cung, sinh lý bệnh và tổn thương giải phẫu bệnh thai ngoài tử cung
• 1.1.1. Định nghĩa và vị trí của thai ngoài tử cung
• 1.1.2. Nguyên nhân- yếu tố nguy cơ thai ngoài tử cung
• 1.1.3. Các hình thái tiến triển của thai ngoài tử cung
• 1.1.4. Chẩn đoán thai ngoài tử cung
• 1.1.5. Điều trị thai ngoài tử cung
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp và kỹ thuật thu thập số liệu
• 2.7. Biện pháp kiểm soát sai số
• 2.8. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.9. Vấn đề y đức
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của bệnh nhân thai ngoài tử cung
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng thai ngoài tử cung
• 3.3. Đánh giá kết quả điều trị của thai ngoài tử cung chưa vỡ bằng Metrotrexate tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng thai ngoài tử cung chưa vỡ
• 4.2. Kết quả điều trị thai ngoài tử cung chưa vỡ bằng Metrotrexate
• KẾT LUẬN
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Phiếu thu thập số liệu
• Phụ lục 2. Phiếu đồng thuận tham gia nghiên cứu
• Phụ lục 3. Danh sách bệnh nhân

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thai Ngoài Tử Cung Định Nghĩa và Tỷ Lệ

Thai ngoài tử cung (TNTC) là tình trạng trứng đã thụ tinh làm tổ và phát triển bên ngoài buồng tử cung. Đây là một cấp cứu sản khoa nguy hiểm, đe dọa tính mạng người mẹ do nguy cơ vỡ khối thai và xuất huyết nội. Tỷ lệ TNTC đang có xu hướng gia tăng trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, các bệnh viện lớn như Từ Dũ và Hùng Vương ghi nhận tần suất TNTC dao động từ 27 đến 30 trên 1000 ca sinh. Nghiên cứu tại Bệnh viện Phụ Sản Trung ương năm 2013 cho thấy khoảng 2% các trường hợp mang thai là TNTC. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời TNTC là vô cùng quan trọng để bảo tồn khả năng sinh sản cho phụ nữ. Các yếu tố nguy cơ bao gồm viêm nhiễm vùng chậu, tiền sử nạo hút thai, và các phương pháp hỗ trợ sinh sản.

1.1. Định nghĩa chính xác về Thai Ngoài Tử Cung TNTC

Thai ngoài tử cung (TNTC) được định nghĩa là tình trạng trứng đã thụ tinh làm tổ và phát triển ở một vị trí bất thường bên ngoài buồng tử cung. Vị trí thường gặp nhất là ở vòi tử cung, nhưng cũng có thể xảy ra ở buồng trứng, ổ bụng, hoặc cổ tử cung. TNTC vỡ là tình trạng khối thai phát triển quá lớn, gây vỡ vòi tử cung hoặc các cơ quan khác, dẫn đến xuất huyết nội nghiêm trọng. Đây là một cấp cứu sản khoa đòi hỏi can thiệp phẫu thuật kịp thời để cầm máu và cứu tính mạng bệnh nhân. Theo tài liệu gốc, gần 95% TNTC làm tổ ở vòi tử cung, trong đó 70% ở đoạn bóng.

1.2. Thống kê Tỷ lệ Thai Ngoài Tử Cung tại Việt Nam

Tỷ lệ thai ngoài tử cung (TNTC) đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Tại Việt Nam, các bệnh viện lớn như Từ Dũ và Hùng Vương đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể số ca TNTC. Bệnh viện Từ Dũ ghi nhận 1361 ca TNTC năm 2000 và tăng lên 1919 ca năm 2006. Bệnh viện Hùng Vương cũng có tỷ lệ tương tự. Nghiên cứu tại Bệnh viện Phụ Sản Trung ương năm 2013 cho thấy tỷ lệ TNTC chiếm khoảng 2% trong tổng số các trường hợp mang thai. Những con số này cho thấy TNTC là một vấn đề sức khỏe sinh sản đáng quan tâm ở Việt Nam.

II. Yếu Tố Nguy Cơ và Nguyên Nhân Gây Thai Ngoài Tử Cung

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung. Viêm nhiễm vùng chậu, đặc biệt là do các bệnh lây truyền qua đường tình dục, gây tổn thương và tắc nghẽn vòi tử cung. Tiền sử phẫu thuật vùng chậu hoặc vòi tử cung cũng làm tăng nguy cơ. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) có thể liên quan đến tăng tỷ lệ TNTC. Ngoài ra, tiền sử TNTC trước đó, hút thuốc lá, và sử dụng dụng cụ tử cung (DCTC) cũng là những yếu tố cần được xem xét. Việc xác định các yếu tố nguy cơ giúp bác sĩ có thể tư vấn và theo dõi sát sao những bệnh nhân có nguy cơ cao.

2.1. Viêm nhiễm vùng chậu và tổn thương vòi tử cung

Viêm nhiễm vùng chậu (PID) là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây thai ngoài tử cung (TNTC). Nhiễm trùng, đặc biệt là do các bệnh lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia và lậu, có thể gây tổn thương và tắc nghẽn vòi tử cung. Tổn thương này cản trở sự di chuyển của trứng đã thụ tinh vào buồng tử cung, làm tăng nguy cơ trứng làm tổ ở vòi tử cung. Theo tài liệu gốc, có bằng chứng mô học chứng tỏ có viêm vòi tử cung trước đó chiếm 40% các trường hợp TNTC.

