ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜ G ĐẠI HỌC KI H TẾ KHOA KẾ TOÁ – TÀI CHÍ H --- --- KHÓA LUẬ TỐT GHIỆP ĐẠI HỌC CÁC HÂ TỐ Ả H HƯỞ G ĐẾ SỰ THAY ĐỔI GIÁ CỔ PHIẾU: CÁC BẰ G CHỨ G THỰC GHIỆM TỪ SỞ GIAO DNCH CHỨ G KHOÁ THÀ H PHỐ HỒ CHÍ MI H TRẦ THUỲ DU G iên khoá: 2018 -2023 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜ G ĐẠI HỌC KI H TẾ KHOA KẾ TOÁ – TÀI CHÍ H --- --- KHÓA LUẬ TỐT GHIỆP ĐẠI HỌC CÁC HÂ TỐ Ả H HƯỞ G ĐẾ SỰ THAY ĐỔI GIÁ CỔ PHIẾU: CÁC BẰ G CHỨ G THỰC GHIỆM TỪ SỞ GIAO DNCH CHỨ G KHOÁ THÀ H PHỐ HỒ CHÍ MI H Sinh viên thực hiện: Trần Thuỳ Dung Giáo viên hướng dẫn: Lớp: K52 Tài Chính TS. Phạm Quốc Khang MSV: 18K4071018 Huế, tháng 4 năm 2023 MỤC LỤC DA H MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc đề tài. ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU.
CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ THN TRƯỜ G CHỨ G KHOÁ VÀ CÁC HÂ TỐ Ả H HƯỞ G ĐẾ GIÁ CHỨ G KHOÁ TRÊ 6THN TRƯỜ G. Tổng quan về chứng khoán và thị trường chứng khoán. Các nghiên cứu liên quan về phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Các nhân tố tác động đến sự thay đổi giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.
MÔ HÌ H PHÂ TÍCH CÁC HÂ TỐ Ả H HƯỞ G ĐẾ GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔ G TY TRÊ THN TRƯỜ G CHỨ G KHOÁ VIỆT AM. Lịch sử hình thành, phát triển và những thành tựu của thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Thống kê mô tả các biến sử dụng trong mô hình nghiên cứu.
Phân tích tương quan các biến sử dụng trong mô hình nghiên cứu. Kết quả phân tích hồi quy mô hình. THẢO LUẬ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU. Thảo luận về kết quả hồi quy sử dụng mô hình FEM.
Kết quả nghiên cứu so với kỳ vọng ban đầu. KẾT LUẬ VÀ KIẾ GHN. 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 61 ii DA H MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TTCK Thị trường Chứng khoán UBCK Ủy ban Chứng khoán Nhà Nước TTGDCK Trung tâm Giao dịch Chứng khoán CTCK Công ty Chứng khoán T HH Trách nhiệm hữu hạn D Doanh nghiệp Nhà Nước SGDCK Sở Giao dịch Chứng khoán iii DA H MỤC CÁC BẢ G BIỂU Bảng 1.
Diễn giải các biến độc lập được sử dụng trong mô hình hồi quy. Danh sách các cổ phiếu được chọn để thực hiện nghiên cứu (nhóm cổ phiếu VN30 được sàn HOSE công bố ngày 19/07/2022). Thống kê mô tả các biến sử dụng trong mô hình. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình.
Kết quả phân tích hồi quy REM, FEM. Kết quả kiểm tra hiện tượng tự tương quan và hiện tượng phương sai sai số thay đổi. Tổng hợp kết quả hồi quy mô hình. So sánh kết quả nghiên cứu so với kì vọng.
53 iv DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Số lượng tài khoản đầu tư chứng khoán mở hàng năm và diễn biến chỉ số Vn – Index thời điểm cuối năm. Giá trị khớp lệnh cổ phiếu hàng tháng trên sàn HOSE. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Thị trường chứng khoán (TTCK) là một thị trường tài chính có tổ chức, nơi các nhà môi giới và thương nhân mua và bán cổ phiếu, trái phiếu và chứng khoán.
Nó là một hệ thống liên kết với nhau, cung cấp các điều kiện phù hợp để trao đổi chứng khoán, chuyển đổi tài sản thực (real assets) thành tài sản tài chính (financial assets) để huy động vốn từ thị trường. Do đó, nó tạo điều kiện mở rộng vốn của các công ty thông qua việc bán cổ phần, kênh tiết kiệm và tăng lợi nhuận của các công ty. Trên thị TTCK, phần lớn nhà đầu tư tham gia để tìm kiếm lợi nhuận, tức là số tiền thu về sau khi đầu tư cao hơn giá vốn bỏ ra. Mục tiêu thường thấy nhất là chênh lệch giá, hay nói cách khác là tìm cách mua cổ phiếu ở mức giá thấp và bán lại ở mức cao hơn.
Vì thế, giá cổ phiếu là yếu tố được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm khi đưa ra quyết định đầu tư. Lý thuyết thị trường hiệu quả cho rằng giá của cổ phiếu phải phản ánh tất cả các thông tin sẵn có liên quan đến cổ phiếu đó (Fama, 1970). Nói một cách khác, nếu thị trường là hiệu quả thì giá của cổ phiếu sẽ bị tác động bởi nhiều nhân tố, bao gồm cả nhân tố vi mô và vĩ mô. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra rằng TTCK ở nhiều quốc gia là không hiệu quả.
