Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường các cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của việt nam trong wto và một số fta những vấn đề pháp lí và thực tiễn

Khám phá các cam kết nông nghiệp của Việt Nam trong WTO và FTA, phân tích vấn đề pháp lý và thực tiễn trong nghiên cứu khoa học cấp trường.

• Tác giả: Trần Phương Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Thương Mại Quốc Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Cam Kết Nông Nghiệp Việt Nam Trong WTO Và FTA: Vấn Đề Pháp Lý Và Thực Tiễn
• Loại tài liệu: Đề Tài Khoa Học Cấp Cơ Sở
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu và Đối tượng nghiên cứu của đề tài
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Sản phẩm chính của đề tài
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Các vấn đề lý luận cơ bản về cam kết quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.1.1. Khái niệm sản phẩm nông nghiệp
• 2.1.2. Trợ cấp đối với sản phẩm nông nghiệp
• 2.1.3. Xu hướng đàm phán về lĩnh vực nông nghiệp trong WTO
• 2.2. Các cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp theo WTO và các FTA
• 2.2.1. Quy định về lĩnh vực nông nghiệp trong WTO
• 2.2.1.1. Nội dung cơ bản của Hiệp định AoA
• 2.2.1.2. Các hiệp định khác của WTO có liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp
• 2.2.2. Cam kết về lĩnh vực nông nghiệp trong ASEAN
• 2.2.2.1. Các biện pháp phi thuế quan
• 2.2.3. Cam kết về lĩnh vực nông nghiệp trong CPTPP
• 2.2.3.1. Các biện pháp phi thuế quan
• 2.2.4. Cam kết về lĩnh vực nông nghiệp trong EVFTA
• 2.2.4.1. Các biện pháp phi thuế quan
• 2.2.5. Cam kết về lĩnh vực nông nghiệp trong RCEP
• 2.2.5.1. Các biện pháp phi thuế quan
• 2.3. Kết quả đàm phán trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam và khuyến nghị thực thi cam kết
• 2.3.1. Kết quả đàm phán
• 2.3.2. Cắt giảm trợ cấp cho hàng nông nghiệp
• 2.3.3. Khuyến nghị thực thi cam kết
• 2.3.3.1. Thực thi cam kết về thuế quan
• 2.3.3.2. Thực thi cam kết về các biện pháp phi thuế quan
• 2.4. Các chuyên đề nghiên cứu
• 2.4.1. Chuyên đề 1: Cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong WTO
• 2.4.2. Chuyên đề 2: Cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong khuôn khổ ASEAN
• 2.4.3. Chuyên đề 3: Cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong CPTPP
• 2.4.4. Chuyên đề 4: Cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong EVFTA
• 3. PHẦN 3: BÀI BÁO KHOA HỌC

Tóm tắt

I. Tổng quan về cam kết nông nghiệp Việt Nam trong WTO và FTA

Việt Nam đã tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và nhiều Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP. Những cam kết này không chỉ mở ra cơ hội cho hàng nông sản Việt Nam mà còn đặt ra nhiều thách thức về pháp lý và thực tiễn. Việc nghiên cứu các cam kết này là cần thiết để hiểu rõ hơn về tác động của chúng đến ngành nông nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của cam kết nông nghiệp trong hội nhập

Cam kết nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xuất khẩu và đảm bảo an ninh lương thực. Các cam kết này giúp Việt Nam nâng cao vị thế trong thương mại quốc tế.

1.2. Các hiệp định chính ảnh hưởng đến nông nghiệp Việt Nam

Các hiệp định như WTO, EVFTA và CPTPP có những quy định cụ thể về sản phẩm nông nghiệp, từ đó tạo ra cơ hội và thách thức cho ngành nông nghiệp Việt Nam.

II. Những thách thức pháp lý trong cam kết nông nghiệp Việt Nam

Việc thực hiện các cam kết nông nghiệp trong WTO và FTA gặp nhiều thách thức pháp lý. Các quy định về trợ cấp, tiêu chuẩn chất lượng và quy tắc xuất xứ là những vấn đề cần được giải quyết. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.

2.1. Quy định về trợ cấp nông nghiệp trong WTO

Quy định về trợ cấp nông nghiệp trong WTO yêu cầu Việt Nam phải giảm dần các hình thức trợ cấp không hợp lệ, điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

2.2. Các biện pháp phi thuế quan và thách thức thực thi

Các biện pháp phi thuế quan như tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và quy tắc xuất xứ đang tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nông sản Việt Nam trong việc đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

III. Phương pháp nghiên cứu cam kết nông nghiệp trong WTO và FTA

Nghiên cứu cam kết nông nghiệp cần áp dụng các phương pháp phân tích pháp lý và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu từ các hiệp định, tài liệu nghiên cứu và phỏng vấn chuyên gia sẽ giúp làm rõ hơn về tình hình thực hiện các cam kết này.

3.1. Phân tích nội dung các hiệp định thương mại

Phân tích nội dung các hiệp định thương mại giúp xác định rõ các cam kết cụ thể mà Việt Nam phải thực hiện trong lĩnh vực nông nghiệp.

3.2. Đánh giá tác động thực tiễn đến ngành nông nghiệp

Đánh giá tác động thực tiễn giúp nhận diện những cơ hội và thách thức mà ngành nông nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt trong bối cảnh hội nhập.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cam kết nông nghiệp trong WTO và FTA

Việc thực hiện các cam kết nông nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Việt Nam. Xuất khẩu nông sản tăng trưởng mạnh mẽ, đồng thời cũng nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Kết quả xuất khẩu nông sản sau khi gia nhập WTO

Sau khi gia nhập WTO, xuất khẩu nông sản của Việt Nam đã tăng trưởng đáng kể, với nhiều sản phẩm như gạo, cà phê, và thủy sản được xuất khẩu sang các thị trường lớn.

4.2. Tác động đến chất lượng sản phẩm nông nghiệp

Các cam kết trong WTO và FTA đã thúc đẩy các doanh nghiệp nông sản cải thiện chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho nông nghiệp Việt Nam

Tương lai của nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế phụ thuộc vào khả năng thực hiện các cam kết trong WTO và FTA. Cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để phát huy tiềm năng của ngành nông nghiệp.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho nông nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho nông dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện các cam kết quốc tế, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.2. Triển vọng phát triển bền vững cho nông nghiệp

Triển vọng phát triển bền vững cho nông nghiệp Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Nội dung chính

Dưới đây là bài viết Content SEO chuyên sâu phân tích báo cáo nghiên cứu khoa học đề tài: “Các cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong WTO và một số FTA – Những vấn đề pháp lý và thực tiễn” (Mã số: LH-2020-25/ĐHL-HN, Trường Đại học Luật Hà Nội).

---

Nghiên Cứu Cam Kết Nông Nghiệp Của Việt Nam Trong WTO Và Các FTA: Toàn Cảnh Pháp Lý Và Thực Tiễn Thực Thi

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Primary Research Question): Khuôn khổ cam kết quốc tế về nông nghiệp trong WTO và các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới (CPTPP, EVFTA, RCEP, ATIGA) đặt ra những nghĩa vụ pháp lý gì đối với Việt Nam, mức độ tương thích của hệ thống pháp luật nội địa hiện nay ra sao và đâu là giải pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả thực thi?
• Phương pháp luận tổng quát (Methodology Snapshot): Đề tài ứng dụng phương pháp nghiên cứu luật học so sánh (Comparative Legal Method), phân tích chuẩn tắc quy phạm (Normative Legal Analysis), kết hợp hệ thống hóa và thống kê dữ liệu chính sách nông nghiệp quốc tế từ WTO, OECD, UNCTAD.
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Nghiên cứu chỉ ra sự bất cập trong cấu trúc định nghĩa pháp lý về sản phẩm nông nghiệp tại Việt Nam so với chuẩn mực quốc tế; tình trạng “trợ cấp âm” cho nhà sản xuất nội địa do phân bổ ngân sách chưa tối ưu theo các nhóm Hộp Xanh (Green Box); cùng với thách thức gia tăng từ các rào cản phi thuế quan (SPS, TBT) thay thế cho thuế quan truyền thống.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cung cấp luận cứ hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (đặc biệt là khung pháp lý về trợ cấp nông nghiệp và hàng rào kiểm dịch sinh học), hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe để gia nhập thị trường toàn cầu.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Nông nghiệp luôn giữ vị trí trụ cột trong cơ cấu kinh tế - xã hội của các quốc gia đang phát triển, đóng góp hơn 10% kim ngạch xuất khẩu và giữ vai trò cốt lõi đối với an ninh lương thực quốc gia của Việt Nam. Bước vào kỷ nguyên hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngành nông nghiệp Việt Nam đứng trước cả cơ hội mở rộng thị trường lẫn sức ép cạnh tranh gay gắt từ làn sóng tự do hóa thương mại.

Mặc dù có nhiều tài liệu tiếp cận nông nghiệp ở góc độ kinh tế vi mô, quản lý chuỗi cung ứng hay phát triển thị trường, các công trình phân tích chuyên sâu về tính tương thích pháp lý giữa pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế đa tầng (từ WTO đến FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP) vẫn còn khoảng trống lớn.

Việc giải quyết khoảng trống này có tính cấp thiết đặc biệt, bởi khi lộ trình cắt giảm thuế quan dần hoàn tất (về 0% - 5%), các đối tác thương mại lớn đang gia tăng sử dụng các biện pháp phi thuế quan (Non-tariff Barriers - NTBs) như tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ (SPS), rào cản kỹ thuật (TBT) và các biện pháp tự vệ đặc biệt (SSG). Đề tài nghiên cứu của Trường Đại học Luật Hà Nội mang lại giá trị định hướng chiến lược, giúp chuyển hóa các nghĩa vụ quốc tế thành khuôn khổ pháp lý nội địa đồng bộ, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho nông dân và doanh nghiệp xuất khẩu.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu (Methodology & Approach)

Đề tài áp dụng thiết kế nghiên cứu pháp lý đa chiều, kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu lý luận học thuật và phân tích dữ liệu thực chứng:

1. Phương pháp so sánh luật học (Comparative Legal Method):
   • Đối chiếu định nghĩa "sản phẩm nông nghiệp" tại Điều 2 Hiệp định Nông nghiệp WTO (AoA) với Điều 38 Hiệp ước Chức năng Liên minh Châu Âu (TFEU), Chương 2 CPTPP và các Nghị định 57/2018/NĐ-CP, 109/2018/NĐ-CP của Việt Nam.
   • So sánh cam kết cắt giảm thuế quan và rào cản kỹ thuật giữa các khối liên kết: ASEAN (Hiệp định ATIGA) vs. FTA thế hệ mới (EVFTA, CPTPP).
2. Phương pháp phân tích quy phạm và án lệ:
   • Mổ xẻ các điều khoản của GATT 1947/1994 (Điều XI, XIII, XX), Hiệp định SPS, TBT và SCM liên quan trực tiếp đến hàng nông sản.
   • Phân tích các án lệ kinh điển của WTO (tiêu biểu như vụ EC – Bananas III) để làm rõ cơ chế vận hành của hạn ngạch thuế quan và nguyên tắc không phân biệt đối xử.
3. Phương pháp thống kê và phân tích chính sách kinh tế - luật học:
   • Sử dụng hệ thống dữ liệu thực chứng từ báo cáo Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2020 của OECD và cơ sở dữ liệu đàm phán thương mại của UNCTAD, WTO để lượng hóa cơ cấu trợ cấp nông nghiệp toàn cầu và tại Việt Nam.
4. Tính hợp lệ và độ tin cậy khoa học (Validity & Reliability):
   • Đề tài được tổ chức thành 4 chuyên đề nghiên cứu độc lập nhưng gắn kết chặt chẽ (WTO, ASEAN, CPTPP, EVFTA), do các giảng viên và chuyên gia Pháp luật Thương mại quốc tế trực tiếp thực hiện, đảm bảo tính chuẩn xác và cập nhật theo các mốc đàm phán quan trọng (Gói Bali 2013, Gói Nairobi 2015).

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

========================================================================================
                              CÁC PHÁT HIỆN CỐT LÕI CỦA ĐỀ TÀI
========================================================================================

 [1] Định nghĩa Sản phẩm Nông nghiệp

 [2] Nghịch lý Trợ cấp Nông nghiệp

 [3] Dịch chuyển Rào cản Thương mại

 [4] Tác động Đàm phán Đa phương
========================================================================================

Nghiên cứu làm sáng tỏ 4 phát hiện trọng tâm mang tính đột phá về mặt học thuật và thực tiễn:

1. Khoảng trống trong xác lập định nghĩa pháp lý về sản phẩm nông nghiệp

Trong khi WTO (Điều 2 AoA) và EU (Phụ lục I TFEU) xây dựng danh mục mã HS cụ thể bao gồm toàn diện từ Chương 1 đến Chương 24 (loại trừ thủy sản ở WTO) và các sản phẩm chế biến liên quan, hệ thống pháp luật Việt Nam chưa có một luật khung thống nhất định nghĩa rõ ràng về nông sản, gây khó khăn cho việc áp dụng các cơ chế ưu đãi đặc thù hoặc phòng vệ thương mại.

2. Nghịch lý cơ cấu trợ cấp nông nghiệp tại Việt Nam

Dựa trên phân tích số liệu OECD, nghiên cứu phát hiện chính sách thương mại và hỗ trợ nông nghiệp của Việt Nam vô hình trung dẫn đến mức hỗ trợ âm đối với nhà sản xuất nội địa. Năm 2019, ngân sách chi khoảng 1,07 tỷ USD cho nông nghiệp nhưng tập trung chủ yếu vào dịch vụ hạ tầng chung và trợ giá tiêu dùng, thiếu vắng các khoản thanh toán trực tiếp cho người nông dân sản xuất – trái ngược hoàn toàn với mô hình trợ cấp tập trung bảo vệ nhà sản xuất tại Mỹ, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

3. Sự chuyển dịch trọng tâm từ Thuế quan sang Rào cản kỹ thuật (SPS & TBT)

Khi thuế quan được cắt giảm gần như triệt để trong ATIGA và các FTA thế hệ mới, thách thức lớn nhất chuyển sang các biện pháp SPS và TBT. Phân tích thực tiễn tranh chấp tại WTO cho thấy 38/50 vụ việc tranh chấp liên quan đến SPS đều gắn liền với nông sản và thực phẩm. Các tiêu chuẩn ALOP (Mức độ bảo vệ phù hợp), nguyên tắc tương đương và bằng chứng khoa học đang bị nhiều quốc gia phát triển lạm dụng như một rào cản bảo hộ trá hình.

4. Bước ngoặt từ các vòng đàm phán đa phương (Gói Bali và Nairobi)

Quyết định lịch sử tại Hội nghị Bộ trưởng Nairobi 2015 về việc xóa bỏ hoàn toàn trợ cấp xuất khẩu nông sản đặt dấu chấm hết cho các biện pháp hỗ trợ xuất khẩu trực tiếp. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải nhanh chóng chuyển dịch chính sách hỗ trợ nông nghiệp sang các chương trình Hộp Xanh (Green Box) hoàn toàn được phép theo WTO như nghiên cứu phát triển (R&D), hạ tầng nông thôn và kiểm soát dịch bệnh.

---

Đóng góp khoa học và giá trị thực tiễn (Scientific Contributions)

Lĩnh vực đóng góp	Chi tiết nội dung và giá trị mang lại
Đóng góp lý luận (Theoretical)	Hệ thống hóa toàn diện hệ thống lý luận về cam kết nông nghiệp đa tầng (WTO - FTA khu vực - FTA song phương thế hệ mới); làm rõ mối tương quan phân cấp giữa Hiệp định AoA, SCM, GATT và SPS.
Đổi mới phương pháp (Methodological)	Xây dựng khung ma trận đối chiếu mức độ tương thích pháp luật đa phương diện giữa cam kết quốc tế và pháp luật thực định Việt Nam trong lĩnh vực kiểm dịch, phòng vệ và trợ cấp.
Ứng dụng lập pháp (Policy/Legal)	Đề xuất cơ sở lý luận và định hướng lập pháp cho việc ban hành Luật Trợ cấp Nông nghiệp, sửa đổi các quy chuẩn SPS/TBT quốc gia phù hợp với hướng dẫn quốc tế từ "Ba chị em" (Codex, IPPC, WOAH/OIE).
Giải pháp thực thi (Practical)	Khuyến nghị kiện toàn cơ chế đầu mối thông báo và hỏi đáp SPS quốc gia; đẩy mạnh ký kết các Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau (MRA) trong ASEAN và với các đối tác FTA.

---

Đối tượng quan tâm và giá trị thụ hưởng (Target Audience)

• Giới nghiên cứu học thuật & Giảng viên Luật/Kinh tế quốc tế: Tài liệu tham khảo chuẩn mực, chuyên sâu với hệ thống trích dẫn văn kiện và số liệu quốc tế xác thực phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu mở rộng.
• Cơ quan quản lý nhà nước & Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ thực tiễn phục vụ rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật tại Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nông sản: Cẩm nang pháp lý nhận diện các rào cản kỹ thuật, quy tắc xuất xứ (RoO) và cơ chế phòng vệ thương mại để xây dựng phương án xuất khẩu an toàn sang EU, CPTPP và ASEAN.
• Hiệp hội ngành hàng & Hợp tác xã nông nghiệp: Định hướng xây dựng chuỗi giá trị đạt chuẩn vệ sinh an toàn dịch tễ và truy xuất nguồn gốc theo chuẩn mực quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Đó là việc chỉ ra tình trạng "trợ cấp âm" đối với nhà sản xuất nông nghiệp nội địa của Việt Nam và sự cấp thiết phải tái cấu trúc nguồn ngân sách hỗ trợ sang các biện pháp thuộc Hộp Xanh (Green Box) nhằm vừa tuân thủ WTO, vừa bảo vệ người nông dân trước rào cản phi thuế quan.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì khác biệt so với các bài viết thông thường?

Đề tài tiếp cận chuyên sâu dưới góc độ luật học thương mại quốc tế chuẩn tắc kết hợp so sánh quy phạm và phân tích dữ liệu kinh tế lượng từ OECD/UNCTAD, thay vì chỉ dừng lại ở các phân tích chính sách phát triển chung chung.

3. Kết quả nghiên cứu về cam kết nông nghiệp có thể khái quát hóa cho các ngành hàng khác không?

Các nguyên tắc về xử lý rào cản kỹ thuật (TBT), quy tắc xuất xứ và giải quyết tranh chấp hoàn toàn có thể áp dụng cho các ngành sản xuất khác. Tuy nhiên, các quy chế ngoại lệ của AoA, Hộp trợ cấp và kiểm dịch SPS là những cơ chế đặc thù chỉ áp dụng riêng cho nông sản.

4. Bước đi tiếp theo (Next steps) cần triển khai từ nghiên cứu này là gì?

Cần tiến hành rà soát chi tiết từng biểu thuế, hạn ngạch cụ thể và xây dựng đề cương chi tiết cho dự thảo luật/nghị định về kiểm soát và hỗ trợ nông nghiệp tương thích với EVFTA và CPTPP.

5. Doanh nghiệp nông sản cần làm gì ngay để ứng phó với các cam kết mới?

Nhanh chóng chuẩn hóa quy trình sản xuất theo chuẩn GlobalGAP/VietGAP, xây dựng vùng trồng an toàn dịch bệnh, thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử và chủ động tìm hiểu các thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA) giữa Việt Nam và các nước đối tác.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo nghiên cứu khoa học cấp cơ sở “Các cam kết trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam trong WTO và một số FTA – Những vấn đề pháp lý và thực tiễn” đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu hệ thống hóa và phân tích chuyên sâu bức tranh pháp lý toàn cầu về thương mại nông sản. Công trình khẳng định rằng: chìa khóa để nông sản Việt Nam vươn xa không chỉ nằm ở việc cắt giảm thuế quan, mà cốt lõi là sự chủ động thích ứng với các chuẩn mực phi thuế quan và hoàn thiện thể chế pháp luật nội địa.

Đây là công trình nghiên cứu giá trị cao, đặt nền móng lý luận và thực tiễn vững chắc cho công cuộc cải cách thể chế nông nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 hoặc | Chương 33: 3301 (tinh dẫn) Chương 3, không thích hợp làm thức ăn cho | Chương 35: 35.05 người), (các chất anbumin, các dang Chương 6° đến Chương 12 tinh bột, keo) Chương 13° ngoại trừ 13.03 (pectin) Chương 38: 380910 (các Chương 15: 15.07, | chất hoàn thiện), 3823.17 (sorbitol nep) Chương 16" Chương 41: 41.10 ngoại | Chương 50: 50.03 trừ 22 08(°) và 22 09 (*) (tơ thé và tơ phé liệu) Chương 23 Chương 51: 51.03 (ông cửu va lông động vật) mgt in i ting hi ting gi cl mật ong tran, sn pf đợc gốc Cong: C sổngvì cic le cy rổnghác, ch vì cc lạ ương tự cishhon divi cc eich emg CGarng 7: Em vi mộ s lo c thin in oe Chương8: Qui vi gui hạch in doc; võ qui duc chi cưa guýthuậc các im reeng9.Cìphi, đi, chể Pơngnay vì cíc bi ga vì Gueng 10 Me cốc Gương 11 Các snp sự tat by ghen Ba mỹ Guợng 12 Bự đu và gi có dẫu các oi ng ốc hạ vì ni ác, iy cổng nguập hoặc đy đợc hậu rom, Tại ch amir ia gs ˆ Gương 13 Nhạn chiến, gn no cy, ác cit st vic cất ut mete vitae ° chung 15 M ví dẫn ng vit ode Hae ật va các sn ph y từ mỡ bc dẫn dng vị hc tn it "hổ dh bin ae gi, cá lou sợ độngĐoi: tae vit "Cammy 16: Cứ sin pinch bin a hc, động vật ip ác hay dng vit thin mim oe đồng vậtthông among «ng sng imc thác " ương 17: Dong và các nian eo cổ đrờng ° Gương18: Cacaowi các siaghẫmđ bn ca ' Chương 20: Spm hi ren gota í pec cy * Guuog22: Bồ ống mượn vị gen. ° Choong23: hấu ghí fu nnginhcổngnghập updo ci gi sictấn 1s Chương 34” 2401 Chương 52 5201 đến 5203 Chương 45: 45 01 (Lie tự nhiên, thô hoặc đã | (bông thô, bông phê liệu, chải sơ chỗ) hoặc chưa chải) Chương 5419.01 (thảm dệt trai sản) WTO là tô chức thương mai lớn nhất trên thé giới với 164 thành viên và 25 quan sắt viên?1, quy định trong AoA được sự thừa nhân của hau hết các nước trên thể giới. Sau nay khi các FTA được kí kết nhiều hơn và có dé cập đến vấn để néng nghiệp, hau hết déu dẫn chiêu đến danh mục sản phẩm nông nghiệp của WTO CPTPP và EVFTA là hai FTA thể hệ mới được ki vọng cao của Việt Nam cứng không nằm ngoài xu hướng trên. Cụ thể, CPTPP dành riêng Phan C, Chương.

2 của Hiệp định để quy đính về nông nghiệp. Trong đó, CPTPP quy định “hing hóa nông nghiệp có ngiãa la hang hóa được nêu tại Điều 2 của Hiệp định Nông nghiệp WTO". Bên canh đó, trong Phin C Chương 2, CPTPP còn mở rông pham. vị đối với các sản phẩm của công nghệ sinh học hiện đại”.

Như vậy nếu WTO loại trừ “cá va các sản phẩm cá” khỏi danh mục sản phẩm nông nghiệp và không, được áp dụng những quy đình riếng dành cho hàng nông nghiệp thì CPTPP, mặc dù không quy định “ca va các sản phẩm ca” 1a hang hóa nông nghiệp nhưng van cho hưởng những quy định wu đấi nằm trong Phan C Chương 2 nay. Còn EVFTA "Như vay, sin phẩm nông nghiệp có thể hiểu là bat kì loài đông vat, thực vat tảo hoặc sản phẩm bao gồm cả thực phẩm hoặc đô uống có nguồn gốc toàn bộ ‘hay một phân từ động vật hoặc thực vật. Cách tiếp cận nay giúp cho việc xác định ' hương 36 Thuốc X và nguyệnbu duy Bí ne đã đề bn, '! rong 45:Lie vi các ấn gầm bing bề ` Trong S¢: Sofie nhân wo; đi các đựng mong tytừngtyên lâu đ hận to (among S7 Thin vì ác aig dt ti sin ic ps rremo arglengiduewt_ehiatis tý elrgS_ lem au 221 CPTDP 2 Theo CBTPP các inphim ca công nghệ e8 học hin dui được hiến "ái cc inp i thong đương thông hie vỗ số thể HS 16 sản phẩm nông nghiệp trở nên độc lập hơn, không phụ thuôc vào hệ thông HS, dễ dàng đưa vào quy định pháp luật của các quốc gia nhằm ác định những quy chế pháp lí riêng biệt và đặc thủ dành cho nhóm hang hóa nay. Trợ cấp déi voi sanpham nông nghiệp ‘Tro cấp là một phan tất yéu không thé tách rời trong lĩnh vực nông nghiệp.

Nói dén nông nghiệp là nói dén trợ cấp, điều này một lần nữa khẳng đính vai tro quan trọng của ngành nông nghiệp đối với nén kinh té và sự hỗ tro của chính phủ cho ngành nay tén tại ở bất ki quốc gia nảo. ‘Tro cấp nông nghiệp bắt đâu từ thời ii đại suy thoải ở Hoa Ki khí chính phủ, tim cách cửu các trang trai đang lâm váo tình trạng phá sản thông qua Đạo luật Nông nghiệp (Agricultural Adjustment Act - AAA) vào năm 1933. Cụ thể, chỉnh phủ đã trợ cắp một khoản tiễn cho nông dân để bù đắp những rồi ro và mất mát nhằm duy trì hoạt động ôn định của các trang trai nay, cho đủ chi là trên bê mặt. Những chính sich nay tiếp tục được phát triển, phá vỡ thi trường va giá cả của các sản phẩm nông nghiệp, nơi ma nông dân nghèo trên khắp thé giới đang phụ.

Khi mới được biết đến vào năm 1933, trợ cấp nông nghiệp nhằm thao fring thi trường dé bao vệ người nông dân. Muc đích đó đã không còn khi ngày nay các chương tình trợ cấp nhằm mục đích bóp méo thi trường, gây thiệt hại đặc biết là cho nông dân nghèo, 15% nông dân hang đâu đã nhân hơn 85% khoản trợ cấp”. AAA đã được thao luận và trở thành Dự luật Nông nghiệp, văn bản ma cuỗi cũng đã được thông qua vào năm 2014. Luật nay cho cho phép người nông in được hưởng nhiễu khoản trợ cấp hơn, tuy vậy việc xác định tư cách nông dân theo luật nay còn nhiễu điểm chưa rổ răng, Nhìn chung, ngay tại những quốc gia trợ cấp manh cho nông nghiệp, những người nông dân nghèo cũng gặp khó khi muốn tiếp cận các khoản trợ cấp.

Tai EU, sau những thiết hai từ Thể chiến II, các chỉnh phủ đã thiết lập Chính. sách Nông nghiệp chung (Common Agricultural Policy - CAP) vào tháng 3 năm 1957 thông qua Hiệp ước Rome vẻ thành lập Công đồng kinh tế châu Âu nhằm. dn định thi trường va phụ hồi khả năng cùng ứng nông sản cũa khu vực. CAP duy trì một khoản ngân sách nhằm thanh toán trực tiép cho nông dân, hổ trợ phat triển nông thôn cũng như tải trợ, quan lí và giám sắt chính sách nông nghiệp ‘Vincent Sah, Davctor of the Agriuiseal Suits rogram, American tei 1 v chung trong đó thanh toán trực tiếp chiếm ti trong nhiễu nhất, theo cách nảy thi các chủ trang trai và quý téc là những người được hưởng lợi chính.

Những năm gin day đã có nhiều cuộc thao luân nhằm cãi cách CAP tại EU va vấn để tranh cãi trong tâm xoay quanh viếc phân phối khoăn tai chính nay. sách quốc gia, mỗi chính phủ sé dành mức quan tâm nhất định cho các chính sách. trợ cấp ngành nông nghiệp, Cho đến những năm gin đây, các nghiên cứu của OECD đã chỉ ra rang, ting mức hỗ trợ cho nông nghiệp được cung cấp bởi tat cả. các chính phủ trên thể giới lả 619 tỉ USD (542 ti EURO), riêng các quốc gia OECD đã lên đến 319 tỉ USD (279 tỉ EURO) trung bình mỗi năm trong giai đoạn 2017 - 19, trong đó 72% là đươc cung cấp dưới dạng hỗ tro cho các nha sản xuất tiếng 12 Bang 2.

Lượng trợ cấp sản xuất nông nghiệp của một số quốc gia trêu thé giới năm 2019 (Tổng hợp dua trên số liễu từ báo cáo Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2020 của OBCD) Những quốc gia trợ cấp sản xuất | Những quốc gia trợ cấp sản xuất với với til6 cao nhất (% ting thu nhập | khối lượng nhiều nhất (% tổng thu. cửa nhà sản xuất) nhập của nhà sản xuất) Đơn vj tinh: USD. Quốc gia Tiệ [Quốcga |Lượng [Tile NaUy 576% |TmngQuốc |18526 |131% Tceland 546 EU 10130 [19% ThySĩ |6l6W |474% |HoaKi 489 131% Hàn Quốc [208i [461% |NnatBan [3768 [41.3% NnatBan [376i [413% |Indonesa [294 | 23,3% Philippines [7,3 8 271% |HanQuéc [208% [46.2% IECD,"Agricuhztl Policy Montoring and Braton 2020” Report 100, Fry EU 1130 [19% [Philippines [730 171% Isarel 150 174% |ThôNHKi |67H 135% Thổ Nhĩ Kì |6/7 135% | Thuy Si 6168 |472% Trải ngược với xu hướng trên, thực tiến tại Việt Nam cũng trong bao câu này đã cho thấy các chính sch của Việt Nam (bao gầm ảnh hưởng từ việc cắt giảm hang rao thuế quan thông qua các FTA mới kí kết) đã có tác đông ngược lại với các nhà sản xuất nội địa. Tức la thay vi mang lại sự hỗ trợ cho sản xuất, các chính sách ỡ Việt Nam đã dan đến mức hỗ trợ âm đối với ngành nông nghiệp.

Thực tê, vao năm 2019 tước tính ngân sách của Việt Nam đã chi khoảng 1,07 tỉ 6 la cho hỗ trợ nông nghiệp, tuy vây những khoản chỉ này tập trung vào các dich vụ chung (đất đai, thủy lợi.) vả hỗ trợ người tiêu dùng (trợ giá) chứ không trực tiếp chi trả cho người sẵn xuất?” [ “Tổng hỗ trợ ức tỉnh HỖ trợ sản xuất uc tính Hồ tơ | [ Hỗ wo người ên ding wie tinh dịch I w chung Luân chuyển dị| [ Chuyển trị | S50 Chuyên từ Tuân chuyển trường trđển nh | [ngân sách| | tio | |ngân sáh| | hi trường sin suất (hồ tự giá | | đếnnhãsân đến người | - |từdển người thị tường) xa tiêu ding tiêu dùng I ‘a’ Liân chuyển tang Chuyên ti ngân sách Mic độ chỉ ngân sách để dành hỗ trợ ngảnh nông nghiệp của mỗi qué tuy cao thấp khác nhau, song chúng sẽ có cùng câu trúc của các thảnh to hỗ trợ nông nghiệp, bao gồm: (1) hỗ trợ san xuất, (2) hỗ trợ các dich vụ chung, (3) hd trợ người tiêu ding, Tùy vào tỉ lê của mỗi thành tổ nay ma mite độ tác động cia trợ cấp đối với thi trường là khác nhau. Thông thường, thực chi tử ngôn sách sé chi trả cho khoản hỗ trợ địch vụ chung, một phan hỗ trợ sản xuất và một phân hỗ OECD, “Aginral Policy Mentoring mud Brkution 2020" Report 493 19 trợ người tiêu ding Phan còn lại của hỗ trợ sản xuất va hỗ trợ người tiêu dung sé được luân chuyển trên thị trường vả thường được hoán đổi cho nhau. Ví dụ, muốn tăng mức hỗ trợ cho nha sản xuất ma không lầy trực tiếp từ nguồn ngân sách thi sẽ luân chuyển từ thành tổ hỗ trợ người tiêu dùng, chẳng hạn như giảm các chương. trình hỗ trợ lương thực nội địa.