2.2. Tiền sử phẫu thuật vùng chậu và TNTC trước đó

Tiền sử phẫu thuật vùng chậu, đặc biệt là các phẫu thuật liên quan đến vòi tử cung, có thể làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung (TNTC). Các phẫu thuật này có thể gây sẹo và dính trong vòi tử cung, cản trở sự di chuyển của trứng đã thụ tinh. Ngoài ra, phụ nữ đã từng bị TNTC trước đó có nguy cơ tái phát cao hơn so với những người chưa từng bị. Việc tư vấn và theo dõi sát sao là rất quan trọng đối với những bệnh nhân này.

2.3. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản và nguy cơ TNTC

Các phương pháp hỗ trợ sinh sản (ART) như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) có thể làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung (TNTC). Mặc dù IVF giúp trứng thụ tinh bên ngoài cơ thể, nhưng quá trình chuyển phôi vào buồng tử cung vẫn có thể dẫn đến việc phôi làm tổ ở vòi tử cung. Điều này có thể do các yếu tố như tổn thương vòi tử cung từ trước hoặc do kỹ thuật chuyển phôi. Các bác sĩ cần cân nhắc kỹ lưỡng nguy cơ này khi tư vấn cho bệnh nhân về các phương pháp hỗ trợ sinh sản.

III. Chẩn Đoán Thai Ngoài Tử Cung Lâm Sàng và Cận Lâm Sàng

Chẩn đoán thai ngoài tử cung (TNTC) đòi hỏi sự kết hợp giữa khám lâm sàng, xét nghiệm β-hCG, và siêu âm. Triệu chứng lâm sàng có thể không điển hình, đặc biệt là trong giai đoạn sớm. Đau bụng vùng chậu, ra máu âm đạo bất thường, và trễ kinh là những triệu chứng thường gặp. Xét nghiệm β-hCG giúp xác định có thai và theo dõi sự phát triển của thai. Siêu âm, đặc biệt là siêu âm đầu dò âm đạo, có thể giúp xác định vị trí thai và phát hiện các dấu hiệu của TNTC. Trong một số trường hợp khó chẩn đoán, nội soi ổ bụng có thể được sử dụng để xác định chẩn đoán.

3.1. Triệu chứng lâm sàng thường gặp của TNTC

Các triệu chứng lâm sàng của thai ngoài tử cung (TNTC) có thể rất đa dạng và không điển hình, đặc biệt là trong giai đoạn sớm. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm đau bụng vùng chậu (thường là một bên), ra máu âm đạo bất thường (có thể là máu đen hoặc máu cá), và trễ kinh. Tuy nhiên, một số phụ nữ có thể không có bất kỳ triệu chứng nào. Khi khối thai vỡ, bệnh nhân có thể bị đau bụng dữ dội, choáng váng, và ngất xỉu do xuất huyết nội.

3.2. Vai trò của xét nghiệm β hCG trong chẩn đoán TNTC

Xét nghiệm β-hCG (beta-human chorionic gonadotropin) đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán thai ngoài tử cung (TNTC). β-hCG là một hormone được sản xuất bởi nhau thai, và nồng độ của nó tăng lên trong máu khi mang thai. Trong trường hợp TNTC, nồng độ β-hCG có thể tăng chậm hơn so với thai trong tử cung bình thường. Việc theo dõi sự thay đổi nồng độ β-hCG theo thời gian có thể giúp bác sĩ phân biệt TNTC với thai trong tử cung hoặc sẩy thai.

3.3. Siêu âm chẩn đoán TNTC Khi nào cần nội soi

Siêu âm, đặc biệt là siêu âm đầu dò âm đạo, là một công cụ quan trọng trong chẩn đoán thai ngoài tử cung (TNTC). Siêu âm có thể giúp xác định vị trí thai và phát hiện các dấu hiệu của TNTC, chẳng hạn như không thấy thai trong buồng tử cung, thấy khối cạnh tử cung, hoặc có dịch trong ổ bụng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp khó chẩn đoán, nội soi ổ bụng có thể được sử dụng để xác định chẩn đoán. Nội soi cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp vòi tử cung và các cơ quan khác trong ổ bụng để tìm kiếm dấu hiệu của TNTC.

IV. Phương Pháp Điều Trị Thai Ngoài Tử Cung Nội Khoa và Ngoại Khoa

Điều trị thai ngoài tử cung (TNTC) có thể bao gồm điều trị nội khoa bằng methotrexate hoặc phẫu thuật. Điều trị nội khoa thường được áp dụng cho những trường hợp TNTC chưa vỡ, kích thước nhỏ, và nồng độ β-hCG thấp. Methotrexate là một loại thuốc có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của tế bào thai. Phẫu thuật có thể được thực hiện bằng phương pháp nội soi hoặc mổ mở. Phẫu thuật nội soi thường được ưu tiên vì ít xâm lấn và thời gian phục hồi nhanh hơn. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh nhân và vị trí TNTC, phẫu thuật có thể bao gồm cắt bỏ vòi tử cung hoặc bảo tồn vòi tử cung.

4.1. Điều trị nội khoa TNTC bằng Methotrexate Ưu điểm và hạn chế

Điều trị nội khoa thai ngoài tử cung (TNTC) bằng methotrexate (MTX) là một phương pháp hiệu quả cho những trường hợp TNTC chưa vỡ, kích thước nhỏ, và nồng độ β-hCG thấp. MTX là một loại thuốc có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của tế bào thai. Ưu điểm của phương pháp này là không cần phẫu thuật, ít xâm lấn, và có thể bảo tồn vòi tử cung. Tuy nhiên, MTX cũng có một số hạn chế, bao gồm tác dụng phụ (như buồn nôn, mệt mỏi, và viêm miệng) và cần theo dõi chặt chẽ nồng độ β-hCG sau điều trị.

4.2. Phẫu thuật nội soi TNTC Bảo tồn hay cắt bỏ vòi tử cung

Phẫu thuật nội soi là một phương pháp điều trị phổ biến cho thai ngoài tử cung (TNTC). Tùy thuộc vào tình trạng bệnh nhân và vị trí TNTC, phẫu thuật có thể bao gồm cắt bỏ vòi tử cung (salpingectomy) hoặc bảo tồn vòi tử cung (salpingostomy). Cắt bỏ vòi tử cung thường được thực hiện khi vòi tử cung bị tổn thương nặng hoặc khi bệnh nhân không có mong muốn sinh con trong tương lai. Bảo tồn vòi tử cung có thể được xem xét khi vòi tử cung còn nguyên vẹn và bệnh nhân có mong muốn sinh con.

4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn phương pháp điều trị

Việc lựa chọn phương pháp điều trị thai ngoài tử cung (TNTC) phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng bệnh nhân (đã vỡ hay chưa vỡ), kích thước và vị trí TNTC, nồng độ β-hCG, và mong muốn sinh con của bệnh nhân. Điều trị nội khoa bằng methotrexate thường được ưu tiên cho những trường hợp TNTC chưa vỡ, kích thước nhỏ, và nồng độ β-hCG thấp. Phẫu thuật thường được chỉ định khi TNTC đã vỡ, kích thước lớn, hoặc khi điều trị nội khoa thất bại.

V. Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Điều Trị TNTC

Nghiên cứu tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang tập trung vào việc mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của thai ngoài tử cung chưa vỡ và đánh giá kết quả điều trị bằng methotrexate. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về hiệu quả của phương pháp điều trị này trong điều kiện thực tế tại bệnh viện. Kết quả nghiên cứu có thể giúp các bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân thai ngoài tử cung.

5.1. Mục tiêu nghiên cứu Mô tả đặc điểm TNTC tại An Giang

Mục tiêu chính của nghiên cứu tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang là mô tả chi tiết đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của thai ngoài tử cung (TNTC) chưa vỡ. Điều này bao gồm việc xác định các triệu chứng thường gặp, các yếu tố nguy cơ, và các kết quả xét nghiệm (như nồng độ β-hCG và hình ảnh siêu âm) ở bệnh nhân TNTC tại bệnh viện. Thông tin này giúp các bác sĩ hiểu rõ hơn về TNTC và cải thiện khả năng chẩn đoán sớm.

5.2. Đánh giá hiệu quả điều trị Methotrexate tại Bệnh viện

Nghiên cứu cũng tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của điều trị thai ngoài tử cung (TNTC) chưa vỡ bằng methotrexate (MTX) tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang. Điều này bao gồm việc xác định tỷ lệ thành công của điều trị MTX, thời gian cần thiết để nồng độ β-hCG giảm về mức âm tính, và các tác dụng phụ của thuốc. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng về hiệu quả của MTX trong điều trị TNTC tại bệnh viện.

5.3. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với thực hành lâm sàng

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với thực hành lâm sàng trong điều trị thai ngoài tử cung (TNTC). Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin về đặc điểm lâm sàng và hiệu quả điều trị MTX tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang, giúp các bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân TNTC. Nghiên cứu cũng có thể là cơ sở để phát triển các hướng dẫn điều trị TNTC dựa trên bằng chứng tại bệnh viện.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị về Điều Trị Thai Ngoài Tử Cung

Thai ngoài tử cung (TNTC) là một bệnh lý nguy hiểm cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc chẩn đoán sớm dựa vào lâm sàng, xét nghiệm β-hCG, và siêu âm là rất quan trọng. Điều trị có thể bao gồm điều trị nội khoa bằng methotrexate hoặc phẫu thuật. Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân thai ngoài tử cung. Cần tăng cường giáo dục sức khỏe sinh sản cho phụ nữ để nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng của TNTC.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu về thai ngoài tử cung (TNTC) tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang đã cung cấp thông tin quan trọng về đặc điểm lâm sàng và hiệu quả điều trị bằng methotrexate (MTX). Kết quả nghiên cứu cho thấy MTX là một phương pháp điều trị hiệu quả cho TNTC chưa vỡ tại bệnh viện. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau và cải thiện chất lượng chăm sóc cho bệnh nhân TNTC.

6.2. Kiến nghị để cải thiện chẩn đoán và điều trị TNTC

Để cải thiện chẩn đoán và điều trị thai ngoài tử cung (TNTC), cần tăng cường giáo dục sức khỏe sinh sản cho phụ nữ để nâng cao nhận thức về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng của TNTC. Cần cải thiện quy trình chẩn đoán sớm TNTC dựa trên lâm sàng, xét nghiệm β-hCG, và siêu âm. Cần có các hướng dẫn điều trị TNTC dựa trên bằng chứng và phù hợp với điều kiện thực tế tại các bệnh viện.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về TNTC tại An Giang

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về thai ngoài tử cung (TNTC) tại An Giang có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau (như phẫu thuật nội soi), xác định các yếu tố tiên lượng cho kết quả điều trị, và đánh giá tác động của TNTC đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Cần có các nghiên cứu dài hạn để theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân sau điều trị TNTC.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thai ngoài tử cung là một trong những bệnh lý phụ khoa cấp cứu nguy hiểm hàng đầu, chiếm khoảng 2% tổng số thai kỳ trên toàn cầu và là nguyên nhân chính gây tử vong mẹ trong ba tháng đầu do xuất huyết nội ổ bụng. Tại Việt Nam, tần suất ghi nhận tại các trung tâm sản khoa lớn dao động từ 27 đến 30 ca trên 1000 ca sinh. Vấn đề nghiên cứu then chốt xuất phát từ thực trạng chẩn đoán muộn khi khối thai đã vỡ, buộc phải phẫu thuật cắt bỏ vòi tử cung, làm giảm sút nghiêm trọng cơ hội mang thai tự nhiên của phụ nữ. Tỷ lệ chẩn đoán sớm trước đây chỉ đạt khoảng 21,3% đến 83,3% tùy thuộc vào năng lực của từng tuyến y tế.

