HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THỊ PHƯƠNG LAN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CHỦ YẾU CỦA VỊT TRỜI MẮC DỊCH TẢ DO GÂY NHIỄM THỰC NGHIỆM Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Nam NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lê Thị Phương Lan i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Hữu Nam bộ môn Bệnh lý, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh lý, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Nhân đây cho tôi gửi lời biết ơn tới gia đình, Ban lãnh đạo, anh chị em đồng nghiệp Trạm chăn nuôi và thú y huyện Tiền Hải; Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thái Bình cơ quan nơi tôi công tác và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn này.
Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lê Thị Phương Lan ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG.
vi DANH MỤC HÌNH .vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN .viii THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỂ TÀI. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨUVỀ BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Tình hình nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở nước ngoài.
Tình hình nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở Việt Nam. VIRUS GÂY BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Hình thái, kích thước. Sức đề kháng.
Đặc tính nuôi cấy. Miễn dịch chống virus dịch tả vịt. BỆNH DỊCH TẢ VỊT. Truyền nhiễm học.
Triệu chứng và bệnh tích. Biện pháp can thiệp và phòng bệnh dịch tả vịt. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.
THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG – VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ GÂY BỆNH THỰC NGHIỆM CHO VỊT TRỜI. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG CỦA VỊT TRỜI MẮC BỆNH KHI TIẾN HÀNH GÂY NHIỄM. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH BIẾN ĐỔI ĐẠI THỂ CỦA VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BỆNH TÍCH VI THỂ MỘT SỐ CƠ QUAN CỦA VỊT TRỜI MẮC DỊCH TẢ. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ CHỈ TIÊU HUYẾT HỌC CỦ A VỊT MẮC DỊCH TẢ VỊT. Chỉ tiêu hệ hồng cầu vịt trời mắc dịch tả. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 47 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CPE Cytopathic pathogene effect DEF Duck Embryo Fibroblast DEV Duck enteritis virus HCT Tỷ khối huyết cầu HE Hematoxylin - Eosin HGB Hàm lượng huyết sắc tố MCH Lượng huyết sắc tố trung bình hồng cầu MCHC Nồng độ huyết sắc tố trung bình MCV Thể tích trung bình hồng cầu NI Neutralization index p.p pages PCR Polymerase chain reaction RBC Số lượng hồng cầu WBC Số lượng bạch cầu v DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt trước khi gây nhiễm.
Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt gây nhiễm. Kết quả theo dõi thân nhiệt của vịt đối chứng. Kết quả xét nghiệm virus DTV bằng phương pháp PCR. Triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc DEV.
Bệnh tích đại thể của vịt trời gây nhiễm dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc bệnh dịch tả. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của vịt trời gây bệnh dịch tả thực nghiệm.
Kết quả khảo sát chỉ tiêu bạch cầu của vịt trời gây bệnh dịch tả thực nghiệm .44 vi DANH MỤC HÌNH Hình 4. Thân nhiệt của vịt trước gây nhiễm. Thân nhiệt của vịt gây nhiễm và đối chứng. Kết quả xác định triệu chứng lâm sàng của vịt trời mắc bệnh DEV.
Vịt ủ rũ, sợ ánh sáng nằm tụm lại một chỗ. Vịt bị viêm giác mạc mắt. Vịt chết do mắc dịch tả. Kết quả xác định biến đổi đại thể của vịt trời mắc dịch tả vịt.
Gan xuất huyết. Xuất huyết mỡ vành tim. Xuất huyết vùng hầu họng. Phổi viêm,tụ máu đỏ sẫm.
Ruột xuất huyết hình vòng nhẫn. Khí quản xuất huyết. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc DEV. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt trời mắc bệnh dịch tả.
Tế bào gan thoái hóa mỡ và thâm nhiễm tế bào viêm xung quanh các mạch quản - HE. Gan tụ máu và thoái hóa mỡ tế bào gan - HE. Gan tụ máu - Hồng cầu tràn ngập trong tĩnh mạch - HE. Phổi xuát huyết, hồng cầu tràn ngập các phế nang - HE.
Tế bào biểu mô khí quản bong tróc - HE. Xuất huyết khí quản HE.45 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên học viên: Lê Thị Phương Lan Tên đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý chủ yếu của vịt trời mắc dịch tả do gây nhiễm thực nghiệm”. Chuyên ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Gây nhiễm thành công bệnh dịch tả trên vịt trời và xác định các đặc điểm bệnh lý chủ yếu của vịt trời mắc bệnh dịch tả do virus. Phương pháp nghiên cứu - Gây nhiễm bệnh dịch tả trên vịt trời bàng chủng virus VG-04 - Xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của vịt trời mắc DEV.
- Xác định bệnh tích đại thể chủ yếu của vịt trời mắc DEV. - Nghiên cứu bệnh tích vi thể của một số cơ quan của vịt trời mắc DEV. - Xác định một số chỉ tiêu huyết học của vịt trời bị bệnh do DEV gây ra. Phương pháp nghiên cứu chính đã sử dụng Phương pháp gây bệnh thực nghiệm: Tiến hành nghiên cứu trên 20 vịt con 14 ngày tuổi, giống vịt trời, chia làm hai lô: lô thí nghiệm 10 con nuôi ở khu nuôi động vật thí nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp 2 của khoa Thú y.
Phương pháp theo dõi và xác định bệnh: - Phương pháp quan sát và khám lâm sàng bằng kiểm tra trực tiếp Theo dõi và ghi chép các thông tin từ khi vịt xuất hiện những triệu chứng lâm sàng Xác định các chỉ tiêu huyết học bằng máy phân tích huyết học tự động Celldyn 3700 Mổ khám theo Nguyễn Hữu Nam và cs. e, Phương pháp xử lý số liệu Các số liê ̣u thu thâ ̣p đươ ̣c trong quá trı̀nh điề u tra, viii thı́ nghiê ̣m đươ ̣c xử lı́ bằ ng phương pháp thố ng kê sinh ho ̣c: sử dụng phần mềm Excel 2007 và Minitab 16. Kết quả chính và kết luận - Vịt trời nuôi vẫn mắc bệnh dịch tả do virus, khi mắc bệnh vịt sốt cao 43 - 44 độ C với triệu chứng chủ yếu lả: ủ rũ, mệt mỏi, sốt cao, chậm chạp, bỏ ăn, khó thở, mắt sưng, chảy nước mắt, liệt chân, tiếng kêu khản đặc, ỉa phân xanh khắm … - Bệnh tích đại thể chủ yếu của vịt trời mắc dịch tả là xác gầy, lông sù, xoang bao tim tích nước, vỡ trứng non, da tím tái, thận sưng… - Bệnh tích vi thể của bệnh dịch tả chủ yếu là sung huyết, xuất huyết, thoái hóa và hoại tử tế bào, thâm nhiễm tế bào viêm ở ruột, dạ dày tuyến, lách, gan, tim, phổi, thận và tăng sinh ống mật ở gan. - Số lượng hồng cầu, hàm lượng Hemoglobin, số lượng bạch cầu của vịt trời bệnh đều bị giảm thấp hơn so với vịt khỏe nhưng số lượng bạch cầu đa nhân trung tính và bạch cầu ái toan lại tăng ở vịt mắc bệnh.
ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Le Thi Phuong Lan Thesis title: Research some of main pathological characteristics of cholera infected in duck-hawk Major: Veterinary Code: 8640101 Educational Organigation: Vietnam National University of Agriculture (VNUA). Research Objectives To infect successful cholera on duck-hawk and determine some of main pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV. Materials and Methods Infection of cholera on duck-hawk by Cholera virus strain VG-04. Determine some of main pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV.
Determine some of main macro pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV. Research micro pathological characteristics of some organs of duck-hawk infected with DEV. The main research methods used Experimental disease method Study on 20 duck-hawk 14 days old, dun-bird, divided into two plots: experimental plots of 10 adopted animals in experimental animal feeding area meeting meets biosafety level 2 standards of the Veterinary Faculty. Method of monitoring and identification - Method of observation and clinical examination by direct examination.
- Follow up and record information from when ducks appear clinical symptoms. - Determination of hematological indices by automated blood analyzer Celldyn 3700. - Surgical examination by Nguyen Huu Nam et al. Method of microplate We used the paraffin casting method according to Robert (1969), Burn (1974), cutting with special cutting machine, dyeing Hematoxylin - Eosin (HE).
x Method of data processing: The data collected during the survey, the experiment was processed by biological statistical methods: using Excel 2007 software and Minitab 16. Main finding and & Conclusions The feeding duck-hawk is still infected by DEV, when infected the disease, duck-hawk is high fever 43-44 degrees C with major symptoms: cheerless, fatigue, high fever, sluggishness, lack of food, shortness of breath, swollen eyes, tears, paralysis of feet, thick throat, green fertilizer diarrhea. The macro pathological characteristics of duck-hawk infected with DEV are: skinny, furry, sinus-prone sinus, broken egg, purple skin, kidney swelling .