Vì vậy, các thông tin khi được công bố có thể sẽ không được phản ảnh đầy đủ vào trong giá cổ phiếu. Tuy nhiên, giá cổ phiếu trên TTCK luôn luôn biến động từng ngày. Do đó các nhà đầu tư phải luôn quan tâm đến các nhân tố tác động đến giá cổ phiếu từ đó đưa ra quyết định để tìm kiếm cơ hội sinh lời và hạn chế rủi ro xảy ra. TTCK giữ vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống tài chính ở mỗi quốc gia, mặc dù còn non trẻ nhưng trong những năm gần đây, TTCK Việt Nam đã có sự phát triển khả quan, đóng góp vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của Việt Nam và ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài.
TTCK Việt Nam bùng 1 nổ với lượng lớn nhà đầu tư mới tham gia, nâng tổng số tài khoản giao dịch chứng khoán vượt ngưỡng 6,3 triệu (Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài Chính). Đặc điểm này được giới chuyên gia đánh giá là động lực giúp TTCK bùng nổ trong vòng 3-5 năm tới. Tuy nhiên, chính điều này cũng khiến cho thị trường dễ nhận những cú sốc lớn do các nhà đầu tư cá nhân chuộng lướt sóng, đầu cơ áp đảo về khối lượng giao dịch trên thị trường. Hệ quả là sau giai đoạn bùng nổ 2020-2021, thị trường đã sụt giảm mạnh cả về điểm số lẫn thanh khoản từ quý II/2022, làm giảm sức hút của thị trường trong ngắn hạn, nhiều nhà đầu tư thua lỗ, rời bỏ thị trường.
Nền kinh tế vĩ mô năm 2022 của Việt Nam rất tích cực khi tăng trưởng tốt, lạm phát thấp; nhưng dòng tiền lại xấu do ngân hàng Trung ương các nước tăng mạnh lãi suất và gây áp lực lên tỉ giá đồng Việt Nam. TTCK biến động chủ yếu theo dòng tiền khiến giá cổ phiếu 2022 diễn biến tiêu cực. Rất nhiều kỷ lục đã được ghi nhận trong năm 2022, không ít mã cổ phiếu lên đỉnh cao mọi thời đại, tăng gấp 5-7, thậm chí vài chục lần, trong một khoảng thời gian ngắn nhưng rồi rớt giá rất nhanh. Điển hình là Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng - DIC Corp (DIG) là một trong số cổ phiếu thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà đầu tư trên thị trường trong năm 2022.
Từ cuối năm 2020, cổ phiếu này đã trở thành một điểm nóng trên thị trường khi tăng vọt từ mức dưới 10.000 đồng/cp lên ngưỡng 100.000 đồng/cp hồi đầu 2022. DIG được xem là một hiện tượng và được đánh giá có thể lên 500.000 đồng/cp, khiến không ít người mua ở mức giá 70.000 đồng/cp cảm thấy “rất hời”. Tuy nhiên, cú sụt giảm của DIG về ngưỡng 10.000 đồng/cp vào đầu tháng 11/2022 gây sốc cho không ít cá nhân. Vốn hóa của DIG Corp.
có lúc mất vài tỷ USD. Ngoài ra, thị trường ghi nhận hàng loạt mã bất động sản có biến động cực mạnh, tăng trần không ai bán và có lúc giảm sàn hàng chục phiên không ai mua. Trong những năm gần đây, các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu là chủ đề được nhiều nhà nghiên cứu về tài chính đặc biệt quan tâm do những ý nghĩa quan trọng của nó. Có thể thấy rằng những biến động với biên độ nhỏ cũng tạo ra nhiều cơ hội sinh lời hoặc rủi ro cho các nhà đầu tư, xuất phát từ tầm quan trọng cũng như tính cấp bách của 2 sự cần thiết phải tìm hiểu các nhân tố tác động đến giá cổ phiếu nên trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Kinh Tế Huế, tác giả đã lựa chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi giá cổ phiếu: Các bằng chứng từ Sở Giao dịch Chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh” để nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến sự thay đổi giá cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể Tổng hợp và hệ thống hoá lại cơ sở lí luận về giá cổ phiếu cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi giá cổ phiếu, từ đó xác định mô hình phù hợp để đo lường mức độ ảnh hưởng của một số nhân tố đến sự thay đổi giá của các cổ phiếu niêm yết trên HOSE. Dựa trên số liệu thu thập được để đánh giá và tiến hành nghiên cứu thực nghiệm các nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi giá cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE).
Đưa ra một số khuyến nghị. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi giá cổ phiếu. Phạm vi nghiên cứu Về không gian: 30 doanh nghiệp có giá trị vốn hoá lớn nhất (nhóm cổ phiếu VN30) được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) năm 2022.
Về thời gian: Các thông tin, số liệu nằm trong khoảng thời gian 2019 – 2022. Phương pháp nghiên cứu Sau khi thu thập các số liệu cần thiết cho mô hình của 30 doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất trên sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (nhóm VN30 do HOSE công bố vào ngày 19/07/2022), khoảng thời gian lấy mẫu nghiên cứu là 4 năm từ năm 2019 đến năm 2022, tác giả tiến hành sử dụng phần mềm Eviews 12 để xem xét các giá trị thống kê mô tả của các biến và đồng thời phân tích tương quan giữa các biến thông qua ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình. Bài nghiên cứu sử dụng 2 phương pháp hồi quy là mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM).