Nghiên cứu chức năng thất trái trước và sau điều trị tái đồng bộ tim ở bệnh nhân suy tim nặng

Luận án tiến sĩ phân tích chức năng thất trái trước và sau điều trị tái đồng bộ tim CRT ở bệnh nhân suy tim nặng bằng siêu âm đánh dấu mô.

• Tác giả: Hoàng Thá Phú Bằng
• Người hướng dẫn: GS. Trịnh Thanh Hằng
• Trường học: Đại Học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Nội - Tim mạch
• Đề tài: Nghiên Cứu Chức Năng Thất Trái Sau Điều Trị Tái Đồng Bộ Tim Ở Bệnh Nhân Suy Tim Nặng
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Dịch tễ học suy tim
• 1.2. Định nghĩa suy tim
• 1.3. Nguyên nhân suy tim
• 1.4. Chẩn đoán suy tim
• 1.5. Phân độ suy tim theo NYHA
• 1.6. Dịch tễ học bệnh suy tim
• 1.7. Các phương pháp điều trị suy tim
• 1.8. Dạng cấy hỗ trợ tuần hoàn
• 1.9. Cấy máy tạo nhịp phá rung
• 1.10. Phương pháp điều trị cấy máy tạo nhịp tái đồng bộ tim
• 1.11. Các phương pháp đánh giá mất đồng bộ tim. Siêu âm đánh dấu mô cơ tim trong đánh giá tiên lượng trước và sau cấy máy CRT ở bệnh nhân suy tim nặng
• 1.12. Nghiên cứu và điều trị CRT trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.12.1. Trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.2. Sơ đồ thiết kế quy trình nghiên cứu
• 2.3. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.4. Cấy mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.6. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Giới tính của đối tượng nghiên cứu
• 3.4. Số ngày nằm viện của đối tượng nghiên cứu
• 3.5. Đặc điểm nhân trắc và chỉ số huyết áp của đối tượng nghiên cứu
• 3.6. Sự phân bố theo tiền sử bệnh của đối tượng nghiên cứu
• 3.7. Các thông số cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 3.8. Kết quả xét nghiệm sinh hóa máu của đối tượng nghiên cứu
• 3.9. Kết quả xét nghiệm tán phân tích tế bào máu của đối tượng nghiên cứu
• 3.10. Kết quả điện tâm đồ của đối tượng nghiên cứu khi nhập viện
• 3.11. Kết quả đánh giá rối loạn dẫn truyền xung động trên điện tâm đồ
• 3.12. Kết quả siêu âm tim của đối tượng nghiên cứu trước khi cấy máy
• 3.12.1. Kết quả siêu âm tim TM, 2D của đối tượng nghiên cứu trước khi cấy máy
• 3.12.2. Kết quả siêu âm Doppler mô cơ tim trước khi cấy máy
• 3.12.3. Kết quả siêu âm Doppler xung trước khi cấy máy của đối tượng nghiên cứu
• 3.13. Sự thay đổi các thông số điện tâm đồ trước và sau cấy máy tái đồng bộ CRT
• 3.13.1. Sự thay đổi tần số thất (CK/phút) trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.13.2. Sự thay đổi thời gian phức bộ QRS trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.13.3. Sự thay đổi thời gian PQ trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.14. Sự thay đổi các thông số siêu âm tim tại các thời điểm trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.14.1. Sự thay đổi các thông số siêu âm tim TM và 2D tại các thời điểm trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.14.2. Sự thay đổi kết quả siêu âm Doppler mô cơ tim tại các thời điểm trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.14.3. Sự thay đổi kết quả siêu âm Doppler xung tại các thời điểm trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.14.4. Sự thay đổi các thông số siêu âm đánh dấu mô cơ tim tại các thời điểm trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.15. Thay đổi và mức độ hở van 2 lá trước và sau khi cấy máy CRT
• 3.16. Sự thay đổi chỉ số áp lực động mạch phổi trước và sau cấy máy CRT của đối tượng nghiên cứu
• 3.17. Các mối tương quan của nhóm đối tượng nghiên cứu
• 3.17.1. Tương quan giữa các thông số điện tâm đồ với tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.17.2. Tương quan giữa các thông số siêu âm tim TM và siêu âm 2D với tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.17.3. Tương quan giữa các thông số Doppler mô cơ tim với tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.17.4. Tương quan giữa các thông số siêu âm Doppler xung với tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.17.5. Tương quan giữa các thông số siêu âm đánh dấu mô cơ tim với tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.17.6. Tương quan của mức số thông số siêu âm tim theo thời gian phức bộ QRS tại thời điểm trước và sau cấy máy 3 tháng
• 3.17.7. Tương quan giữa sự thay đổi thể tích nhĩ trái (LAVi) với sự thay đổi EF và sức cường cơ tim chia theo hai mức thời gian phức bộ QRS trước và sau cấy máy
• 3.17.8. Tương quan giữa các thông số siêu âm tim thông thường với các thông số siêu âm Doppler mô cơ tim thời điểm sau cấy máy 3 tháng
• 3.17.9. Tương quan giữa các thông số siêu âm tim với thời gian giãn dòng thể tích (IVRT) thời điểm sau cấy máy 3 tháng
• 3.17.10. Tương quan giữa các thông số siêu âm tim 2D với thông số siêu âm đánh dấu mô cơ tim thời điểm sau cấy máy 3 tháng
• 3.17.11. Tương quan giữa tỷ lệ E/e’ với mức số thông số siêu âm tim 2D
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Giới tính của đối tượng nghiên cứu
• 4.4. Số ngày nằm viện của bệnh nhân
• 4.5. Đặc điểm nhân trắc và chỉ số huyết áp của đối tượng nghiên cứu
• 4.6. Sự phân bố theo tiền sử bệnh của đối tượng nghiên cứu
• 4.7. Các thông số cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 4.8. Kết quả xét nghiệm sinh hóa máu của đối tượng nghiên cứu
• 4.9. Kết quả xét nghiệm tán phân tích tế bào máu của đối tượng nghiên cứu
• 4.10. Kết quả điện tâm đồ của đối tượng nghiên cứu khi nhập viện
• 4.11. Kết quả đánh giá rối loạn dẫn truyền xung động trên điện tâm đồ
• 4.12. Kết quả siêu âm tim của đối tượng nghiên cứu trước khi cấy máy
• 4.12.1. Kết quả siêu âm tim TM, 2D của đối tượng nghiên cứu trước khi cấy máy
• 4.12.2. Kết quả siêu âm Doppler mô cơ tim trước khi cấy máy
• 4.12.3. Kết quả siêu âm Doppler xung trước khi cấy máy của đối tượng nghiên cứu
• 4.13. Sự thay đổi các thông số điện tâm đồ trước và sau cấy máy tái đồng bộ CRT
• 4.13.1. Sự thay đổi tần số thất (CK/phút) trước và sau khi cấy máy CRT
• 4.13.2. Sự thay đổi thời gian phức bộ QRS trước và sau khi cấy máy CRT
• 4.13.3. Sự thay đổi thời gian PQ trước và sau khi cấy máy CRT

Tóm tắt

I. Giới thiệu về suy tim và điều trị tái đồng bộ tim

Suy tim là một tình trạng lâm sàng phức tạp, thường gặp ở những bệnh nhân cao tuổi và có nhiều bệnh lý nền. Theo thống kê, tỷ lệ mắc suy tim ở các nước phát triển lên tới 1-2% dân số. Điều trị suy tim thường bao gồm các phương pháp như dùng thuốc, thay đổi lối sống và can thiệp phẫu thuật. Trong đó, điều trị tái đồng bộ tim (CRT) đã trở thành một lựa chọn quan trọng cho những bệnh nhân suy tim nặng. CRT giúp cải thiện chức năng tim, giảm triệu chứng và tăng cường chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Nghiên cứu này nhằm khảo sát chức năng thất trái trước và sau khi điều trị bằng CRT, từ đó đánh giá hiệu quả của phương pháp này trong việc cải thiện tình trạng bệnh nhân suy tim nặng.

1.1. Định nghĩa và phân loại suy tim

Suy tim được định nghĩa là tình trạng mà tim không đủ khả năng bơm máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Phân loại suy tim có thể dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó phân loại theo NYHA (New York Heart Association) là phổ biến nhất. Phân loại này chia suy tim thành bốn giai đoạn, từ nhẹ đến nặng, giúp bác sĩ đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Suy tim có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm bệnh mạch vành, tăng huyết áp, và các bệnh lý van tim. Việc hiểu rõ nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của suy tim là rất quan trọng trong việc điều trị và quản lý bệnh nhân.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện trên một nhóm bệnh nhân suy tim nặng đã được chỉ định điều trị bằng CRT. Các bệnh nhân được theo dõi và đánh giá chức năng thất trái thông qua siêu âm đánh dấu mô trước và sau khi cấy máy. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác hơn về sự thay đổi trong chức năng tim so với siêu âm thông thường. Các thông số như phân suất tống máu (EF), đường kính thất trái và các chỉ số khác sẽ được ghi nhận và phân tích. Kết quả sẽ được so sánh với các nghiên cứu trước đây để xác định hiệu quả của CRT trong việc cải thiện chức năng tim ở bệnh nhân suy tim nặng.

2.1. Quy trình thu thập dữ liệu

Quy trình thu thập dữ liệu bao gồm việc lựa chọn bệnh nhân, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và ghi nhận các thông số lâm sàng. Bệnh nhân sẽ được thông báo về mục đích và quy trình nghiên cứu, đồng thời ký cam kết tham gia. Các thông số siêu âm sẽ được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm, đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu. Sau khi cấy máy CRT, bệnh nhân sẽ được theo dõi định kỳ để đánh giá sự thay đổi trong chức năng tim và các triệu chứng lâm sàng.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự cải thiện rõ rệt về chức năng thất trái ở nhóm bệnh nhân sau khi điều trị bằng CRT. Các thông số siêu âm như phân suất tống máu (EF) tăng lên đáng kể, cho thấy hiệu quả của phương pháp này trong việc cải thiện khả năng bơm máu của tim. Ngoài ra, các triệu chứng lâm sàng như khó thở, phù chân cũng giảm rõ rệt. Kết quả này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây, khẳng định vai trò quan trọng của CRT trong điều trị suy tim nặng.

3.1. Phân tích và thảo luận

Phân tích kết quả cho thấy rằng việc áp dụng CRT không chỉ giúp cải thiện chức năng tim mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Sự cải thiện này có thể được giải thích bởi việc đồng bộ hóa hoạt động của các buồng tim, từ đó giảm thiểu tình trạng suy tim và các biến chứng liên quan. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc theo dõi định kỳ và đánh giá chức năng tim là rất cần thiết để tối ưu hóa kết quả điều trị. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp hiện đại trong quản lý bệnh nhân suy tim nặng.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng điều trị tái đồng bộ tim (CRT) là một phương pháp hiệu quả trong việc cải thiện chức năng thất trái ở bệnh nhân suy tim nặng. Kết quả cho thấy sự cần thiết phải áp dụng CRT cho những bệnh nhân này nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ tử vong. Khuyến nghị cho các bác sĩ lâm sàng là nên xem xét việc áp dụng CRT sớm cho bệnh nhân suy tim nặng, đồng thời cần có các nghiên cứu tiếp theo để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp này.

4.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc xác định các yếu tố tiên đoán hiệu quả của CRT, cũng như đánh giá lâu dài về chức năng tim và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Việc áp dụng các công nghệ mới trong siêu âm tim và theo dõi chức năng tim cũng cần được nghiên cứu để tối ưu hóa kết quả điều trị cho bệnh nhân suy tim nặng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Suy tim là một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến và nghiêm trọng, ảnh hưởng khoảng 1-2% dân số các nước phát triển, đặc biệt gia tăng ở nhóm người cao tuổi. Theo ước tính, số người mắc suy tim trên toàn cầu sẽ tăng từ 16,6 triệu năm 1960 lên đến 77 triệu vào năm 2040. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc suy tim cũng rất cao, với khoảng 43,7% bệnh nhân nhập viện do các bệnh tim mạch và tỷ lệ tử vong lên đến 1,2%. Suy tim nặng không chỉ gây ra gánh nặng về sức khỏe mà còn tiêu tốn khoảng 1-2% ngân sách y tế quốc gia, tương đương 38 tỷ đô la Mỹ mỗi năm.

Trong bối cảnh đó, phương pháp cấy máy tạo nhịp tái đồng bộ tim (Cardiac Resynchronization Therapy - CRT) đã mở ra hướng điều trị mới cho bệnh nhân suy tim nặng, giúp cải thiện chức năng tim và giảm tỷ lệ tử vong. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc lựa chọn bệnh nhân, theo dõi và đánh giá hiệu quả CRT còn thiếu chuẩn hóa và nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt về vai trò của siêu âm đánh dấu mô cơ tim trong đánh giá chức năng thất trái trước và sau điều trị.

Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát diễn biến lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân suy tim nặng trước và sau điều trị CRT, đồng thời đánh giá biến đổi chức năng thất trái bằng siêu âm đánh dấu mô so sánh với siêu âm tim thường quy. Nghiên cứu được thực hiện tại Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam trong khoảng thời gian gần đây, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc ứng dụng CRT và siêu âm đánh dấu mô trong quản lý bệnh nhân suy tim nặng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết suy tim và phân loại NYHA: Suy tim được định nghĩa là tình trạng rối loạn chức năng tim dẫn đến giảm khả năng cung cấp máu, được phân loại theo mức độ nặng nhẹ dựa trên phân độ New York Heart Association (NYHA) từ I đến IV, trong đó III và IV là suy tim nặng.

• Mô hình mất đồng bộ cơ học tim (Mechanical Dyssynchrony - MĐB): MĐB thất trái là tình trạng các vùng cơ tim không co bóp đồng bộ, làm giảm hiệu quả bơm máu. MĐB được đánh giá qua các kỹ thuật siêu âm Doppler mô cơ tim, siêu âm đánh dấu mô (speckle tracking echocardiography - STE), và các phương pháp hình ảnh khác như MRI, PET, SPECT.

• Nguyên lý và cơ chế CRT: CRT sử dụng máy tạo nhịp 3 buồng để đồng bộ hóa co bóp các buồng tim, đặc biệt là thất trái và thất phải, giúp cải thiện phân suất tống máu (EF), giảm thể tích thất trái và cải thiện triệu chứng lâm sàng.

Các khái niệm chính bao gồm: phân suất tống máu (EF), thời gian QRS trên điện tâm đồ, chỉ số mất đồng bộ cơ học (Ts), thể tích thất trái (Vd, Vs), và các thông số siêu âm Doppler mô cơ tim (TDI, strain, strain rate).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu tiến cứu trên khoảng 60 bệnh nhân suy tim nặng được điều trị CRT tại Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam. Bệnh nhân được lựa chọn theo tiêu chuẩn lâm sàng và điện tâm đồ phù hợp với chỉ định CRT.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu được chọn theo phương pháp thuận tiện, đảm bảo đại diện cho nhóm bệnh nhân suy tim nặng có chỉ định CRT.

• Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng bao gồm điện tâm đồ, siêu âm tim TM, 2D, Doppler mô cơ tim, siêu âm đánh dấu mô trước và sau điều trị CRT ở các thời điểm 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm phân tích siêu âm chuyên dụng để đo các chỉ số mất đồng bộ cơ học, phân tích sự thay đổi các thông số chức năng thất trái (EF, thể tích, thời gian co bóp). So sánh các chỉ số trước và sau điều trị bằng các phương pháp thống kê mô tả và kiểm định t-test, ANOVA với mức ý nghĩa p < 0,05.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong vòng 12 tháng, từ khâu tuyển chọn bệnh nhân, thu thập dữ liệu đến phân tích kết quả và báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cải thiện chức năng thất trái sau CRT: Phân suất tống máu (EF) trung bình tăng từ khoảng 28% trước điều trị lên 38% sau 6 tháng điều trị CRT, tương đương mức tăng 35,7% (p < 0,01). Thể tích thất trái cuối tâm thu (Vs) giảm trung bình 15%, thể tích cuối tâm trương (Vd) giảm 12%.

2. Giảm mất đồng bộ cơ học: Thời gian chậm đỉnh co bóp (Ts) giữa các vùng thất trái giảm đáng kể từ trung bình 120 ms xuống còn 60 ms sau 3 tháng CRT, giảm 50% (p < 0,01). Chỉ số SPWMD (Septal-Posterior Wall Motion Delay) giảm từ 80 ms xuống 35 ms.

3. Cải thiện triệu chứng lâm sàng: Tỷ lệ bệnh nhân suy tim NYHA III-IV giảm từ 85% trước điều trị xuống còn 40% sau 6 tháng CRT. Tần số tim trung bình giảm từ 85 nhịp/phút xuống 72 nhịp/phút (p < 0,05).

4. Giảm áp lực động mạch phổi: Áp lực động mạch phổi trung bình giảm từ 45 mmHg xuống 35 mmHg sau điều trị CRT, giảm 22% (p < 0,05).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy CRT có hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện chức năng thất trái và giảm mất đồng bộ cơ học ở bệnh nhân suy tim nặng. Sự tăng EF và giảm thể tích thất trái phù hợp với các nghiên cứu quốc tế, khẳng định vai trò của CRT trong việc tái cấu trúc tim và cải thiện hiệu quả bơm máu.

Việc giảm thời gian chậm đỉnh co bóp (Ts) và SPWMD chứng tỏ siêu âm đánh dấu mô là công cụ nhạy và chính xác trong đánh giá mất đồng bộ cơ học, giúp dự báo đáp ứng điều trị CRT. Các chỉ số này cũng có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện sự giảm dần Ts và SPWMD theo thời gian điều trị.

So với các nghiên cứu trước đây, tỷ lệ cải thiện triệu chứng NYHA và giảm áp lực động mạch phổi cũng tương đồng, cho thấy CRT không chỉ cải thiện chức năng tim mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống bệnh nhân. Tuy nhiên, tỷ lệ đáp ứng CRT không phải 100%, do đó việc lựa chọn bệnh nhân dựa trên đánh giá mất đồng bộ cơ học bằng siêu âm đánh dấu mô là rất quan trọng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi siêu âm đánh dấu mô trong lựa chọn bệnh nhân CRT: Khuyến cáo các cơ sở y tế sử dụng kỹ thuật siêu âm đánh dấu mô để đánh giá mất đồng bộ cơ học, giúp lựa chọn bệnh nhân phù hợp, nâng cao tỷ lệ đáp ứng CRT trong vòng 6 tháng.

2. Đào tạo chuyên sâu cho nhân viên y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật siêu âm Doppler mô cơ tim và đánh dấu mô cho bác sĩ tim mạch và kỹ thuật viên siêu âm, nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán và theo dõi hiệu quả điều trị trong 12 tháng tới.

3. Xây dựng quy trình theo dõi chuẩn cho bệnh nhân CRT: Thiết lập quy trình theo dõi lâm sàng và cận lâm sàng định kỳ (1, 3, 6 tháng) sau cấy máy CRT, bao gồm siêu âm tim TM, 2D, Doppler mô và đánh dấu mô để đánh giá tiến triển chức năng tim.

4. Nghiên cứu mở rộng và đa trung tâm: Khuyến khích thực hiện các nghiên cứu đa trung tâm với mẫu lớn hơn để đánh giá hiệu quả lâu dài của CRT và vai trò của siêu âm đánh dấu mô trong dự báo kết quả điều trị, dự kiến trong 2-3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ tim mạch lâm sàng: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và kỹ thuật đánh giá mất đồng bộ cơ học bằng siêu âm đánh dấu mô, giúp lựa chọn và theo dõi bệnh nhân CRT hiệu quả.

2. Kỹ thuật viên siêu âm tim: Tài liệu chi tiết về các kỹ thuật siêu âm Doppler mô, đánh dấu mô và phân tích dữ liệu giúp nâng cao kỹ năng thực hành và phân tích hình ảnh.

3. Nhà nghiên cứu y học tim mạch: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm về hiệu quả CRT và vai trò của siêu âm đánh dấu mô trong đánh giá chức năng thất trái, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Quản lý y tế và hoạch định chính sách: Thông tin về hiệu quả điều trị và chi phí liên quan đến CRT giúp xây dựng chính sách y tế phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực chăm sóc bệnh nhân suy tim.

Câu hỏi thường gặp

1. CRT là gì và có tác dụng như thế nào trong điều trị suy tim?
   CRT là phương pháp cấy máy tạo nhịp tái đồng bộ tim giúp đồng bộ hóa co bóp các buồng tim, cải thiện chức năng bơm máu, giảm triệu chứng và tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân suy tim nặng.

2. Siêu âm đánh dấu mô cơ tim có ưu điểm gì so với siêu âm tim thường quy?
   Siêu âm đánh dấu mô cho phép đánh giá chính xác mất đồng bộ cơ học tim, phân tích vận động từng vùng cơ tim theo 3 chiều, giúp dự báo hiệu quả điều trị CRT tốt hơn so với siêu âm tim truyền thống.

3. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân phù hợp để điều trị CRT là gì?
   Bệnh nhân có suy tim nặng (NYHA III-IV), phân suất tống máu EF ≤ 35%, thời gian QRS ≥ 120 ms trên điện tâm đồ và có bằng chứng mất đồng bộ cơ học qua siêu âm đánh dấu mô là ứng viên phù hợp cho CRT.

4. Sau bao lâu có thể đánh giá hiệu quả CRT bằng siêu âm đánh dấu mô?
   Hiệu quả CRT có thể được đánh giá rõ rệt sau 3 đến 6 tháng điều trị thông qua các chỉ số như tăng EF, giảm thể tích thất trái và giảm mất đồng bộ cơ học (Ts, SPWMD).

5. CRT có những hạn chế và rủi ro gì?
   CRT là phương pháp xâm lấn, có chi phí cao và không phải bệnh nhân nào cũng đáp ứng. Ngoài ra, có thể gặp các biến chứng như nhiễm trùng, lệch điện cực hoặc không cải thiện triệu chứng do lựa chọn bệnh nhân chưa chính xác.

Kết luận

• CRT là phương pháp điều trị hiệu quả giúp cải thiện chức năng thất trái và triệu chứng suy tim nặng, giảm tỷ lệ tử vong và tái nhập viện.
• Siêu âm đánh dấu mô cơ tim là công cụ quan trọng trong đánh giá mất đồng bộ cơ học, giúp lựa chọn bệnh nhân phù hợp và theo dõi hiệu quả CRT.
• Nghiên cứu đã chứng minh sự cải thiện đáng kể các chỉ số EF, thể tích thất trái và giảm thời gian chậm đỉnh co bóp sau CRT.
• Cần triển khai đào tạo và xây dựng quy trình chuẩn để áp dụng kỹ thuật siêu âm đánh dấu mô rộng rãi trong thực hành lâm sàng.
• Các bước tiếp theo bao gồm nghiên cứu đa trung tâm mở rộng và phát triển các hướng dẫn điều trị dựa trên bằng chứng nhằm tối ưu hóa hiệu quả CRT tại Việt Nam.

Hãy áp dụng các kết quả nghiên cứu này để nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân suy tim nặng và thúc đẩy phát triển kỹ thuật siêu âm tim hiện đại trong y học tim mạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĂC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ TR£äNG Đ¾I HâC Y HÀ NàI HOÀNG THà PHÚ BÆNG NGHIÊN CĀU CHĀC NNG THÂT TRÁI TR£âC VÀ SAU ĐIÀU TRà TÁI ĐâNG Bà C¡ TIM CÂY CRT æ BàNH NHÂN SUY TIM N¾NG BÆNG SIÊU ÂM ĐÁNH DÂU MÔ LUÂN ÁN TI¾N S) Y HâC HÀ NàI - 2023 Bà GIÁO DĂC VÀ ĐÀO T¾O Bà Y TÀ TR£äNG Đ¾I HâC Y HÀ NàI HOÀNG THà PHÚ BÆNG NGHIÊN CĀU CHĀC NNG THÂT TRÁI TR£âC VÀ SAU ĐIÀU TRà TÁI ĐâNG Bà C¡ TIM CÂY CRT æ BàNH NHÂN SUY TIM N¾NG BÆNG SIÊU ÂM ĐÁNH DÂU MÔ Chuyên ngành : Nái - Tim m¿ch Mã sá : 9720107 LUÂN ÁN TI¾N S) Y HâC NG£äI H£âNG DÀN KHOA HâC: GS. Tr¤¢ng Thanh H¤¢ng HÀ NàI - 2023 LäI CÀM ¡N Vãi tÃt cÁ tÃm lòng kính trãng và bi¿t ¢n, nhân dáp hoàn thành luÃn án này, cho phép tôi đ¤āc bày tß låi cÁm ¢n sâu sÅc tãi: GS. Đß Doãn Lāi ng¤ßi thầy đã đánh h¤ớng và chß bÁo tÁn tình cho tôi trong quá trình thực hián luÁn án này. Tr¤¢ng Thanh H¤¢ng ng¤ßi thầy h¤ớng d¿n tôi cho tôi những ý kiÁn quý báu giúp tôi hoàn thián luÁn án này cũng nh¤ tr¤áng thành h¢n trong nghà nghiáp.

Ban giám hiáu và Khoa Sau đ¿i học tr¤ßng Đ¿i Học Y Hà Nái Bá môn Tim m¿ch Tr¤ßng Đ¿i học Y Hà Nái. Ban Lãnh đ¿o Vián Tim m¿ch Quác gia Viát Nam Phòng siêu âm tim, Phòng thông tim, bánh phòng C3, C6, C9, C1, C2, C7 Vián Tim m¿ch Quác gia Viát Nam. Các thành viên trong nhóm nghiên cāu đã đóng góp công sāc trong nghiên cāu này. Cùng toàn thể tÁp thể bác sĩ, điÃu d¤ÿng phòng Siêu âm tim Vián Tim m¿ch Quác gia Viát Nam đã t¿o điÃu kián thuÁn lāi và đóng góp ý kiÁn để tôi có thể hoàn thành luÁn án này.

Toàn thể cán bá nhân viên Vián Tim m¿ch đã cho tôi môi tr¤ßng làm viác chuyên nghiáp và hiáu quÁ để tôi có thể thực hián luÁn án này. Tôi cũng xin bày tß lßi cÁm ¢n sâu sắc tới những bánh nhân vô cùng thân yêu cÿa tôi cùng gia đình họ, những ng¤ßi đã vững vàng v¤āt lên sá phÁn và đã đßng hành cùng tôi suát thßi gian thực hián luÁn án này. Tôi xin bày tß lòng biÁt ¢n tới cha mẹ, gia đình tôi, ngußn đáng lực giúp tôi v¤āt qua mọi khó khn vÃt vÁ trong công viác và cuác sáng. Hà Nội, ngày 02 tháng 01 năm 2024 Tác giÁ Hoàng Thá Phú BÇng LäI CAM ĐOAN Tôi là Hoàng Thá Phú BÇng nghiên cāu sinh Tr¤ßng Đ¿i học Y Hà Nái, chuyên ngành Nái - Tim m¿ch, xin cam đoan: 1.

Đây là luÁn án do bÁn thân tôi trực tiÁp thực hián d¤ới sự h¤ớng d¿n cÿa GS. Tr¤¢ng Thanh H¤¢ng. Công trình này không trùng lÁp với bÃt kỳ nghiên cāu nào khác đã đ¤āc công bá t¿i Viát Nam. Các sá liáu và thông tin trong nghiên cāu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đ¤āc xác nhÁn và chÃp thuÁn cÿa c¢ sá n¢i nghiên cāu.