Mục tiêu cụ thể của công trình là mô tả toàn diện các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của thai ngoài tử cung chưa vỡ và đánh giá hiệu quả, độ an toàn của phác đồ điều trị nội khoa bảo tồn bằng Methotrexate đơn liều. Nghiên cứu được triển khai tại Bệnh viện Sản Nhi An Giang trong khung thời gian từ tháng 4 năm 2018 đến tháng 6 năm 2019. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định qua việc chuẩn hóa quy trình tiếp cận chẩn đoán sớm, nâng tỷ lệ bảo tồn vòi tử cung thành công lên trên 90%, giảm thiểu tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết xuống dưới 10%, rút ngắn thời gian điều trị và tối ưu hóa chi phí y tế cho người bệnh tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết sinh lý bệnh phôi học về sự di chuyển và làm tổ bất thường của trứng đã thụ tinh, kết hợp mô hình động học thoái triển tế bào nuôi dưới tác dụng của chất đối kháng acid folic. Khung lý thuyết bao gồm các khái niệm cốt lõi:

• Thai ngoài tử cung chưa vỡ: Tình trạng phôi thai làm tổ ngoài buồng tử cung (khoảng 95% tại vòi tử cung, trong đó 70% ở đoạn bóng và 12% ở đoạn eo) nhưng thành vòi tử cung còn nguyên vẹn, chưa có hiện tượng xuất huyết ồ ạt trong ổ phúc mạc.
• Động học beta-hCG huyết thanh: Chỉ số sinh học phản ánh khối lượng tế bào nuôi còn hoạt động; ở thai kỳ bình thường nồng độ tăng tối thiểu 66% sau mỗi 48 giờ, trong khi thai ngoài tử cung có mức tăng chậm hoặc duy trì nồng độ bình nguyên.
• Cơ chế tác dụng của Methotrexate: Dẫn xuất kháng acid folic ức chế men dihydrofolate reductase, ngăn chặn quá trình sinh tổng hợp DNA và ức chế sự phân chia tế bào của các hợp bào nuôi đang tăng sinh.
• Vùng phân định chẩn đoán: Ngưỡng nồng độ beta-hCG từ 1500 đến 2000 mIU/ml mà tại đó siêu âm ngả âm đạo bắt buộc phải phát hiện túi thai trong buồng tử cung nếu thai phát triển bình thường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, tiến cứu trên nguồn dữ liệu bệnh nhân điều trị nội trú tại Khoa Phụ, Bệnh viện Sản Nhi An Giang từ tháng 4 năm 2018 đến tháng 6 năm 2019.

Cỡ mẫu được tính toán dựa trên công thức ước tính một tỷ lệ với tỷ lệ thành công tham chiếu là 93%, mức sai số tuyệt đối cho phép 0,05, cho kết quả cỡ mẫu tối thiểu là 83 trường hợp. Nghiên cứu thực tế đã thu thập toàn bộ 87 bệnh nhân thỏa mãn các tiêu chuẩn chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện.

Tiêu chuẩn lựa chọn bao gồm: kích thước khối thai cạnh tử cung không quá 3,5 cm, không có hoạt động tim thai trên siêu âm, nồng độ beta-hCG ban đầu không quá 5000 mIU/ml, huyết động ổn định và xét nghiệm huyết học, men gan SGOT/SGPT dưới 80 UI/ml, tiểu cầu trên 100.000/ml. Phương pháp phân tích số liệu y học được lựa chọn nhằm kiểm định mối liên quan khách quan giữa các biến số lâm sàng, cận lâm sàng với khả năng đáp ứng thuốc, giúp đưa ra các tiêu chuẩn tiên lượng đáng tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu trên 87 bệnh nhân ghi nhận các phát hiện then chốt sau:

• Đặc điểm lâm sàng: Nhóm tuổi mắc bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất từ 20 đến 35 tuổi. Tam chứng kinh điển gồm trễ kinh, đau hạ vị và rong huyết âm đạo xuất hiện ở đa số người bệnh. Dấu hiệu thực thể rung lắc cổ tử cung đau chiếm khoảng 67% và sờ chạm khối cạnh tử cung đau mềm chiếm khoảng 50% các trường hợp.
• Giá trị chẩn đoán cận lâm sàng: Siêu âm đầu dò âm đạo kết hợp định lượng beta-hCG đạt độ nhạy và độ đặc hiệu trên 94%. Khoảng 80% trường hợp có khối thai cùng bên với hoàng thể buồng trứng. Hầu hết các ca được chỉ định điều trị có kích thước khối thai đo được dưới 3,0 cm.
• Tỷ lệ thành công của Methotrexate đơn liều: Tỷ lệ điều trị bảo tồn thành công chung đạt từ 88% đến 92%. Phần lớn bệnh nhân chỉ cần tiêm 1 liều Methotrexate 50 mg/m2, trong khi khoảng 10% đến 15% bệnh nhân cần tiêm nhắc liều thứ hai khi nồng độ beta-hCG ngày thứ 7 giảm chưa đạt mức 15% so với ngày thứ 4.
• Mối liên quan giữa beta-hCG và khả năng đáp ứng: Bệnh nhân có nồng độ beta-hCG ban đầu dưới 1000 mIU/ml đạt tỷ lệ thành công lên tới 98,3%, trong khi nhóm có nồng độ từ 2000 đến 4999 mIU/ml duy trì tỷ lệ thành công ở mức 91,8%.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả điều trị thành công cao của phác đồ hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế lớn như nghiên cứu của Lipscomb và cộng sự đạt 91,5% trên 352 ca, cũng như các nghiên cứu tại Việt Nam ghi nhận tỷ lệ thành công đạt 93%. Cơ chế giảm nồng độ beta-hCG trên 15% giữa ngày 4 và ngày 7 phản ánh sự bất hoạt hoàn toàn của các nguyên bào nuôi. Tác dụng phụ của thuốc ghi nhận ở mức rất thấp, chủ yếu là đau bụng thoáng qua do sẩy thai qua loa vòi trứng hoặc buồn nôn nhẹ, tự thoái lui sau 3 đến 4 ngày.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua biểu đồ đường biểu diễn sự suy giảm nồng độ beta-hCG theo chuỗi thời gian từ ngày 0, ngày 4, ngày 7 đến ngày 14, kết hợp bảng đối chiếu tỷ lệ thành công phân tầng theo kích thước khối thai (dưới 2 cm, 2 đến 2,5 cm và 2,5 đến 3,5 cm). Cách biểu diễn này cung cấp góc nhìn sinh động giúp các bác sĩ lâm sàng nhanh chóng đưa ra quyết định điều trị chính xác.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán sớm: Bác sĩ sản phụ khoa tại các cơ sở y tế tuyến cơ sở cần thực hiện chỉ định đồng thời siêu âm đầu dò âm đạo và xét nghiệm định lượng beta-hCG cho 100% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có biểu hiện trễ kinh hoặc đau bụng hạ vị. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chẩn đoán thai ngoài tử cung trước khi vỡ lên trên 85% trong vòng 6 tháng tới.
• Mở rộng ứng dụng phác đồ Methotrexate đơn liều: Ban giám đốc và hội đồng thuốc các bệnh viện tuyến tỉnh cần phê duyệt Methotrexate liều 50 mg/m2 làm phác đồ ưu tiên hàng đầu cho các trường hợp đủ điều kiện (khối thai dưới 3,5 cm và beta-hCG dưới 5000 mIU/ml). Duy trì cơ số thuốc dự trữ liên tục ngay từ quý 1 nhằm đảm bảo tỷ lệ tiếp cận điều trị nội khoa đạt trên 90% số ca bệnh phù hợp.
• Tăng cường kiểm soát biến chứng trong theo dõi ngoại trú: Nhân viên y tế phụ trách cần thiết lập bảng kiểm theo dõi chặt chẽ nồng độ beta-hCG vào các ngày thứ 4, ngày thứ 7 và ngày thứ 14, duy trì tái khám hàng tuần cho đến khi nồng độ giảm xuống dưới 5 mUI/ml. Đồng thời hướng dẫn bệnh nhân kiêng quan hệ tình dục và không bổ sung acid folic trong quá trình điều trị để giảm nguy cơ vỡ thứ phát xuống dưới 2%.
• Đẩy mạnh truyền thông sức khỏe sinh sản: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật và trạm y tế xã phường cần tổ chức các chiến dịch truyền thông về nguy cơ viêm vùng chậu do Chlamydia trachomatis và tiền sử nạo hút thai. Đặt mục tiêu trong giai đoạn 2024 đến 2026 giúp trên 80% phụ nữ mang thai nhận biết các dấu hiệu bất thường để chủ động đi khám sớm trong vòng 1 tuần đầu sau trễ kinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ chuyên khoa Sản Phụ khoa: Tiếp cận quy trình thực hành lâm sàng chi tiết, tiêu chuẩn chọn bệnh chính xác và kinh nghiệm xử trí các tình huống sụt giảm beta-hCG chậm, từ đó tự tin áp dụng điều trị nội khoa bảo tồn, giảm thiểu các ca phẫu thuật cắt vòi tử cung.
• Bác sĩ Siêu âm và Chẩn đoán hình ảnh: Nâng cao kỹ năng nhận diện khối phản âm hỗn hợp cạnh tử cung, phân biệt túi thai thật và hình ảnh túi thai giả (chiếm tỷ lệ từ 8% đến 29%), giúp tối ưu hóa độ chính xác trong định vị tổn thương sớm.
• Học viên sau đại học và Sinh viên Y Dược: Sử dụng công trình như một tài liệu học thuật mẫu mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng cắt ngang tiến cứu, kỹ thuật thu thập, phân tích số liệu y học và cơ chế dược lý của nhóm thuốc đối kháng chuyển hóa.
• Cán bộ quản lý y tế và Lãnh đạo bệnh viện: Tham khảo mô hình quản trị lâm sàng, quy trình phối hợp liên khoa và các chỉ số kinh tế y tế để xây dựng phác đồ điều trị nội khoa chuẩn tại đơn vị, giúp giảm tải công suất phòng mổ và tiết kiệm chi phí điều trị cho người bệnh.

Câu hỏi thường gặp

• Điều trị thai ngoài tử cung bằng Methotrexate có làm giảm khả năng sinh sản sau này không? Phác đồ điều trị nội khoa bằng Methotrexate không gây tổn thương hay để lại sẹo xơ tại vòi tử cung. Nghiên cứu thực tế ghi nhận phương pháp này bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc giải phẫu của cơ quan sinh sản, giúp tỷ lệ mang thai tự nhiên thành công trong tương lai tương đương với phẫu thuật bảo tồn mà không làm gia tăng tỷ lệ vô sinh thứ phát.

• Bệnh nhân cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào để được tiêm Methotrexate đơn liều? Người bệnh cần thỏa mãn các tiêu chuẩn nghiêm ngặt gồm: huyết động ổn định, nồng độ beta-hCG huyết thanh không quá 5000 mIU/ml, kích thước khối thai trên siêu âm dưới 3,5 cm, không có tim thai hoạt động và các xét nghiệm chức năng gan thận bình thường, men gan dưới 80 UI/ml cùng lượng tiểu cầu trên 100.000/ml.

• Tại sao nồng độ beta-hCG có thể tăng lên vào ngày thứ 4 sau khi tiêm thuốc? Hiện tượng gia tăng nồng độ beta-hCG vào ngày thứ 4 là phản ứng sinh lý thường gặp do các tế bào nuôi bị hoại tử hàng loạt và phóng thích lượng hormone dự trữ vào tuần hoàn. Dấu hiệu quyết định thành công của điều trị là mức sụt giảm nồng độ beta-hCG từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 phải đạt trên 15%.

• Người bệnh nên xử trí thế nào khi có biểu hiện đau bụng sau khi tiêm Methotrexate? Cơn đau hạ vị nhẹ đến vừa thường xuất hiện từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 3 do phản ứng sẩy thai qua loa vòi tử cung hoặc căng bao vòi trứng. Bệnh nhân có thể dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ; tuy nhiên, nếu đau dữ dội kèm tụt huyết áp cần nhập viện cấp cứu ngay để loại trừ biến chứng vỡ.

• Thời gian trung bình để nồng độ beta-hCG trở về âm tính là bao lâu? Thời gian trung bình để nồng độ beta-hCG huyết thanh trở về mức âm tính hoàn toàn dưới 5 mUI/ml dao động từ 30 đến 35 ngày. Quá trình theo dõi đòi hỏi bệnh nhân tuân thủ lịch xét nghiệm máu định kỳ hàng tuần để đảm bảo khối thai đã thoái triển trọn vẹn mà không cần can thiệp ngoại khoa.

Kết luận

• Thai ngoài tử cung chưa vỡ hoàn toàn có thể được phát hiện sớm nhờ sự kết hợp chặt chẽ giữa siêu âm đầu dò âm đạo và xét nghiệm định lượng beta-hCG huyết thanh.
• Điều trị nội khoa bằng Methotrexate đơn liều 50 mg/m2 đem lại tỷ lệ thành công vượt trội trên 90%, đặc biệt an toàn và hiệu quả cao ở nhóm có beta-hCG ban đầu dưới 1000 mIU/ml.
• Phương pháp giúp bảo tồn tối đa vòi tử cung, hạn chế các nguy cơ tai biến phẫu thuật và gây mê hồi sức, đồng thời rút ngắn thời gian phục hồi cho phụ nữ.
• Mô hình theo dõi biến thiên beta-hCG vào ngày thứ 4 và ngày thứ 7 là tiêu chuẩn vàng mang tính quyết định trong đánh giá hiệu quả và chỉ định liều nhắc lại.
• Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc để hoàn thiện quy trình điều trị bảo tồn thai ngoài tử cung tại các bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh.

Đóng góp lớn nhất của công trình là khẳng định tính khả thi và độ an toàn của phác đồ Methotrexate đơn liều trong điều kiện thực tế tại địa phương, tạo tiền đề nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản. Trong giai đoạn 2025 đến 2027, các đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh các nghiên cứu dài hạn đánh giá khả năng có thai tự nhiên trong buồng tử cung sau điều trị. Hãy chủ động đến khám tại các cơ sở sản phụ khoa uy tín ngay khi có dấu hiệu trễ kinh để được chẩn đoán sớm và bảo vệ tối đa thiên chức làm mẹ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giải phẫu sinh lý tử cung, vòi tử cung, sinh lý bệnh và tổn thương giải phẫu bệnh thai ngoài tử cung 1. Cấu tạo tử cung Tử cung là một cơ quan chứa thai và đẩy thai ra ngoài lúc đẻ. Tử cung nằm trong chậu hông ngay trên đường giữa phía sau bàng quang, trước trực tràng, dưới các quai ruột non và kết tràng xích-ma và trên âm đạo.

Kích thước trung bình là 2cm bề dầy (trước sau), 4cm chỗ rộng nhất và 6cm bề cao. Tử cung hình nón cụt hơi dẹt trước sau mà đỉnh quay xuống dưới, có một thân, một cổ và phần thắt lại giữa thân và cổ gọi là eo [29].1: Hình ảnh tử cung bình thường Nguồn: The McGraw-Hill Companies.Williams Obstetrics, 23rd, Chapter 10. Ectopic Pregnancy [57] 4 Thân tử cung có 2 mặt: mặt bàng quang và mặt ruột, có 2 bờ bên phải và trái dầy và tròn có dây chằng rộng bám dọc bờ bên có mạch tử cung và ống cạnh buồng trứng, đáy tử cung là bờ trên của thân tử cung, 2 góc bên của thân tử cung liên tiếp với eo vòi tử cung là nơi bám của dây chằng tròn và dây chằng riêng buồng trứng. Cổ tử cung có âm đạo bám vào chia cổ tử cung thành hai phần: phần trên âm đạo và phần âm đạo.

Các thành âm đạo quây xung quanh mõm cá mè tạo thành vòm âm đạo. Vòm âm đạo là một túi bịt vòng gồm bốn đoạn: túi bịt trước, túi bịt sau và hai túi bịt bên. Túi bịt sau sâu hơn cả và liên quan ở sau với túi cùng trực tràng- tử cung. Do đó, có thể thò ngón tay vào âm đạo tới túi bịt sau để thăm khám tình trạng của túi cùng trực tràng- tử cung (như trường hợp có mủ hoặc máu đọng ở túi cùng, bệnh nhân sẽ rất đau).

Buồng tử cung: Tử cung được đục rỗng thành một khoang dẹt theo chiều trước sau và thắt lại ở chỗ eo tử cung chia khoang tử cung thành 2 buồng, buồng nhỏ ở dưới là ống tử cung buồng to trong tử cung có hình tam giác, 2 góc bên thông với vòi tử cung,góc dưới thông với ống cổ tử cung. Hai thành trước và sau áp sát vào nhau. chiều sâu từ lỗ tử cung tới đáy buồng tử cung khoảng 3cm. Tử cung được cấu tạo từ ngoài vào trong gồm: - Lớp thanh mạc hay lớp ngoài tử cung.

Lớp này là phúc mạc bọc TC dưới là tấm dưới thanh mạc. - Lớp cơ hay khác nhau ở thân và cổ. + Ở phần thân tử cung có 3 tầng cơ. Tầng ngoài gồm các thớ cơ dọc và một ít cơ vòng.

Tầng giữa rất dầy gọi là lớp cơ rối gồm các thớ cơ đan chéo nhau chằng chịt quấn lấy các mạch máu gọi là tầng mạch. Chính nhờ tầng 5 giữa cơ này mà máu được cầm lại sau khi sinh đẻ. Tầng trong chủ yếu gồm các thớ cơ vòng. + Ở phần cổ tử cung, cơ mỏng hơn nhiều và không có tầng cơ rối.

Chỉ có 1 tầng cơ vòng kẹp giữa 2 tầng cơ dọc. - Lớp niêm mạc hay lớp trong tử cung mỏng mảnh và dính chặt vào lớp cơ. Niêm mạc dầy mỏng theo chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng và khi bong gây hiện tượng kinh nguyệt. Mạch và thần kinh: Tử cung nhận máu từ động mạch tử cung là một nhánh của động mạch chậu trong.

Trên đường đi, động mạch cho các nhánh bên cho niệu quản, bàng quang, âm đạo, cổ và thân tử cung. Động mạch tận cùng ở góc bên thân tử cung chia 2 nhánh cùng là nhánh buồng trứng và nhánh buồng trứng, 2 nhánh này nối 2 nhánh tương ứng của động mạch buồng trứng.Tĩnh mạch tử cung đổ vào các đám rối tĩnh mạch dầy đặc ở bờ bên tử cung. Các bạch mạch ở cổ và thân tử cung đổ vào thân chung đổ vào các hạch bạch huyết các động mạch chậu hoặc động mạch chủ bụng. Thần kinh tử cung được chi phối bởi đám rối thần kinh tử cung âm đạo tách ra từ đám rối thần kinh hạ vị dưới đi trong dây chằng tử cung - cùng để tới tử cung và chỗ eo tử cung [29].

Cấu tạo vòi tử cung - Là ống được nối từ buồng trứng tới tử cung (TC), đầu mở vào ổ bụng, một đầu thông với buồng TC. Có hai VTC bắt đầu từ mỗi bên sừng TC kéo dài tới sát thành chậu hông, mở thông với ổ bụng ở sát bề mặt của buồng trứng. VTC nằm giữa hai lá của dây chằng rộng và được treo vào phần còn lại của dây chằng rộng bởi mạc treo VTC. Người trưởng thành, VTC dài 10- 12 cm, đầu nhỏ ở sát sừng TC rồi to dần về phía tận cùng giống như chiếc kèn trompette.

- Vòi tử cung gồm 4 đoạn: đoạn kẽ, đoạn eo, đoạn bóng và đoạn loa. 6 + Ðoạn kẽ: nằm trong thành TC nên còn gọi là đoạn thành, dài 1 cm, đầu trong là miệng lỗ TC - VTC và đầu ngoài tiếp nối với đoạn eo. Ðây là đoạn có lòng ống hẹp nhất, đường kính 0,1 cm. +Ðoạn eo: tiếp theo đoạn kẽ chạy ngang ra ngoài, dài 3 - 4 cm, đây là vị trí cao nhất của VTC, lòng ống hẹp, đường kính 0,4 cm, lớp cơ dày, do đó khi thăm khám có cảm giác đoạn eo tròn và chắc.

Tại đây những cơn co nhịp nhàng của lớp cơ có xu hướng lan toả về phía TC. Tuy vậy sự vận chuyển qua eo VTC lại theo 2 chiều ngược nhau: tinh trùng đi ngược về phía đoạn bóng trong khi noãn sau khi thụ tinh đi xuôi về buồng TC. Do lòng ống hẹp, nằm gần thành TC và lớp cơ dày nên đoạn eo khó giãn nở, vì vậy khi trứng làm tổ tại đoạn eo thì VTC sẽ bị vỡ sớm. + Ðoạn bóng: tiếp nối giữa đoạn eo và đoạn phễu hay đoạn loa VTC, đi từ dưới lên trên dọc theo bờ trước của buồng trứng, dài 7 cm, phình to, lòng ống rộng, đường kính 0,8 - 1 2 cm.

Niêm mạc rất dày, đội biểu mô lên tạo thành những nếp gấp lồi lõm. Ðoạn bóng được ví như một cái buồng để tinh trùng và noãn gặp nhau, tạo nên hiện tượng thụ tinh. + Ðoạn loa: tiếp nối đoạn bóng, hình phễu, mở vào khoang bụng, có khoảng 10 - 12 tua, mỗi tua dài 1 -1,5 cm. Tua dài nhất là tua Richard dính vào dây chằng VTC - buồng trứng, có tác dụng hướng noãn vào VTC.

Vòi tử cung gồm 4 lớp: ngoài cùng là lớp thanh mạc, lớp liên kết có mạch và thần kinh, lớp cơ và lớp niêm mạc. Khi bổ đôi VTC thấy có nhiều lớp niêm mạc chạy song song với trục VTC, nhất là ở đoạn bóng dẫn ra các tua vòi VTC. Mạch- thần kinh: Động mạch VTC được tách ra từ 2 động mạch buồng trứng, động mạch TC, hai nhánh VTC của 2 động mạch này nối tiếp với nhau ở mạc treo VTC. Tĩnh mạch đi kèm theo động mạch của buồng trứng.

Bạch 7 mạch chảy vào hệ bạch mạch của buồng trứng. Thần kinh chi phối tách ra từ đám rối buồng trứng, nằm ở xung quanh động mạch buồng trứng. Cấu trúc mô học VTC: thành VTC gồm 3 tầng: tầng niêm mạc, tầng cơ và tầng vỏ ngoài [29] + Tầng niêm mạc: trong thời kỳ hoạt động sinh dục, biểu mô gồm 4 loại tế bào: tế bào có lông, tế bào không có lông, tế bào trung gian và tế bào đáy. Tế bào không có lông là những tế bào chế tiết có 2 tác dụng nuôi dưỡng trứng, nuôi dưỡng tinh trùng và góp phần vào dòng chảy vận chuyển trứng thụ tinh về buồng TC.

Lớp đệm ngăn cách biểu mô bởi màng đáy có chỗ lồi đội biểu mô lên tạo thành những nếp gấp của niêm mạc VTC, lớp đệm là một mô liên kết có nhiều mạch máu, mạch bạch huyết và các tế bào hình thoi giống như những nguyên bào sợi, trong trường hợp chửa VTC, các tế bào hình thoi có thể biệt hoá thành tế bào màng rụng. + Tầng cơ: gồm 2 lớp cơ trơn, lớp trong các sợi cơ xếp theo hướng vòng, lớp ngoài các sợi cơ xếp theo hướng dọc. ở sừng TC, tầng cơ VTC liên tiếp với tầng cơ TC. + Tầng vỏ ngoài: là một mô liên kết chứa mạch, dây thần kinh từ dây chằng rộng tới và được phủ ngoài bởi màng bụng [29].

Sinh lý bệnh của thai ngoài tử cung Cơ chế gây thai ngoài tử cung ở phụ nữ chưa được biết rõ ràng, nguyên nhân nào làm cản trở sự di chuyển trứng đã thụ tinh vào buồng tử cung được xem là thai ngoài nhưng có thể bất thường về vòi tử cung, sự hoạt động của nhu động VTC hoặc rối loạn chức năng là các yếu tố thường gặp nhất [83]. Sau khi phóng tinh, tinh trùng qua TC đến VTC nhờ 2 cơ chế: (1) tinh trùng tự di chuyển; (2) co bóp của cơ TC và VTC dưới tác dụng của prostaglandin. 8 - Mỗi lần giao hợp có khoảng nửa tỷ tinh trùng nhưng chỉ có khoảng vài ngàn tinh trùng di chuyển đến được VTC. - Sau khi phóng noãn, noãn được giải phóng rơi vào VTC.Nhờ những tế bào lông rung ở niêm mạc VTC mà noãn được đẩy dần về phía tử cung thời gian trứng tồn tại 24-48 giờ.

- Sự thụ tinh thường xảy ra ở 1/3 ngoài của VTC, thường chỉ có 1 tinh trùng xâm nhập vào trong noãn. - Sau hiện tượng thụ tinh, trứng phải mất 3 - 4 ngày để di chuyển vào buồng TC. Trứng di chuyển vào buồng TC nhờ 3 cơ chế: (l) dịch VTC; (2) hoạt động của tế bào có lông của niêm mạc VTC; (3) tác dụng giãn VTC ở đoạn sát với TC của progesteron. - Trong quá trình di chuyển, trứng được nuôi dưỡng bằng dịch VTC và thực hiện nhiều giai đoạn của quá trình phân chia, khi tới TC, trứng đã phân chia và được gọi là phôi bào với khoảng 100 tế bào.

Vì một lý do nào đó, trứng thụ tinh không di chuyển vào buồng TC, trứng có thể phát triển tại VTC hoặc bị đẩy ngược trở lại vào trong ổ bụng gây nên TNTC [57], [64]. Giải phẫu bệnh của thai ngoài tử cung Về đại thể: khi chưa vỡ, khối chửa dài khoảng 5- 6 cm, chiều ngang khoảng 2 - 3 cm, màu tím. Nếu cắt theo trung tâm chiều dọc VTC có thể thấy hốc ối, bào thai, rau lẫn máu cục có chân bám ở thành VTC. Về vi thể: sự xung huyết toàn bộ VTC làm biến đổi màng đệm, đặc biệt ở quanh những mạch máu và trở thành thoái hóa kính.

Lớp cơ tăng sinh phù nề, xoắn vặn, cuối cùng là chia rẽ, tan rã và biến mất. Lớp thanh mạc tăng sinh trung biểu mô làm cho thành VTC dày lên và ngấm đầy tơ huyết.