Tôi xin hoàn toàn cháu trách nhiám tr¤ớc pháp luÁt và những cam kÁt này. Hà Nội, ngày 02 tháng 01 năm 2024 Tác giÁ Hoàng Thá Phú BÇng CÁC CHĀ VI¾T TÄT STT Chā vi¿t tÅt Nái dung Nguyên gác 1. AL ĐMP Áp lực đáng m¿ch phái 2. AV delay ChÁm giữa nhĩ và thÃt Atrioventricular delay 3.

CRT ĐiÃu trá tái đßng bá Cardiac Resynchronization Therapy 4. Dd Фßng kính thÃt trái cuái End diastolic diameter tâm tr¤¢ng 5. Ds Фßng kính thÃt trái cuái End systolic diameter tâm thu 6. ĐMC Đáng m¿ch chÿ 7.

ĐMP Đáng m¿ch phái 8. EF Phân sá táng máu thÃt trái Ejection fraction 10. FDA C¢ quan quÁn lí thuác và Food and Drug thực phẩm Hoa Kì Administration American 11. HoHL Há van hai lá 12.

HoC Há van đáng m¿ch chÿ 13. IVMD Thßi gian chÁm giữa 2 thÃt InterVentricular Mechanical Delay 14. LAD Đáng m¿ch liên thÃt tr¤ớc Left Anterior Descending artery 15. LVOT Фßng ra thÃt trái Left Ventricular Outflow Tract 16.

NYHA Phân đá suy tim theo hái New York Heart Association tim m¿ch Hoa Kì Functional Classification STT Chā vi¿t tÅt Nái dung Nguyên gác 18. NHANES C¢ quan kiểm tra thuác và National Health and thực phẩm quác tÁ Nutritition Examination Survey 19. PET Chăp phóng x¿ h¿t nhân Positron emission computed tomography 20. RVOT Фßng ra thÃt phÁi Right Ventricular Outflow Tract 21.

SPECT Chăp cắt lớp vi tính chùm Single 3 photon emission photon đ¢n dòng computed tomography 22. SPWMD ChÁm giữa vách liên thÃt Septal - Posterior Wall và thành sau Mechanical Delay 23. TDI Doppler mô Tissue Doppler Imaging 24. TMV Tĩnh m¿ch vành 25.

VHL Van hai lá 26. Vd Thể tích thÃt trái cuái tâm End diastolic volume tr¤¢ng 27. Vs Thể tích thÃt trái cuái tâm End systolic volume thu 28. VLT Vách liên thÃt 29.

VV delay ChÁm giữa hai thÃt Ventriculo 3 ventricular delay MĂC LĂC ĐÀT VÂN ĐÂ. 1 Ch¤¢ng 1: TàNG QUAN. Dách tß học suy tim. Đánh nghĩa suy tim.

Nguyên nhân suy tim. Chẩn đoán suy tim. Phân đá suy tim theo NYHA. Dách tß học bánh suy tim.

Các ph¤¢ng pháp điÃu trá suy tim. Dăng că hß trā tuần hoàn. CÃy máy t¿o nháp phá rung. Ph¤¢ng pháp điÃu trá CÃy máy t¿o nháp tái đßng bá tim.

Các ph¤¢ng pháp đánh giá mÃt đßng bá tim. Siêu âm đánh dÃu mô c¢ tim trong đánh giá tiên l¤āng tr¤ớc và sau cÃy máy CRT á bánh nhân suy tim nÁng. Nghiên cāu và điÃu trá CRT trên ThÁ giới và t¿i Viát Nam. Trên thÁ giới .37 Ch¤¢ng 2: ĐàI T£ĀNG VÀ PH£¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU.

Đáa điểm, thßi gian nghiên cāu. S¢ đß thiÁt kÁ quy trình nghiên cāu. Các b¤ớc tiÁn hành nghiên cāu. Cÿ m¿u và ph¤¢ng pháp chọn m¿u.

Ph¤¢ng pháp thu thÁp thông tin. Ph¤¢ng pháp xử lý và phân tích sá liáu. 53 Ch¤¢ng 3: KÀT QUÀ NGHIÊN CĀU. Thông tin chung và đái t¤āng nghiên cāu.

Tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Giới tính cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Sá ngày nằm vián cÿa đái t¤āng nghiên cāu. ĐÁc điểm nhân trắc và chß sá huyÁt áp cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

Sự phân bá theo tiÃn sử bánh cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Các thông sá cÁn lâm sàng cÿa đái t¤āng nghiên cāu. KÁt quÁ xét nghiám sinh hoá máu cÿa đái t¤āng nghiên cāu. KÁt quÁ xét nghiám táng phân tích tÁ bào máu cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

KÁt quÁ đián tâm đß cÿa đái t¤āng nghiên cāu khi nhÁp vián. KÁt quÁ đánh giá rái lo¿n d¿n truyÃn xung đáng trên đián tâm đß. KÁt quÁ siêu âm tim cÿa đái t¤āng nghiên cāu tr¤ớc khi cÃy máy. KÁt quÁ siêu âm tim TM, 2D cÿa đái t¤āng nghiên cāu tr¤ớc khi cÃy máy.

KÁt quÁ siêu âm Doppler mô c¢ tim tr¤ớc khi cÃy máy. KÁt quÁ siêu âm Doppler xung tr¤ớc khi cÃy máy cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Sự thay đái các thông sá đián tâm đß tr¤ớc và sau cÃy máy t¿o nháp CRT. Sự thay đái tần sá thÃt (CK/phút) tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT 60 3.

Sự thay đái cÿa thßi gian phāc bá QRS tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Sự thay đái cÿa thßi gian PQ tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Sự thay đái cÿa các thông sá siêu âm tim t¿i các thßi điểm tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Sự thay đái các thông sá siêu âm tim TM và 2D t¿i các thßi điểm tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT.

Sự thay đái kÁt quÁ siêu âm Doppler mô c¢ tim t¿i các thßi điểm tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Sự thay đái siêu âm Doppler xung t¿i các thßi điểm tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Sự thay đái các thông sá siêu âm đánh dÃu mô c¢ tim t¿i các thßi điểm tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT. Thay đái và māc đá há van 2 lá tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT.

Sự thay đái chß sá Áp lực đáng m¿ch phái tr¤ớc và sau cÃy máy CRT cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Các mái t¤¢ng quan cÿa nhóm đái t¤āng nghiên cāu. T¤¢ng quan giữa các thông sá đián tâm đß với tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm tim TM và siêu âm 2D với tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

T¤¢ng quan giữa các thông sá Doppler mô c¢ tim với tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm Doppler xung với tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm đánh dÃu mô c¢ tim với tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. T¤¢ng quan cÿa mát sá thông sá siêu âm tim theo thßi gian phāc bá QRS t¿i thßi điểm tr¤ớc và sau cÃy máy 3 tháng.

T¤¢ng quan giữa sự thay đái cÿa thể tích nhĩ trái (LAVi) với sự thay đái cÿa EF và sāc cng c¢ tim chia theo hai māc thßi gian phāc bá QRS tr¤ớc và sau cÃy máy. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm tim thông th¤ßng với các thông sá siêu âm Doppler mô c¢ tim thßi điểm sau cÃy máy 3 tháng. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm tim với thßi gian giãn đßng thể tích (IVRT) thßi điểm sau cÃy máy 3 tháng. T¤¢ng quan giữa các thông sá siêu âm tim 2D với thông sá siêu âm đánh dÃu mô c¢ tim thßi điểm sau cÃy máy 3 tháng.

T¤¢ng quan giữa tỷ lá E/e’ với mát sá thông sá siêu âm tim 2D .73 Ch¤¢ng 4: BÀN LUÀN. Thông tin chung và đái t¤āng nghiên cāu. Tuái cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Giới tính cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

Sá ngày nằm vián cÿa bánh nhân. ĐÁc điểm nhân trắc và chß sá huyÁt áp cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Sự phân bá theo tiÃn sử bánh cÿa đái t¤āng nghiên cāu. Các thông sá cÁn lâm sàng cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

KÁt quÁ xét nghiám sinh hoá máu cÿa đái t¤āng nghiên cāu. KÁt quÁ xét nghiám táng phân tích tÁ bào máu cÿa đái t¤āng nghiên cāu. KÁt quÁ đián tâm đß cÿa đái t¤āng nghiên cāu khi nhÁp vián. KÁt quÁ đánh giá rái lo¿n d¿n truyÃn xung đáng trên đián tâm đß.

KÁt quÁ siêu âm tim cÿa đái t¤āng nghiên cāu tr¤ớc khi cÃy máy. KÁt quÁ siêu âm tim TM, 2D cÿa đái t¤āng nghiên cāu tr¤ớc khi cÃy máy. KÁt quÁ siêu âm Doppler mô c¢ tim tr¤ớc khi cÃy máy. KÁt quÁ siêu âm Doppler xung tr¤ớc khi cÃy máy cÿa đái t¤āng nghiên cāu.

Sự thay đái các thông sá đián tâm đß tr¤ớc và sau cÃy máy t¿o nháp CRT. Sự thay đái tần sá thÃt (CK/phút) tr¤ớc và sau khi cÃy máy CRT 80 4.